RWR-33/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-8/08/KK Wroc ł aw, 29. 07.2008 r. DECYZJA RWR 33 /2008 I. Na podstawie art. 26 ust.1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 z pó ż n. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko LUKAS BANK S.A. z siedzib ą we Wroc ł awiu - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów post ę powanie polegaj ą ce na bezprawnym wprowadzaniu op ł at za: 1. wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Lokata Student, Lukas e-Konto Student – w wysoko ś ci 0,5 % min. 10 z ł ; 2. wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Lokata, Lukas e-Konto – w wysoko ś ci 1 % min. 20 z ł ; 3. wp ł ata gotówki na konto w Lukas Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) niezwi ą zana z obs ł ug ą konta w LUKAS Banku – w wysoko ś ci 1 % min 20 z ł ; 4. wp ł ata gotówki na rachunek w innym banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) – w wysoko ś ci 1 % min. 20 z ł ; które to zachowanie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz. U. 2003 r. Nr 153 poz. 1503) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 27 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 z pózn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko LUKAS BANK S.A. z siedzib ą we Wroc ł awiu - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów post ę powanie polegaj ą ce na bezprawnym wprowadzaniu op ł at za: 1. wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Wygodne Student, Konto Podró ż ne Student, Lukas e-Konto PRO Student – w wysoko ś ci 0,5 % min. 10 z ł ; 2. wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Standard (za ł o ż one do dn. 18.08.2002 r.), Konto Wygodne, Lukas e-Konto PRO, Lukas Konto Premium (do 01.12.2007 r. Konto Podró ż ne) – w wysoko ś ci 1 % min. 20 z ł ; które to zachowanie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz. U. 2003 r. Nr 153 poz. 1503) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 17.02.2008 r. III. Na podstawie art. 106 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939), nak ł ada si ę na LUKAS BANK S.A. z siedzib ą we Wroc ł awiu , kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 213.509 z ł (s ł ownie: dwie ś cie trzyna ś cie tysi ę cy i pi ęć set dziewi ęć z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu (dalej zwany Prezesem Urz ę du) w ramach przydanych mu moc ą ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej zwanej ustaw ą o ochronie (…)) kompetencji, pozyska ł informacj ę , o pobieraniu przez LUKAS Bank S.A. z siedzib ą we Wroc ł awiu (dalej zwany równie ż Bankiem) op ł at za dokonywanie wp ł at w bilonie na rachunki bankowe osób fizycznych. W zwi ą zku z uzyskan ą informacj ą , po przeprowadzeniu post ę powania wyja ś niaj ą cego w sprawie wst ę pnego ustalenia czy LUKAS BANK S.A. z siedzib ą we Wroc ł awiu , stosuje praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów poprzez bezprawne wprowadzanie op ł at za wp ł aty gotówki w bilonie na rachunki bankowe osób fizycznych, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (…), poniewa ż zebrany w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego materia ł dowodowy da ł podstawy do wst ę pnego ustalenia, i ż mog ł o doj ść do stosowania przez LUKAS Bank S.A. praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, postanowieniem nr 46/2008 z dnia 13.02.2008 r. Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Bank praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsument ó w. W toku wszcz ę tego post ę powania w ł a ś ciwego, Prezes Urz ę du zarzuci ł LUKAS Bank S.A. bezprawne wprowadzanie op ł at za wp ł aty gotówki w bilonie na rachunki bankowe osób fizycznych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r. Nr 152 poz. 1503 z pó ź n. zm.). Zgodnie z punktem II ww. postanowienia Prezes Urz ę du poinformowa ł stron ę o zaliczeniu w poczet materia ł u dowodowego sprawy dowodów uzyskanych w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego prowadzonego pod sygn. RWR 402-6/08/KK. 2 W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania, LUKAS Bank S.A. pismem z dnia 29.02.2008 r. wskaza ł , i ż na skutek podj ę tej przez Zarz ą d Banku uchwa ł y, z dniem 18.02.2008 r. wycofane zostan ą op ł aty za wp ł aty z bilonem powy ż ej 50 sztuk. Zasada ta dotyczy ć b ę dzie jednak tylko wp ł at dokonywanych przez osoby fizyczne na w ł asne rachunki w Banku o ile rachunki te prowadzone s ą odp ł atnie. Jednocze ś nie Bank wyja ś ni ł , i ż uprzednio obowi ą zuj ą ce zasady pobierania op ł at za wp ł aty w bilonie, oparte by ł y na zasadzie swobody umów i wynika ł y z tre ś ci umów zawartych z poszczególnymi klientami. Ukszta ł towanie tre ś ci umów z konsumentami, Bank uzasadni ł brakiem regulacji, która ogranicza ł aby prawo do pobierania dodatkowych op ł at za czynno ś ci zwi ą zane z prowadzeniem rachunku. Bank wskaza ł tak ż e, i ż powszechnie stosowan ą praktyk ą w Rzeczpospolitej Polskiej sta ł o si ę pobieranie przez banki odr ę bnego wynagrodzenia za poszczególne czynno ś ci zwi ą zane z prowadzeniem rachunku bankowego, ponadto brak jest podstaw do zwalniania klientów banku od ponoszenia op ł at za wp ł aty w bilonie, je ś li rachunki takich osób prowadzone s ą bezp ł atnie, jak równie ż wówczas gdy wp ł aty na rachunek w LUKAS Banku S.A. dokonywane s ą jako niezwi ą zane z obs ł ug ą w ł asnego rachunku. Bank o ś wiadczy ł , i ż znana mu jest decyzja Prezesa Urz ę du w sprawie PEKAO S.A. dotycz ą c ą bezprawnego wprowadzania op ł at za wp ł aty gotówki w bilonie na rachunki bankowe osób fizycznych. Postanowienie powy ż sze zmienione zosta ł o postanowieniem nr 186/2008 r. z 27.06.2008 r. w którym doprecyzowano postawione przedsi ę biorcy zarzuty poprzez okre ś lenie, konkretnych czynno ś ci, kiedy pobierane s ą przez Bank op ł aty za wp ł aty z bilonem. Zmiana powy ż sza podyktowana by ł a zachowaniem Banku, który w toku post ę powania przed ł o ż y ł nowe, nieznane uprzednio Prezesowi Urz ę du dowody w postaci tabeli op ł at i prowizji dla czynno ś ci niezwi ą zanych z obs ł ug ą konta w LUKAS Banku. W wyniku powy ż szego wszcz ę to przeciwko LUKAS Bank S.A. postepowanie w przedmiocie podejrzenia stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez bezprawne wprowadzanie op ł at za: 1. wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Lokata Student, Konto Wygodne Student, Konto Podró ż ne Student, Lukas e- Konto Student, Lukas e-Konto PRO Student – w wysoko ś ci 0,5 % min. 10 z ł ; 2. wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Standard (za ł o ż one do dn. 18.08.2002 r.), Konto Lokata, Konto Wygodne, Lukas e-Konto, Lukas e-Konto PRO, Lukas Konto Premium (do 01.12.2007 r. Konto Podró ż ne) – w wysoko ś ci 1 % min. 20 z ł ; 3. wp ł ata gotówki na konto w Lukas Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) niezwi ą zana z obs ł ug ą konta w LUKAS Banku – w wysoko ś ci 1 % min 20 z ł ; 4. wp ł ata gotówki na rachunek w innym banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) – w wysoko ś ci 1 % min. 20 z ł . co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust.2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Po zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego oraz dor ę czeniu stronie postanowienia w przedmiocie sprecyzowania postawionych Bankowi zarzutów, z uwagi na brzmienie art. 10 kpa umo ż liwiono LUKAS Bank zapoznanie si ę z materia ł em dowodowym zgromadzonym w sprawie, informuj ą c go o powy ż szym fakcie oraz wskazuj ą c termin w ci ą gu którego mo ż e skorzysta ć ze swojego uprawnienia. