RWR-52/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR-61-21/07/WS Wroc ł aw, 31.12.2007r. DECYZJA nr RWR 52/2007 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 134 poz. 939 ze zm.) w zw. z art. 136 ust. 1 powo ł anej wy ż ej ustawy z dnia 16 lutego 2007 r . o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko KRUK SA. z siedzib ą we Wroc ł awiu, – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie KRUK S.A. polegaj ą ce na zamieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś informowania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS, co stanowi : 1. naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w brzmieniu ustalonym Dz. U. Nr 50, poz. 331 i Dz. U. Nr 99, poz. 660; 2. naruszenie art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w brzmieniu ustalonym Dz. U. Nr 50, poz. 331 i Dz. U. Nr 99, poz. 660; i stwierdza jej zaniechanie z dniem 1 marca 2007 r. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 134 poz. 939 ze zm.) w zw. z art. 136 ust. 1 powo ł anej wy ż ej ustawy z dnia 16 lutego 2007 r . o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko KRUK SA. z siedzib ą we Wroc ł awiu, – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie KRUK S.A. polegaj ą ce na zamieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś informowania d ł u ż ników o zawy ż onych kosztach procesu oraz kosztach egzekucyjnych, co stanowi : 1. naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w brzmieniu ustalonym Dz. U. Nr 50, poz. 331 i Dz. U. Nr 99, poz. 660; 2. naruszenie art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w brzmieniu ustalonym Dz. U. Nr 50, poz. 331 i Dz. U. Nr 99, poz. 660; i stwierdza si ę jej zaniechanie z dniem 17 pa ź dziernika 2007 r. III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i §6 oraz § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 134 poz. 939 ze zm.) w zw. z art. 136 ust. 1 powo ł anej wy ż ej ustawy z dnia 16 lutego 2007 r . o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko KRUK SA. z siedzib ą we Wroc ł awiu, – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na KRUK SA. kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 90 691,39 z ł (s ł ownie : dziewi ęć dziesi ą t tysi ę cy sze ść set dziewi ęć dziesi ą t jeden z ł otych trzydzie ś ci dziewi ęć groszy) p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. 2 Uzasadnienie 1 . Pismem z dnia 14 marca 2007 r. (data wp ł ywu : 16 marca 2007 r.) konsumentka z Poznania poinformowa ł a Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „Prezesem Urz ę du” lub „organem antymonopolowym” , i ż „pragnie zwróci ć uwag ę ” na kontynuowanie przez KRUK SA z siedzib ą we Wroc ł awiu niezgodnych z prawem dzia ł a ń windykacyjnych. Konsumentka, której spraw ę windykacyjn ą KRUK S.A. prowadzi ł pod nr PLK/4/24127 podnios ł a, i ż jej zdaniem Spó ł ka nie wykonuje decyzji Prezesa Urz ę du zakazuj ą cej stosowania niezgodnych z prawem czynno ś ci windykacyjnych (chodzi ł o o decyzj ę RWR 15/2005 z dnia 7 kwietnia 2005 r., w której Prezes Urz ę du uzna ł za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , wskazan ą w art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, dzia ł anie Kruk Sp. z o.o., poprzednika prawnego KRUK S.A., polegaj ą ce na zamieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów w toku czynno ś ci windykacyjnych hase ł , tre ś ci, znaków graficznych oraz kolorystyki, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku oraz wywarcie presji psychicznej - za sprzeczne z dobrymi obyczajami i naruszaj ą ce interesy konsumentów oraz nakaza ł zaniechanie jej stosowania). Konsumentka przytoczy ł a szereg zarzutów pod adresem dzia ł a ń Spó ł ki, w tym m.in. fakt kierowania pod jej adresem gro ź by zawiadomienia przez KRUK S.A. Zak ł adu Ubezpiecze ń Spo ł ecznych o fakcie zad ł u ż enia. Zdaniem konsumentki gro ź by te oceni ć nale ż y jako bezprawne, gdy ż nie znajduj ą ż adnego uzasadnienia w obowi ą zuj ą cym porz ą dku prawnym za ś czynno ś ci te wykonywa ć mo ż e wy łą cznie komornik. 1.1. Na podstawie powy ż szych informacji oraz w ł asnej oceny do łą czonej do pisma konsumentki korespondencji prowadzonej z KRUK S.A., Prezes Urz ę du, wszcz ął postanowieniem nr 78/07 z dnia 16 kwietnia 2007 r. post ę powanie wyja ś niaj ą ce w ww sprawie (sprawa prowadzona pod sygn. akt RWR 402-11/07/WS). Przedmiotem post ę powania by ł o wst ę pne ustalenie, czy nast ą pi ł o naruszenie przez KRUK SA. zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie, na skutek zamieszczania w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku oraz wywarcie presji psychicznej, w szczególno ś ci za ś zawiadamiania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS oraz informowania o zawy ż onych kosztach procesu oraz kosztach egzekucyjnych, co w ocenie organu antymonopolowego stanowi ć mog ł o naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 23a obowi ą zuj ą cej w dacie wszcz ę cia post ę powania wyja ś niaj ą cego ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. z 2005 r., nr 244, poz.2080 ze zm.) . Ju ż po wszcz ę ciu post ę powania do łą czone zosta ł o do sprawy pismo konsumentki z miejscowo ś ci G ł usko Du ż e, przekazane w dniu 30 kwietnia 2007 r. przez Departament Polityki Konsumenckiej (pismo DDK z dnia 24 kwietnia 2007 r. znak : DDK-051- 482/06/DG), której spraw ę windykacyjn ą KRUK S.A. prowadzi ł pod nr STP/6/36137. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes Urz ę du ustali ł m.in., i ż KRUK SA stosowa ł w zakresie windykacji druki zatytu ł owane „ZAWIADOMIENIE” w których informowa ł m.in., i ż zaplanowane s ą wizyty we w ł a ś ciwym miejscowo oddziale Zak ł adu Ubezpiecze ń Spo ł ecznych. 3 W pi ś mie skierowanym do Urz ę du w dniu 7 maja 2007 r. (data otrzymania : 9 maja 2007 r.) KRUK SA potwierdzi ł fakt wysy ł ania pism o tre ś ci jw. oraz potwierdzi ł fakt wysy ł ania zapyta ń do w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ów ZUS. Jednocze ś nie jednak poinformowa ł Urz ą d, i ż wobec nieefektywno ś ci tej drogi pozyskiwania informacji Spó ł ka zaprzesta ł a tej praktyki i „od kilku tygodni dzia ł ania takie nie s ą podejmowane.” Ponadto czynno ś ci te nie znajduj ą si ę obecnie „w katalogu czynno ś ci mo ż liwych do podj ę cia przez detektywa” jak równie ż zaprzestano informowania d ł u ż ników o mo ż liwo ś ci ich podj ę cia. Spó ł ka o ś wiadczy ł a ponadto, i ż „nie planuje równie ż podejmowania takich dzia ł a ń w przysz ł o ś ci”. Jednocze ś nie przekazane Urz ę dowi stosowane wzory pism nie zawiera ł y ju ż zapisu o planowanej wizycie we w ł a ś ciwym miejscowo oddziale Zak ł adu Ubezpiecze ń Spo ł ecznych. Ponadto w toku ww post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes Urz ę du wst ę pnie ustali ł , i ż w szeregu pismach kierowanych do d ł u ż ników podawana jest, przy okazji informowania o zagro ż eniu wszcz ę cia procedur odzyskania d ł ugu na drodze s ą dowej i egzekucyjnej zawy ż ona wysoko ść kosztów procesu i kosztów egzekucyjnych. Powy ż sze dotyczy szczególnie kosztów zast ę pstwa procesowego w post ę powaniach s ą dowych, ustalanych na podstawie rozporz ą dzenia Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002 r. w sprawie op ł at za czynno ś ci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów nieop ł aconej pomocy prawnej udzielonej z urz ę du (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz rozporz ą dzenia Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002 r. w sprawie op ł at za czynno ś ci radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów nieop ł aconej pomocy prawnej udzielonej przez radc ę prawnego ustanowionego z urz ę du (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Powy ż sze przepisy ustanawiaj ą jako zasad ę zas ą dzenie wynagrodzenia w wysoko ś ci tzw. jednej stawki minimalnej, podczas gdy w przyj ę tych wzorach KRUK SA stosuje do oblicze ń ew. kosztów procesu koszty zast ę pstwa w wysoko ś ci nie mniejszej ni ż dwie stawki minimalne, co znacz ą co podwy ż sza kwot ę ew. kosztów procesu i wprowadza konsumentów w b łą d. W konsekwencji Prezes Urz ę du w postanowieniu nr 142/07 z dnia 21 czerwca 2007 r. wst ę pnie ustali ł , i ż mog ł o nast ą pi ć naruszenie przez KRUK SA. z siedzib ą we Wroc ł awiu przepisów, uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, na skutek : - zamieszczania w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku oraz wywarcie presji psychicznej, w szczególno ś ci za ś zawiadamiania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS oraz informowania o zawy ż onych kosztach procesu oraz kosztach egzekucyjnych, co stanowi ć mo ż e naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 1.2. Ju ż po zamkni ę ciu post ę powania wyja ś niaj ą cego wp ł yn ęł a skarga konsumentki z Radomia, której spraw ę windykacyjn ą KRUK S.A. prowadzi ł pod nr PLK/1/469 (pismo Departamentu Polityki Konsumenckiej nr DDK-078-15/07/DG z dnia 10 lipca 2007 r.). W za łą czonej do skargi korespondencji z KRUK S.A. znalaz ł si ę m.in. druk zatytu ł owany „ZAWIADOMIENIE” w którym informowa ł on m.in., i ż zaplanowane s ą wizyty we w ł a ś ciwym miejscowo oddziale Zak ł adu Ubezpiecze ń Spo ł ecznych. W kierowanych do konsumentki drukach znalaz ł a si ę równie ż informacja o kosztach zast ę pstwa procesowego i 4 kosztach egzekucyjnych, przewy ż szaj ą cych wysoko ść jednokrotno ś ci stawek minimalnych z tytu ł u zast ę pstwa prawnego zarówno w post ę powaniu s ą dowym jak i egzekucyjnym. 1.3. W wyniku informacji uzyskanych w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego prowadzonego pod sygn. akt RWR 402-11/07/WS oraz informacji zawartych w skardze konsumentki z Radomia, Prezes Urz ę du postanowieniem nr 173/07 z dnia 27 lipca 2007 r. wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów na skutek : zamieszczania w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś zawiadamiania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS oraz informowania o zawy ż onych kosztach procesu oraz kosztach egzekucyjnych, co stanowi ć mo ż e naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , oraz praktyk ę stanowi ą c ą naruszenie art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jednocze ś nie Prezes Urz ę du na podstawie art. 73 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów zaliczy ł w poczet dowodów ca ł o ść informacji zebranych w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego prowadzonego pod sygn. akt RWR 402-11/07/WS, za ś postanowieniem nr 199/07 zaliczy ł równie ż w poczet dowodów informacje zawarte w skardze konsumentki z Radomia, której spraw ę windykacyjn ą KRUK S.A. prowadzi ł pod nr PLK/1/469 (pismo Departamentu Polityki Konsumenckiej nr DDK-078-15/07/DG z dnia 10 lipca 2007 r.). 1.4. W odpowiedzi na stawiane zarzuty, KRUK S.A. pismem z dnia 9 sierpnia 2007 r. poinformowa ł , i ż przedmiotem dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy jest m.in. windykacja nale ż no ś ci p ł atniczych, pozosta ł e po ś rednictwo finansowe, w tym obrót wierzytelno ś ciami, dzia ł alno ść detektywistyczna i ochroniarska. KRUK S.A. wskaza ł , i ż podejmuje w zakresie prowadzonej dzia ł alno ś ci windykacyjnej czynno ś ci faktyczne i prawne, zmierzaj ą ce do odzyskania niezap ł aconych kwot pieni ęż nych od osób zalegaj ą cych z ich p ł atno ś ciami. Zdaniem przedsi ę biorcy, wszystkie podejmowane przez niego czynno ś ci s ą zgodne z prawem. Dzia ł ania podejmowane przez Spó ł k ę maja na celu doprowadzenie do dobrowolnej sp ł aty zad ł u ż enia na warunkach korzystnych dla obu stron, tj. wierzyciela i osoby zobowi ą zanej. Spó ł ka wyja ś ni ł a, ż e zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du informacje dotycz ą ce wizyt „we w ł a ś ciwym miejscowo oddziale Zak ł adu Ubezpiecze ń Spo ł ecznych”, pojawi ł y si ę w zakresie post ę powania windykacyjnego na etapie przeds ą dowym w tre ś ci pism informuj ą cych o dzia ł aniach detektywów w przedmiocie poszukiwania maj ą tku d ł u ż nika oraz w pismach detektywistycznych. Dzia ł ania te nie zmierza ł y – w ocenie KRUK S.A. – do ujawnienia informacji o osobie d ł u ż nika. Podejmowane przez uczestnika post ę powania czynno ś ci s ł u żą wy łą cznie, zdaniem Spó ł ki, do ustalenia, czy d ł u ż niczka osi ą ga ź ród ł a dochodu, z których mo ż liwe b ę dzie skuteczne zaspokojenie wierzyciela w toku post ę powania komorniczego, po uprzednim wyst ą pieniu na drog ę post ę powania s ą dowego i uzyskaniu s ą dowego tytu ł u wykonawczego. KRUK S.A. ponownie zapewni ł , i ż odst ą pi ł od stosowania przedmiotowej klauzuli, odwo ł uj ą c si ę do aktualnie stosowanej procedury windykacji mailingowej. Spó ł ka 5 odst ą pi ł a od ,przedmiotowej klauzuli z uwagi na brak „pozytywnych rezultatów, wynikaj ą cych z odmów udzielania takich informacji pracownikom Biura przez pracowników ZUS” (pismo uczestnika k. 56). KRUK S.A. poinformowa ł , i ż klauzule te nie znajduj ą si ę obecnie w katalogu czynno ś ci mo ż liwych do podj ę cia przez detektywa. Zaprzestano równie ż informowania d ł u ż ników o mo ż liwo ś ci ich podj ę cia. Spó ł ka zapewni ł a, ż e „nie planuje równie ż podejmowania takich dzia ł a ń w przysz ł o ś ci”. Odno ś nie zarzutu informowania d ł u ż ników o zawy ż onych kosztach procesu oraz kosztach egzekucyjnych uczestnik post ę powania poda ł jako podstaw ę naliczanych op ł at ustaw ę z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach s ą dowych w sprawach cywilnych, zw ł aszcza jej art. 28, ustaw ę z dnia 16 listopada 2006 r. o op ł acie skarbowej w przedmiocie kosztów zast ę pstwa procesowego przez pe ł nomocnika b ę d ą cego radc ą prawnym, oraz rozporz ą dzenia Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002 r. w sprawie op ł at za czynno ś ci radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radc ę prawnego ustanowionego z urz ę du, zw ł aszcza za ś § 2 ust. 2 w zw. z § 6 rozporz ą dzenia, zgodnie z którym „mo ż liwe jest dochodzenie stawek minimalnych uzale ż nionych od warto ś ci przedmiotu sprawy w wysoko ś ci do ich sze ś ciokrotno ś ci”. Spó ł ka wyja ś ni ł a, i ż „zgodnie z praktyk ą stosowan ą przez jej pe ł nomocnika, wskazuje dwukrotno ść stawki minimalnej.” Ponadto jako podstaw ę naliczanych op ł at uczestnik wskaza ł ustaw ę z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach s ą dowych i egzekucji, w szczególno ś ci za ś art. 49 w zw. z art. 46 i 44 ust. 2 tej ustawy. Wyja ś niaj ą c szczegó ł owo struktur ę powo ł ywanych w swoich pismach kosztów procesu i post ę powania egzekucyjnego Spó ł ka poda ł a, i ż na te koszty sk ł adaj ą si ę : - op ł ata s ą dowa od pozwu wnoszonego standardowo w tego typu sprawach w post ę powaniu uproszczonym, - op ł ata od pe ł nomocnictwa, - koszty zast ę pstwa procesowego w wysoko ś ci podwójnej stawki minimalnej, - op ł ata egzekucyjna pobierana przez komornika sadowego od d ł u ż nika wraz z egzekwowanym roszczeniem, a uzale ż niona od wysoko ś ci przekazanego do egzekucji ś wiadczenia. Spó ł ka jednocze ś nie poinformowa ł a, i ż w pismach informuj ą cych o kosztach post ę powania egzekucyjnego nie informuje wogóle o ewentualnych kosztach zast ę pstwa prawnego w post ę powaniu egzekucyjnym (pismo Spó ł ki. K. 185). Pismem z dnia 25 pa ź dziernika 2007 r. Spó ł ka poinformowa ł a o zmianie swojego dotychczasowego stanowiska w przedmiocie informowania d ł u ż ników o kosztach post ę powania w aspekcie kosztów zast ę pstwa procesowego. Spó ł ka podnios ł a, i ż z dniem 17 pa ź dziernika 2007 r. decyzj ą jej Zarz ą du zosta ł wprowadzony we wszystkich procesach windykacyjnych w Spó ł ce sposób liczenia hipotetycznych kosztów zast ę pstwa procesowego, zak ł adaj ą cy wysoko ść pojedynczej (a nie jak dotychczas – podwójnej) stawki minimalnej (pismo Spó ł ki k. 185). Tym samym pismem Spó ł ka poinformowa ł a, ż e odst ą pi ł a od informowania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwym miejscowo oddziale Zak ł adu Ubezpiecze ń Spo ł ecznych – z dniem 1 marca 2007 r. (pismo Spó ł ki k. 181). 