DDK-9/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW MA Ł GORZATA KRASNOD Ę BSKA-TOMKIEL DDK-61-16/07/AHE Warszawa, dn. 29 lipca 2008 r. DECYZJA Nr DDK 9/2008 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50 poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł ania spó ł ki Polskie Media S.A. z siedzib ą w Warszawie , polegaj ą ce na braku informowania konsumentów o zasadach dzia ł ania otwartej linii w konkursie Wygraj fortun ę poprzez brak zamieszczenia zasad dzia ł ania otwartej linii w regulaminie konkursu Wygraj fortun ę co narusza obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, o którym mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), jako obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, wynikaj ą cy z art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50 poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł ania spó ł ki Polskie Media S.A. z siedzib ą w Warszawie , polegaj ą ce na braku informowania konsumentów o zasadach dzia ł ania otwartej linii w konkursie Wygraj fortun ę poprzez prezentowanie w czasie trwania konkursu Wygraj fortun ę komunikatu o tre ś ci otwarta linia, podczas gdy otwarcie linii nast ę powa ł o w ró ż nych momentach konkursu, niezale ż nie od prezentowanego komunikatu, co narusza obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 18 wrze ś nia 2007 r. UZASADNIENIE Z informacji posiadanych przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „Prezesem Urz ę du”, wynika ł o, i ż Polskie Media S.A. z siedzib ą w Warszawie, zwana dalej „Spó ł k ą ”, mog ł a narusza ć przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) poprzez naruszenie przez Spó ł k ę obowi ą zku nale ż ytego informowania konsumentów o zasadach dzia ł ania otwartej linii w konkursie Wygraj fortun ę . Ponadto, zastrze ż enia Prezesa Urz ę du budzi ł regulamin ww. konkursu organizowanego przez Spó ł k ę , który nie wyja ś nia ł dzia ł ania ani poj ę cia otwartej linii, kluczowego dla mo ż liwo ś ci rzeczywistego wzi ę cia udzia ł u w konkursie. Maj ą c na uwadze powy ż sze, postanowieniem z dnia 31 stycznia 2007 r., Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia czy Polskie Media S.A. dopu ś ci ł a si ę naruszenia przepisów uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów lub naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniaj ą cego podj ę cie dzia ł a ń okre ś lonych w odr ę bnych ustawach. Spó ł ka w pi ś mie z dnia 16 lutego 2007 r. wyja ś ni ł a przebieg procedury zg ł aszania si ę do udzia ł u w konkursie Wygraj fortun ę , zasady taryfikacji i kosztów zwi ą zanych z udzia ł em ww. konkursie, a tak ż e zasady dzia ł ania otwartej linii . Spó ł ka przedstawi ł a regulamin konkursu, odpis umowy łą cz ą cej Spó ł k ę z operatorem telekomunikacyjnym oraz scenariusz us ł ugi teleg ł osowania, wybrane losowo nagrania zrealizowane w styczniu 2007 r. wraz z zestawieniem liczby wykonanych po łą cze ń w czasie trwania ww. nagra ń . Spó ł ka wskaza ł a równie ż , i ż konsumenci informowani s ą o zasadach konkursu, numerach telefonów oraz o zasadach taryfikacji i kosztach po łą czenia na stronie telegazety „Gazeta TV4”, na której zamieszczony zosta ł regulamin konkursu. Odnosz ą c si ę do podniesionych przez Prezesa Urz ę du w ą tpliwo ś ci dotycz ą cych funkcjonowania otwartej linii , Spó ł ka wskaza ł a, i ż zasady konkursu okre ś la regulamin konkursu. Jednocze ś nie Spó ł ka wyja ś ni ł a, ż e wy ś wietlany na ekranie napis informuje telewidzów, ż e linia jest otwarta. Otwarcie nast ę puje w ró ż nych odst ę pach czasu. Osoba, która uzyska ł a po łą czenie w chwili otwarcia linii , jest łą czona ze studiem. Maj ą c na uwadze powy ż sze, Prezes Urz ę du zamkn ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia czy Polskie Media S.A. dopu ś ci ł a si ę naruszenia przepisów uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów lub naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniaj ą cego podj ę cie dzia ł a ń okre ś lonych w odr ę bnych ustawach uznaj ą c, i ż istniej ą podstawy do wszcz ę cia post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Postanowieniem z dnia 30 maja 2007 r. Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie w sprawie zakazu stosowania przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na braku informowania konsumentów o zasadach dzia ł ania otwartej linii w konkursie Wygraj fortun ę , co mog ł o narusza ć obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 2 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej „uokik”, oraz obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.). Jednocze ś nie na podstawie z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) w zwi ą zku z art. 83 uokik, w poczet dowodów w przedmiotowym post ę powaniu w łą czono informacje uzyskane od Spó ł ki w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego. W pi ś mie z dnia 15 czerwca 2007 r. Spó ł ka przedstawi ł a stanowisko w sprawie wskazuj ą c, i ż w konkursie Wygraj Fortun ę mog ł a istnie ć niejasno ść co do dzia ł ania otwartej linii . Zgodnie bowiem z § 5 regulaminu ww. konkursu istnia ł y dwie mo ż liwo ś ci po łą czenia ze studiem: 1) system komputerowy oddzwania na numer z którego zarejestrowano najwi ę ksz ą ilo ść zg ł osze ń podczas danego konkursu i łą czy ze studiem, 2) po łą czenie zostaje przekierowane bezpo ś rednio do studia ( otwarta linia ). Informacja na ekranie („otwarta linia”) informowa ł a o mo ż liwo ś ci wzi ę cia udzia ł u w konkursie w drugi z przedstawionych powy ż ej sposobów. W zwi ą zku z mo ż liwo ś ci ą niezrozumienia przez widzów zasad uczestnictwa w konkursie Spó ł ka wskaza ł a, i ż dokona ł a zmian w funkcjonowaniu konkursu poprzez dodanie, widocznej stale na ekranie jako integralnej cz ęś ci oprawy graficznej programu, informacji ze wskazaniem strony „Gazety TV4”, na której znajduje si ę regulamin konkursu oraz poprzez rozpocz ę cie prezentowania wyci ą gu regulaminu w górnej cz ęś ci ekranu. Ponadto, Spó ł ka wprowadzi ł a do regulaminu konkursu definicj ę wyja ś niaj ą c ą zasady dzia ł ania otwartej linii . W toku post ę powania, Prezes Urz ę du pismem z dnia 17 wrze ś nia 2007 r. wezwa ł Spó ł k ę do przed ł o ż enia regulaminu konkursu, w którym zosta ł a dodana definicja otwartej linii , a tak ż e dwóch ostatnich wyemitowanych przez Spó ł k ę nagra ń audiowizualnych konkursu. W pi ś mie z dnia 26 wrze ś nia 2007 r. Spó ł ka wyja ś ni ł a, i ż zawarte w tre ś ci postanowienia § 5.2 regulaminu stwierdzenie „mo ż e zosta ć przekierowane bezpo ś rednio do studia” oznacza rzeczywiste po łą czenie z prowadz ą cym umo ż liwiaj ą ce udzia ł w grze. Natomiast, w odniesieniu do roli kryteriów subiektywnych, decyduj ą cych o mo ż liwo ś ci uzyskania przez uczestnika konkursu bezpo ś redniego po łą czenia z prowadz ą cym, Spó ł ka wskaza ł a, ż e trafienie w otwart ą lini ę jest wystarczaj ą ce do po łą czenia z prowadz ą cym. Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 k.p.a., Spó ł ka zosta ł a poinformowana o mo ż liwo ś ci wypowiedzenia si ę przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materia ł ów oraz zg ł oszonych żą da ń . Pismem z dnia 19 czerwca 2008 r., Prezes Urz ę du zawiadomi ł Spó ł k ę o zako ń czeniu post ę powania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Jednocze ś nie zosta ł wyznaczony 7-dniowy termin na zapoznanie si ę strony z aktami niniejszej sprawy. Spó ł ka nie skorzysta ł a z przys ł uguj ą cego jej prawa. Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje. Organizatorem konkursu Wygraj fortun ę jest Polskie Media S.A. z siedzib ą w Warszawie, zarejestrowana w Krajowym Rejestrze S ą dowym w Warszawie pod numerem 3 0000049216. Polskie Media S.A. jest przedsi ę biorc ą prowadz ą cym dzia ł alno ść na rynku us ł ug telewizyjnych od 2001 roku.. Audycja Wygraj fortun ę sk ł ada ł a si ę z konkursów, polegaj ą cych na rozwi ą zywaniu przez konsumentów zagadek, sprawdzaj ą cych ich wiedz ę i spostrzegawczo ść . W konkursach mog ł y bra ć udzia ł wy łą cznie osoby pe ł noletnie. Warunkiem uczestnictwa konsumenta w konkursie by ł o wykonanie po łą czenia telefonicznego z telefonu stacjonarnego na numer 0 400 304 390 (koszt po łą czenia 3,89 z ł brutto) lub wykonanie po łą czenia telefonicznego z telefonu komórkowego na numer *7390 (koszt po łą czenia 3,66 z ł brutto). Rejestracja w systemie komputerowym oraz pobranie op ł aty okre ś lonej w Regulaminie konkursu nast ę powa ł a wraz z realizacj ą po łą czenia telefonicznego (po łą czenie z automatycznym systemem obs ł uguj ą cym konkurs). Op ł ata za po łą czenie z numerem 0 400 304 390 by ł a naliczana w momencie rozpocz ę cia pierwszej sekundy po łą czenia. Ponadto, po po łą czeniu z numerem o podwy ż szonej op ł acie, konsument otrzymywa ł s ł own ą informacj ę o tre ś ci: cena za po łą czenie 3.89 z ł brutto. Informacj ę t ę emitowa ł operator telekomunikacyjny. Zasady organizacji i uczestnictwa w konkursie okre ś la ł Regulamin konkursu Wygraj fortun ę . Bezspornym jest, i ż organizator konkursu oferowa ł w ww. regulaminie nagrody – pieni ęż ne lub rzeczowe dla osób, które dodzwoni ą si ę na otwart ą lini ę i odpowiedz ą poprawnie na zadane pytanie. Regulamin konkursu Wygraj fortun ę obowi ą zuj ą cy w dacie wszcz ę cia post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów nie wyja ś nia ł terminu otwarta linia . Przedmiotowy regulamin w sposób nast ę puj ą cy wyja ś nia ł zasady wzi ę cia udzia ł u w konkursie oraz poj ę cie otwartej linii: „§ 4 Aby przyst ą pi ć do serwisu nale ż y: a) zadzwoni ć pod numer telefonu *7390 (koszt po łą czenia – 3 z ł netto/3.66 z VAT) – dotyczy posiadaczy telefonów komórkowych, albo b) zadzwoni ć pod numer telefonu 0400 304 390 (koszt po łą czenia – 3,19 netto/3,89 z ł z VAT) – dotyczy posiadaczy telefonów stacjonarnych. § 5 Zasady kwalifikacji uczestników: a) system komputerowy oddzwania na numer, z którego zarejestrowano najwi ę ksz ą ilo ść zg ł osze ń podczas danego konkursu i łą czy ze studiem. b) Po łą czenie zostaje przekierowane bezpo ś rednio do studia (otwarta linia).” W zakresie funkcjonowania otwartej linii ustalono równie ż , i ż w trakcie trwanie konkursu konsumentom prezentowano na ekranie odbiorników telewizyjnych napis otwarta linia . W trakcie przedmiotowego post ę powania, po uzyskaniu wyja ś nie ń Spó ł ki, ustalono natomiast, i ż linia by ł a otwierana w ró ż nych momentach audycji – niezale ż nie od tre ś ci komunikatu wy ś wietlanego podczas trwania audycji, a po łą czenia by ł y przekazywane bezpo ś rednio do studia w zale ż no ś ci od okre ś lonych przez Spó ł k ę kryteriów takich jak: charakter audycji lub/i konkursu, budowanie dramaturgii audycji lub/i konkursu i kszta ł towanie atrakcyjno ś ci audycji lub/i konkursu. 4 Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje. I. Ocena dzia ł a ń spó ł ki Polskie Media S.A. w aspekcie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Art. 24 ust. 2 uokik stanowi, i ż przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy . Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem dzia ł aniach przedsi ę biorców. Konsumentem w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest osoba fizyczna dokonuj ą ca czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą (art. 22 1 k.c. w zw. z art. 4 pkt 12 uokik). W zwi ą zku z powy ż szym, dla uznania dzia ł ania przedsi ę biorcy za niezgodne z zawartym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów zakazem stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów nale ż y wykaza ć , i ż spe ł nione zosta ł y kumulatywnie trzy nast ę puj ą ce przes ł anki: A) kwestionowane dzia ł anie jest dzia ł aniem przedsi ę biorcy; B) dzia ł anie to jest bezprawne; C) dzia ł anie to godzi w zbiorowy interes konsumentów. Ad A) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera legaln ą definicj ę przedsi ę biorcy. Zgodnie z jej art. 4 pkt 1 uokik, pod poj ę ciem tym nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1905 ze zm.) oraz: a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu, d) zwi ą zek przedsi ę biorców w rozumieniu pkt 2 – na potrzeby przepisów dotycz ą cych (…) praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. 