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: 3 LUKAS Bank S.A. zarejestrowany zosta ł w Krajowym Rejestrze S ą dowym w dniu 31.08.2001 r. Obecnie siedziba Banku znajduje si ę we Wroc ł awiu. Bank prowadzi dzia ł alno ść w zakresie oznaczonym w Polskiej Klasyfikacji Dzia ł alno ś ci symbolem 65.12.A – pozosta ł a dzia ł alno ść bankowa, w oparciu o przepisy ustawy prawo bankowe (Dz.U. z 2002 r. Nr 72 poz. 665 z pó ź n. zm.). W zakresie swej dzia ł alno ś ci Bank zajmuje si ę m.in. obs ł ug ą podmiotów indywidualnych – osób fizycznych, ś wiadcz ą c na ich rzecz mi ę dzy innymi us ł ugi prowadzenia kont bankowych, przyjmowania wp ł at na prowadzone rachunki bankowe, po ś redniczenia w przekazywaniu gotówki na rachunki bankowe w innych bankach. Dowód : k. 16 – 33 Z tytu ł u wykonywanych na rzecz osób fizycznych czynno ś ci bankowych, LUKAS BANK S.A. pobiera op ł aty okre ś lone w obowi ą zuj ą cych tabelach op ł at i prowizji. Organem uprawnionym do ustalania wysoko ś ci op ł at za dokonywane przez LUKAS Bank S.A. czynno ś ci bankowe jest Zarz ą d. Na mocy uchwa ł y Zarz ą du Spó ł ki, od dnia 02.12.2007 r. w LUKAS Bank S.A. obowi ą zywa ł y tabele op ł at i prowizji dla kont prowadzonych dla osób fizycznych „Oferta Studencka” oraz „Oferta Standardowa”. Zgodnie z tabel ą op ł at i prowizji obowi ą zuj ą c ą w „Ofercie Studenckiej” za wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Lokata Student, Konto Wygodne Student, Konto Podró ż ne Student, Lukas e-Konto Student, Lukas e-Konto PRO Student – Bank pobiera ł op ł at ę w wysoko ś ci 0,5 % min. 10 z ł . Za wp ł aty gotówki banknotami Bank nie pobiera op ł at. Dowód: k. 22 – 23, 34 – 35 Zgodnie z tabel ą op ł at i prowizji obowi ą zuj ą c ą w przypadku osób fizycznych posiadaj ą cych rachunek w ramach „Oferty Standardowej” za wp ł at ę gotówki w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Standard (za ł o ż one do dn. 18.08.2002 r.), Konto Lokata, Konto Wygodne, Lukas e-Konto, Lukas e-Konto PRO, Lukas Konto Premium (do 01.12.2007 r. Konto Podró ż ne) – Bank pobiera ł op ł at ę w wysoko ś ci 1 % min. 20 z ł . Za wp ł aty gotówki banknotami Bank nie pobiera ł op ł at. Dowód: k. 20 - 21 Od dnia 15.04.2007 r. w LUKAS Bank S.A. obowi ą zywa ł a odr ę bna tabela op ł at i prowizji dla czynno ś ci niezwi ą zanych z obs ł ug ą konta w LUKAS Banku. W tabeli przewidziano bezp ł atne dokonywanie wp ł at gotówki banknotami na konto prowadzone w LUKAS Banku, w przypadku jednak, gdy wp ł ata gotówki na konto w LUKAS Banku odbywa ł a si ę z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) Bank pobiera ł op ł at ę w wysoko ś ci 1 % wp ł acanej kwoty min. 20 PLN; je ś li wp ł ata realizowana by ł a na rachunek w innym banku op ł ata za wp ł at ę gotówki wynosi ł a 1 % min. 10 z ł , z tym, ż e w przypadku wp ł at z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów), op ł ata nie mog ł a by ć mniejsza ni ż 20 z ł . Dowód: k. 46, 58 Uchwa łą nr 03/05/08 z dnia 07.02.2008 r. Zarz ą d LUKAS Banku S.A. zmieni ł obowi ą zuj ą ce tabele op ł at i prowizji, poprzez zniesienie op ł at za wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem powy ż ej 50 sztuk w ofercie: Konto Standard, Konto Wygodne, Konto Wygodne Student, Konto Podró ż ne Student, LUKAS e – Konto PRO, LUKAS e – Konto PRO Student, LUKAS Konto Premium. Utrzymano bezp ł atne dokonywanie wp ł aty gotówki banknotami na konto w LUKAS Banku. 4 Wprowadzono natomiast op ł at ę za dokonywanie wp ł at na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana od warto ś ci bilonu i banknotów) w wysoko ś ci 0,5 % min. 10 PLN w ofercie Konto Lokata Student oraz LUKAS e – Konto Student, z kolei w ofercie Konto Lokata oraz LUKAS e – konto za wp ł at ę gotówki z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) przewidziano op ł at ę 1 % min. 20 PLN. Uchwa ł a wesz ł a w ż ycie 18.02.2008 r. Dowód: k. 16 – 17, 18 – 19, 51, 56, 57 Tabela op ł at i prowizji dla czynno ś ci niezwi ą zanych z obs ł ug ą konta w LUKAS Banku obowi ą zuj ą c ą od 15.04.2007 r. nie uleg ł a zmianie. Dowód : k. 59 Maj ą c na uwadze powy ż sze, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: 1. Interes publicznoprawny Podstaw ą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej zwan ą ustaw ą o ochronie (…)) jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urz ę du, czy w danej sprawie zagro ż ony zosta ł interes publicznoprawny. Stwierdzenie, ż e powy ż sze mia ł o miejsce, pozwala na realizacj ę celu ustawy wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest okre ś lenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interes ó w przedsi ę biorców i konsument ó w. Zdaniem Prezesa Urz ę du rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy s ą lub b ę d ą klientami LUKAS Banku S.A. Interes publicznoprawny przejawia si ę bowiem w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi s ł owy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocze ś nie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie (…) ilekro ć w ustawie o ochronie (…) jest mowa o konsumencie, nale ż y przez to rozumie ć konsumenta w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23.04.1964 r. – kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z pó ź n. zm .). Zgodnie za ś z przepisem art. 22 (1) kc za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej nie zwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą ”. W nomenklaturze Banku, poj ę cie konsumenta zast ą pione zosta ł o poj ę ciem „ osoby fizycznej”. W tym zakresie zatem, gdzie czynno ść Banku okre ś lana jest jako dokonywana z „ osobami fizycznymi ” mamy do czynienia z obrotem konsumenckim. W tym miejscu stwierdzi ć nale ż y, i ż praktyki Banku polegaj ą ce na pobieraniu op ł at za wp ł aty z bilonem dotycz ą zarówno tych konsumentów, którzy zawarli z Bankiem umow ę rachunku bankowego, jak i osób, które dokonuj ą wp ł aty gotówki niezwi ą zanych z obs ł ug ą w ł asnego konta. Prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej, której jedn ą z cech jest ci ą g ł o ść - determinuje fakt, i ż definicj ą konsumenta obj ąć nale ż y tak ż e wszelkie osoby które mog ą w przysz ł o ś ci dokona ć czynno ś ci wp ł aty gotówki z bilonem. Z uwagi na powy ż sze uzasadnione by ł o w niniejszej sprawie podj ę cie przez Prezesa Urz ę du dzia ł a ń przewidzianych w ustawie o ochronie (…) tj. wszcz ę cie przeciwko LUKAS Bank S.A. post ę powania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. 