2. Przeprowadzone przez organ antymonopolowy post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego: 2.1. KRUK S.A. jest spó ł k ą akcyjn ą powsta łą w wyniku przekszta ł cenia spó ł ki Kruk Sp. z o.o. w spó ł k ę akcyjn ą uchwa łą Zgromadzenia Wspólników o przekszta ł ceniu z dnia 28 czerwca 2005 r. Spó ł ka wpisana jest do Krajowego Rejestru S ą dowego nr 0000240829 przez 6 S ą d Rejonowy dla Wroc ł awia - Fabrycznej we Wroc ł awiu, VI Wydzia ł Gospodarczy Krajowego Rejestru S ą dowego. Spó ł ka posiada oddzia ł y w Poznaniu, Warszawie, Krakowie, Katowicach, Bydgoszczy, Ł odzi, Gdyni i w Wa ł brzychu. Dowód – odpis z KRS k.60 – 63, Statut k. 64-87; Jednym z podstawowych przedmiotów dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest windykacja nale ż no ś ci p ł atniczych oraz obrót wierzytelno ś ciami. Spó ł ka w ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci windykacyjnej zawiera umowy z przedsi ę biorcami, którzy zlecaj ą jej dokonywanie czynno ś ci faktycznych i prawnych celem uzyskania zwrotu d ł ugu przez d ł u ż ników. Odbiorcami us ł ug Spó ł ki s ą m.in. banki, ogólnopolskie firmy po ś rednictwa kredytowego, firmy ubezpieczeniowe i leasingowe, operatorzy telefonii komórkowej i stacjonarnej, telewizyjne platformy cyfrowe oraz telewizje kablowe, spó ł dzielnie mieszkaniowe, zarz ą dy budynków komunalnych, zak ł ady energetyczne i gazownicze, firmy dystrybucyjne i handlowe – a wi ę c w przewa ż aj ą cej wi ę kszo ś ci przedsi ę biorcy. Dowód – pismo Spó ł ki k. 47-48; Ponadto Spó ł ka realizuje dzia ł alno ść detektywistyczn ą i ochroniarsk ą , przy pomocy komórki organizacyjnej „Biuro Detektywistyczne KRUK”. Biuro dzia ł a na podstawie zezwolenia Ministra Spraw Wewn ę trznych i Administracji z dnia 22 lipca 2004 r. nr zezwolenia D- 052/2004, zatrudniaj ą c licencjonowanych detektywów w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o us ł ugach detektywistycznych (Dz.U.z 2002, Nr 12, poz.110 ze zm.). Czynno ś ci Biura podejmowane s ą na zlecenie klientów Spó ł ki (tj. podmiotów zewn ę trznych) oraz samej Spó ł ki (odno ś nie jej d ł u ż ników). Detektywi podejmuj ą dzia ł ania m.in. polegaj ą ce na ustaleniu aktualnego miejsca pobytu d ł u ż nika, miejsca jego zatrudnienia oraz ustalenia realnych mo ż liwo ś ci sp ł aty przez d ł u ż nika zad ł u ż enia. Szczegó ł owe zasady funkcjonowania Biura Detektywistycznego okre ś la instrukcja wewn ę trzna Spó ł ki, obowi ą zuj ą ca od 1 stycznia 2006 r., oznaczona w dokumentach Spó ł ki symbolem „IR 7.5-09”. Biuro podejmuje czynno ś ci w sprawach dotycz ą cych nale ż no ś ci trudnych. Wed ł ug wyja ś nie ń Spó ł ki sprawy trudne to takie, które by ł y ju ż wielokrotnie poddawane procesowi windykacji polubownej. Sprawy te znajduj ą si ę na przeds ą dowym etapie post ę powania lub w trakcie post ę powa ń s ą dowych lub egzekucyjnych. Dowód – pismo Spó ł ki k. 47 – 55; 2.2. W ramach windykacji pozas ą dowej Spó ł ka podejmuje nast ę puj ą ce czynno ś ci : wysy ł ka korespondencji windykacyjnej, kontakt telefoniczny, bezpo ś rednie wizyty pracowników Spó ł ki miejscu zamieszkania d ł u ż ników. Dzia ł ania windykacyjne Spó ł ki podejmowane s ą na podstawie pi ę ciu wewn ę trznych procedur : -procedury PJ 7.5-01 „Proces Windykacji”, -instrukcji IR 7.5-03 „Proces Windykacji Bezpo ś redniej”, -instrukcji IR 7.5-01 „Proces Windykacji Mailingowej”, -instrukcji IR 7.5-02 „Wydruk i Wysy ł ka Korespondencji Windykacyjnej”, -instrukcji IR 7.5-07 „Proces Obiegu Korespondencji Przychodz ą cej i Reklamacji”, Dowód – pismo Spó ł ki k. 49, procedura i instrukcje k. 88-151; 7 Dokumenty te s ą zatwierdzone przez Prezesa Zarz ą du lub Cz ł onka Zarz ą du Spó ł ki zgodnie z wymogami systemu jako ś ci ISO 9001: 2000. Procedury szczegó ł owo opisuj ą czynno ś ci realizowane w poszczególnych obszarach dzia ł alno ś ci windykacyjnej Spó ł ki. Poszczególne dokumenty wewn ę trzne Spó ł ki opisuj ą szczegó ł owo przebieg podejmowanych w Spó ł ce czynno ś ci pocz ą wszy od etapu przyj ę cia spraw do windykacji, nast ę pnie poszczególne czynno ś ci sk ł adaj ą ce si ę na poszczególne etapy post ę powania windykacyjnego, po procedur ę zamykania obs ł ugiwanych spraw i usuwania danych z systemu. Dowód – pismo Spó ł ki k. 49 akt g ł ównych; W zwi ą zku z wyodr ę bnieniem w strukturze Spó ł ki Biura Detektywistycznego KRUK uczestnik oferuje równie ż klientom us ł ugi detektywistyczne, o których mowa w Ustawie z dnia 6 lipca 2001 r. o us ł ugach detektywistycznych. Powy ż sze us ł ugi oferowane s ą jako element wsparcia dzia ł a ń windykacyjnych. Na dzie ń 7 maja 2007 r. uczestnik zatrudnia ł 18 licencjonowanych detektywów. Zgodnie z przyj ę t ą przez Spó ł k ę zasad ą jawno ś ci post ę powania detektywów, Spó ł ka kieruje do d ł u ż ników pisma informuj ą ce o mo ż liwo ś ci skierowania sprawy do Biura Detektywistycznego KRUK celem wszcz ę cia procedury detektywistycznej. Ju ż w toku post ę powania detektywistycznego Biuro informuje d ł u ż ników o przyj ę ciu zlecenia na dzia ł ania detektywistyczne oraz o mo ż liwych do podj ę cia przez detektywów czynno ś ciach, jak skierowaniu zapyta ń do w ł a ś ciwych urz ę dów czy wizycie detektywa. Spó ł ka tego typu pism nie zalicza do kategorii pism windykacyjnych, a zadania detektywów w tym zakresie maj ą charakter wspieraj ą cy proces windykacji - zgodnie z przyj ę t ą przez Spó ł k ę instrukcj ą wewn ę trzn ą nr IR 7.5.-09 „Realizacja us ł ug detektywistycznych”. Dowód – pismo Spó ł ki k. 49 akt g ł ównych, instrukcja wewn ę trzna k.152 – 156 akt g ł ównych, pismo Spó ł ki k. 56 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego sygn. akt RWR 402-11/07/WS; 2.3. Zgodnie z pkt. 7.5.5.2. procedury windykacyjnej PJ 7.5-01, Spó ł ka stosuje nast ę puj ą ce formy pisemnego kontaktu z d ł u ż nikiem : pisma windykacyjne, SMS-y, telegramy i pocztówki, których forma i tre ść uzale ż nione s ą m.in. od specyfiki sprawy i wymaga ń klienta. Przed dniem 1 marca 2007 r. w zakresie windykacji Spó ł ka stosowa ł a cztery spo ś ród ww procedur, tj. -procedur ę PJ 7.5-01 „Proces Windykacji”, -instrukcj ę IR 7.5-03 „Proces Windykacji Bezpo ś redniej”, -instrukcj ę IR 7.5-02 „Wydruk i Wysy ł ka Korespondencji Windykacyjnej”, -instrukcj ę IR 7.5-07 „Proces Obiegu Korespondencji Przychodz ą cej i Reklamacji”. Na ich podstawie Spó ł ka stosuje nast ę puj ą ce kategorie pism windykacyjnych : a) Upomnienia – dotycz ą ce narastaj ą cego zad ł u ż enia lub pozosta ł ych do zap ł aty niewielkich zaleg ł o ś ci, b) Wezwania do zap ł aty – w tym przeds ą dowe i przedegzekucyjne wezwania do zap ł aty, poprzedzaj ą ce skierowanie sprawy na drog ę post ę powania egzekucyjnego lub egzekucji komorniczej, c) Powiadomienia i Informacje – o stanie zad ł u ż enia, o dokonaniu cesji wierzytelno ś ci, o skierowaniu sprawy do windykacji bezpo ś redniej, o wszcz ę ciu procedury ustalania maj ą tku d ł u ż nika, o mo ż liwo ś ci sprzeda ż y d ł ugu, o mo ż liwo ś ci skierowania sprawy d ł u ż nika do post ę powania detektywistycznego, o wyst ą pieniu przez Spó ł k ę do s ą du we w ł a ś ciwym dla 8 dochodzenia nale ż no ś ci trybie, o wniesieniu wniosku o wszcz ę cie egzekucji do w ł a ś ciwego komornika s ą dowego, d) Monity – przypominaj ą ce o przyj ę tym przez d ł u ż nika zobowi ą zaniu si ę do terminowego realizowania zadeklarowanych wp ł at na poczet zad ł u ż enia, e) Propozycje polubownego rozwi ą zania problemu zad ł u ż enia – odr ę bna kategoria pism, w ramach których oferowana jest mo ż liwo ść zawarcia ugody, roz ł o ż enia zad ł u ż enia na raty lub nawet umorzenia jego cz ęś ci, Ponadto Spó ł ka stosuje pocztówki, telegramy, sms-y. Dowód – pismo Spó ł ki k. 47-50 akt g ł ównych, procedura i instrukcje k. 88-151; Procesem windykacyjnym zajmuje si ę w KRUK S.A. jednostka wewn ę trzna o nazwie Departament Windykacji (poszczególne cz ęś ci Departamentu oznaczone s ą numerami I, II, III, IV). Pisma kierowane do d ł u ż ników w procesie windykacji zawieraj ą logo z napisem „DEPARTAMENT WINDYKACJI” lub logo „KRUK S.A.” z nabit ą na pi ś mie piecz ą tk ą z napisem „DEPARTAMENT WINDYKACJI KRUK S.A.”. W wypadku braku efektów w windykacji, prowadzonej przez Departament Windykacji KRUK S.A., d ł u ż nicy informowani s ą o mo ż liwo ś ci poszukiwania maj ą tku przez Biuro Detektywistyczne KRUK. Po uzyskaniu odr ę bnego zlecenia od klienta (wierzyciela) Biuro podejmuje czynno ś ci maj ą ce na celu m.in. poszukiwanie maj ą tku d ł u ż ników na potrzeby przysz ł ego post ę powania egzekucyjnego. Czynno ś ci detektywów maj ą charakter wspieraj ą cy wobec czynno ś ci windykacyjnych prowadzonych przez Departament Windykacji KRUK S.A. Dowód – pismo Spó ł ki k. 54-55 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego RWR 402-11/07/WS; 2.4. W toku czynno ś ci windykacyjnych, kierowane by ł y do d ł u ż ników pisma, w których KRUK S.A. informowa ł m.in., i ż zaplanowane s ą wizyty we w ł a ś ciwym miejscowo oddziale Zak ł adu Ubezpiecze ń Spo ł ecznych. Informacje te by ł y stosowane w tre ś ci pism wysy ł anych przez Biuro Detektywistyczne KRUK na etapie przeds ą dowym, informuj ą cych o dzia ł aniach detektywów w przedmiocie poszukiwania maj ą tku d ł u ż nika. Dowód – pismo Spó ł ki k. 51; Pisma te zatytu ł owane by ł y „ZAWIADOMIENIE” oraz opatrzone logo : „BIURO DETEKTYWISTYCZNE KRUK” pisanym czcionk ą znacznie wi ę ksz ą , ani ż eli tekst pism. Pisma mia ł y ujednolicony wzór i zawiera ł y informacje, i ż : „Biuro Detektywistyczne KRUK zawiadamia, ż e rozpocz ęł o ostatni etap ustale ń faktycznego ( pisownia oryginalna ) stanu maj ą tkowego d ł u ż nika. Poczynione ustalenia b ę d ą przekazane wierzycielowi (...) na potrzeby przysz ł ej egzekucji komorniczej. W ramach dokonywanych ustale ń zaplanowane s ą nast ę puj ą ce dzia ł ania w trybie art. 9 Ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o us ł ugach detektywistycznych (Dz. U. z dnia 15 lutego 2002 r.) : (...) – wizyta we w ł a ś ciwym miejscowo oddziale Zak ł adu Ubezpiecze ń Spo ł ecznych. (...) Czynno ś ci detektywistyczne zlecone przez Departament Windykacji KRUK S.A. wstrzyma ć mo ż e jedynie sp ł ata zad ł u ż enia (..)”. U do ł u pism znajdowa ł y si ę odci ś ni ę te czerwonym tuszem dwa stemple. Jeden okr ą g ł y, zawieraj ą cy na obwodzie napis „BIURO DETEKTYWISTYCZNE KRUK”, za ś w ś rodku napis : „ZEZWOLENIE nr D-052/2004 wydane przez ministra Spraw Wewn ę trznych i 9 Administracji (…)”. Drugi stempel prostok ą tny, z napisem (LICENCJONOWANY DETEKTYW Nr LICENCJI (…)” Dowód – wzory pism : k. 5, 160, 165, 171, akt g ł ównych oraz k. 11, 43 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego RWR 402-11/07/WS; Artyku ł 9 Ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o us ł ugach detektywistycznych, na który powo ł ywa ł si ę w pismach zat. „ZAWIADOMIENIE” KRUK S.A. stanowi, i ż o ile przepisy innych ustaw nie stanowi ą inaczej, detektyw, w trakcie wykonywania czynno ś ci, o których mowa w art. 2 ust. 1, mo ż e uzyskiwa ć informacje od osób fizycznych, przedsi ę biorców, instytucji, a tak ż e organów administracji rz ą dowej lub samorz ą dowej. Norma art. 2 ust. 1 ww ustawy, do której odwo ł uje si ę art. 9 stanowi, i ż us ł ugami detektywistycznymi s ą czynno ś ci polegaj ą ce na uzyskiwaniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji o osobach, przedmiotach i zdarzeniach, realizowane na podstawie umowy zawartej ze zleceniodawc ą , w formach i w zakresach niezastrze ż onych dla organów i instytucji pa ń stwowych na mocy odr ę bnych przepisów, a w szczególno ś ci: 1) w sprawach wynikaj ą cych ze stosunków prawnych dotycz ą cych osób fizycznych, 2) w sprawach wynikaj ą cych ze stosunków gospodarczych dotycz ą cych: a) wykonania zobowi ą za ń maj ą tkowych, zdolno ś ci p ł atniczych lub wiarygodno ś ci w tych stosunkach, b) bezprawnego wykorzystywania nazw handlowych lub znaków towarowych, nieuczciwej konkurencji lub ujawnienia wiadomo ś ci stanowi ą cych tajemnic ę przedsi ę biorstwa lub tajemnic ę handlow ą , 3) sprawdzanie wiarygodno ś ci informacji dotycz ą cych szkód zg ł aszanych zak ł adom ubezpieczeniowym, 4) poszukiwanie osób zaginionych lub ukrywaj ą cych si ę , 5) poszukiwanie mienia, 6) zbieranie informacji w sprawie, w której toczy si ę post ę powanie karne, post ę powanie w sprawach o przest ę pstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe albo inne, je ż eli w toku post ę powania mo ż na zastosowa ć przepisy prawa karnego. KRUK S.A. w toku post ę powania administracyjnego poinformowa ł , i ż detektywi zatrudnieni przez Spó ł k ę zwracali si ę ustnie do kilku oddzia ł ów ZUS o informacje dotycz ą ce maj ą tku d ł u ż ników, jednak ż e spotykali si ę z odmowami ich udzielenia przez ZUS. Przedmiotem wyst ą pie ń detektywów by ł o ustalenie ź róde ł maj ą tku d ł u ż ników, od których odprowadzana jest sk ł adka na ubezpieczenie spo ł eczne oraz zaliczka z tytu ł u obci ąż e ń podatkowych. Jednocze ś nie Spó ł ka, pomimo wezwania jej do udzielenia stosownych informacji, pismem Prezesa Urz ę du z dnia 11 pa ź dziernika 2007 r., nie by ł a w stanie poda ć nazw oddzia ł ów ZUS, do których zwracali si ę detektywi. Dowód – pismo Prezesa Urz ę du k. 179 akt g ł ównych, pismo Spó ł ki k. 182 akt g ł ównych, pismo Spó ł ki k. 55-56 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego RWR 402-11/07/WS; Wobec odmowy uzyskania informacji jw. Spó ł ka odst ą pi ł a od stosowania wy ż ej wymienionych wzorów pism. Z dniem 1 marca 2007 r. Spó ł ka wprowadzi ł a Zarz ą dzeniem Prezesa Zarz ą du instrukcj ę IR 7.5-01 „Proces Windykacji Mailingowej”. Instrukcja zawiera ł a za łą cznik 1 zatyt. „Niedozwolone elementy pism windykacyjnych”. Zgodnie z ww Za łą cznikiem wymienia ł on elementy, których stosowanie zosta ł o zabronione w pismach windykacyjnych. Zgodnie z pkt. h) „W pismach windykacyjnych zabrania si ę stosowania ni ż ej wymienionych elementów : 10 (...) h) informowanie o mo ż liwo ś ci z ł o ż enia zapytania w danej sprawie do urz ę du (w tym m.in. ZUS)/podmiotu dzia ł aj ą cego na podstawie odr ę bnych przepisów oraz udzielaj ą cego informacji wy łą cznie instytucjom wskazanych w tych przepisach,” Dowód – pisma Spó ł ki k. 47-59 i k. 181 – 182 akt g ł ównych, Za łą cznik nr 1 k. 224 akt g ł ównych, pismo Spó ł ki k. 55 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego RWR 402-11/07/WS, wzory pism k. 106 – 148 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego RWR 402-11/07/WS; W toku post ę powania administracyjnego Prezes Urz ę du zada ł wroc ł awskiemu oddzia ł owi ZUS pytanie, czy obowi ą zuj ą ce przepisy prawne pozwalaj ą na udost ę pnianie jakichkolwiek informacji o d ł u ż nikach firmom windykacyjnym, a je ż eli tak – to prosz ę wskaza ć te przepisy z oznaczeniem rodzaju informacji, która mo ż e by ć udost ę pniona na ich podstawie . W odpowiedzi ZUS, pismem z dnia 13 listopada 2007 r. poinformowa ł Prezesa Urz ę du, i ż art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 13 pa ź dziernika 1998 r. o systemie ubezpiecze ń spo ł ecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), z uwzgl ę dnieniem przepisów o ochronie danych osobowych, „enumeratywnie wymienia podmioty, którym Zak ł ad mo ż e udzieli ć informacji na pisemny, uzasadniony wniosek. Firmy windykacyjne nie zosta ł y wymienione jako podmiot upowa ż niony do wyst ę powania z wnioskiem o udzielenie informacji z kont. W ś wietle powy ż szego tutejszy Oddzia ł informuje, ż e firma windykacyjna KRUK S.A. z siedzib ą we Wroc ł awiu nie uzyska ł aby ż adnych informacji z kont ubezpieczonych i p ł atników sk ł adek z uwagi na brak podstawy prawnej”. Zgodnie z powo ł anym art. 50 ust. 3 Dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, o których mowa w art. 40, i na koncie p ł atnika sk ł adek, o których mowa w art. 45, mog ą by ć udost ę pniane s ą dom, prokuratorom, organom kontroli skarbowej, organom podatkowym, komornikom s ą dowym, o ś rodkom pomocy spo ł ecznej, powiatowym centrom pomocy rodzinie oraz Komisji Nadzoru Finansowego , z uwzgl ę dnieniem przepisów dotycz ą cych ochrony danych osobowych. Dowód – pismo ZUS k. 201 akt g ł ównych; 2.5. Jednym ze sta ł ych elementów pism wysy ł anych w toku dzia ł a ń windykacyjnych przez Dzia ł Windykacji oraz Biuro Detektywistyczne KRUK jest informowanie d ł u ż ników, i ż je ż eli dobrowolnie nie sp ł ac ą zad ł u ż enia, to musz ą liczy ć si ę dodatkowo z zap ł at ą podanych szacunkowo w pi ś mie kosztów procesu i egzekucji. Pisma te maj ą ró ż n ą nazw ę i szat ę graficzn ą . I tak pisma posiadaj ą ce logo Departamentu Windykacji, w których pojawia si ę informacja o kosztach procesu i egzekucji to przyk ł adowo pisma : - bez nazwy, z grub ą , poprzeczn ą czerwon ą kresk ą , - „Rezygnacja z dochodzenia cz ęś ci d ł ugu”, - „Decyzja o przekazaniu sprawy do Biura Detektywistycznego”, - „Odst ą pienie od dochodzenia cz ęś ci d ł ugu” - „Wezwanie przedegzekucyjne” z za łą czonym wype ł nionym formularzem pozwu w post ę powaniu uproszczonym, zawieraj ą cym żą danie zasadzenia kosztów zast ę pstwa procesowego wg dwóch stawek minimalnych, - „Informacja o rozpocz ę ciu procedury ustalania maj ą tku”. Z kolei pisma posiadaj ą ce logo Biura Detektywistycznego KRUK, w których pojawia si ę informacja o kosztach procesu i egzekucji to przyk ł adowo pisma : - „Zawiadomienie”, 11 - „Decyzja o wszcz ę ciu post ę powania”. Dowód – wzory pism k. 157-178 akt g ł ównych; W pismach tych KRUK S.A. wzywa ł do sp ł aty zad ł u ż enia informuj ą c jednocze ś nie, ż e dokonuj ą c wp ł aty d ł u ż nik uniknie konieczno ś ci zap ł aty kosztów ew. procesu i egzekucji, których łą czn ą kwot ę Spó ł ka podawa ł a. W cz ęś ci pism kierowanych do d ł u ż ników Spó ł ka za łą cza ł a specyfikacj ę kwot kosztów ew. procesu i egzekucji. Wynika ł o z nich, i ż na ww koszty sk ł adaj ą si ę : koszty wynagrodzenia radcy prawnego w post ę powaniu s ą dowym, koszt op ł at s ą dowych, op ł ata egzekucyjna. Wymienione wy ż ej pisma zawiera ł y przyk ł adowo m.in. nast ę puj ą ce tre ś ci (zachowano grubo ść czcionki): - pismo „Decyzja o przekazaniu sprawy do Biura Detektywistycznego” zawiera ł o m.in. stwierdzenie, i ż : D ł u ż nik (…) mo ż e si ę wi ę c spodziewa ć w najbli ż szym czasie dzia ł a ń detektywistycznych wspieraj ą cych proces windykacji . (…) Na dzie ń dzisiejszy, po doliczeniu zaleg ł ych odsetek ustawowych d ł ug wynosi (…) z ł . (…) Ponadto (…) d ł ug zostanie powi ę kszony o koszty dochodzenia roszczenia przed s ą dem oraz koszty egzekucji si ę gaj ą c łą cznie kwoty (…) z ł . (pismo w sprawie PLK/1/1469 z dnia 20.11.2006 r.), - pismo „Decyzja o wszcz ę ciu post ę powania” zawiera ł o m.in. stwierdzenie, i ż „ Sp ł ata zad ł u ż enia w nieprzekraczalnym terminie do (…) spowoduje, ż e czynno ś ci detektywistyczne nie b ę d ą konieczne. Uregulowanie nale ż no ś ci pozwoli tak ż e na unikni ę cie kosztów zwi ą zanych ze wszcz ę ciem przez Wierzyciela post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego, które mog ą powi ę kszy ć d ł ug z obecnej kwoty (…) z ł do oko ł o (…) z ł ” (pismo w sprawie PLK/1/1469 z dnia 7.12.2006 r.); U do ł u pism znajdowa ł y si ę odci ś ni ę te czerwonym tuszem dwa stemple. Jeden okr ą g ł y, zawieraj ą cy na obwodzie napis „BIURO DETEKTYWISTYCZNE KRUK”, za ś w ś rodku napis : „ZEZWOLENIE nr D- 052/2004 wydane przez ministra Spraw Wewn ę trznych i Administracji (…)”. Drugi stempel prostok ą tny, z napisem (LICENCJONOWANY DETEKTYW Nr LICENCJI (…)” - pismo „Zawiadomienie” zawiera ł o m.in. informacj ę , i ż „W ramach dokonywanych ustale ń zaplanowane s ą nast ę puj ą ce dzia ł ania w trybie art. 9 Ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o us ł ugach detektywistycznych (Dz. U. z dnia 15 lutego 2002 r.) : (...) – wizyta we w ł a ś ciwym miejscowo oddziale Zak ł adu Ubezpiecze ń Spo ł ecznych.” a ponadto informacje : „W wypadku konieczno ś ci przeprowadzenia post ę powania s ą dowego oraz egzekucji komorniczej kwota zad ł u ż enia (…) zostanie powi ę kszona o koszty zast ę pstwa procesowego, op ł at s ą dowych oraz egzekucyjnych i mo ż e si ę gn ąć (…). Czynno ś ci detektywistyczne zlecone przez Departament Windykacji KRUK S.A. wstrzyma ć mo ż e jedynie sp ł ata zad ł u ż enia (…)” - pismo w sprawie PLK/1/1469 z dnia 18.12.2006 r.; Podobnie jak we wzorcu opisanym wy ż ej, u do ł u pisma znajdowa ł y si ę odci ś ni ę te czerwonym tuszem dwa stemple. Jeden okr ą g ł y, zawieraj ą cy na obwodzie napis „BIURO DETEKTYWISTYCZNE KRUK”, za ś w ś rodku napis : „ZEZWOLENIE nr D-052/2004 wydane przez ministra Spraw Wewn ę trznych i Administracji (…)”. Drugi stempel prostok ą tny, z napisem (LICENCJONOWANY DETEKTYW Nr LICENCJI (…)”, - pismo „Rezygnacja z dochodzenia cz ęś ci d ł ugu” zawiera ł o m.in. stwierdzenie, i ż „Informujemy, ż e w Pani sprawie toczy si ę post ę powanie windykacyjne, którego wynikiem 12 b ę dzie skierowanie przez wierzyciela sprawy do w ł a ś ciwego S ą du Rejonowego w celu uzyskania nakazu zap ł aty. (…) W Pani najlepszym interesie le ż y zatem uregulowanie teraz kwoty (…)z ł ni ż konieczno ść sp ł aty (…) z ł podczas ewentualnej egzekucji komorniczej” (pismo w sprawie PLK/1/1469 z dnia 15.02.2007 r.); - pismo bez nazwy, z grub ą , poprzeczn ą czerwon ą kresk ą , zawiera ł o m.in. stwierdzenie i ż „D ł ug w kwocie (…) zostanie poddany egzekucji komorniczej niezw ł ocznie po uzyskaniu przez wierzyciela sadowego tytu ł u wykonawczego. (…) Chc ą c uzmys ł owi ć d ł u ż nikowi konsekwencje finansowe wynikaj ą ce z dalszego unikania sp ł aty poni ż ej przedstawiamy przybli ż one koszty procesu i egzekucji, którymi d ł u ż nik (…) ma zosta ć obci ąż ony : (…). W Pani interesie le ż y zatem sp ł ata zad ł u ż enia w wysoko ś ci (…) w terminie do (…). Uregulowanie zaleg ł o ś ci spowoduje natychmiastowe zamkni ę cie tej sprawy i dalsze dzia ł ania detektywistyczne nie b ę d ą konieczne. Ponadto pozwoli to Pani unikn ąć uci ąż liwych konsekwencji prawnych i finansowych.” (pismo w sprawie PLK/1/1469 z dnia 1.03.2007 r.), Powy ż sze pisma s ą przyk ł adami typowych wzorów pism wysy ł anych przez KRUK S.A. w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych. Dowód - wzory pism k. 157-178 akt g ł ównych; Koszty zast ę pstwa procesowego radców prawnych okre ś lone s ą w rozporz ą dzenia Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002 r. w sprawie op ł at za czynno ś ci radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów nieop ł aconej pomocy prawnej udzielonej przez radc ę prawnego ustanowionego z urz ę du (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zgodnie z § 6 Rozporz ą dzenia stawki minimalne wynosz ą przy warto ś ci przedmiotu sprawy : 1) do 500 z ł - 60 z ł 2) powy ż ej 500 z ł do 1500 z ł - 180 z ł 3) powy ż ej 1500 z ł do 5000 z ł - 600 z ł 4) powy ż ej 5000 z ł do 10 000 z ł - 1200 z ł 5) powy ż ej 10 000 z ł do 50 000 z ł - 2400 z ł 6) powy ż ej 50 000 z ł do 200 000 z ł - 3600 z ł 7) powy ż ej 200 000 z ł - 7200 z ł . Op ł ata egzekucyjna okre ś lona jest w Rozdziale 7. ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach s ą dowych i egzekucji (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 167 poz. 1191). Zgodnie z art. 43 tej ustawy, za prowadzenie egzekucji i inne czynno ś ci wymienione w ustawie, komornik pobiera op ł aty egzekucyjne. Z kolei art. 44 ust. 1 zd. 1 stanowi, i ż w sprawach o egzekucj ę ś wiadcze ń pieni ęż nych komornik pobiera op ł aty stosunkowe, zale ż ne od warto ś ci egzekwowanego ś wiadczenia. Za dokonan ą egzekucj ę ś wiadcze ń pieni ęż nych komornik pobiera od d ł u ż nika op ł at ę stosunkow ą (art. 45 ust. 1). Istotne znaczenie posiada w sprawie art. 46 ust. 1 ustawy o komornikach s ą dowych i egzekucji Do warto ś ci egzekwowanego roszczenia stanowi ą cej podstaw ę ustalenia op ł aty egzekucyjnej wlicza si ę odsetki, koszty i inne nale ż no ś ci podlegaj ą ce egzekucji wraz ze ś wiadczeniem g ł ównym w dniu z ł o ż enia wniosku lub rozszerzenia egzekucji. Zgodnie z art. 49 ust. 1 zd. 1 i 2, ca ł a op ł ata stosunkowa wynosi 15 % warto ś ci egzekwowanego ś wiadczenia, jednak nie mo ż e by ć ni ż sza ni ż 1/10 i wy ż sza ni ż trzydziestokrotna wysoko ść przeci ę tnego wynagrodzenia miesi ę cznego. Op ł at ę ustala si ę w wysoko ś ci odpowiedniej do poniesionych przez komornika wydatków, nak ł adu jego pracy oraz warto ś ci wyegzekwowanej cz ęś ci ś wiadczenia zg ł oszonego do egzekucji. 13 W toku czynno ś ci windykacyjnych KRUK S.A. informowa ł d ł u ż ników do 12 grudnia 2006 r. o konieczno ś ci zap ł aty przez nich – w razie wytoczenia sprawy o zap ł at ę przed s ą dem – kosztów zast ę pstwa procesowego w wysoko ś ci czterokrotno ś ci stawki minimalnej. Po dniu 12 grudnia 2006 r. Spó ł ka informowa ł a d ł u ż ników o konieczno ś ci zap ł aty tych kosztów w wysoko ś ci podwójnej stawki minimalnej. Dowód – pismo Spó ł ki k. 54-55 akt g ł ównych, wzory pism k. 157-178 akt g ł ównych; Szczegó ł owej analizie Prezes Urz ę du podda ł informacje o kosztach procesu w przyk ł adowych sprawach windykacyjnych o nr PLK/1/469, nr PLK/4/24127, nr STP/6/36137 (KRUK S.A. o ś wiadczy ł , i ż we wszystkich sprawach windykacyjnych sposób ustalenia wysoko ś ci kosztów procesu i egzekucyjnych jest identyczny). A) Sprawa o nr PLK/1/469 Wysoko ść egzekwowanego d ł ugu – 360,81 z ł Wysoko ść kosztów procesu wg informacji przekazanej d ł u ż nikowi przez KRUK S.A. : - koszty wynagrodzenia radcy prawnego – 120 z ł - koszty op ł at s ą dowych – 30 z ł Dowód – pismo Spó ł ki k. 54-55 akt g ł ównych, pisma do d ł u ż nika k. 158 – 162 akt g ł ównych; Stawka minimalna kosztów zast ę pstwa procesowego radcy prawnego w sprawie o warto ś ci 360,81 z ł wynosi, zgodnie z § 6 pkt 1) powo ł anego wy ż ej rozporz ą dzenia Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002 r., 60 z ł . Zatem wysoko ść tych kosztów zawarta w informacji KRUK S.A. skierowanej do d ł u ż nika wynios ł a dwukrotno ść stawki minimalnej. B) Sprawa nr PLK/4/24127 Wysoko ść egzekwowanego d ł ugu – 702,76 z ł Wysoko ść kosztów procesu wg informacji przekazanej d ł u ż nikowi przez KRUK S.A. : - koszty wynagrodzenia radcy prawnego – 360 z ł - koszty op ł at s ą dowych – 30 z ł Dowód – pismo Spó ł ki k. 54-55 akt g ł ównych, pisma do d ł u ż nika k. 163 – 167 akt g ł ównych; Stawka minimalna kosztów zast ę pstwa procesowego radcy prawnego w sprawie o warto ś ci 702,76 z ł wynosi, zgodnie z § 6 pkt 2) powo ł anego wy ż ej rozporz ą dzenia Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002 r., 180 z ł . Zatem wysoko ść tych kosztów zawarta w informacji KRUK S.A. skierowanej do d ł u ż nika wynios ł a dwukrotno ść stawki minimalnej. C) Sprawa nr STP/6/36137 Wysoko ść egzekwowanego d ł ugu – 7 598,84 z ł . Wysoko ść d ł ugu wraz z naliczonymi kosztami s ą dowymi i op ł at ą egzekucyjn ą wg informacji przekazanej d ł u ż nikowi przez KRUK S.A. wynios ł a 14 603,67 z ł . Wed ł ug o ś wiadczenia 14 Spó ł ki, w kwocie tej mieszcz ą si ę koszty wynagrodzenia radcy prawnego w wysoko ś ci podwójnej stawki minimalnej, tj. w kwocie 2 400 z ł Dowód – pismo Spó ł ki k. 54-55 akt g ł ównych, pisma do d ł u ż nika k. 168 – 178 akt g ł ównych; Stawka minimalna kosztów zast ę pstwa procesowego radcy prawnego w sprawie o warto ś ci 7598,84 z ł wynosi, zgodnie z § 6 pkt 4) powo ł anego wy ż ej rozporz ą dzenia Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002 r., 1200 z ł . 2.6. KRUK S.A. informowa ł ponadto w pismach windykacyjnych kierowanych do d ł u ż ników o konieczno ś ci – w wypadku skierowania sprawy na drog ę post ę powania egzekucyjnego – zap ł aty przez d ł u ż ników kosztów op ł aty egzekucyjnej . Wysoko ść tej op ł aty ustalana by ł a, na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o komornikach s ą dowych i egzekucji w ten sposób, i ż do warto ś ci egzekwowanego roszczenia, stanowi ą cej podstaw ę ustalenia op ł aty egzekucyjnej, wliczono m.in. koszty zast ę pstwa procesowego w post ę powaniu s ą dowym. Zatem, obliczona w ten sposób op ł ata komornicza w wysoko ś ci 15 % od egzekwowanego ś wiadczenia, by ł a wy ż sza, przy przyj ę ciu kosztów zast ę pstwa procesowego w wysoko ś ci dwukrotnej wysoko ś ci stawki minimalnej, ani ż eli przy przyj ę ciu wysoko ś ci tych kosztów w wysoko ś ci jednokrotno ś ci stawki minimalnej. Przyk ł adowo, przy wysoko ś ci egzekwowanego d ł ugu wynosz ą cej 7 598,84 z ł i op ł acie s ą dowej w post ę powaniu uproszczonym w wysoko ś ci 300 z ł (art. 28 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach s ą dowych w sprawach cywilnych – Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) op ł ata egzekucyjna w zale ż no ś ci od ilo ś ci stawek minimalnych wynagrodzenia radcy prawnego b ę dzie wynosi ć : a) przy za ł o ż eniu wynagrodzenia radcy prawnego w wysoko ś ci jednej stawki minimalnej, tj. 1200 z ł op ł ata egzekucyjna wyniesie 1364,83 z ł , za ś łą czna kwota d ł ugu, kosztów procesu i op ł aty egzekucyjnej – 10 463,67 z ł , b) przy za ł o ż eniu wynagrodzenia radcy prawnego w wysoko ś ci dwukrotnej stawki minimalnej, tj. 2400 z ł op ł ata egzekucyjna wyniesie 1544,83 z ł , za ś łą czna kwota d ł ugu, kosztów procesu i op ł aty egzekucyjnej – 11 843,67 z ł . Zarz ą dzeniem nr 5/2007 Prezesa Zarz ą du KRUK S.A. we Wroc ł awiu z dnia 16 pa ź dziernika 2007 r. Prezes Zarz ą du uczestnika ustali ł , i ż „z dniem 17 pa ź dziernika 2007 r. KRUK S.A. odst ę puje od wskazywania w korespondencji windykacyjnej kierowanej do d ł u ż ników stawek zast ę pstwa procesowego przez radc ę prawnego/adwokata w wysoko ś ci wy ż szej ni ż minimalna stawka takiego wynagrodzenia okre ś lona we w ł a ś ciwych przepisach”. Jednocze ś nie w za łą czniku nr 1 do instrukcji IR 7.5-01 „Proces Windykacji Mailingowej”. zatytu ł owanym „Niedozwolone elementy pism windykacyjnych” wprowadzony zosta ł pkt. i) stanowi ą cy, i ż „W pismach windykacyjnych zabrania si ę stosowania ni ż ej wymienionych elementów : „(...) i) wskazywanie w korespondencji windykacyjnej kierowanej do d ł u ż ników stawek zast ę pstwa procesowego przez radc ę prawnego/adwokata w wysoko ś ci wy ż szej ni ż minimalna stawka takiego wynagrodzenia okre ś lona we w ł a ś ciwych przepisach”. Wzory pism windykacyjnych wysy ł anych do d ł u ż ników po dniu 17 pa ź dziernika 2007 r. nie zawieraj ą ju ż informacji o kosztach zast ę pstwa procesowego w wysoko ś ci dwukrotno ś ci stawki minimalnej. Ponadto pisma te zawieraj ą informacj ę o op ł acie egzekucyjnej w wysoko ś ci 15% od warto ś ci egzekwowanego ś wiadczenia obliczonego w ten sposób, i ż do warto ś ci egzekwowanego roszczenia, stanowi ą cej podstaw ę ustalenia op ł aty egzekucyjnej, 15 wliczono m.in. koszty zast ę pstwa procesowego w post ę powaniu s ą dowym w wysoko ś ci jednej stawki minimalnej. Dowód – pismo Spó ł ki k. 210-211 akt g ł ównych, Zarz ą dzenie nr 5/2007 k. 212, Za łą cznik nr 1 do instrukcji IR 7.5-01 k. 224 akt g ł ównych, wzory pism k. 213 – 215; 2.7. Zestawienie ilo ś ci spraw s ą dowych, wraz z oznaczeniem zas ą dzonej ilo ś ci stawek minimalnych w ramach wysoko ś ci kosztów zast ę pstwa procesowego, zawiera tabela nr 1. Zestawienie ilo ś ci spraw s ą dowych, wraz z oznaczeniem zas ą dzonej ilo ś ci stawek minimalnych w ramach wysoko ś ci kosztów zast ę pstwa procesowego Tabela nr 1 l.p. Warto ść przedmiotu sporu Ilo ść wytoczony ch spraw s ą dowych Ilo ść spraw z zas ą dzonymi kosztami zast ę pstwa procesowego w wysoko ś ci jednej stawki minimalnej Ilo ść spraw z zas ą dzonymi kosztami zast ę pstwa procesowego w wysoko ś ci powy ż ej jednej stawki minimalnej Udzia ł ilo ś ci spraw z zas ą dzonymi kosztami zast ę pstwa procesowego w wysoko ś ci powy ż ej jednej stawki minimalnej w ogólnej ilo ś ci wytoczonych spraw s ą dowych (w %) 1 Do 500 z ł 164 161 3 1,86 % 2 Powy ż ej 500 do 1500 z ł 5077 4980 97 1,95 % 3 Powy ż ej 1500 do 5000 z ł 2668 2652 16 0,60 % 4 Powy ż ej 5000 do 10 000 z ł 413 409 4 0,98 % 5 Powy ż ej 10 000 do 50.000 z ł 204 203 1 0,49 % 6 Powy ż ej 50 000 do 2000. 000 z ł 15 15 0 0 % 7 Powy ż ej 200 000 z ł 4 4 0 8 Ogó ł em 8545 8424 121 1,42 % (Opracowanie w ł asne na podstawie danych w pi ś mie Spó ł ki k. 183 – 184 akt g ł ównych) Z przedstawionego w tabeli nr 1 zestawienia wynika, ż e na 8545 spraw s ą dowych o zap ł at ę , jedynie w 121 sprawach, tj. 1,42 % ogó ł u, zas ą dzone zosta ł y koszty zast ę pstwa procesowego w wysoko ś ci wy ż szej, ani ż eli jedna stawka minimalna. Zatem w 98,58 % ogó ł u wytoczonych spraw s ą dowych o zap ł at ę zas ą dzone zosta ł y koszty zast ę pstwa procesowego w wysoko ś ci jednej stawki minimalnej. 