2. Przes ł anki wszcz ę cia post ę powania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Art. 24 ust.1 ustawy o ochronie (…) stanowi, i ż „ Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów ” , natomiast art. 24 ust. 2 ust. 5 3 okre ś la, i ż „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci: 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji.” Do stwierdzenia praktyki, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (…) konieczne jest zatem wykazanie, i ż - dzia ł anie przedsi ę biorcy nosi znamiona bezprawno ś ci, oraz - dzia ł anie to godzi w zbiorowe interesy konsumentów. Zatem wprowadzenie przez Bank op ł at za wskazane na wst ę pie nn. decyzji czynno ś ci mo ż e stanowi ć praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, pod warunkiem zaistnienia wy ż ej wskazanych przes ł anek łą cznie. Bezprawno ść post ę powania przedsi ę biorcy Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą ochronie przed dzia ł aniami przedsi ę biorców, które s ą sprzeczne z prawem, tj. przepisami okre ś lonych aktów prawnych oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami. „ Bezprawno ść ” zachowania, polega ć mo ż e bowiem na naruszeniu ka ż dej z tych norm - naruszane normy mog ą zatem mie ć zarówno walor norm prawnych - wówczas wyra ż one zostaj ą w tre ś ci powszechnie obowi ą zuj ą cych aktów prawnych (Konstytucji, umów mi ę dzynarodowych maj ą cych bezpo ś rednie zastosowanie w warunkach wewn ę trznych, ustaw czy rozporz ą dze ń wydanych na podstawie i w celu wykonania ustawy), jak i norm pozaprawnych; bezprawno ść zachowania zachodzi bowiem niezale ż nie od tego czy dany czyn zagro ż ony jest sankcj ą w tym karn ą , dyscyplinarn ą , czy te ż sankcji takiej brak. Jak wspomniano wy ż ej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (…) , za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Bezprawne s ą zatem te zachowania, które kwalifikowane s ą jako czyny nieuczciwej konkurencji i w takim te ż kontek ś cie nale ż y rozpatrzy ć zachowanie Banku, odno ś nie pobierania op ł at za wp ł aty gotówki z bilonem. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - czynem nieuczciwej konkurencji jest dzia ł anie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, je ż eli zagra ż a lub narusza interes innego przedsi ę biorcy lub klienta . Jak wskaza ł S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 30 maja 2006 r. I CSK 85/2006 termin „czyn nieuczciwej konkurencji” jest pewnym skrótem my ś lowym, pod którym kryje si ę wiele, cz ę sto znacznie ró ż ni ą cych si ę od siebie, zachowa ń przedsi ę biorców. Tre ść klauzuli zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wskazuje na te cechy, które pozwalaj ą na wyodr ę bnienie zachowa ń interesuj ą cych z punktu widzenia celu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, okre ś lonego w jej art. 1 . Przepis art. 3 ust. 1 stanowi zatem wskazówk ę definicyjn ą dla czynów uznawanych za nieuczciwe, jak równie ż uzupe ł nia katalog czynów niedozwolonych wyliczonych w cz ęś ci szczegó ł owej ustawy, w ten sposób, i ż w przypadku, gdy przy wykonywaniu dzia ł alno ś ci gospodarczej dojdzie do pope ł nienia czynu nieuj ę tego przepisami, a jednocze ś nie zak ł ócaj ą cego uczciwe stosunki rynkowe, wówczas podstaw ę jego oceny stanowi ć mo ż e samodzielnie art. 3 ust. 1 ustawy (E. Nowi ń ska, M. du Vall w: Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, LexisNexis 2006, s. 344, tak te ż SN w wyroku z dnia 11.07.2002 r. I CKN 1319/00 OSNC 2004/5/73). Uznanie konkretnego czynu za akt nieuczciwej konkurencji wymaga zatem ustalenia, na czym okre ś lone dzia ł anie polega ł o oraz zakwalifikowania go pod wzgl ę dem prawnym przez przypisanie mu konkretnego deliktu szczegó ł owego uj ę tego w rozdziale 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji lub deliktu w nim nieuj ę tego, lecz odpowiadaj ą cego hipotezie art. 3 ust. 1 (wyrok SN z dnia 22.10.2002 r. III CKN 271/01 OSNC 2004/2/26). Z uwagi na to, i ż postepowanie Banku nie da si ę zakwalifikowa ć pod ż aden z czynów skatalogowanych w cz ęś ci szczególnej ustawy, 6 z tego wzgl ę du kwalifikacji tej nale ż y dokona ć w oparciu o hipotez ę art. 3 ust.1 o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Aby dosz ł o do pope ł nienia czynu nieuczciwej konkurencji niezb ę dne jest kumulatywne spe ł nienie nast ę puj ą cych przes ł anek: po pierwsze dzia ł anie poddane ocenie musi zosta ć podj ę te w zwi ą zku z dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą , po drugie czyn ten musi by ć sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami, a po trzecie dzia ł anie to musi zagra ż a ć lub narusza ć interes innego przedsi ę biorcy lub klienta; przy czym bezprawno ść zachowania przedsi ę biorcy nie musi mie ć postaci winy w sensie umy ś lnego dzia ł ania czy niedbalstwa; na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – podobnie jak ustawy o ochronie (…) bezprawno ść jest cech ą dzia ł ania polegaj ą ca na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego (tak S ą d Apelacyjny w Poznaniu wyrok z dnia 24.11.1992 r. I ACr 444/92). Przedmiotem nn. decyzji jest zatem wykazanie, ż e praktyka LUKAS BANK S.A. polegaj ą ca na wprowadzanie op ł at za: 1. wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Lokata Student, Konto Wygodne Student, Konto Podró ż ne Student, Lukas e- Konto Student, Lukas e-Konto PRO Student – w wysoko ś ci 0,5 % min. 10 z ł ; 2. wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Standard (za ł o ż one do dn. 18.08.2002 r.), Konto Lokata, Konto Wygodne, Lukas e-Konto, Lukas e-Konto PRO, Lukas Konto Premium (do 01.12.2007 r. Konto Podró ż ne) – w wysoko ś ci 1 % min. 20 z ł ; 3. wp ł ata gotówki na konto w Lukas Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) niezwi ą zana z obs ł ug ą konta w LUKAS Banku – w wysoko ś ci 1 % min 20 z ł ; 4. wp ł ata gotówki na rachunek w innym banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) – w wysoko ś ci 1 % min. 20 z ł . stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, a w konsekwencji czego stanowi praktyk ę naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów. Odnosz ą c si ę do pierwszej ze wskazanych wy ż ej przes ł anek uznania danego dzia ł ania za czyn nieuczciwej konkurencji stwierdzi ć nale ż y, i ż bezspornie w nn. przypadku mamy do czynienia z dzia ł aniem przedsi ę biorcy w ramach wykonywanej przez niego dzia ł alno ś ci . LUKAS BANK S.A. utworzony zosta ł zgodnie z przepisami prawa i zarejestrowany w Krajowym Rejestrze S ą dowym, skutkiem czego uzyska ł osobowo ść prawn ą . Zgodnie z wpisem w krajowym rejestrze s ą dowym prowadzi on dzia ł alno ść oznaczon ą w Polskiej Klasyfikacji Dzia ł alno ś ci jako pozosta ł a dzia ł alno ść bankowa ( 65.12.A), w ramach której wykonuje czynno ś ci bankowe obci ąż aj ą ce ryzykiem ś rodki powierzone pod jakimkolwiek tytu ł em zwrotnym (art. 2 prawa bankowego z dnia 29.08.1997 r. tj.: D.U. z 2002 r. Nr 72 poz. 665). W ś ród czynno ś ci dokonywanych przez Bank znajduje si ę przyjmowanie wp ł at pieni ęż nych na rachunki bankowe osób fizycznych. Zasady przyjmowania wp ł at, a w szczególno ś ci koszt dokonywania takiej czynno ś ci okre ś lony jest przez Bank w tabeli op ł at i prowizji. Zarzucane zatem LUKAS Bank S.A. dzia ł anie podj ę te zosta ł o przez przedsi ę biorc ę w zwi ą zku z prowadzon ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą . Kolejn ą przes ł ank ą , zawart ą we wskazanej wy ż ej klauzuli generalnej jest sprzeczno ść post ę powania przedsi ę biorcy z prawem lub dobrymi obyczajami. W ocenie Prezesa Urz ę du post ę powanie LUKAS Banku narusza dobre obyczaje . Trzeba podnie ść , i ż brak jest ustawowej definicji poj ę cia dobrych obyczajów. W zakresie 7 okre ś lenia istoty poszanowania dobrych obyczajów orzecznictwo odwo ł uje si ę m.in. do istoty dobrego obyczaju jako szeroko rozumianego szacunku dla drugiego cz ł owieka. Przy takim za ł o ż eniu sprzeczne z dobrym obyczajem jest m.in. niedoinformowanie konsumenta (vide : wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2005 r. sygn. akt VI ACa 774/2004). Obowi ą zek informowania partnera o istotnych (z jego punktu widzenia) okoliczno ś ciach dotycz ą cych m.in. przedmiotu ś wiadczenia, a tak ż e powinno ść czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny – jest cech ą generaln ą prawa umów i wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania (Ewa Łę towska. Prawo umów konsumenckich. Wydanie 2. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2002, strona 215-216). W doktrynie, przybli ż aj ą c tre ść omawianego poj ę cia, zwraca si ę tak ż e uwag ę na fakt, i ż wedle tradycyjnego stanowiska dobre obyczaje by ł y oceniane z punktu widzenia zasad etycznych i moralnych, podstaw ą orzekania za ś mia ł o by ć „poczucie godno ś ci ogó ł u ludzi, my ś l ą cych sprawiedliwie i s ł usznie” . Miar ę tych wymogów stanowi ł poziom moralny w ł a ś ciwy godziwemu ż yciu zarobkowemu i gospodarczemu. Pos ł ugiwano si ę w tym uj ę ciu pewnym wzorcem w postaci przeci ę tnego cz ł onka danej spo ł eczno ś ci, a tak ż e odwo ł aniem do pewnych warto ś ci po żą danych i akceptowanych w obrocie rynkowym (zob. A. Kraus, F. Zoll, Polska ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Pozna ń 1929, s. 26 i 171). Literatura dopuszcza tak ż e dokonywanie stosownych ocen na podstawie norm ś rodowiskowych, a wi ę c o w ęż szym zasi ę gu oddzia ł ywania. Konsekwentnie za naruszaj ą ce dobre obyczaje przyjmuje si ę przekroczenie postanowie ń zawartych w kodeksach etycznych opracowywanych dla poszczególnych grup zawodowych (M. K ę pi ń ski, Problemy ogólne nowej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji , RPEiS 1994, nr 2, s. 7). W literaturze wskazuje si ę w ko ń cu, i ż dobre obyczaje nie s ą normami prawnymi, lecz normami post ę powania, podobnie jak zasady wspó łż ycia spo ł ecznego, czy ustalone zwyczaje, które powinny by ć przestrzegane zarówno przez osoby fizyczne, jak i podmioty prowadz ą ce dzia ł alno ść gospodarcz ą i ocenione z punktu widzenia uczciwo ś ci, a ponadto, i ż na gruncie obowi ą zuj ą cej ustawy - przy ocenie zgodno ś ci post ę powania z nimi przez przedsi ę biorc ę , na uwadze nale ż y mie ć nie ich przestrzeganie w ogóle, ale ich zachowanie w dzia ł alno ś ci gospodarczej. Z uwagi na to, i ż normy post ę powania b ę d ą ce „dobrymi obyczajami” maj ą z regu ł y charakter moralny i zwyczajowy, nie da si ę okre ś li ć zamkni ę tego ich katalogu. Dopiero zatem w konkretnej sytuacji mo ż liwe jest przypisanie im okre ś lonej tre ś ci, poprzez ocen ę konkretnego post ę powania z punktu widzenia ukszta ł towanej, uczciwej postawy przedsi ę biorców - przyjmuj ą c za miernik uczciwo ś ci ocen ę zorientowan ą na zapewnienie niezak ł óconego funkcjonowania konkurencji przez rzetelne i niezafa ł szowane wspó ł zawodnictwo jako ś ci ą , cen ą i innymi po żą danymi przez klientów cechami oferowanych towarów i us ł ug oraz poszanowanie pozycji nabywców towarów i us ł ug - klientów. W oparciu o te kryteria, S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za sprzeczne z dobrymi obyczajami uzna ł m.in. takie dzia ł ania przedsi ę biorcy, które zmierzaj ą do niedoinformowania, dezorientacji, wywo ł ania b łę dnego przekonania u konsumenta, a tak ż e wykorzystania jego niewiedzy lub naiwno ś ci" (wyrok SOKiK z dnia 23 lutego 2006 r., XVII Ama 118/04, Dz. Urz. UOKiK Nr 2, poz. 31). Przyk ł adem zachowa ń sprzecznych z dobrymi obyczajami, s ą równie ż te dzia ł ania przedsi ę biorcy, których przejawem jest "zastraszenie, wywo ł anie l ę ku oraz wywarcie presji psychicznej w relacjach z konsumentami (...)" (decyzja Prezesa z dnia 7 kwietnia 2005 r., nr RWR - 15/2005, Dz. Urz. UOKiK Nr 2, poz. 22.). W jednej z wydanych decyzji organ antymonopolowy przyj ął , ż e "zastosowanie okre ś lonej szaty graficznej w tre ś ci umowy w celu wywo ł ania b łę dnego przekonania u klienta oraz usprawiedliwienie tego dzia ł ania nieuwa ż nym wczytaniem si ę klientów w tre ść druku (nawet je ś li zawiera ł on wszystkie tre ś ci, które po ich przeanalizowaniu pozwala ł y na wniosek odmienny od tego, który wydawa ł si ę nasuwa ć w pierwszej chwili)" narusza 8 dobre obyczaje (LEX 2008, Komentarz do art.24 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U.07.50.331), [w:] K. Kohutek, M. Sieradzka, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, LEX, 2008). Za sprzeczne z dobrymi obyczajami uznano tak ż e, nieudzielanie konsumentom informacji o cenach us ł ugi przewozu, przez niepodanie do publicznej wiadomo ś ci stosowanych przez PKP Warszawska Kolej Dojazdowa Sp. z o.o. taryf lub cenników, na przystankach WKD, na których brak jest kas biletowych. Jak uzna ł Prezes Urz ę du „Korzystaj ą cy z us ł ug PKP Warszawska Kolej Dojazdowa s ą bowiem przekonani, ż e cenniki us