2.8 . Spó ł ka, wedle w ł asnego o ś wiadczenia z ł o ż onego w pi ś mie z dnia 9 sierpnia 2007 r., w ramach windykacji pozas ą dowej podejmuje czynno ś ci wobec istniej ą cych, wymagalnych oraz 16 bezspornych wierzytelno ś ci. „Bezsporno ść ” wierzytelno ś ci KRUK S.A. przyjmuje na podstawie o ś wiadcze ń kontrahentów Spó ł ki zlecaj ą cych sprawy do windykacji, jak równie ż na podstawie o ś wiadcze ń podmiotów, od których Spó ł ka nabywa wierzytelno ś ci. Spó ł ka w toku czynno ś ci windykacyjnych nie weryfikuje zgodno ś ci tych o ś wiadcze ń ze stanem rzeczywistym „zarówno co do istnienia zad ł u ż enia, jak i jego wysoko ś ci.” Dowód – pismo Spó ł ki k. 48 akt g ł ównych; W kierowanych do Spó ł ki skargach osób, wobec których prowadzone s ą czynno ś ci windykacyjne, s ą równie ż skargi zarzucaj ą ce prowadzenie dzia ł a ń windykacyjnych pomimo nieistnienia d ł ugu, wzgl ę dnie te ż pomimo przedawnienia roszcze ń umo ż liwiaj ą cych s ą dowe ich dochodzenie. Dowód – skarga k. 2 – 38 akt g ł ównych, skargi k. 1-17, 28-51, 89-105 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego RWR 402-11/07/WS; 2.9. Spó ł ka stosuje „Zasady Dobrych Praktyk Windykacyjnych”, b ę d ą cych cz ęś ci ą (Ksi ę ga Trzecia) Zasad Dobrych Praktyk przedsi ę biorstw zrzeszonych w Konferencji Przedsi ę biorstw Finansowych w Polsce. Cz ęść V „Zasad (...)” nosi nazw ę „Praktyki zakazane i niedozwolone”. W § 96 pkt 6 i 8 ww dokumentu, w ramach praktyk zakazanych w windykacji znajduj ą si ę m.in. : - przedstawienie nieprawdziwych danych dotycz ą cych d ł ugu, w szczególno ś ci okre ś laj ą cych charakter, wielko ść i status prawny d ł ugu, - przekazywanie nieprawdziwych informacji o konsekwencjach niezap ł acenia d ł ugu. Dowód – Zasady Dobrych Praktyk k. 216 – 223 akt g ł ównych. 2.10 .W toku post ę powania administracyjnego, w pi ś mie z dnia 4 grudnia 2007 r., Spó ł ka zadeklarowa ł a wol ę pe ł nej wspó ł pracy z Prezesem Urz ę du, deklaruj ą c „pozostawanie do jego dyspozycji”. Jednocze ś nie Spó ł ka wol ą takiej wspó ł pracy uzasadni ł a odst ą pienie od kwestionowanych przez organ antymonopolowy praktyk. Dowód – pismo Spó ł ki k. 210-211 akt g ł ównych; 2.11. W stosunku do poprzednika prawnego Spó ł ki, tj. Kruk Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu, Prezes Urz ę du decyzj ą nr RWR 15/2005 uzna ł za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, wskazan ą w art. 23a ww. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 86 poz. 804 ze zm.), dzia ł anie Kruk Sp. z o.o., polegaj ą ce na naruszeniu art. 3 ust. 1 dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez zamieszczanie w pismach kierowanych do konsumentów w toku czynno ś ci windykacyjnych wykonywanych przez Kruk Sp. z o.o. hase ł , tre ś ci, znaków graficznych oraz kolorystyki, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku oraz wywarcie presji psychicznej, co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i narusza interesy konsumentów, i nakaza ł zaniechanie jej stosowania. Dowód – decyzja nr RWR 15/2005; 17 3. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: 3.1.Okre ś lenie zarzutów Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du, przeciwko Przedsi ę biorcy, post ę powanie w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w wyniku : - zamieszczania w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś zawiadamiania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS oraz informowania o zawy ż onych kosztach procesu oraz kosztach egzekucyjnych, co stanowi ć mo ż e naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , oraz praktyk ę stanowi ą c ą naruszenie art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ramach tak okre ś lonego zarzutu, wyró ż ni ć mo ż na nast ę puj ą ce, podlegaj ą ce rozwa ż eniu, jego cz ęś ci sk ł adowe : a) zarzut zamieszczania w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś zawiadamiania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS - co stanowi ć mo ż e naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , - praktyk ę stanowi ą c ą naruszenie art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , b) zarzut zamieszczania w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś informowania o zawy ż onych kosztach procesu oraz kosztach egzekucyjnych, - co stanowi ć mo ż e naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , - praktyk ę stanowi ą c ą naruszenie art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . 18 3.2 . Naruszenie interesu publicznoprawnego . Przede wszystkim rozwa ż enia wymaga, czy w sprawie niniejszej naruszony zosta ł interes publicznoprawny. Zgodnie z celem ustawy o ochronie (…) opisanym w art. 1 ust. 1, okre ś la ona m.in. „zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów (…) konsumentów”. Tak okre ś lony cel ustawy pozwala przyj ąć , i ż ma ona charakter publiczny i s ł u ż y ochronie ogólnospo ł ecznego interesu. Powy ż sze przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony wy łą cznie interesów indywidualnych. Nale ż y zatem stwierdzi ć , ż e nie ka ż de naruszenie prawa w stosunkach cywilno-prawnych kwalifikuje spraw ę do post ę powania w trybie ww. ustawy. Odmiennie ni ż to ma miejsce w post ę powaniu cywilnym ukierunkowanym na ochrone praw podmiotowych stron, post ę powanie w trybie ustawy o ochronie (…) ma za swój przedmiot ochron ę interesu publicznoprawnego, a wi ę c ma to miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, b ą d ź gdy wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjawiska na rynku wymagaj ą ce ingerencji ze strony organów dzia ł aj ą cych w trybie tej ustawy. W niniejszej sprawie post ę powanie dotyczy zarzutów naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, a zatem potencjalnie skutkami zarzucanych dzia ł a ń dotkni ę ty jest szeroki kr ą g osób, przeciwko którym KRUK S.A. prowadzi czynno ś ci windykacyjne. Wynika st ą d wniosek, i ż w sprawie móg ł zosta ć naruszony interes publicznoprawny. 3.3. Status przedsi ę biorcy Przedmiotem post ę powania s ą praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, przez które rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorców (art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie…). Definicja legalna poj ę cia „ przedsi ę biorca ” zawarta jest w art. 4 ustawy o ochronie (…). Zgodnie z art. 4 pkt. 1 powo ł anego artyku ł u, ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy, rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Jak wynika z odpisu KRS uczestnika, jest on przedsi ę biorc ą wedle przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - O swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 z pó ź . zm.), a zatem uzna ć go nale ż y za przedsi ę biorc ę w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…). 3.4 . Zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) a tym samym naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie (…) na skutek zamieszczania w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś zawiadamiania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS. 3.4.1. Przes ł anki zastosowania art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (…) - wprowadzenie. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (...) stanowi, ż e zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Z kolei art. 24 ust. 2 wskazuje, ż e „ przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy ”. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed 19 dzia ł aniami przedsi ę biorców, które s ą sprzeczne z prawem, tj. przepisami okre ś lonych aktów prawnych oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami. Powo ł any art. 24 ust. 2 zawiera przyk ł adowe wyliczenie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zaliczaj ą c do nich m.in. w pkt. 3 czyny nieuczciwej konkurencji, godz ą ce w interesy konsumentów. Do stwierdzenia zatem praktyki z art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (...) konieczne jest wykazanie, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: 1) bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, polegaj ą ca na stosowaniu czynów nieuczciwej konkurencji, 2) godzenie tymi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. 3.4.2. Bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, polegaj ą ca na stosowaniu czynów nieuczciwej konkurencji. A) Dobre obyczaje- wprowadzenie. Analizuj ą c pierwsz ą przes ł ank ę , nale ż y odwo ł a ć si ę do aktu prawnego, którego naruszenie zarzuca si ę Spó ł ce. Jest nim ustawa z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 47, poz. 211 z pó ź n. zm.), dalej „uznk”. Ustawa ta, w art. 3 ust. 1 wskazuje, ż e czynem nieuczciwej konkurencji, jest dzia ł anie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, je ż eli zagra ż a lub narusza interes innego przedsi ę biorcy lub klienta . Pod poj ę ciem „klienta” nale ż y równie ż rozumie ć konsumenta w rozumieniu ustawy o ochronie (…) (por. wnioski wynikaj ą ce z wyroku SOKiK w Warszawie z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. akt XVII AmA 95/07 – rozwini ę cie tej tezy znajduje si ę w ust. 3.4.3. niniejszej Decyzji). Przepis ten stanowi tzw. klauzul ę generaln ą , odsy ł aj ą c ą do systemu ocen i norm pozaprawnych – „dobrych obyczajów”. Poj ę cie to nie jest w prawie zdefiniowane, ale podobnie jak „zasady wspó łż ycia spo ł ecznego”, jest przedmiotem wielu orzecze ń s ą dowych (np. wyrok SA we Wroc ł awiu z 13.11.1991r., I ACr 411/91, Wokanda 1992/4) oraz opracowa ń doktryny, nie tylko prawniczej (zob. np. J. Szwaja w: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – Komentarz , Warszawa 2000, str. 122-133, R. Stefanicki, Dobre obyczaje w prawie polskim , Przegl ą d Prawa Handlowego, 2002/5). Wskazuje si ę w nich, ż e dobre obyczaje to uczciwe zasady post ę powania i ustalone zwyczaje w uj ę ciu etyczno- moralnym. Kolejny przepis art. 3, tj. ust. 2 wymienia szereg czynów nieuczciwej konkurencji, opisanych nast ę pnie szczegó ł owo w rozdziale 2 ustawy. Wyliczenie to nie jest wyczerpuj ą ce i ma charakter przyk ł adowy, poniewa ż nie jest mo ż liwe ustalenie wyczerpuj ą cej i zamkni ę tej listy czynów nieuczciwej konkurencji (Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji pod redakcj ą Janusza Szwaji). Podkre ś lenia wymaga, i ż brak okre ś lenia w rozdziale 2. uznk dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy jako czynu nieuczciwej konkurencji nie przes ą dza jeszcze o charakterze tej dzia ł alno ś ci. Je ż eli bowiem okre ś lone dzia ł anie nie mie ś ci si ę w katalogu czynów wyra ź nie zakazanych przez ustaw ę nale ż y na podstawie przewidzianej w art. 3 ustawy klauzuli generalnej, jako uniwersalnego zakazu nieuczciwej konkurencji, oceni ć charakter tego dzia ł ania z uwzgl ę dnieniem przes ł anek przewidzianych w tym przepisie (Wyrok S ą du Apelacyjnego w Ł odzi z dnia 31 lipca 1995 r. sygn. akt I ACr 308/95). A zatem co do zasady czynem nieuczciwej konkurencji mo ż e by ć naruszenie ogólnej normy art. 3 ust. 1 uznk. W zakresie okre ś lenia istoty poszanowania dobrych obyczajów orzecznictwo odwo ł uje si ę m.in. do istoty dobrego obyczaju jako szeroko rozumianego szacunku dla drugiego cz ł owieka. 20 Przy takim za ł o ż eniu sprzeczne z dobrym obyczajem jest m.in. niedoinformowanie konsumenta (vide : wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2005 r. sygn. akt VI ACa 774/2004). Obowi ą zek informowania partnera o istotnych (z jego punktu widzenia) okoliczno ś ciach dotycz ą cych m.in. przedmiotu ś wiadczenia, a tak ż e powinno ść czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny – jest cech ą generaln ą prawa umów i wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania (Ewa Łę towska. Prawo umów konsumenckich. Wydanie 2. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2002, strona 215-216). W doktrynie, przybli ż aj ą c tre ść omawianego poj ę cia, zwraca si ę uwag ę na fakt, i ż wedle tradycyjnego stanowiska dobre obyczaje by ł y oceniane z punktu widzenia zasad etycznych i moralnych, podstaw ą orzekania za ś mia ł o by ć „poczucie godno ś ci ogó ł u ludzi, my ś l ą cych sprawiedliwie i s ł usznie” . Miar ę tych wymogów stanowi ł poziom moralny w ł a ś ciwy godziwemu ż yciu zarobkowemu i gospodarczemu. Pos ł ugiwano si ę w tym uj ę ciu pewnym wzorcem w postaci przeci ę tnego cz ł onka danej spo ł eczno ś ci, a tak ż e odwo ł aniem do pewnych warto ś ci po żą danych i akceptowanych w obrocie rynkowym (zob. A. Kraus, F. Zoll, Polska ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Pozna ń 1929, s. 26 i 171). Dopuszcza si ę m.in. dokonywanie stosownych ocen na podstawie norm ś rodowiskowych, a wi ę c o w ęż szym zasi ę gu oddzia ł ywania. Konsekwentnie za naruszaj ą ce dobre obyczaje przyjmuje si ę przekroczenie postanowie ń zawartych w kodeksach etycznych opracowywanych dla poszczególnych grup zawodowych (M. K ę pi ń ski, Problemy ogólne nowej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji , RPEiS 1994, nr 2, s. 7). W realiach niniejszej sprawy wskaza ć nale ż y, i ż jej przedmiotem s ą ogólnie rzecz ujmuj ą c dzia ł ania windykacyjne KRUK S.A. W powszechnym odczuciu s ł owo „windykacja” wywo ł uje raczej negatywne skojarzenia, podobnie zreszt ą jak „egzekucja”. Z t ą jednak ró ż nic ą , ż e egzekucja jest prawnie uregulowana i mo ż liwe jest sprawdzenie w odpowiednich aktach prawnych, na czym polega i jaki jest jej przebieg. Natomiast windykacja nie zosta ł a dot ą d uregulowana, st ą d brak znajomo ś ci jej zasad rodzi niepewno ść , stanowi ą c pole do domys ł ów osób poddanych windykacji, a tak ż e nadu ż y ć ze strony windykatorów. W ocenie Prezesa Urz ę du dzia ł alno ść windykacyjna mo ż e i powinna by ć zatem oceniana równie ż w kontek ś cie mo ż liwo ś ci naruszenia dobrych obyczajów. B) Mo ż liwo ść uzyskania w ZUS informacji o d ł u ż nikach Przede wszystkim wyja ś nienia wymaga, czy na gruncie obowi ą zuj ą cego prawa mo ż liwe w ogóle, co do zasady, jest uzyskanie w ZUS jakichkolwiek informacji o osobach, wobec których firma windykacyjna prowadzi czynno ś ci zmierzaj ą ce do windykacji d ł ugu. Dla oceny powy ż szego zagadnienia znaczenie maj ą przede wszystkim dwie normy, tj. norma art. 9 ustawy o us ł ugach detektywistycznych oraz art. 50 ust. 3 ustawy o systemie ubezpiecze ń spo ł ecznych. Odno ś nie oceny pierwszej z ew. podstaw do uzyskania informacji z ZUS nale ż y stwierdzi ć , i ż artyku ł 9 ustawy o us ł ugach detektywistycznych nie tworzy kontratypu, a wi ę c nie daje detektywowi prawa do pope ł niania czynów zabronionych przez inne ustawy wy łą czaj ą c ich bezprawno ść . Detektywowi nie przys ł uguj ą ż adne szczególne uprawnienia - jedynym wyj ą tkiem jest prawo do przetwarzania danych osobowych bez wiedzy osoby, której te dane dotycz ą podstaw (Aleksandrowicz Tomasz R., Komentarz do ustawy o us ł ugach detektywistycznych. Warszawa 2002. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I), komentarz do art. 9 ustawy). Wynika st ą d jednoznacznie, i ż powo ł ana norma nie nadaje detektywom – a w konsekwencji równie ż Biuru Detektywistycznemu KRUK i Spó ł ce KRUK S.A. – jakichkolwiek w ł asnych uprawnie ń , pozwalaj ą cych na żą danie od ZUS danych 21 dotycz ą cych osób, przeciwko którym prowadzone s ą czynno ś ci windykacyjne, ze szczególnym uwzgl ę dnieniem czynno ś ci detektywistycznych. Uprawnie ń takich nie nadaj ą tak ż e Spó ł ce przepisy art. 50 ust. 3 ustawy o systemie ubezpiecze ń spo ł ecznych stanowi ą ce, i ż dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego mog ą by ć udost ę pniane s ą dom, prokuratorom, organom kontroli skarbowej, organom podatkowym, komornikom s ą dowym, o ś rodkom pomocy spo ł ecznej, powiatowym centrom pomocy rodzinie oraz Komisji Nadzoru Finansowego , z uwzgl ę dnieniem przepisów dotycz ą cych ochrony danych osobowych. Powy ż sze enumeratywne wyliczenie zawiera zamkni ę ty katalog podmiotów, które mog ą ubiega ć si ę o udost ę pnienie im danych o ubezpieczonych, w tym danych osób, przeciwko którym prowadzone s ą pozas ą dowe czynno ś ci windykacyjne. W konkluzji tego w ą tku rozwa ż a ń stwierdzi ć nale ż y, i ż brak jest podstawy prawnej żą dania od ZUS przez firm ę windykacyjn ą w tym KRUK S.A., jakichkolwiek danych dotycz ą cych osób, przeciwko którym prowadzone s ą czynno ś ci windykacyjne. C) Naruszenie art. 3 ust. 1 uznk. Jak to ju ż wskazano wy ż ej czynem nieuczciwej konkurencji, na podstawie art. 3 ust. 1 uznk , jest dzia ł anie sprzeczne m.in. z dobrymi obyczajami, je ż eli zagra ż a lub narusza m.in. interes klienta. W ocenie Prezesa Urz ę du dobre obyczaje, o których mowa wy ż ej, zosta ł y w sprawie niniejszej naruszone na skutek zamieszczania w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś zawiadamiania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS. Przede wszystkim, jak to opisano w pkt. B), brak jest podstawy prawnej żą dania od ZUS przez firm ę windykacyjn ą w tym KRUK S.A., jakichkolwiek danych dotycz ą cych osób, przeciwko którym prowadzone s ą czynno ś ci windykacyjne. Trudno przypuszcza ć , aby podmiot profesjonalnie trudni ą cy si ę dzia ł alno ś ci ą windykacyjn ą nie mia ł ś wiadomo ś ci tego stanu rzeczy. W ocenie Prezesa Urz ę du fakt zamieszczania w pismach zat. „ZAWIADOMIENIE” informacji o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS s ł u ż y ć mia ł zatem nie celom informacyjnym (gdy ż KRUK S.A. wiedzia ł , ż e ż adnych danych w ZUS nie mo ż e uzyska ć ), ale wywieraniu presji na osobach, przeciwko którym prowadzone by ł y czynno ś ci windykacyjne, ukierunkowanej na zmuszeniu ich do zap ł aty. Cel ten zrealizowany zosta ł poprzez : - zastraszenie konsumentów, - wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, - presji psychicznej oraz - wprowadzenie w b łą d . Powy ż sze wnioski mo ż na wyprowadzi ć w powi ą zaniu z nast ę puj ą cymi faktami : a) Pos ł u ż enie si ę w pi ś mie zat. : „ZAWIADOMIENIE”, informuj ą cym o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS, logo „BIURO DETEKTYWISTYCZNE KRUK” pisanym czcionk ą znacznie wi ę ksz ą , ani ż eli tekst pism – a wi ę c w ten sposób wyeksponowanym spo ś ród tre ś ci pisma. Przede wszystkim zwa ż y ć nale ż y, 22 i ż takie poj ę cia jak „detektywi”, „us ł ugi detektywistyczne”, „Biuro Detektywistyczne” jest poj ę ciem stosunkowo nowym w powojennej historii Polski. Kojarzy si ę ono ludziom, nie maj ą cym wykszta ł cenia prawniczego, z dzia ł aniem uprawnionej w ł adzy i oddzia ł ywuje na wyobra ź ni ę osób, w stosunku do których Spó ł ka wykonuje czynno ś ci windykacyjne, ze szczególnym uwzgl ę dnieniem czynno ś ci detektywistycznych. Powy ż sze ma na celu, w ocenie Prezesa Urz ę du, w oczach przeci ę tnego odbiorcy uwiarygodnia ć podane w pi ś mie informacje, w tym zagro ż enia ewidentnie niemo ż liwe do realizacji przez Spó ł k ę , jak w przedmiotowej sprawie informacja o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS; Wobec tego ś wiadczy to o zamiarze zastraszenia konsumentów poprzez odwo ł anie si ę do dzia ł a ń instytucji (Biuro Detektywistyczne) o bli ż ej nieokre ś lonych kompetencjach, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d co do faktycznych uprawnie ń detektywów wykonuj ą cych czynno ś ci windykacyjne w imieniu Spó ł ki; b) Pos ł u ż enie si ę w pi ś mie zat. : „ZAWIADOMIENIE”, informacj ą o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS, w kontek ś cie informacji podanej wcze ś niej, ż e rozpocz ął si ę ostatni etap ustale ń faktycznego ( pisownia oryginalna ) stanu maj ą tkowego d ł u ż nika. Przede wszystkim powy ż sze stwierdzenie ( „ostatni etap ustale ń stanu faktycznego”) nie odpowiada prawdzie, gdy ż jak to stwierdzono w typowej sprawie windykacyjnej PLK/1/1469, pismo zat. : „ZAWIADOMIENIE” (pkt. 2.5. niniejszej Decyzji) nosi ł o dat ę dnia18.12.2006 r., za ś jeszcze w dniu 1.03.2007 r. Spó ł ka prowadzi ł a korespondencj ę dotycz ą ca windykacji zad ł u ż enia. Powy ż sze stwierdzenie, tj. „ostatni etap ustale ń faktycznego stanu maj ą tkowego”, nie zawiera ł o zatem prawdziwych informacji . Zagro ż enie planowanymi wizytami we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS w powi ą zaniu z informacj ą (nieprawdziw ą ) o ko ń czeniu czynno ś ci ustalenia maj ą tku d ł u ż ników zawiera ł o ukryt ą sugesti ę , nie tylko o tym, ż e pozyskanie jakichkolwiek informacji w ZUS o osobach, przeciwko którym prowadzona jest windykacja, jest w ogóle mo ż liwe – ale równie ż sugesti ę , ż e nast ą pi to szybko. Powy ż sze zestawienie – skoro nie nios ł o ze sob ą w istocie ż adnej prawdziwej informacji - wprowadza ł o konsumentów w b łą d co do faktycznych kompetencji Biura Detektywistycznego Spó ł ki i mog ł o mie ć jedynie na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku oraz presji psychicznej – ukierunkowanych na wymuszenie zap ł aty kwot, stanowi ą cych – w ocenie Spó ł ki – zad ł u ż enie tych konsumentów. c) Jak ju ż wskazano wcze ś niej, odwo ł anie si ę do art. 9 ustawy o us ł ugach detektywistycznych w kontek ś cie informacji o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS , mia ł o na celu spowodowanie uczucia l ę ku, presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d co do faktycznych uprawnie ń detektywów wykonuj ą cych czynno ś ci windykacyjne w imieniu Spó ł ki; d) Wreszcie takiemu celowi s ł u ż y ć mia ł o uwiarygodnienie prawdziwo ś ci zagro ż enia, poprzez zamieszczenie, u do ł u pism, odci ś ni ę tych czerwonym tuszem dwóch stempli - jednego okr ą g ł ego, zawieraj ą cego na obwodzie napis „BIURO DETEKTYWISTYCZNE KRUK”, za ś w ś rodku napis : „ZEZWOLENIE nr D-052/2004 wydane przez ministra Spraw Wewn ę trznych i Administracji (…)”, drugiego - stempel prostok ą tny, z napisem (LICENCJONOWANY DETEKTYW Nr LICENCJI (…)”. Nale ż y stwierdzi ć , ż e opisane metody dzia ł ania Spó ł ki w zakresie pos ł ugiwania si ę informacj ą o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS wskazuj ą , ż e pisma zat. „ZAWIADOMIENIE” maj ą okre ś lon ą form ę i tre ść nie po to, aby by ł y zrozumia ł e dla przeci ę tnego odbiorcy i aby rzetelnie informowa ć konsumentów o faktycznych, 23 mo ż liwych skutkach uchylania si ę m.in. od zap ł aty istniej ą cego zad ł u ż enia, ale przeciwnie - wykorzystuj ą ich nie ś wiadomo ść po to, aby konsumentów zastraszy ć , wprowadzi ć w b łą d co do faktycznych uprawnie ń Spó ł ki, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku i presji psychicznej ukierunkowanej na sp ł at ę zad ł u ż enia. O takim celu ś wiadczy zamieszczenie pisanej grub ą czcionk ą informacji, ż e „ Czynno ś ci detektywistyczne zlecone przez Departament Windykacji KRUK S.A. wstrzyma ć mo ż e jedynie sp ł ata zad ł u ż enia”. Pisma te w poddanej analizie cz ęś ci maj ą znikomy walor informacyjny, za ś informacje, które s ą w nich zawarte s ą tendencyjne i niepe ł ne oraz w ż aden sposób nie wyja ś niaj ą w rzetelny i prawdziwy sposób faktycznych konsekwencji braku zap ł aty d ł ugu. Spó ł ka w sposób ś wiadomy wprowadza ł a w b łą d konsumentów, gdy ż nie istnia ł a jakakolwiek prawna mo ż liwo ść uzyskania informacji w ZUS o ich ź ród ł ach dochodów. Ju ż u ż ycie samej formu ł y, i ż planowane s ą wizyty (a nie jest np. planowane wys ł anie pism z pro ś b ą o informacj ę ) ś wiadczy o wy łą cznie instrumentalnym charakterze przedmiotowego zapisu. Trudno wszak ż e powa ż nie przyj ąć , i ż profesjonalna firma windykacyjna mog ł aby zak ł ada ć , po pierwsze – ż e w ogóle uzyska jakiekolwiek informacje w ZUS nie maj ą c do tego podstawy prawnej, po drugie za ś – ż e uzyska je w trybie informacji ustnej. Ponadto podnie ść nale ż y, ż e w ą tpliwo ś ci budzi sam fakt dokonywania takich wizyt, skoro Spó ł ka, pomimo wezwania organu antymonopolowego, nie by ł a w stanie wskaza ć oddzia ł ów ZUS, do których faktycznie o stosowne dane wyst ę powa ł a. Post ę powanie dowodowe wykaza ł o, ż e czasem procedury windykacyjne s ą wszczynane w stosunku do osób, których zobowi ą zanie nie istnia ł o lub wygas ł o. Za ł o ż y ć nale ż y, ż e zdarza si ę , ż e klienci Spó ł ki, z za ł o ż enia wierzyciele, przekazuj ą jej b łę dne dane o osobach, które d ł u ż nikami ju ż nie s ą lub nigdy nie by ł y, Spó ł ka natomiast, jak sama przyzna ł a, w toku czynno ś ci windykacyjnych nie weryfikuje zgodno ś ci o ś wiadcze ń „wierzycieli” ze stanem rzeczywistym „zarówno co do istnienia zad ł u ż enia, jak i jego wysoko ś ci.” W ten sposób Spó ł ka wprowadza w b łą d równie ż osoby, nie b ę d ą ce faktycznie d ł u ż nikami, lub te ż osoby, w stosunku do których wygas ł a mo ż liwo ść skutecznej windykacji s ą dowej na skutek przedawnienia dochodzenia roszcze ń . Wszystkie te osoby - tj. faktyczni d ł u ż nicy, osoby nie b ę d ą ce d ł u ż nikami oraz osoby, w stosunku do których roszczenia uleg ł y przedawnieniu Spó ł ka wprowadza ł a w b łą d co do faktycznych jej uprawnie ń w zakresie mo ż liwo ś ci pozyskiwania informacji w ZUS, maj ą ce wywo ł a ć w nich uczucia l ę ku i presji psychicznej ukierunkowanej na sp ł at ę zad ł u ż enia. Powy ż sze narusza dobry obyczaj w postaci wymogu zachowania w dzia ł alno ś ci przedsi ę biorców na rynku szacunki zarówno dla kontrahenta b ę d ą cego przedsi ę biorc ą jak równie ż dla drugiego cz ł owieka w ogóle. Powy ż sze wywody wskazuj ą , ż e dzia ł anie Spó ł ki narusza dobre obyczaje, których istot ą jest wszak ż e szeroko rozumiany szacunek dla drugiego cz ł owieka. Przy takim za ł o ż eniu, jak wskazano to wcze ś niej, odwo ł uj ą c si ę do wyroku S ą du Apelacyjnego w Warszawie, sprzeczne z dobrymi obyczajami jest m.in. niedoinformowanie konsumenta (vide : wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2005 r. sygn. akt VI ACa 774/2004). W sprawie niniejszej Spó ł ka nie tylko pos ł ugiwa ł a si ę niedoinformowaniem, ale wr ę cz ś wiadomie wprowadza ł a w b łą d co do faktycznych jej uprawnie ń w zakresie mo ż liwo ś ci pozyskiwania informacji w ZUS, maj ą ce wywo ł a ć u osób poddanych takiej windykacji (konsumentów) uczucia l ę ku i presji psychicznej ukierunkowanej na sp ł at ę zad ł u ż enia. Powy ż sze nie tylko zagra ż a, ale wr ę cz narusza interesy klientów (konsumentów), gdy ż s ą oni poddani presji ze strony KRUK S.A. wymuszaj ą cej zap ł at ę nawet nie istniej ą cego w chwili windykacji d ł ugu. 24 W tym stanie rzeczy Prezes Urz ę du przyjmuje, i ż spe ł niona jest pierwsza przes ł anka art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (…) w postaci bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy, polegaj ą cej na stosowaniu czynów nieuczciwej konkurencji, w szczególno ś ci czynu z art. 3 ust. 1 uznk. Nie od rzeczy b ę dzie ponownie przytoczy ć doktrynalny pogl ą d, reprezentowany m.in. przez M. K ę pi ń skiego, a aprobowany równie ż przez Prezesa Urz ę du, i ż za naruszaj ą ce dobre obyczaje przyjmuje si ę przekroczenie postanowie ń zawartych w kodeksach etycznych opracowywanych dla poszczególnych grup zawodowych. Z tego punktu widzenia nale ż y uzna ć , i ż KRUK S.A. naruszy ł dobre obyczaje w zakresie praktyk windykacyjnych, na skutek naruszenia „Zasad Dobrych Praktyk Windykacyjnych”, b ę d ą cych cz ęś ci ą (Ksi ę ga Trzecia) Zasad Dobrych Praktyk przedsi ę biorstw zrzeszonych w Konferencji Przedsi ę biorstw Finansowych w Polsce. W szczególno ś ci KRUK S.A. naruszy ł § 96 pkt 8 Cz ęś ci V. „Zasad (...)” tj. „Praktyki zakazane i niedozwolone” stanowi ą cej, i ż zakazane w windykacji s ą praktyki, polegaj ą ce na przekazywaniu nieprawdziwych informacji o konsekwencjach niezap ł acenia d ł ugu. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż KRUK S.A. gro żą c konsumentom „planowanymi” wizytami we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS, sugeruj ą c nast ę pnie mo ż liwo ść uzyskania t ą drog ą informacji o maj ą tku konsumentów, o ile wcze ś niej nie nast ą pi zap ł ata windykowanej kwoty, ewidentnie podawa ł nieprawdziwe informacje o konsekwencjach niezap ł acenia d ł ugu. Wobec tego równie ż z tego powodu, tj. z powodu naruszenia regu ł prowadzenia windykacji sformu ł owanych w swoistym kodeksie etycznym, za jaki uzna ć nale ż y Zasady Dobrych Praktyk Windykacyjnych – uzna ć nale ż y, i ż KRUK S.A. naruszy ł art. 3 ust. 1 uznk. 3.4.3. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów (godzenie w zbiorowy interes konsumentów) Punkt 2 preambu ł y implementowanej do ustawy o ochronie (…) Dyrektywy 98/27/EC Parlamentu Europejskiego i Rady brzmi: „Zbiorowe interesy oznaczaj ą interesy, które nie stanowi ą skumulowanych interesów poszczególnych osób poszkodowanych z racji naruszenia”. Nie jest zatem zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów, cho ć by liczba pokrzywdzonych konsumentów by ł a bardzo du ż a. Powy ż szy zapis implementowany zosta ł w art . 24 ust. 2 i ust. 3. ustawy o ochronie (…) stanowi ą cym, i ż przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy (art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…)), przy czym nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów (art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie (…)). Zdaniem Prezesa Urz ę du oceniaj ą c dzia ł anie przedsi ę biorcy pod k ą tem tej przes ł anki nale ż y ustali ć , czy jego dzia ł ania mog ą narusza ć interesy tak ż e nieoznaczonego kr ę gu potencjalnych klientów. Tego typu naruszenie wyst ą pi wówczas, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy dotycz ą zbiorowo ś ci i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta, czyli gdy s ą powszechne. Zdaniem S ą du Najwy ż szego „nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszczyna ć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów” (Wyrok SN z dnia 12 wrze ś nia 2003 r., I CKN 504/01.). 25 Kwesti ą kluczow ą do rozstrzygni ę cia pozostaje jednak zagadnienie, czy relacje pomi ę dzy KRUK S.A. a osobami, wobec których spó ł ka ta prowadzi czynno ś ci windykacyjne, nale żą wogóle do relacji konsumenckich. Zgodnie z art. 22¹ k.c. „Za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą ”. Oznacza to, i ż status konsumenta osoba fizyczna uzyskuje z chwil ą dokonania czynno ś ci prawnej i zachowuje go dopóki ta czynno ść prawna wywo ł uje skutki, a wi ę c równie ż na etapie windykacji d ł ugu. Podnie ść nale ż y, ż e Spó ł ka dochodzi roszcze ń , które maj ą swoje ź ród ł o w kontraktach cywilnoprawnych, jakie jej mocodawcy lub cedenci zawarli z konsumentami. W zwi ą zku z tym nale ż y stwierdzi ć , ż e Spó ł ka prowadz ą c dzia ł alno ść gospodarcz ą dokonuje windykacji d ł ugów konsumenckich. W ocenie Prezesa Urz ę du nie mo ż na odmówi ć d ł u ż nikom, którzy nie wywi ą zali si ę ze swoich zobowi ą za ń okre ś lonych w tego rodzaju kontraktach, ochrony, jak ą zapewnia konsumentom ustawa o ochronie (...). Tym bardziej nie mo ż na odmówi ć takiej ochrony osobom, wobec których prowadzone s ą czynno ś ci windykacyjne, a których zad ł u ż enie b ą d ź nie istnieje w ogóle, b ą d ź te ż uleg ł o przedawnieniu. Powy ż szy pogl ą d znalaz ł równie ż aprobat ę w dotychczasowym orzecznictwie s ą dowym. W wyroku z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. akt XVII AmA 95/05 S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdzi ł m.in., i ż w sytuacji windykacji pozas ą dowej „nie dochodzi (...) do powstania nowego stosunku prawnego, a jedynie do egzekucji zobowi ą zania konsumenta. Skoro roszczenia dochodzone przez powoda maj ą podstaw ę w czynno ś ci prawnej dokonywanej pomi ę dzy przedsi ę biorc ą a konsumentem (art. 22 1 kc), to maj ą charakter konsumencki. Trzeba mie ć na uwadze, ż e w dotychczasowej praktyce orzeczniczej tutejszego S ą du przyj ę to szerok ą wyk ł adni ę poj ę cia konsumenta i dlatego, tak ż e z tego wzgl ę du, nie mo ż na dokona ć zaw ęż aj ą cej wyk ł adni tego poj ę cia ”. Wypada równie ż podnie ść , i ż pogl ą d, i ż relacje pomi ę dzy firmami windykacyjnymi a osobami, wobec których przedsi ę biorcy ci prowadz ą czynno ś ci windykacyjne, nale żą do relacji konsumenckich – jest równie ż ukszta ł towany na gruncie dotychczasowego orzecznictwa Prezesa Urz ę du (decyzja nr RWR 15/2005 z dnia 7 kwietnia 2005 r.; decyzja nr 20/2005 z dnia 25 lipca 2005 r.). W sprawie niniejszej zarzucane przedsi ę biorcy dzia ł anie w postaci zamieszczania w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś zawiadamiania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS – dotyka zatem szerokiego kr ę gu osób, wobec których Spó ł ka prowadzi czynno ś ci windykacyjne, tj. konsumentów. Ustawa nie podaje definicji „zbiorowego interesu konsumentów”, wskazuj ą c jednak w art. 4 pkt 12, ż e pod poj ę ciem „konsument” rozumie si ę konsumenta w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny . W niniejszej sprawie dosz ł o do naruszenia praw nieograniczonej liczby konsumentów. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e tre ść pism jest standardowa. Potencjalny klient firmy po ś rednictwa kredytowego, firmy ubezpieczeniowej i leasingowej, operatora telefonii komórkowej i stacjonarnej, telewizyjnej platformy cyfrowej oraz telewizji kablowej, zak ł adu energetycznego i gazowniczego, firmy dystrybucyjnej i handlowej a nawet cz ł onek spó ł dzielni mieszkaniowej, itp. mo ż e zosta ć adresatem zakwestionowanych w przedmiotowej decyzji pism Spó ł ki, zawieraj ą cych nieprawdziwe zagro ż enie mo ż liwo ś ci ą uzyskania informacji o ź ród ł ach ich dochodów w ZUS. Czynno ś ci Spó ł ki s ą podejmowane w stosunku 26 do nieoznaczonego z góry i bardzo licznego kr ę gu podmiotów, który jest poddawany czynno ś ciom windykacyjnym podejmowanym przez Spó ł k ę . Naruszenie interesów konsumentów mo ż e mie ć zarówno wymiar ekonomiczny jak równie ż wymiar pozaekonomiczny. Wg E. Łę towskiej „ Nale ż y tu te ż uwzgl ę dnia ć niewygod ę organizacyjn ą , mitr ę g ę , strat ę czasu , nierzetelno ść traktowania, wprowadzenie w b łą d, a tak ż e naruszenie prywatno ś ci” ( Prawo Umów Konsumenckich, wydanie 2, C.H. Beck 2002 r., str. 341). Praktyka Spó ł ki wskazana w ust. I pkt 1 decyzji narusza interes ekonomiczny konsumentów. Wskaza ć nale ż y, ż e oddzia ł ywuj ą ca na wyobra ź ni ę konsumentów zarówno forma pism informuj ą cych o zamiarze poszukiwania informacji o ź ród ł ach dochodów konsumentów w ZUS (logo „Biuro Detektywistyczne KRUK”, pos ł ugiwanie si ę wyeksponowanymi piecz ę ciami detektywów, ) jak i nieprawdziwa tre ść tej informacji mog ą prowadzi ć do tego, i ż konsumenci, pod presj ą Spó ł ki i w obawie przed tym zagro ż eniem, mog ą spe ł ni ć ś wiadczenie, którego ze wzgl ę du na up ł yw terminu przedawnienia nie byli zobowi ą zani ś wiadczy ć lub które wed ł ug ich oceny nie istnieje. Naruszenie interesów pozaekonomicznych konsumentów polega w niniejszej sprawie na nierzetelno ś ci ich traktowania i wprowadzaniu w b łą d przez Spó ł k ę odno ś nie faktycznych mo ż liwo ś ci ustalenia w ZUS ź róde ł ich maj ą tku, od których odprowadzana jest sk ł adka na ubezpieczenie spo ł eczne oraz zaliczka z tytu ł u obci ąż e ń podatkowych. Konsumenci maj ą bowiem prawo do uczciwego traktowania w relacjach z przedsi ę biorcami, którego elementem jest niew ą tpliwie uzyskanie istotnych (z punktu widzenia konsumentów) informacji o okoliczno ś ciach dotycz ą cych m.in. potencjalnych konsekwencji niezap ł acenia d ł ugu. Temu uprawnieniu konsumentów odpowiada obowi ą zek przedsi ę biorcy (w niniejszej sprawie KRUK S.A.) czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny i w jakim sensie wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania. Podanie ww informacji w sposób nierzetelny, mo ż e rodzi ć po stronie konsumentów potrzeb ę ich wyja ś nienia w drodze korespondencyjnej, telefonicznej lub osobistego kontaktu z pracownikami Spó ł ki. Przerzucenie w ten sposób na konsumentów obowi ą zku wyja ś nienia sprawy mo ż e by ć dla nich uci ąż liwe, nara ż a ich na niewygod ę i strat ę czasu. Tym samym, Spó ł ka zmusza konsumentów do zap ł aty nale ż no ś ci w warunkach presji, podczas gdy dzia ł aj ą c w warunkach swobodnego powzi ę cia decyzji, post ą piliby racjonalnie, np. zakwestionowaliby zasadno ść lub wysoko ść roszczenia, z ł o ż yli reklamacj ę . Taka sytuacja powoduje nie tylko naruszenie interesów ekonomicznych, ale równie ż naruszenie dóbr osobistych konsumentów. Godzi w ich godno ść i prywatno ść . Reasumuj ą c, w sprawie spe ł niona zosta ł a równie ż druga przes ł anka w postaci godzenia zakwestionowanymi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. W konsekwencji Prezes Urz ę du w ust. I pkt 1 niniejszej Decyzji uzna ł za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie KRUK S.A. polegaj ą ce na zamieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś informowania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS, co stanowi ć mo ż e naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 27 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w brzmieniu ustalonym Dz. U. Nr 50, poz. 331 i Dz. U. Nr 99, poz. 660. Jednocze ś nie organ antymonopolowy stwierdzi ł jej zaniechanie z dniem 1 marca 2007 r., albowiem zebrany w sprawie materia ł dowodowy w postaci g ł ównie wprowadzonego z dniem 1 marca 2007 r. za łą cznika do instrukcji IR 7.5-01 „Proces Windykacji Mailingowej”, zatyt. „Niedozwolone elementy pism windykacyjnych”, wskazuje jako niedozwolone „informowanie o mo ż liwo ś ci z ł o ż enia zapytania w danej sprawie do urz ę du (w tym m.in. ZUS) podmiotu dzia ł aj ą cego na podstawie odr ę bnych przepisów oraz udzielaj ą cego informacji wy łą cznie instytucjom wskazanych w tych przepisach”. We wzorach pism wysy ł anych po tej dacie brak jest kwestionowanej przez Prezesa Urz ę du klauzuli. 3.5. Zarzut naruszenia art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej a tym samym art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie (…) na skutek zamieszczania w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś zawiadamiania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS. Jak ju ż wskazano w ust. 3.4.1. niniejszej Decyzji, art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (...) stanowi, ż e zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przy czym „ przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy ”. Odno ś nie omawianego zarzutu Prezes Urz ę du poj ę cie bezprawno ś ci wi ąż e z faktem naruszenia przez Przedsi ę biorc ę art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Do stwierdzenia zatem praktyki z art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie (...), w realiach niniejszej sprawy, konieczne jest wykazanie, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: 1) bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, rozumiana jako naruszenie art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, 2) godzenie tymi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. 3.5.1. Bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, polegaj ą ca na naruszeniu art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Bezprawno ść dzia ł ania przedsi ę biorcy oznacza sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym prawem. Prezes Urz ę du uznaje, i ż kwestionowane dzia ł anie KRUK S.A. narusza art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Zgodnie z powo ł anym przepisem przedsi ę biorca wykonuje dzia ł alno ść gospodarcz ą na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż zarówno dobre obyczaje jak równie ż s ł uszne interesy konsumentów zosta ł y naruszone w wyniku zawiadamiania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS. Prezes Urz ę du odwo ł uje si ę w zakresie uzasadnienia powy ż szej tezy do rozwa ż a ń poczynionych w ust. 3.4.2. niniejszej Decyzji. Prezes Urz ę du podtrzymuje pogl ą d, ż e dzia ł anie Spó ł ki narusza dobre obyczaje, rozumiane jako szacunek dla drugiego cz ł owieka. KRUK S.A. nie tylko pos ł ugiwa ł a si ę niedoinformowaniem, ale wr ę cz ś wiadomie wprowadza ł a w b łą d co do faktycznych jej uprawnie ń w zakresie 28 mo ż liwo ś ci pozyskiwania informacji w ZUS, maj ą ce wywo ł a ć u osób poddanych takiej windykacji (konsumentów) uczucia l ę ku i presji psychicznej ukierunkowanej na sp ł at ę zad ł u ż enia. Powy ż sze nie tylko zagra ż a, ale wr ę cz narusza interesy klientów (konsumentów), gdy ż s ą oni poddani presji ze strony KRUK S.A. wymuszaj ą cej zap ł at ę nawet nie istniej ą cego w chwili windykacji d ł ugu. Spó ł ka wchodzi tutaj w kompetencje komornika oraz s ą du. Informowanie d ł u ż ników (konsumentów), i ż Spó ł ka podejmie ww. czynno ś ci ma na celu wy łą cznie wzbudzenie u konsumentów poczucia l ę ku o naruszenie ich prywatno ś ci i uzyskanie poufnych informacji o ź ród ł ach maj ą tkowych odprowadzania sk ł adek z tytu ł u ubezpieczenia spo ł ecznego. Niew ą tpliwie w przypadku przynajmniej cz ęś ci konsumentów znaczenie mo ż e mie ć równie ż obawa przed mo ż liwo ś ci ą zepsucia im opinii w takiej instytucji, jak ZUS (na skutek podania, ż e s ą d ł u ż nikami). Spó ł ka wykorzystuje przewag ę nad konsumentem oraz jego brak wiedzy co do sytuacji prawnej w jakiej si ę znajduje. Organ antymonopolowy podtrzymuje równie ż pogl ą d, ż e dobre obyczaje mog ą zosta ć naruszone w wyniku przekroczenia postanowie ń zawartych w kodeksach etycznych opracowywanych dla poszczególnych grup zawodowych. Wypada w tym zakresie odwo ł a ć si ę równie ż do pogl ą dów doktryny sformu ł owanych na tle zapisów ustawy o swobodzie gospodarczej. Jako reprezentatywny nale ż y przytoczy ć pogl ą d, zgodnie z którym sprzeczno ść z dobrymi obyczajami obejmuje zachowania, które godz ą w normy zwyczajowe obowi ą zuj ą ce moralnie w ś rodowisku przedsi ę biorców lub wynikaj ą ce z kodeksów etyki przedsi ę biorcy b ą d ź z norm przyj ę tych w aktach samorz ą du gospodarczego lub zawodowego ( Kosikowski Cezary. Ustawa o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Komentarz . Warszawa 2007 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wydanie II, komentarz do art. 17). Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż KRUK S.A. gro żą c konsumentom „planowanymi” wizytami we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS, sugeruj ą c nast ę pnie mo ż liwo ść uzyskania t ą drog ą informacji o maj ą tku konsumentów, o ile wcze ś niej nie nast ą pi zap ł ata windykowanej kwoty, ewidentnie podawa ł nieprawdziwe informacje o konsekwencjach niezap ł acenia d ł ugu. Wobec tego naruszy ł regu ł y prowadzenia windykacji, sformu ł owane w kodeksie etycznym, za jaki uzna ć nale ż y Zasady Dobrych Praktyk Windykacyjnych, a w szczególno ś ci regu łę zakazuj ą c ą przekazywania nieprawdziwych informacji o konsekwencjach niezap ł acenia d ł ugu. Powy ż sze, zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du dzia ł ania Spó ł ki, naruszaj ą rówie ż s ł uszne interesy konsumentów – zarówno w wymiarze ekonomicznym (oddzia ł ywuj ą ca na wyobra ź ni ę konsumentów zarówno forma pism jak i nieprawdziwa tre ść tej informacji mog ą prowadzi ć do tego, i ż konsumenci, pod presj ą Spó ł ki i w obawie przed tym zagro ż eniem, mog ą spe ł ni ć ś wiadczenie, którego ze wzgl ę du na up ł yw terminu przedawnienia nie byli zobowi ą zani ś wiadczy ć lub które wed ł ug ich oceny nie istnieje) jak i pozaekonomicznym (prawo do uczciwego traktowania w relacjach z przedsi ę biorcami, którego elementem jest niew ą tpliwie uzyskanie istotnych - z punktu widzenia konsumentów - informacji o okoliczno ś ciach dotycz ą cych m.in. potencjalnych konsekwencji niezap ł acenia d ł ugu). Zatem w sprawie nast ą pi ł a bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, polegaj ą ca na naruszeniu art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. 29 3.5.2. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów (godzenie w zbiorowy interes konsumentów). W sprawie niniejszej Przedsi ę biorca naruszy ł zbiorowy interes konsumentów. Prezes Urz ę du podtrzymuje w zakresie uzasadnienia swojego stanowiska w ca ł o ś ci wywody poczynione w ust. 3.4.3. niniejszej Decyzji. Konkluduj ą c nale ż y wskaza ć , i ż dosz ł o do naruszenia praw nieograniczonej liczby konsumentów. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e tre ść pism jest standardowa, a adresatem zakwestionowanych w przedmiotowej decyzji pism Spó ł ki, zawieraj ą cych nieprawdziwe zagro ż enie mo ż liwo ś ci ą uzyskania informacji o ź ród ł ach ich dochodów w ZUS mo ż e zosta ć praktycznie ka ż dy klient wchodzacy w relacje rynkowe z przedsi ę biorc ą . Czynno ś ci Spó ł ki s ą podejmowane w stosunku do nieoznaczonego z góry i bardzo licznego kr ę gu podmiotów (tysi ą ce), który jest poddawany czynno ś ciom windykacyjnym podejmowanym przez Spó ł k ę . Reasumuj ą c, w sprawie spe ł niona zosta ł a równie ż druga przes ł anka w postaci godzenia zakwestionowanymi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. W konsekwencji Prezes Urz ę du w ust. I pkt 2 niniejszej Decyzji uzna ł za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie KRUK S.A. polegaj ą ce na zamieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś informowania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS, co stanowi ć mo ż e naruszenie art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej a tym samym art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie (… ). Organ antymonopolowy stwierdzi ł zaniechanie tej praktyki z dniem 1 marca 2007 r., albowiem zebrany w sprawie materia ł dowodowy w postaci g ł ównie wprowadzonego z dniem 1 marca 2007 r. za łą cznika do instrukcji IR 7.5-01 „Proces Windykacji Mailingowej”, zatyt. „Niedozwolone elementy pism windykacyjnych”, wskazuje, jako niedozwolone, „informowanie o mo ż liwo ś ci z ł o ż enia zapytania w danej sprawie do urz ę du (w tym m.in. ZUS) podmiotu dzia ł aj ą cego na podstawie odr ę bnych przepisów oraz udzielaj ą cego informacji wy łą cznie instytucjom wskazanych w tych przepisach”. We wzorach pism wysy ł anych po tej dacie brak jest równie ż kwestionowanej przez Prezesa Urz ę du klauzuli. Organ antymonopolowy ustali ł zatem, i ż Spó ł ka z dniem 1 marca 2007 r. zaprzesta ł a stosowania przedmiotowej praktyki. 3.6. Zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) a tym samym naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie (…) na skutek zamieszczania w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś informowania o zawy ż onych kosztach procesu oraz kosztach egzekucyjnych. 3.6.1. Przes ł anki zastosowania art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (…) - odes ł anie. Jak to ju ż wskazano w ust. 3.4.1. niniejszej Decyzji, zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed dzia ł aniami przedsi ę biorców, które s ą sprzeczne z prawem, 30 tj. przepisami okre ś lonych aktów prawnych oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami. Powo ł any art. 24 ust. 2 zawiera przyk ł adowe wyliczenie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zaliczaj ą c do nich m.in. w pkt. 3 czyny nieuczciwej konkurencji, godz ą ce w interesy konsumentów. Do stwierdzenia zatem praktyki z art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (...) konieczne jest wykazanie, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: 1) bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, polegaj ą ca na stosowaniu czynów nieuczciwej konkurencji, 2) godzenie tymi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. 3.6.2.Bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, polegaj ą ca na stosowaniu czynów nieuczciwej konkurencji. A) Dobre obyczaje- odes ł anie. Analizuj ą c pierwsz ą przes ł ank ę , nale ż y w ca ł o ś ci odwo ł a ć si ę do rozwa ż a ń Prezesa Urz ę du poczynionych w ust. 3.4.2. niniejszej Decyzji. Uznk w art. 3 ust. 1 wskazuje, ż e czynem nieuczciwej konkurencji, jest dzia ł anie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, je ż eli zagra ż a lub narusza interes innego przedsi ę biorcy lub klienta . Przepis ten stanowi tzw. klauzul ę generaln ą , odsy ł aj ą c ą do systemu ocen i norm pozaprawnych – „dobrych obyczajów”. Ponownie wypada podnie ść , ż e dobre obyczaje to uczciwe zasady post ę powania i ustalone zwyczaje w uj ę ciu etyczno-moralnym. Jak to ju ż podniesiono w ust. 3.4.2. niniejszej Decyzji, pomimo, ż e dane dzia ł anie nie spe ł nia przes ł anek czynów nieuczciwej konkurencji, opisanych szczegó ł owo w rozdziale 2 ustawy, mo ż liwe jest uznanie go za czyn nieuczciwej konkurencji, je ż eli spe ł nia przes ł anki klauzuli generalnej opisanej w art. 3 ust. 1 uznk (por. powo ł any ju ż wyrok S ą du Apelacyjnego w Ł odzi z dnia 31 lipca 1995 r. sygn. akt I ACr 308/95). Ponownie nale ż y podnie ść , ż e w zakresie okre ś lenia istoty poszanowania dobrych obyczajów orzecznictwo odwo ł uje si ę m.in. do istoty dobrego obyczaju jako szeroko rozumianego szacunku dla drugiego cz ł owieka, za ś przy takim za ł o ż eniu sprzeczne z dobrym obyczajem jest m.in. niedoinformowanie konsumenta (vide : wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2005 r. sygn. akt VI ACa 774/2004). W zakresie omawianego zarzutu szczególne znaczenie posiada powo ł ywany ju ż pogl ą d Ewy Łę towskiej, i ż obowi ą zek informowania partnera o istotnych (z jego punktu widzenia) okoliczno ś ciach dotycz ą cych m.in. przedmiotu ś wiadczenia, a tak ż e powinno ść czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny – jest cech ą generaln ą prawa umów i wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania (Ewa Łę towska. Prawo umów konsumenckich.). Ponownie nale ż y te ż podnie ść , ż e zgodnie z doktryn ą , za naruszaj ą ce dobre obyczaje przyjmuje si ę przekroczenie postanowie ń zawartych w kodeksach etycznych opracowywanych dla poszczególnych grup zawodowych (M. K ę pi ń ski, Problemy ogólne nowej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ). W realiach niniejszej sprawy wskaza ć nale ż y, i ż KRUK S.A. swoimi dzia ł aniami w zakresie informowania konsumentów o zawy ż onych kosztach procesu oraz kosztach egzekucyjnych naruszy ł art. 3 ust. 1 uznk. 31 B) Naruszenie art. 3 ust. 1 uznk. Jak to ju ż wskazano wy ż ej czynem nieuczciwej konkurencji, na podstawie art. 3 ust. 1 uznk , jest dzia ł anie sprzeczne m.in. z dobrymi obyczajami, je ż eli zagra ż a lub narusza m.in. interes klienta. W ocenie Prezesa Urz ę du dobre obyczaje, o