ł ug przewozu s ą dost ę pne na przystankach WKD. Mo ż na w zwi ą zku z tym uzna ć , i ż w ś ród korzystaj ą cych z us ł ug PKP Warszawska Kolej Dojazdowa konsumentów zakorzeni ł si ę ju ż pewien zwyczaj korzystania z takiej informacji na przystankach WKD. W zwi ą zku z powy ż szym brak podania do publicznej wiadomo ś ci konsumentów informacji o cennikach lub taryfach na przystankach stanowi dzia ł anie sprzeczne z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami" (RWA 13/2006, Dz. Urz. UOKiK Nr 2, poz. 25). Maj ą c na uwadze post ę powanie Banku, stwierdzi ć nale ż y, i ż dobrym obyczajem – wykszta ł conym w toku wielu lat rozwoju handlu jest, i ż ró ż na posta ć ś rodka pieni ęż nego (monety, banknoty) nie stanowi dla przedsi ę biorcy podstawy do ró ż nicowania ceny towaru, us ł ugi. Rodzaj u ż ywanego przez nabywc ę , us ł ugobiorc ę ś rodka pieni ęż nego nie wp ł ywa na koszt wykonywanej na jego rzecz czynno ś ci. Sprzeczne z zasad ą uczciwo ś ci kupieckiej by ł oby nak ł adanie na nabywc ę – kontrahenta, który pos ł uguje si ę bilonem, dodatkowej op ł aty tylko za to, i ż dokonuje on danych operacji monetami. Z punktu widzenia funkcji jak ą spe ł nia pieni ą dz, znaczenie ma jego warto ść nominalna, nie za ś to czy ma on posta ć banknotu czy monety. Dobrym obyczajem kupieckim jest równie ż nie pobieranie op ł at za sam akt dokonywania zap ł aty, dokonywania wp ł aty podmiotowi któremu dane ś rodki si ę nale żą , czy jak w nn. przypadku na rachunek prowadzony przez Bank, w którym wp ł ata jest dokonywana – jedynie w oparciu o rodzaj u ż ytego przez klienta ś rodka pieni ęż nego. Post ę powanie takie by ł oby bowiem post ę powaniem sprzecznym, z zasadami, zwyczajami powszechnymi dla tego rodzaju stosunków gospodarczych ukszta ł towanymi przynajmniej od 200 lat, kiedy w obiegu pieni ęż nym znalaz ł y si ę banknoty (pieni ą dz papierowy). Skoro monety s ą takim samym prawnym ś rodkiem p ł atniczym jak banknoty, a podmiot z którym dokonywana jest czynno ść , transakcja - w nn. przypadku Bank, jako strona czynno ś ci nie żą da op ł at za dokonywanie transakcji w banknotach, nie jest on uprawniony równie ż do pobierania op ł at za takie same czynno ś ci, z tym ż e dokonywane monetami. W sprawie nn., wbrew powy ż szej zasadzie Bank pobiera dodatkowe op ł aty za wp ł aty dokonywane w bilonie. W LUKAS Bank od dnia 02.12.2007 r. obowi ą zywa ł a tabela op ł at i prowizji dla kont prowadzonych dla osób fizycznych „Oferta Studencka” oraz „Oferta Standardowa”, gdzie w zakresie kosztów czynno ś ci zwi ą zanych z wp ł atami i wyp ł atami dokonywanymi przez osoby posiadaj ą ce w Banku rachunek w „Ofercie Student” przewidziano bezp ł atne dokonywane wp ł aty gotówki na konto w LUKAS Banku; z tym, ż e wp ł ata gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) wynosi ł a 0,5 % wp ł acanej kwoty min. 10 z ł . W przypadku za ś osób fizycznych posiadaj ą cych rachunek w ramach „oferty standardowej” wp ł aty gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) op ł ata wynosi ł a 1 % wp ł acanej sumy, min. 20 z ł . Z kolei obowi ą zuj ą ca od dnia 15.04.2007 r. w LUKAS Bank S.A. tabela op ł at i prowizji dla czynno ś ci niezwi ą zanych z obs ł ug ą konta w LUKAS Banku przewidywa ł a bezp ł atne dokonywanie wp ł at gotówki banknotami na konto prowadzone w LUKAS Banku, odp ł atne dokonywanie wp ł at gotówki na konto: w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) 9 – op ł ata 1 % min. 20 z ł ; na rachunek w innym banku – op ł ata 1 % min. 10 z ł ; na rachunek w innym banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) – op ł ata 1 % min. 20 z ł . Uchwa łą nr 03/05/08 z dnia 07.02.2008 r. Zarz ą d Lukas Banku S.A. zmieni ł co prawda zasady pobierania op ł at z tytu ł u wp ł at dokonywanych z bilonem tj. od dnia 18.02.2008 r. zniós ł pobieranie prowizji za wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem powy ż ej 50 sztuk w ofercie: Konto Standard, Konto Wygodne, Konto Wygodne Student, Konto Podró ż ne Student, LUKAS e – Konto PRO, LUKAS e – Konto PRO Student, LUKAS Konto Premium, tym niemniej uchwa łą t ą utrzymano op ł at ę za dokonywanie wp ł at na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana od warto ś ci bilonu i banknotów) w wysoko ś ci 0,5 % min. 10 z ł w ofercie Konto Lokata Student oraz LUKAS e – Konto Student; w ofercie Konto Lokata oraz LUKAS e – konto utrzymano op ł at ę za wp ł at ę gotówki z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w wysoko ś ci 1 % min. 20 z ł , przy braku pobierania op ł at za te same czynno ś ci dokonywane banknotami. Ponadto nie zmieniono zasad pobierania op ł at od osób dokonuj ą cych w Banku wp ł at gotówki niezwi ą zanych z obs ł ug ą w ł asnego rachunku. Maj ą c na uwadze powy ż sze, zwa ż y ć nale ż y tak ż e, i ż S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 01.03.2006 r. sygn. akt XVII Amc 93/04 uzna ł , za niedozwolone klauzule umowne postanowienia wprowadzaj ą ce op ł aty za „inne czynno ś ci”, zwi ą zane z wp ł at ą gotówki. Niedozwolonymi postanowieniami umownymi s ą takie, które nie zosta ł y z klientem uzgodnione indywidualnie i kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Wedle tre ś ci wydanego przez S ą d orzeczenia niedozwolon ą klauzul ą umown ą jest stosowanie przez BZ WBK S.A. z siedzib ą we Wroc ł awiu klauzul o tre ś ci „wyp ł ata gotówkowa/czekiem w placówce BZ WBK: konto 24 3,00 z ł ; Konto 23 Plus 3,00 z ł ; Konto 24 Prestiz 3,00 z ł , Konto 24 X-tra Student 3,00 z ł ; Konto 24 Absolwent 3,00 z ł ; Konto a vista 3,00 z ł ”. W uzasadnieniu rozstrzygni ę cia S ą d wskaza ł , i ż czynno ś ci wyp ł aty gotówki wchodz ą w sk ł ad ś wiadcze ń w ramach umowy rachunku bankowego i z tego wzgl ę du nie mog ą by ć obci ąż one dodatkow ą op ł at ą . Wyrok ten dotyczy ł , co prawda sytuacji gdy bank pobiera op ł at ę za prowadzenie rachunku bankowego i nie okre ś li ł w umowie, ż e prowizja taka stanowi wynagrodzenie banku tylko za niektóre us ł ugi ś wiadczone w ramach umowy – tym niemniej w ocenie Prezesa Urz ę du zasada zakazu pobierania op ł at winna znale źć zastosowanie równie ż w przypadku gdy rachunek oszcz ę dno ś ciowy prowadzony jest bezp ł atnie, a Bank ró ż nicuje pobieranie op ł at za dokonywane na niego wp ł aty w zale ż no ś ci od tego czy wp ł ata dokonywana jest tylko w banknotach (wówczas us ł uga jest bezp ł atna), czy z bilonem (wówczas naliczana jest op ł ata). Czynno ś ci przeliczenia wp ł acanych sum, nie nale ż y traktowa ć jako wykonywania dodatkowych us ł ug. Czynno ść „przeliczenia wp ł acanej kwoty” mie ś ci si ę bowiem w ramach ś wiadczonych przez Bank us ł ug pobierania i wyp ł acania gotówki (S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 01.03.2006 r. sygn. akt XVII Amc 93/04). Post ę puj ą c w opisany wy ż ej sposób, Bank ró ż nicuje koszt us ł ugi o charakterze powszechnym i to w stosunku do osób znajduj ą cych si ę w tej samej sytuacji tj. dokonuj ą cych wp ł aty ś rodków pieni ęż nych do Banku. Tym samym Bank czyni z monet gorszy ś rodek p ł atniczy. Pozbawia prawnie dopuszczonego ś rodka p ł atniczego jego roli w obiegu. W konsekwencji doprowadzi ć mo ż e to do praktycznego os ł abienia wykorzystania tego ś rodka w obrocie. Tymczasem, zgodnie z obowi ą zuj ą ca w Rzeczpospolitej Polskiej regulacj ą dotycz ą c ą systemu pieni ęż nego (ustawa o Narodowym Banku Polskim z dnia 29.08.2007 r. (Dz.U. 2005 Nr 1 poz. 2 z pó ź n. zm.), znakami pieni ęż nymi Rzeczypospolitej Polskiej s ą banknoty i monety opiewaj ą ce na z ł ote i grosze (art. 31 ustawy), znaki pieni ęż ne emitowane przez NBP s ą prawnymi 10 ś rodkami p ł atniczymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (art. 32 ustawy). W oparciu o powy ż sze stwierdzi ć nale ż y, i ż ustawa nie ró ż nicuje znaczenia ś rodków p ł atniczych, w kontek ś cie ich zewn ę trznej postaci – monety, banknoty, ani ich funkcji. Ka ż dy z tych ś rodków – zarówno banknot jak i moneta maj ą jednakow ą zdolno ść p ł atnicz ą , wynikaj ą c ą z ustawy i oznaczon ą na samym znaku odpowiednim napisem lub liczb ą . Bilon (moneta) jest zatem takim samym ś rodkiem p ł atniczym jak banknoty, a ró ż ni si ę od nich jedynie swoimi w ł a ś ciwo ś ciami czysto fizycznymi tj. materia ł em, z którego jest wykonany, kszta ł tem i u ż yteczno ś ci ą . Przepisu, który pozwala ł by na ró ż nicowanie pieni ą dza pod wzgl ę dem jego si ł y nabywczej i roli jak ą odgrywa w obrocie brak równie ż w innych aktach prawnych. Ponie ść nadto nale ż y, i ż zgodnie z art. 63 ust. 1 i 2 prawa bankowego (Dz.U. z 2002 r. Nr 72 poz. 665 z pó ź n. zm.) rozliczenia pieni ęż ne mog ą by ć przeprowadzane za po ś rednictwem banków, je ż eli przynajmniej jedna ze stron rozliczenia (d ł u ż nik lub wierzyciel) posiada rachunek bankowy. Rozliczenia pieni ęż ne przeprowadza si ę gotówkowo lub bezgotówkowe za pomoc ą papierowych lub elektronicznych no ś ników informacji; ponadto rozliczenia gotówkowe przeprowadza si ę czekiem gotówkowym lub przez wp ł at ę gotówki na rachunek wierzyciela. W ka ż dym z przywo ł anych przepisów ustawodawca pos ł uguj ą c si ę poj ę ciem gotówki. Co prawda ustawodawca nie definiuje tego poj ę cia, ale powszechnie przyj ę te jest, i ż pod poj ę ciem gotówki rozumie si ę pieni ą dz wyra ż ony zarówno w banknotach jak i monetach. Co wi ę cej, zgodnie z art. 66. prawa bankowego banki s ą obowi ą zane przyjmowa ć wp ł aty gotówkowe na rachunki bankowe oraz przelicza ć i sortowa ć banknoty i monety pochodz ą ce z tych wp ł at. Obowi ą zek przeliczania i sortowania banknotów i monet ma za ś charakter publicznoprawny (W. Pyzio ł w: Prawo bankowe. Komentarz pod red. Fojcik-Mastalska Eugenia (redakcja), Warszawa 2007 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis s. 840). Rola pieni ą dza maj ą cego posta ć banknotów i monet jest zatem taka sama, a z tego wzgl ę du Bank nie mo ż e w sposób uzasadniony obci ąż a ć podmiotów dokonuj ą cych czynno ś ci przy u ż yciu pieni ą dza wyra ż onego bilonem dodatkowymi kosztami. W ocenie Prezesa Urz ę du szczególnie naganne jest dzia ł anie Banku polegaj ą ce na tym, ż e celem zwi ę kszenia uzyskiwanej op ł aty z tytu ł u dokonywanej wp ł aty, wprowadzi ł on taki sposób naliczania wysoko ś ci op ł aty za wp ł aty z bilonem, i ż uzale ż niony on jest od globalnej kwoty dokonywanej wp ł aty, a zatem przy wp ł acie dokonywanej monetami i banknotami prowizja naliczana jest od łą cznej sumy wp ł aty, nie za ś od kwoty wp ł acanej w bilonie. Praktyka taka stosowana jest przy dokonywaniu wp ł at niezale ż nie od rodzaju umowy, jaka łą czy konsumenta z Bankiem, a tak ż e w przypadku dokonywania wp ł at nie zwi ą zanych z obs ł ug ą w ł asnego rachunku. Powy ż szy sposób dzia ł ania przeczy t ł umaczeniom Banku, i ż op ł aty za wp ł aty dokonywane w bilonie pobierane by ł y z uwagi na czasoch ł onno ść czynno ś ci zwi ą zanych z liczeniem wp ł acanych kwot oraz opó ź nianiem tym samym pracy Banku. Zwa ż y ć nale ż y, i ż dokonywanie wp ł at w bilonie przez osoby fizyczne nie jest na tyle powszechnym zjawiskiem, aby wp ł ywa ł o ono na destabilizacj ę pracy poszczególnych oddzia ł ów, filii, punktów, a na pewno prac ę ca ł ego Banku. Sposób dokonywanych oblicze ń op ł at wskazuje, i ż Bank w tym zakresie kierowa ł si ę tylko i wy łą cznie ch ę ci ą osi ą gni ę cia dodatkowych dochodów. Gdyby nawet tak nie by ł o, to praktyka Banku jest niedopuszczalna nie znajduje ż adnego uzasadnienia prawnego ani faktycznego, poniewa ż oznacza ł oby to, i ż monety s ą gorszym ś rodkiem p ł atniczym w Rzeczpospolitej Polskiej, ani ż eli banknoty. Wskazana zasada równowa ż nego traktowania ka ż dej postaci pieni ą dza, leg ł a równie ż u podstaw zakwestionowania przez Prezesa Urz ę du zachowania Banku w stosunku do osób dokonuj ą cych wp ł at na rachunki bankowe osób fizycznych nie zwi ą zanych z obs ł uga ich w ł asnego konta. Nie mo ż na wprowadza ć dodatkowych op ł at z uwagi na posta ć u ż ytego do realizacji transakcji pieni ą dza. Skoro Bank nie pobiera 11 op ł at za wp ł aty banknotami, to nie powinien czyni ć tego równie ż przy wp ł atach z bilonem. Z kolei w przypadku wp ł at dokonywanych na rachunek w innym Banku, nie powinien ró ż nicowa ć kosztów us ł ugi przy wp ł acie banknotami i wp ł acie monetami, tymczasem LUKAS Bank za wp ł at ę z bilonem pobiera op ł at ę min. 20 z ł , za ś za wp ł aty banknotami min. 10 z ł . Oceny opisanych wy ż ej zachowa ń Banku nie zmienia fakt, i ż w trakcie prowadzonego post ę powania dosz ł o do zmiany przez Bank obowi ą zuj ą cych u niego tabeli op ł at i prowizji. W Banku nadal stosuje si ę niedozwolone w ś wietle powy ż szych rozwa ż a ń op ł aty za wp ł aty przez osoby fizyczne gotówki z bilonem powy ż ej 50 sztuk. Naruszenie interesów klientów przedsi ę biorcy - trzecia przes ł anka niezb ę dna do zakwalifikowania zachowania Banku jako czynu nieuczciwej konkurencji, wyra ż a si ę przede wszystkim w nieuzasadnionym ingerowaniu przez przedsi ę biorc ę w sfer ę praw maj ą tkowych konsumentów. W nn. przypadku Bank żą da od klientów zap ł aty za czynno ś ci, za które zap ł ata mu si ę nie nale ż y, ponadto w przypadku dokonywania wp ł at na rachunki w innym Banku, za wp ł aty z bilonem żą da op ł aty wy ż szej ni ż za wp ł aty banknotami. Jak wy ż ej ju ż wskazano ka ż da posta ć pieni ą dza funkcjonuje w obiegu na równowa ż nych zasadach, a jej si łę nabywcz ą , okre ś la tzw. warto ść nominalna oznaczona na samym znaku odpowiednim