których mowa wy ż ej, zosta ł y w sprawie niniejszej naruszone na skutek zamieszczania w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś informowania konsumentów o zawy ż onych kosztach procesu oraz kosztach egzekucyjnych. Przede wszystkim, jak wykaza ł o to przeprowadzone post ę powanie, Prezes Urz ę du zasadnie zakwestionowa ł informacje o kosztach procesu w zakresie kosztów zast ę pstwa procesowego oraz kosztach egzekucyjnych w zakresie op ł aty komorniczej – uznaj ą c te koszty za zawy ż one. Koszty procesu – koszty zast ę pstwa prawnego Obowi ą zek zap ł aty kosztów procesu przez stron ę przegrywaj ą c ą spraw ę wynika z normy art. 98 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem strona przegrywaj ą ca spraw ę obowi ą zana jest zwróci ć przeciwnikowi na jego żą danie koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezb ę dnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza si ę m.in. wynagrodzenie, jednak nie wy ż sze ni ż stawki op ł at okre ś lone w odr ę bnych przepisach (art. 98 3 1 k.p.c.). Nale ż y mie ć na uwadze, i ż zgodnie z art. 99 k.p.c. stronom reprezentowanym przez m.in. radc ę prawnego zwraca si ę koszty w wysoko ś ci nale ż nej wed ł ug przepisów o wynagrodzeniu adwokata. Przepisy, do których odsy ł a art.98 § 3 k.p.c. to : - w odniesieniu do adwokatów : rozporz ą dzenie Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002 r. w sprawie op ł at za czynno ś ci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów nieop ł aconej pomocy prawnej udzielonej z urz ę du (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), - w odniesieniu do radców prawnych : rozporz ą dzenie Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002 r. w sprawie op ł at za czynno ś ci radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów nieop ł aconej pomocy prawnej udzielonej przez radc ę prawnego ustanowionego z urz ę du (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Oba akty prawne zawieraj ą identyczne zasady przyznawania kosztów zast ę pstwa prawnego. Równie ż oba powo ł ane akty prawne ustanawiaj ą w §2 ust. 2 zd. 1. zasad ę , i ż podstaw ę zas ą dzenia op ł aty za czynno ś ci radcy prawnego lub adwokata z tytu ł u zast ę pstwa prawnego, stanowi ą stawki minimalne okre ś lone w odpowiednich rozdzia ł ach obu Rozporz ą dze ń , uzale ż nione od rodzaju sprawy lub te ż warto ś ci przedmiotu sporu. Zgodnie z § 2 ust. 2 zd. 2. Rozporz ą dze ń , op ł ata ta nie mo ż e by ć wy ż sza ni ż sze ś ciokrotna stawka minimalna ani przekracza ć warto ś ci przedmiotu sprawy. Nie budzi w ą tpliwo ś ci zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie, i ż Rozporz ą dzenia wprowadzaj ą zasad ę , zgodnie z któr ą wynagrodzenie radcy prawnego i adwokata, przyznawane jest przez s ą dy w wysoko ś ci jednej stawki minimalnej. Jako przyk ł ad z orzecznictwa mo ż na powo ł a ć pogl ą d, i ż Op ł aty stanowi ą ce podstaw ę zas ą dzenia przez s ą d kosztów zast ę pstwa prawnego jedynie wyj ą tkowo mog ą by ć wy ż sze ni ż stawki minimalne ( § 2 32 pkt 2 rozporz ą dzenia)- postanowienie Naczelnego S ą du Administracyjnego w Warszawie z dnia 2005.04.15 sygn. akt I GZ 46/05. Koszty egzekucyjne – op ł ata egzekucyjna. W sprawie niniejszej, ze wzgl ę du na o ś wiadczenie Spó ł ki, i ż informuj ą c d ł u ż ników o kosztach egzekucji uwzgl ę dnia ł a wy łą cznie op ł at ę egzekucyjn ą , Prezes Urz ę du dokona ł analizy sposobu ustalania jej wysoko ś ci w pismach Spó ł ki wysy ł anych do konsumentów. Jak to podano w pkt. 2.5. niniejszej Decyzji, op ł ata egzekucyjna okre ś lona jest w Rozdziale 7. ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach s ą dowych i egzekucji (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 167 poz. 1191). Zgodnie z art. 43- 49 tej ustawy, za prowadzenie egzekucji i inne czynno ś ci wymienione w ustawie, komornik pobiera op ł aty egzekucyjne, przy czym w sprawach o egzekucj ę ś wiadcze ń pieni ęż nych komornik pobiera op ł aty stosunkowe, zale ż ne od warto ś ci egzekwowanego ś wiadczenia. Za dokonan ą egzekucj ę ś wiadcze ń pieni ęż nych komornik pobiera od d ł u ż nika op ł at ę stosunkow ą , której wysoko ść wynosi 15 % warto ś ci egzekwowanego ś wiadczenia. Do warto ś ci egzekwowanego roszczenia stanowi ą cej podstaw ę ustalenia op ł aty egzekucyjnej wlicza si ę m.in . koszty i inne nale ż no ś ci podlegaj ą ce egzekucji wraz ze ś wiadczeniem g ł ównym w dniu z ł o ż enia wniosku lub rozszerzenia egzekucji. Jak wykaza ł o przeprowadzone post ę powanie, w toku czynno ś ci windykacyjnych KRUK S.A. informowa ł d ł u ż ników - do 12 grudnia 2006 r. - o konieczno ś ci zap ł aty przez nich, w razie wytoczenia sprawy o zap ł at ę przed s ą dem, kosztów zast ę pstwa procesowego w wysoko ś ci czterokrotno ś ci stawki minimalnej. Po dniu 12 grudnia 2006 r. Spó ł ka informowa ł a d ł u ż ników o konieczno ś ci zap ł aty tych kosztów w wysoko ś ci dwukrotno ś ci stawki minimalnej. Maj ą c na uwadze wywody poczynione wy ż ej nale ż y stwierdzi ć , i ż przekazywana d ł u ż nikom informacja by ł a co do zasady nieprawdziwa. Jak wskazano wy ż ej, zasad ą jest zas ą dzanie przez s ą dy wynagrodzenia z tytu ł u zast ę pstwa prawnego, w wysoko ś ci jednej stawki minimalnej. Zasada ta znalaz ł a pe ł ne potwierdzenie w toku s ą dowych czynno ś ci windykacyjnych Spó ł ki. Z przedstawionych przez Spó ł k ę danych, zanalizowanych w tabeli nr 1 (zestawienia w ust. 2.7. niniejszej Decyzji) wynika, ż e na 8545 spraw s ą dowych o zap ł at ę , zaledwie w 121 sprawach, co stanowi 1,42 % ogó ł u spraw poddanych windykacji s ą dowej, zas ą dzone zosta ł y koszty zast ę pstwa procesowego w wysoko ś ci wy ż szej, ani ż eli jedna stawka minimalna. Jak zatem wynika z tych danych, w 98,58 % ogó ł u wytoczonych spraw s ą dowych o zap ł at ę zas ą dzone zosta ł y koszty zast ę pstwa procesowego w wysoko ś ci jednej stawki minimalnej. Wskaza ć nale ż y, i ż przyj ę cie przez Spó ł k ę czterokrotno ś c i a nast ę pnie dwukrotno ś ci stawki minimalnej jako przypuszczalnej wysoko ś ci kosztów zast ę pstwa prawnego skutkowa ł o nast ę pnie nieprawid ł owym, zawy ż onym ustaleniem kosztów egzekucyjnych. Podstawowy element tych kosztów stanowi bowiem op ł ata egzekucyjna, naliczana procentowo (15%) od warto ś ci egzekwowanego roszczenia, do której wlicza si ę m.in . koszty wraz ze ś wiadczeniem g ł ównym. Skoro zatem do warto ś ci egzekwowanego ś wiadczenia wliczano zawy ż one koszty zast ę pstwa prawnego w post ę powaniu s ą dowym, przeto równie ż w efekcie uzyskiwano zawy ż on ą , nieprawid ł ow ą wysoko ść op ł aty egzekucyjnej, a w sumie kosztów egzekucyjnych. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż Spó ł ka informowa ł a osoby, wobec których prowadzi ł a czynno ś ci windykacyjne, w sposób nierzetelny o ewentualnych kosztach s ą dowych i egzekucyjnych. Pisma Spó ł ki, zawieraj ą ce te informacje, sugerowa ł y przyj ę cie najbardziej niekorzystnych dla konsumentów stawek kosztów zast ę pstwa procesowego, a w konsekwencji równie ż op ł aty egzekucyjnej (kosztów egzekucyjnych). Tego rodzaju informacja jest jednostronna, jej celem jest wywarcie dodatkowego nacisku psychicznego na d ł u ż niku, a zatem stanowi zagro ż enie 33 dla interesów konsumentów poprzez pozbawienie ich prawa do rzetelnej, pe ł nej i obiektywnej informacji (powo ł ywany ju ż wy ż ej wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 20 lutego2007 r. sygn. akt XVII AmA 95/05). W ocenie Prezesa Urz ę du fakt zamieszczania w pismach wysy ł anych do d ł u ż ników (konsumentów) informacji o zawy ż onych kosztach s ą dowych i egzekucyjnych s ł u ż y ć mia ł zatem nie celom informacyjnym (gdy ż KRUK S.A. wiedzia ł , ż e faktyczna, hipotetyczna wysoko ść tych kosztów jest znacznie ni ż sza), ale wywieraniu presji na osobach, przeciwko którym prowadzone by ł y czynno ś ci windykacyjne, ukierunkowanej na zmuszeniu ich do zap ł aty. Cel ten zrealizowany zosta ł poprzez : - zastraszenie konsumentów, - wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, - presji psychicznej oraz - wprowadzenie w b łą d . Wskazuje na to nie tylko nierzetelna, wprowadzaj ą ca w b łą d tre ść informacji, ale równie ż forma zawieraj ą cych j ą pism, w tym m.in. : a) pos ł u ż enie si ę , na cz ęś ci pism, logo „BIURO DETEKTYWISTYCZNE KRUK” pisanym czcionk ą znacznie wi ę ksz ą , ani ż eli tekst pism – a wi ę c w ten sposób wyeksponowanym spo ś ród tre ś ci pisma. Ponownie nale ż y zauwa ż y ć , i ż takie poj ę cia jak „detektywi”, „us ł ugi detektywistyczne”, „Biuro Detektywistyczne” jest poj ę ciem stosunkowo nowym w powojennej historii Polski. Kojarzy si ę ono ludziom, nie maj ą cym wykszta ł cenia prawniczego, z dzia ł aniem uprawnionej w ł adzy i oddzia ł ywuje na wyobra ź ni ę osób, w stosunku do których Spó ł ka wykonuje czynno ś ci windykacyjne, ze szczególnym uwzgl ę dnieniem czynno ś ci detektywistycznych. Powy ż sze ma na celu, w ocenie Prezesa Urz ę du, w oczach przeci ę tnego odbiorcy uwiarygodnia ć podane w pi ś mie informacje, w tym informacje o zawy ż onych kosztach s ą dowych i egzekucyjnych ; b) uwiarygodnieniu prawdziwo ś ci informacji i jednocze ś nie zastraszeniu d ł u ż ników (konsumentów) s ł u ż y ć mia ł o tak ż e zamieszczenie, u do ł u pism, odci ś ni ę tych czerwonym tuszem dwóch stempli z napisem „BIURO DETEKTYWISTYCZNE KRUK”, oraz z napisem (LICENCJONOWANY DETEKTYW Nr LICENCJI (…)”, c) podawanie informacji o kosztach s ą dowych i egzekucyjnych zawsze w kontek ś cie aktualnej wysoko ś ci zad ł u ż enia i jednoczesnej informacji o wstrzymaniu dzia ł a ń windykacji s ą dowej i egzekucyjnej - w razie natychmiastowej sp ł aty zad ł u ż enia. Kierowane do d ł u ż ników (konsumentów) pisma maj ą okre ś lon ą form ę i tre ść nie po to, aby by ł y zrozumia ł e dla przeci ę tnego odbiorcy i aby rzetelnie informowa ć konsumentów o faktycznych, mo ż liwych skutkach uchylania si ę m.in. od zap ł aty istniej ą cego zad ł u ż enia, ale przeciwnie - wykorzystuj ą ich nie ś wiadomo ść po to, aby konsumentów zastraszy ć , wprowadzi ć w b łą d co do faktycznych skutków finansowych nie uiszczenia przez nich zap ł aty, wywo ł a ć w nich uczucia l ę ku i presji psychicznej ukierunkowanej na sp ł at ę zad ł u ż enia. Pisma te maj ą znikomy walor informacyjny, za ś informacje, które s ą w nich zawarte s ą tendencyjne i niepe ł ne oraz w ż aden sposób nie wyja ś niaj ą w rzetelny i prawdziwy sposób faktycznych konsekwencji braku zap ł aty d ł ugu. W konkluzji nale ż y wskaza ć , ż e Spó ł ka w zakresie informacji o kosztach s ą dowych i egzekucyjnych, które mog ą powsta ć w razie wszcz ę cia windykacji s ą dowej i nast ę pnie 34 egzekucji komorniczej - ś wiadomie stosowa ł a informacje nieprawdziwe, wprowadzaj ą c konsumentów w b łą d, maj ą ce wywo ł a ć w nich uczucia l ę ku i presji psychicznej ukierunkowanej na sp ł at ę zad ł u ż enia. Ponownie nale ż y podnie ść , ż e czasem procedury windykacyjne s ą wszczynane w stosunku do osób, których zobowi ą zanie nie istnia ł o lub wygas ł o. Za ł o ż y ć nale ż y, ż e zdarza si ę , ż e klienci Spó ł ki, z za ł o ż enia wierzyciele, przekazuj ą jej b łę dne dane o osobach, które d ł u ż nikami ju ż nie s ą lub nigdy nie by ł y, Spó ł ka natomiast, jak sama przyzna ł a, w toku czynno ś ci windykacyjnych nie weryfikuje zgodno ś ci o ś wiadcze ń „wierzycieli” ze stanem rzeczywistym „zarówno co do istnienia zad ł u ż enia, jak i jego wysoko ś ci.” W ten sposób Spó ł ka wprowadza w b łą d równie ż osoby, nie b ę d ą ce faktycznie d ł u ż nikami, lub tez osoby, w stosunku do których wygas ł a mo ż liwo ść skutecznej windykacji s ą dowej na skutek przedawnienia dochodzenia roszcze ń . Wszystkie te osoby - tj. faktyczni d ł u ż nicy, osoby nie b ę d ą ce d ł u ż nikami oraz osoby, w stosunku do których roszczenia uleg ł y przedawnieniu Spó ł ka wprowadza ł a w b łą d co do faktycznych kosztów s ą dowych i egzekucyjnych, maj ą ce wywo ł a ć w nich uczucia l ę ku i presji psychicznej ukierunkowanej na sp ł at ę zad ł u ż enia. Powy ż sze wywody wskazuj ą , ż e dzia ł anie Spó ł ki narusza dobre obyczaje, których istot ą jest wszak ż e szeroko rozumiany szacunek dla drugiego cz ł owieka. Jak to ju ż wskazano wcze ś niej, odwo ł uj ą c si ę do wyroku S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2005 r. sygn. akt VI ACa 774/2004, sprzeczne z dobrymi obyczajami jest m.in. niedoinformowanie konsumenta. W sprawie niniejszej Spó ł ka ś wiadomie wprowadza ł a w b łą d konsumentów co do faktycznych kosztów s ą dowych i egzekucyjnych, maj ą ce wywo ł a ć u osób poddanych takiej windykacji (konsumentów) uczucia l ę ku i presji psychicznej ukierunkowanej na sp ł at ę zad ł u ż enia. Powy ż sze nie tylko zagra ż a, ale wr ę cz narusza interesy klientów (konsumentów), gdy ż s ą oni poddani presji ze strony KRUK S.A. wymuszaj ą cej zap ł at ę nawet nie istniej ą cego w chwili windykacji d ł ugu. W tym stanie rzeczy Prezes Urz ę du przyjmuje, i ż spe ł niona jest pierwsza przes ł anka art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (…) w postaci bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy, polegaj ą cej na stosowaniu czynów nieuczciwej konkurencji, w szczególno ś ci czynu z art. 3 ust. 1 uznk. Prezes Urz ę du ponownie odwo ł uje si ę równie ż do pogl ą du, i ż za naruszaj ą ce dobre obyczaje przyjmuje si ę przekroczenie postanowie ń zawartych w kodeksach etycznych opracowywanych dla poszczególnych grup zawodowych. Z tego punktu widzenia nale ż y uzna ć , i ż KRUK S.A. naruszy ł dobre obyczaje w zakresie praktyk windykacyjnych, na skutek naruszenia „Zasad Dobrych Praktyk Windykacyjnych”, b ę d ą cych cz ęś ci ą (Ksi ę ga Trzecia) Zasad Dobrych Praktyk przedsi ę biorstw zrzeszonych w Konferencji Przedsi ę biorstw Finansowych w Polsce. W szczególno ś ci KRUK S.A. naruszy ł § 96 pkt 8 Cz ęś ci V. „Zasad (...)” tj. „Praktyki zakazane i niedozwolone” stanowi ą cej, i ż zakazane w windykacji s ą praktyki, polegaj ą ce na - przedstawienie nieprawdziwych danych dotycz ą cych d ł ugu, w szczególno ś ci okre ś laj ą cych charakter, wielko ść i status prawny d ł ugu oraz przekazywaniu nieprawdziwych informacji o konsekwencjach niezap ł acenia d ł ugu. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż KRUK S.A. gro żą c konsumentom konieczno ś ci ą zap ł aty znacz ą co zawy ż onych kosztów s ą dowych i egzekucyjnych o ile wcze ś niej nie nast ą pi zap ł ata windykowanej kwoty, ewidentnie podawa ł nieprawdziwe informacje, w szczególno ś ci okre ś laj ą ce wielko ść d ł ugu, jak równie ż nieprawdziwe informacje o konsekwencjach niezap ł acenia d ł ugu. Wobec tego równie ż z tego powodu, tj. z powodu naruszenia regu ł 35 prowadzenia windykacji sformu ł owanych w swoistym kodeksie etycznym, za jaki uzna ć nale ż y Zasady Dobrych Praktyk Windykacyjnych – uzna ć nale ż y, i ż KRUK S.A. naruszy ł art. 3 ust. 1 uznk. 3.6.3. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów (godzenie w zbiorowy interes konsumentów) W zakresie okre ś lenia istoty poj ę cia „zbiorowego interesu konsumentów” Prezes Urz ę du w pe ł ni odwo ł uje si ę do rozwa ż a ń poczynionych w ust. 3.4.3. niniejszej Decyzji. Podnie ść ponownie nale ż y, ż e Spó ł ka dochodzi roszcze ń , które maj ą swoje ź ród ł o w kontraktach cywilnoprawnych, jakie jej mocodawcy lub cedenci zawarli z konsumentami. W sprawie niniejszej zarzucane przedsi ę biorcy dzia ł anie w postaci informowania d ł u ż ników o zawy ż onych kosztach procesu w zakresie kosztów zast ę pstwa procesowego oraz kosztach egzekucyjnych w zakresie op ł aty komorniczej, dotyka szerokiego kr ę gu osób, wobec których Spó ł ka prowadzi czynno ś ci windykacyjne, tj. konsumentów. W niniejszej sprawie dosz ł o do naruszenia praw licznej liczby konsumentów (tysi ą ce osób). Ponownie nale ż y zauwa ż y ć , ż e tre ść pism jest standardowa, a zatem potencjalny klient firmy po ś rednictwa kredytowego, firmy ubezpieczeniowej i leasingowej, operatora telefonii komórkowej i stacjonarnej, telewizyjnej platformy cyfrowej oraz telewizji kablowej, zak ł adu energetycznego i gazowniczego, firmy dystrybucyjnej i handlowej a nawet cz ł onek spó ł dzielni mieszkaniowej, itp. mo ż e zosta ć adresatem zakwestionowanych w przedmiotowej decyzji pism Spó ł ki, zawieraj ą cych nierzetelne informacje Czynno ś ci Spó ł ki s ą podejmowane w stosunku do nieoznaczonego z góry i bardzo licznego kr ę gu podmiotów, który jest poddawany czynno ś ciom windykacyjnym podejmowanym przez KRUK S.A. Jak ju ż powo ł ano to w ust. 3.4.3. niniejszej Decyzji, naruszenie interesów konsumentów mo ż e mie ć zarówno wymiar ekonomiczny jak równie ż wymiar pozaekonomiczny. Praktyka Spó ł ki wskazana w ust. II pkt 1 Decyzji narusza interes ekonomiczny konsumentów. Wskaza ć nale ż y, ż e oddzia ł ywuj ą ca na wyobra ź ni ę konsumentów zarówno forma pism informuj ą cych o zawy ż onej wysoko ś ci kosztów s ą dowych i egzekucyjnych jak i nieprawdziwa tre ść tej informacji mog ą prowadzi ć do tego, i ż konsumenci, pod presj ą Spó ł ki i w obawie przed tym zagro ż eniem, mog ą spe ł ni ć ś wiadczenie, którego ze wzgl ę du na up ł yw terminu przedawnienia nie byli zobowi ą zani ś wiadczy ć lub które wed ł ug ich oceny nie istnieje. Z kolei naruszenie interesów pozaekonomicznych konsumentów polega w niniejszej sprawie na nierzetelno ś ci ich traktowania i wprowadzaniu w b łą d przez Spó ł k ę odno ś nie faktycznych konsekwencji finansowych nie uregulowania zap ł aty. Konsumenci maj ą bowiem prawo do uczciwego traktowania w relacjach z przedsi ę biorcami, którego elementem jest niew ą tpliwie uzyskanie istotnych (z punktu widzenia konsumentów) informacji o okoliczno ś ciach dotycz ą cych m.in. potencjalnych konsekwencji niezap ł acenia d ł ugu. Temu uprawnieniu konsumentów odpowiada obowi ą zek przedsi ę biorcy (w niniejszej sprawie KRUK S.A.) czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny i w jakim sensie wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania. Podanie ww informacji w sposób nierzetelny, mo ż e rodzi ć po stronie konsumentów potrzeb ę ich wyja ś nienia w drodze korespondencyjnej, telefonicznej lub osobistego kontaktu z pracownikami Spó ł ki. Przerzucenie w ten sposób na konsumentów obowi ą zku wyja ś nienia sprawy mo ż e by ć dla nich uci ąż liwe, nara ż a ich na niewygod ę i strat ę czasu. Tym samym, Spó ł ka zmusza konsumentów do zap ł aty nale ż no ś ci w warunkach presji, podczas gdy dzia ł aj ą c w warunkach swobodnego powzi ę cia decyzji, post ą piliby racjonalnie, np. zakwestionowaliby zasadno ść lub wysoko ść roszczenia, z ł o ż yli 36 reklamacj ę . Taka sytuacja powoduje nie tylko naruszenie interesów ekonomicznych, ale równie ż naruszenie dóbr osobistych konsumentów. Godzi w ich godno ść i prywatno ść . Reasumuj ą c, w sprawie spe ł niona zosta ł a równie ż druga przes ł anka w postaci godzenia zakwestionowanymi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. W konsekwencji Prezes Urz ę du w ust. II pkt 1 niniejszej Decyzji uzna ł za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie KRUK S.A. polegaj ą ce na zamieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś informowania d ł u ż ników o zawy ż onych kosztach procesu oraz kosztach egzekucyjnych., co stanowi ć mo ż e naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) a tym samym praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w brzmieniu ustalonym Dz. U. Nr 50, poz. 331 i Dz. U. Nr 99, poz. 660. 3.7 . Zarzut naruszenia art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej a tym samym art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie (…) na skutek zamieszczania w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś zawiadamiania d ł u ż ników o zawy ż onych kosztach procesu oraz kosztach egzekucyjnych. Jak ju ż wskazano w ust. 3.4.1. niniejszej Decyzji, art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (...) stanowi, ż e zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przy czym „ przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy ”. Odno ś nie omawianego zarzutu Prezes Urz ę du poj ę cie bezprawno ś ci wi ąż e z faktem naruszenia przez Przedsi ę biorc ę art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Do stwierdzenia zatem praktyki z art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie (...), w realiach niniejszej sprawy, konieczne jest wykazanie, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: 1) bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, rozumiana jako naruszenie art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, 2) godzenie tymi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. 3.7.1. Bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, polegaj ą ca na naruszeniu art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Bezprawno ść dzia ł ania przedsi ę biorcy oznacza sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym prawem. Prezes Urz ę du uznaje, i ż kwestionowane dzia ł anie KRUK S.A. narusza art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Zgodnie z powo ł anym przepisem przedsi ę biorca wykonuje dzia ł alno ść gospodarcz ą na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów. 37 W ocenie Prezesa Urz ę du, zarówno dobre obyczaje jak równie ż s ł uszne interesy konsumentów zosta ł y naruszone w wyniku zawiadamiania d ł u ż ników o zawy ż onych kosztach procesu oraz kosztach egzekucyjnych. Prezes Urz ę du odwo ł uje si ę w zakresie uzasadnienia powy ż szej tezy do rozwa ż a ń poczynionych w ust. 3.6.2. niniejszej Decyzji. Organ antymonopolowy podtrzymuje pogl ą d, ż e dzia ł anie Spó ł ki narusza dobre obyczaje, rozumiane jako szacunek dla drugiego cz ł owieka. KRUK S.A. ś wiadomie wprowadza ł a w b łą d konsumentów co do faktycznej wysoko ś ci kosztów procesu i egzekucji (poprzez ich zawy ż anie), mog ą cych powsta ć w wypadku wszcz ę cia windykacji s ą dowej i nast ę pnie egzekucji, maj ą ce wywo ł a ć u osób poddanych takiej windykacji (konsumentów) uczucia l ę ku i presji psychicznej ukierunkowanej na sp ł at ę zad ł u ż enia. Konsumenci s ą zatem poddani presji ze strony KRUK S.A. wymuszaj ą cej zap ł at ę nawet nie istniej ą cego w chwili windykacji d ł ugu. Spó ł ka wchodzi tutaj w kompetencje komornika oraz s ą du. Spó ł ka wykorzystuje przewag ę nad konsumentem oraz jego brak wiedzy co do sytuacji prawnej w jakiej si ę znajduje. Organ antymonopolowy podtrzymuje równie ż pogl ą d, ż e dobre obyczaje mog ą zosta ć naruszone w wyniku przekroczenia postanowie ń zawartych w kodeksach etycznych opracowywanych dla poszczególnych grup zawodowych ( pogl ą d m.in. M. K ę pi ń skiego – ust. 3.4.2. niniejszej Decyzji i C Kosikowskiego ust. 3.5.1. niniejszej Decyzji) . Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż KRUK S.A. gro żą c konsumentom wszcz ę ciem procesów s ą dowych o zap ł at ę i nast ę pnie egzekucji, oraz podaj ą c przy tym zawy ż one koszty sadowe i egzekucyjne - o ile wcze ś niej nie nast ą pi zap ł ata windykowanej kwoty - ewidentnie podawa ł nieprawdziwe informacje o konsekwencjach niezap ł acenia d ł ugu. Wobec tego naruszy ł regu ł y prowadzenia windykacji, sformu ł owane w swoistym kodeksie etycznym, za jaki uzna ć nale ż y Zasady Dobrych Praktyk Windykacyjnych, a w szczególno ś ci regu ł y zakazuj ą ce przedstawienie nieprawdziwych danych dotycz ą cych d ł ugu, w szczególno ś ci okre ś laj ą cych wielko ść d ł ugu oraz przekazywania nieprawdziwych informacji o konsekwencjach niezap ł acenia d ł ugu. Powy ż sze, zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du dzia ł ania Spó ł ki, naruszaj ą rówie ż s ł uszne interesy konsumentów – zarówno w wymiarze ekonomicznym (oddzia ł ywuj ą ca na wyobra ź ni ę konsumentów zarówno forma pism jak i nieprawdziwa tre ść tej informacji mog ą prowadzi ć do tego, i ż konsumenci, pod presj ą Spó ł ki i w obawie przed tym zagro ż eniem, mog ą spe ł ni ć ś wiadczenie, którego ze wzgl ę du na up ł yw terminu przedawnienia nie byli zobowi ą zani ś wiadczy ć lub które wed ł ug ich oceny nie istnieje) jak i pozaekonomicznym (prawo do uczciwego traktowania w relacjach z przedsi ę biorcami, którego elementem jest niew ą tpliwie uzyskanie istotnych - z punktu widzenia konsumentów - informacji o okoliczno ś ciach dotycz ą cych m.in. potencjalnych konsekwencji niezap ł acenia d ł ugu). Zatem w sprawie nast ą pi ł a bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, polegaj ą ca na art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. 3.7.2. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów (godzenie w zbiorowy interes konsumentów). W sprawie niniejszej Przedsi ę biorca naruszy ł zbiorowy interes konsumentów. Prezes Urz ę du podtrzymuje w zakresie uzasadnienia swojego stanowiska w ca ł o ś ci wywody poczynione w ust. 3.6.3. niniejszej Decyzji konkluduj ą c, ż e dosz ł o do naruszenia praw nieograniczonej liczby konsumentów. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e tre ść pism jest standardowa. A adresatem zakwestionowanych w przedmiotowej decyzji pism Spó ł ki, zawieraj ą cych nieprawdziwe dane 38 o faktycznych kosztach s ą dowych i egzekucyjnych, mo ż e zosta ć praktycznie ka ż dy klient wchodz ą cy w relacje rynkowe z przedsi ę biorc ą . Czynno ś ci Spó ł ki s ą podejmowane w stosunku do nieoznaczonego z góry i bardzo licznego kr ę gu podmiotów, który jest poddawany czynno ś ciom windykacyjnym podejmowanym przez Spó ł k ę . Reasumuj ą c, w sprawie spe ł niona zosta ł a równie ż druga przes ł anka w postaci godzenia zakwestionowanymi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. W konsekwencji Prezes Urz ę du w ust. II pkt 2 niniejszej Decyzji uzna ł za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie KRUK S.A. polegaj ą ce na zamieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś informowania d ł u ż ników o zawy ż onych kosztach s ą dowych i egzekucyjnych , co stanowi naruszenie art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej a tym samym art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie (… ). Organ antymonopolowy stwierdzi ł zaniechanie tej praktyki z dniem 17 pa ź dziernika 2007 r. Powy ż sze wnioski organ antymonopolowy wyprowadzi ł z faktu, i ż Zarz ą dzeniem nr 5/2007 Prezesa Zarz ą du KRUK S.A.. Spó ł ka z dniem 17 pa ź dziernika 2007 r. odst ą pi ł a od przedmiotowej praktyki. Jednocze ś nie w za łą czniku nr 1 do instrukcji IR 7.5-01 „Proces Windykacji Mailingowej” wprowadzaj ą c zakaz „wskazywania w korespondencji windykacyjnej kierowanej do d ł u ż ników stawek zast ę pstwa procesowego przez radc ę prawnego/adwokata w wysoko ś ci wy ż szej ni ż minimalna stawka takiego wynagrodzenia okre ś lona we w ł a ś ciwych przepisach”. Oceniaj ą c wzory pism windykacyjnych wysy ł anych do d ł u ż ników po dniu 17 pa ź dziernika 2007 r. Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e nie zawieraj ą ju ż one informacji o kosztach zast ę pstwa procesowego w wysoko ś ci dwukrotno ś ci stawki minimalnej. Ponadto pisma te zawieraj ą informacj ę o op ł acie egzekucyjnej w wysoko ś ci 15% od warto ś ci egzekwowanego ś wiadczenia obliczonego w ten sposób, i ż do warto ś ci egzekwowanego roszczenia, stanowi ą cej podstaw ę ustalenia op ł aty egzekucyjnej, wliczono m.in. koszty zast ę pstwa procesowego w post ę powaniu s ą dowym w wysoko ś ci jednej stawki minimalnej. 3.8. Kara pieni ęż na Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie: dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24. Pod poj ę ciem przychodu - rozumie si ę przychód uzyskany w roku podatkowym poprzedzaj ą cym dzie ń wszcz ę cia post ę powania na podstawie ustawy, w rozumieniu obowi ą zuj ą cych przedsi ę biorc ę przepisów o podatku dochodowym (art. 4 pkt 15 ustawy o ochronie…) Powy ż sze uprawnienie Prezesa Urz ę du jest uprawnieniem nowym, nie wyst ę puj ą cym w poprzednio obowi ą zuj ą cej ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 oraz z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1834). Zatem powy ż sze uprawnienie wyst ę puje od dnia 21 kwietnia 2007 r., tj. od dnia wej ś cia w ż ycie obowi ą zuj ą cej obecnie ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.). 39 Nak ł adanie kar w trybie art. 106 ustawy o ochronie (…) odbywa si ę w trybie uznania administracyjnego (fakultatywnie), co oznacza, ż e zarówno o fakcie jej na ł o ż enia jak i o jej wysoko ś ci decyduje w konkretnej sprawie Prezes Urz ę du. Kara pieni ęż na przewidziana w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie (…) jest zatem sankcj ą nak ł adan ą na przedsi ę biorc ę za stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Ma ona na celu zniech ę cenie przedsi ę biorców do naruszania zbiorowych interesów konsumentów. Kara ta ma charakter fakultatywny, jednak ż e zwa ż ywszy na prewencyjn ą , represyjn ą i dyscyplinuj ą c ą funkcj ę tej kary, jej na ł o ż enie w niniejszej sprawie jest zdaniem Prezesa Urz ę du w pe ł ni uzasadnione ze wzgl ę du na ogólnopolski zasi ę g stosowanych praktyk i znaczn ą dolegliwo ść dla konsumentów. Nale ż y jednak podkre ś li ć , i ż kara w niniejszej sprawie na ł o ż ona zosta ł a przede wszystkim z tytu ł u stosowania praktyk opisanych w ust. II sentencji Decyzji, tj. z tytu ł u praktyk polegaj ą cych na zamieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś informowania d ł u ż ników o zawy ż onych kosztach procesu w zakresie kosztów zast ę pstwa procesowego oraz kosztach egzekucyjnych w zakresie op ł aty komorniczej. Powy ż sze uzasadnione jest faktem, i ż w dacie zaprzestania stosowania praktyk opisanych w ust. I sentencji Decyzji, nie istnia ł a jeszcze w obrocie prawnym obecnie obowi ą zuj ą ca ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Zatem nie istnia ł a równie ż - w dacie stosowania praktyk, polegaj ą cych na zamieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów w toku prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych hase ł i tre ś ci, maj ą cych na celu zastraszenie konsumentów, wywo ł anie w nich uczucia l ę ku, wywarcie presji psychicznej oraz wprowadzenie w b łą d, w szczególno ś ci za ś informowania d ł u ż ników o planowanych wizytach we w ł a ś ciwych miejscowo oddzia ł ach ZUS – sankcja w postaci kary pieni ęż nej z tytu ł u praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Nie uwzgl ę dnienie tego faktu mog ł oby narazi ć Prezesa Urz ę du na zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji, tj. zasady demokratycznego pa ń stwa prawa, którego jednym z fundamentów jest przecie ż niedzia ł anie prawa wstecz (lex retro non agit). Powy ż szy pogl ą d, w ocenie Prezesa Urz ę du, znajduje potwierdzenie równie ż w dotychczasowym orzecznictwie s ą dowym w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów (np. wyrok S ą du Najwy ż szego - Izba Cywilna z dnia 9 pa ź dziernika 2003 r. sygn. akt I CK 134/2002; wyrok Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25 pa ź dziernika 2004 r. sygn. akt XVII Ama 66/2004). Odno ś nie wysoko ś ci kary Prezes Urz ę du na ł o ż y ł j ą w dolnej granicy przewidzianej art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie (…). Na ł o ż ona kara w wysoko ś ci 90 691,39 z ł stanowi 0,3 % przychodu Spó ł ki, a tym samym 3% podstawy jej ustalenia, opisanej w art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie (…). Jako okoliczno ść ł agodz ą c ą przy ustalaniu wysoko ś ci kary Prezes Urz ę du w niniejszej sprawie uzna ł fakt, i ż Przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania przedmiotowych praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, za ś w toku post ę powania wspó ł pracowa ł z Prezesem udzielaj ą c wyczerpuj ą cych informacji i danych na ka ż dorazowe jego żą danie. Powy ż sz ą okoliczno ść Prezes wzi ął pod uwag ę ze wzgl ę du na tre ść art. 111 ustawy o ochronie (…), zgodnie z którym przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 106-108, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. Zdaniem Prezesa Urz ę du wymierzona kara pieni ęż na jest adekwatna do stopnia zawinienia przez Przedsi ę biorc ę , za ś jej wysoko ść na tyle dolegliwa dla niego, i ż skutecznie zapobiegnie 40 naruszeniom ustawy przez ten podmiot w przysz ł o ś ci. Spe ł nia ona równie ż rol ę prewencyjn ą , zniech ę caj ą c ą do naruszania prawa przez Przedsi ę biorc ę jak równie ż innych przedsi ę biorców. Art. 112 ust. 2 ustawy o ochronie (…) okre ś la, i ż ś rodki finansowe pochodz ą ce z kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 106-108 ww. ustawy, stanowi ą dochód bud ż etu pa ń stwa. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie (…) kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie prowadzone w NBP O/O Warszawa o numerze 51-10101010- 0078782231000000. Z powy ż szych wzgl ę dów, Prezes Urz ę du orzek ł , jak w ust. III sentencji niniejszej Decyzji. Maj ą c powy ż sze na uwadze orzeczono jak w petitum. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuje : KRUK S.A. ul. Ostrowskiego 7 53-238 Wroc ł aw 41