napisem lub liczb ą . Bank żą da zatem zap ł aty za czynno ś ci, które nie powinny rodzi ć po stronie konsumenta ż adnego zobowi ą zania, zmuszaj ą c go do poniesienia dodatkowych, a jednocze ś nie nienale ż nych Bankowi op ł at. Bank post ę puje tak zarówno w przypadku gdy wp ł ata dokonywana jest przez osob ę fizyczn ą posiadaj ą c ą rachunek w Banku, ale wp ł ata nie dotyczy obs ł ugi tego rachunku, jak i gdy wp ł ata dokonywana jest na rachunek osoby trzeciej w LUKAS Banku. W ocenie Prezesa Urz ę du dotkliwo ść poniesienia dodatkowej op ł aty przez konsumentów jest odczuwalna w stopniu uzasadniaj ą cym ingerencj ę Prezesa Urz ę du. Op ł ata podstawowa to minimum 10 z ł lub 20 z ł . Kwota ta oczywi ś cie zwi ę ksza si ę , je ś li op ł ata liczona jest jako procent od wp ł acanej sumy (0,5 % i 1 %), a wyliczona w ten sposób nale ż no ść przekracza kwot ę minimaln ą . Pobieranie op ł at za wp ł aty z bilonem jest szczególnie dotkliwe w sytuacjach kiedy wp ł aty dokonywane s ą przez konsumentów jako niezwi ą zane z obs ł ug ą ich w ł asnego rachunku. Powszechnie znana jest bowiem okoliczno ść , i ż LUKAS Bank prowadzi szerok ą dzia ł alno ść w zakresie finansowania sprzeda ż y ratalnej i oferuje konsumentom kredyty ratalne przeznaczone na bie żą ce potrzeby zwi ą zane m.in. z zakupem sprz ę tu gospodarstwa domowego. Z tego wzgl ę du cz ę ste mog ą by ć sytuacje, kiedy osoba zwi ą zana z Bankiem umow ą kredytu, b ę dzie chcia ł a w jego siedzibie, oddziale, filii itd. dokona ć p ł atno ś ci licz ą c, i ż nie poniesie w zwi ą zku z tym ż adnych dodatkowych kosztów, podczas gdy kosztem takim obci ąż ona zostanie i to w sposób nieuzasadniony. W ocenie Prezesa Urz ę du post ę powanie Banku nie do ść , i ż nara ż a klientów na poniesienie wymiernych strat finansowych, to doprowadza ć mo ż e równie ż do nieuzasadnionego przekonania klientów, i ż pos ł ugiwanie si ę bilonem, monetami jest „nieop ł acalne”, w pewnym sensie naganne – rodzi bowiem konsekwencj ę w postaci poniesienia dodatkowych op ł at. Taki wniosek jest za ś ze wszech miar sprzeczny z obowi ą zuj ą cym wy ż ej opisanym dobrym obyczajem i przyj ę t ą w Rzeczpospolitej Polskiej regulacj ą prawn ą . Maj ą c na uwadze powy ż sze w ocenie Prezesa Urz ę du opisana w sentencji nn. decyzji – pkt I i II praktyka Banku stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art.3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. LUKAS Bank S.A. w ramach prowadzonej przez siebie dzia ł alno ś ci gospodarczej, poprzez żą danie zap ł aty za dokonywanie czynno ś ci wp ł aty gotówki z bilonem powy ż ej 50 sztuk oraz zap ł aty za wp ł at ę z bilonem w wysoko ś ci wy ż szej ni ż przy wp ł atach banknotami narusza dobre obyczaje oparte przede wszystkim na uczciwo ś ci i ukszta ł towanych historycznie zasad i zwyczajów, zwi ą zanych z cyrkulacj ą pieniadza 12 w ż yciu gospodarczym i spo ł ecznym. Narusza tym samym sfer ę praw maj ą tkowych klientów – obecnych jak i przysz ł ych, co wyra ż a si ę w nieuzasadnionym wymuszaniu poniesienia przez nich dodatkowych op ł at za dokonywan ą czynno ść . Z uwagi na powy ż sze, uzasadniona jest tak ż e konkluzja, i ż zachowanie Banku polegaj ą ce na wprowadzanie op ł at za: 1. wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Lokata Student, Konto Wygodne Student, Konto Podró ż ne Student, Lukas e- Konto Student, Lukas e-Konto PRO Student – w wysoko ś ci 0,5 % min. 10 z ł ; 2. wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Standard (za ł o ż one do dn. 18.08.2002 r.), Konto Lokata, Konto Wygodne, Lukas e-Konto, Lukas e-Konto PRO, Lukas Konto Premium (do 01.12.2007 r. Konto Podró ż ne) – w wysoko ś ci 1 % min. 20 z ł ; 3. wp ł ata gotówki na konto w Lukas Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) niezwi ą zana z obs ł ug ą konta w LUKAS Banku – w wysoko ś ci 1 % min 20 z ł ; 4. wp ł ata gotówki na rachunek w innym banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) – w wysoko ś ci 1 % min. 20 z ł jest zachowaniem bezprawnym, za takie bowiem zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 3 uznawany jest czyn nieuczciwej konkurencji. Godzenie w zbiorowy interes konsumentów Mówi ą c o „zbiorowym interesie konsumentów” nale ż y zaznaczy ć , i ż ustawa o ochronie (…) nie podaje jego definicji, wskazuje jedynie w art. 24 ust. 3, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Podkre ś li ć jednak nale ż y, i ż o tym, czy naruszony zosta ł interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe, niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta, mo ż e by ć przejawem cz ę sto lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy. Tego typu naruszenie wyst ą pi wówczas, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta, czyli gdy s ą powszechne. Zdaniem S ą du Najwy ż szego „ nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszczyna ć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów ” (wyrok SN z dnia 12 wrze ś nia 2003 r., I CKN 504/01.). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów – osób b ę d ą cych ju ż klientami LUKAS Banku, jak i klientów potencjalnych, mog ą cych w przysz ł o ś ci dokonywa ć w Banku wp ł at na rachunki bankowe. Relacje Banku z klientami w rozwa ż anym zakresie, charakteryzuj ą si ę wspóln ą cech ą polegaj ą c ą na jednakowym traktowaniu konsumentów przy dokonywaniu czynno ś ci wp ł aty gotówki z bilonem. Zachowanie Banku w rozpatrywanym stanie faktycznym, nie dotyczy zatem interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny, lecz interesu zbiorowego. Ponadto dzia ł ania Banku godz ą w interesy tej niezindywidualizowanej grupy konsumentów – klientów Banku. Bank pobieraj ą c op ł aty za wp ł aty z bilonem od osób fizycznych korzystaj ą cych z jego us ł ug, w sposób nieuzasadniony narusza bowiem interes ekonomiczny konsumentów (art. 3 ust.1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji), nara ż aj ą c ich na dodatkowe koszty. Zdaniem Prezesa Urz ę du Bank pobiera od klientów ś wiadczenie mu nienale ż ne. 13 W tej sytuacji, w ocenie Prezesa Urz ę du wykazane zosta ł o wyst ę powanie w zachowaniu przedsi ę biorcy wszystkich przes ł anek opisanych w art. 24 ust.2 pkt 3 ustawy o ochronie (…). Przedsi ę biorca dzia ł aj ą c bezprawnie, narusza interesy ekonomiczne konsumentów, którzy poprzez bezprawne dzia ł anie Banku zmuszeni s ą do p ł acenia kosztów wykonywanej operacji bankowej – wp ł aty ś rodków pieni ęż nych, co godzi w ich interesy ekonomiczne. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy (…) Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania, je ż eli stwierdzi naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 24 ustawy o ochronie (…). Z kolei wg art. 27 ust. 1 i 2 ustawy nie wydaje si ę decyzji, o której mowa w art. 26, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie (…), w takim przypadku Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Zgodnie z dokonanymi przez Prezesa Urz ę du ustaleniami, w trakcie wszcz ę tego post ę powania tj. z dniem 18.02.2008 r. (uchwa ł a Zarz ą du LUKAS Bank S.A. z dnia 07.02.2008 r. nr 03/05/2008), LUKAS Bank zaniecha ł pobierania op ł at jedynie za wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem powy ż ej 50 sztuk w ofercie: Konto Standard, Konto Wygodne, Konto Wygodne Student, Konto Podró ż ne Student, LUKAS e – Konto PRO, LUKAS e – Konto PRO Student, LUKAS Konto Premium. Z uwagi na powy ż sze uzna ć nale ż y, i ż Bank nie zaniecha ł stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsument ó w, polegaj ą cych na bezprawnym wprowadzanie op ł at za: 1. wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Lokata Student, Lukas e-Konto Student – w wysoko ś ci 0,5 % min. 10 z ł ; 2. wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Lokata, Lukas e-Konto, – w wysoko ś ci 1 % min. 20 z ł ; 3. wp ł ata gotówki na konto w Lukas Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) niezwi ą zana z obs ł ug ą konta w LUKAS Banku – w wysoko ś ci 1 % min 20 z ł ; 4. wp ł ata gotówki na rachunek w innym banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) – w wysoko ś ci 1 % min. 20 z ł , a tym samym Prezes Urz ę du w powy ż szym zakresie wyda ł decyzj ę na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy – pkt I sentencji . Natomiast co do praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsument ó w, polegaj ą cych na bezprawnym wprowadzanie op ł at za: 1. wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Wygodne Student, Konto Podró ż ne Student, Lukas e-Konto PRO Student – w wysoko ś ci 0,5 % min. 10 z ł ; 2. wp ł at ę gotówki na konto w LUKAS Banku z bilonem w liczbie powy ż ej 50 sztuk (prowizja naliczana łą cznie od warto ś ci bilonu i banknotów) w ofercie: Konto Standard (za ł o ż one do dn. 18.08.2002 r.), Konto Wygodne, Lukas e-Konto PRO, Lukas Konto Premium (do 01.12.2007 r. Konto Podró ż ne) – w wysoko ś ci 1 % min. 20 z ł ; Prezes Urz ę du orzek ł na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o ochronie (…) – pkt II sentencji. 3. Kara pieni ęż na 14 Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie (…) Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 . Z tre ś ci ww. przepisu wynika, i ż kara ma charakter fakultatywny, a w zwi ą zku z tym Prezes Urz ę du w ramach uznania administracyjnego decyduje czy zasadne jest w danej sprawie na ł o ż enie kary i w jakiej wysoko ś ci. Ustawa nie zawiera katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest decyzja o na ł o ż eniu kary. W art. 111 ustawy o ochronie (…) wskazuje si ę jedynie, i ż ustalaj ą c wysoko ść kary Prezes Urz ę du winien wzi ąć pod uwag ę okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Na ustalenie wysoko ś ci kary w sprawie nn. wp ł yn ęł a ocena ca ł okszta ł tu okoliczno ś ci sprawy dokonana w ś wietle art.111 ustawy o ochronie (…). Za okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce przedsi ę biorc ę uznano m.in. fakt, i ż przedsi ę biorca w dalszym ci ą gu, w cz ęś ci stosuje zarzucane mu praktyki. Wszcz ę te przez Prezesa Urz ę du post ę powanie dotyczy praktyk stosowanych przez Bank od kwietnia 2007 r. w zakresie pobierania op ł at za wp ł aty gotówki z bilonem, gdy czynno ś ci nie s ą zwi ą zane z obs ł ug ą w ł asnego konta w LUKAS Bank (tabela op ł at i prowizji w tym zakresie obowi ą zuje od 15.04.2007 r. ), oraz od grudnia 2007 r. w zakresie pobierania op ł at za wp ł aty gotówki z bilonem gdy jest to czynno ść zwi ą zana z obs ł ug ą w ł asnego konta (tabele op ł at i prowizji w tym zakresie obowi ą zywa ł y w okresie 02.12.2007 r. – 17.02.2008 r. i od 18.02.2008 r. do nadal). Po przedsi ę wzi ę ciu przez Bank opisanych wy ż ej zachowa ń , posiad ł on wiedz ę odno ś nie ostatecznej decyzji wydanej w analogicznej sprawie przez Prezesa Urz ę du w stosunku do Banku PEKAO S.A. (RGD-61-3/07/MLM). Przed wydaniem nn. decyzji, dokonano te ż wpisu do rejestru klauzul niedozwolonych wskazanych wy ż ej postanowie ń umownych stosowanych przez BZ WBK S.A. (klauzula nr 1080, wpisana dnia 21.03.2007 r.). Jak wiadomo za ś wyrok prawomocny (wydany w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone) ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru (…) – art. 479 (43) kpc. Mimo powy ż szego nie zmieni ł on swojego post ę powania. Bank kontynuuje stosowanie zakazanej praktyki. Przy wymiarze kary Prezes Urz ę du mia ł równie ż na uwadze, i ż w stosunku do LUKAS Bank S.A. toczy ł o si ę ju ż postepowanie dotycz ą ce stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowych interesów konsumentów; postepowanie to zako ń czy ł o si ę wydaniem decyzji prawomocniej stwierdzaj ą cej praktyk ę Banku (nr sprawy RWR-61–00018/06). Prezes Urz ę du za zasadne przy wymiarze kary uzna ł równie ż uwzgl ę dnienie okoliczno ś ci, i ż opisana w sentencji praktyka Banku wp ł ywa na „psucie pieni ą dza”, prowadzi bowiem do traktowania bilonu jako „gorszego” ś rodka p ł atniczego. W ocenie Prezesa obci ąż a przedsi ę biorc ę równie ż wysoki stopie ń naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Podkre ś li ć nale ż y, i ż naruszaj ą c dobre obyczaje oraz obowi ą zuj ą c ą regulacj ę ustawow ą , Bank zapewnia ł sobie nienale ż ne mu ś wiadczenie – z tego za ś wzgl ę du zachowanie Banku jest wysoce naganne. Za okoliczno ść ł agodz ą c ą przy ustalaniu wymiaru kary uznano, cz ęś ciowe odst ą pienie od stosowania zarzucanych praktyk tj. zaniechanie pobierania op ł at za wp ł aty z bilonem od klientów dokonuj ą cych czynno ś ci w ramach posiadanych w LUKAS Banku rachunków. Maj ą c na uwadze wskazane wy ż ej okoliczno ś ci, jak równie ż fakt, i ż kara winna by ć orzekana na poziomie wystarczaj ą cym do osi ą gni ę cia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsi ę biorcy, Prezes Urz ę du postanowi ł na ł o ż y ć na LUKAS Bank S.A. kar ę w wysoko ś ci 213.509 z ł (po zaokr ą gleniu do pe ł nych z ł otych), co odpowiada 0,1 % kary maksymalnej. W opinii Prezesa Urz ę du powy ż sza kara spe ł nia zarówno funkcj ę prewencyjn ą , jak i represyjn ą . Wymierzona bowiem zosta ł a w odczuwalnej 15 dla Banku wysoko ś ci, co tym samym winno sk ł oni ć Bank do zaniechania podobnych zachowa ń w przysz ł o ś ci. Zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy o ochronie (…) kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Stosownie do tre ś ci art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu. Otrzymuje: LUKAS BANK S.A. Pl. Orl ą t Lwowskich 1, 53 – 605 Wroc ł aw 16