1 Natomiast w my ś l art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, przedsi ę biorc ą w jej rozumieniu jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieb ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . W ł a ś ciw ą dla przedsi ę biorcy dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą jest zarobkowa dzia ł alno ść wytwórcza, budowlana, handlowa, us ł ugowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ci ą g ł y (art. 2 ww. ustawy). Polskie Media S.A. jest spó ł k ą prawa handlowego wpisan ą do Krajowego Rejestru S ą dowego, prowadz ą c ą we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą m.in. na nadawaniu programów telewizyjnych. Nie ulega zatem w ą tpliwo ś ci, i ż posiada status 1 trzeci cz ł on definicji przedsi ę biorcy zawartej w art. 4 pkt 1 uokik [lit. c)] znajduje zastosowanie wy łą cznie w post ę powaniach w sprawach koncentracji; 5 przedsi ę biorcy w rozumieniu powo ł ywanego powy ż ej art. 4 pkt 1 uokik. Tym samym Spó ł ka przy wykonywaniu dzia ł alno ś ci gospodarczej podlega rygorom okre ś lonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów i jej dzia ł ania mog ą podlega ć ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Ad B) Bezprawno ść tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym. Poj ę cie porz ą dek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów. 2 Bezprawno ść jest kategori ą obiektywn ą . Rozwa ż enia przy ocenie bezprawno ś ci wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsi ę biorcy by ł o zgodne, czy te ż niezgodne z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego. O bezprawno ś ci dzia ł ania decyduje w ś wietle orzecznictwa S ą du Najwy ż szego ca ł okszta ł t okoliczno ś ci konkretnego stanu faktycznego. 3 Dla stwierdzenia bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy bez znaczenia pozostaje strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy (w znaczeniu subiektywnym, oznaczaj ą cym wadliwo ść procesu decyzyjnego sprawcy) i stopie ń tej winy (umy ś lno ść b ą d ź nieumy ś lno ść ), a tak ż e ś wiadomo ść istnienia naruszonych norm prawnych. Prawo konsumenta do uzyskania rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji o przedmiocie i warunkach skorzystania z oferty przedsi ę biorcy jest podstaw ą umo ż liwiaj ą c ą konsumentowi w ł a ś ciw ą ocen ę przez niego sytuacji, a tak ż e warunkiem swobodnego podj ę cia decyzji. Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik, przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji . Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie stanowi ą bezpo ś redniej podstawy do oceny przes ł anki bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Zwróci ł na to uwag ę S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. akt XVII AmA 32/05), wskazuj ą c, i ż art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (odpowiadaj ą cy art. 24 ust. 2 uokik) nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien by ć interpretowany oraz stosowany w okre ś lonym kontek ś cie normatywnym. W zwi ą zku z tym, w celu konkretyzacji przes ł anki bezprawno ś ci nale ż y si ę gn ąć do przepisów innych ustaw. Dopiero na ich podstawie mo ż liwe jest dokonanie oceny dzia ł a ń przedsi ę biorcy w aspekcie ich zgodno ś ci z prawem. Maj ą c na uwadze powy ż sze nale ż y wskaza ć , i ż bezprawno ść dzia ł ania Spó ł ki w przedmiotowej sprawie polega ł a na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji jako obowi ą zku prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów (co znajduje swój wyraz w przepisach art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik oraz art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej). 2 tak m.in. w jednym z ostatnich orzecze ń SOKiK z dnia 13 listopada 2007 r., XVII AmA 45/07; 3 wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r., I PKN 267/2001, cyt. za Lex; 6 Przepis art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej stanowi tzw. klauzul ę generaln ą , odsy ł aj ą c ą do systemu ocen i norm pozaprawnych – dobrych obyczajów. Poj ę cie to nie jest w prawie zdefiniowane, ale podobnie jak zasady wspó łż ycia spo ł ecznego, jest przedmiotem wielu orzecze ń s ą dowych oraz opracowa ń doktryny. 4 Wskazuje si ę w nich, ż e dobre obyczaje to uczciwe zasady post ę powania i ustalone zwyczaje w uj ę ciu etyczno- moralnym, a na ich tre ść sk ł adaj ą si ę elementy etyczne i socjologiczne kszta ł towane przez oceny moralne i spo ł eczne stanowi ą ce uzupe ł nienie porz ą dku prawnego. Podobny charakter posiada przepis art. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz przepis art. 385 1 § 1 kc, stanowi ą c ą . Jak wskazuje doktryna i orzecznictwo, klauzule generalne to przepisy prawne, w których nie s ą dok ł adnie sprecyzowane wszystkie elementy sk ł adaj ą ce si ę na hipotez ę czy dyspozycj ę normy prawnej, a ocena konkretnego stanu faktycznego zostaje przerzucona na organ stosuj ą cy prawo 5 oraz, ż e istot ą i funkcj ą klauzul generalnych w prawie cywilnym jest mo ż liwo ść uwzgl ę dnienia w ocenie ró ż nego rodzaju okoliczno ś ci faktycznych, które nie mog ą – w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego – by ć wed ł ug jakiego ś schematu maj ą cego walor bezwzgl ę dny oceniane raz na zawsze i w sposób jednakowy. 6 Bezprawno ść praktyki opisanej w sentencji w pkt I sentencji decyzji. W odniesieniu do braku informowania przez Spó ł k ę o zasadach dzia ł ania otwartej linii poprzez brak zamieszczenia zasad dzia ł ania otwartej linii w regulaminie konkursu Wygraj fortun ę , Spó ł ka naruszy ł a obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji jako obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, wynikaj ą cy z art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Dodatkowo, ocena zgodno ś ci przedmiotowej praktyki z prawem mo ż e by ć dokonana w aspekcie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zak ł adach wzajemnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) oraz aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o grach i zak ł adach wzajemnych, grami losowymi s ą gry o wygrane pieni ęż ne lub rzeczowe, których wynik w szczególno ś ci zale ż y od przypadku, a warunki gry okre ś la regulamin . Art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o grach losowych i zak ł adach wzajemnych wskazuje, i ż grami losowymi s ą loterie audioteksowe, w których uczestniczy si ę poprzez odp ł atne po łą czenie telefoniczne, a podmiot urz ą dzaj ą cy loteri ę oferuje wygrane pieni ęż ne lub rzeczowe . Zgodnie z art. 13 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o grach losowych i zak ł adach wzajemnych, regulamin gry lub zak ł adu wzajemnego okre ś la szczegó ł owe warunki i zasady gry lub zak ł adu (…) oraz prawa i obowi ą zki uczestników gry lub zak ł adu . Przepis art. 16 ustawy o grach losowych i zak ł adach wzajemnych zawiera natomiast delegacj ę dla ministra w ł a ś ciwego do spraw finansów publicznych, do okre ś lenia - maj ą c na wzgl ę dzie ochron ę interesów uczestników gier lub zak ł adów oraz zapewnienie prawid ł owo ś ci przebiegu takiej gry lub zak ł adu - w drodze rozporz ą dzenia: ogólnych warunków urz ą dzania 4 np. wyrok SA we Wroc ł awiu z 13 listopada 1991 r., I ACr 411/91, Wokanda 1992/4, J. Szwaja w: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – Komentarz, Warszawa 2000, str. 122-133, R. Stefanicki, Dobre obyczaje w prawie polskim, Przegl ą d Prawa Handlowego, 2002/5; 5 A. Wolter, Prawo cywilne. Zarys cz ęś ci ogólnej, wyd. VIII, Warszawa 1986, str. 83; 6 orzeczenie SN z 29 marca 1979 r., III CRN 59/79, nie publ.; 7 gier i zak ł adów wzajemnych, w tym obowi ą zków podmiotu urz ą dzaj ą cego gry lub zak ł ady wzajemne wobec ich uczestników, a tak ż e trybu zg ł aszania roszcze ń oraz wymaga ń dotycz ą cych regulaminów loterii fantowej, gry bingo fantowe, loterii promocyjnej i loterii audioteksowej. Przedmiotowe kwestie zosta ł y unormowane rozporz ą dzeniem Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urz ą dzania gier i zak ł adów wzajemnych (Dz. U Nr 102, poz. 946). Zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 2 i 3 ww. rozporz ą dzenia, podmiot urz ą dzaj ą cy gry i zak ł ady wzajemne jest obowi ą zany zapozna ć uczestników gier lub zak ł adów wzajemnych przed przyst ą pieniem do gry z zasadami gry (…) oraz z innymi, wymienionymi w regulaminie, zastrze ż eniami dotycz ą cymi sposobu gry . Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 4 ww. rozporz ą dzenia, regulamin loterii promocyjnej i loterii audioteksowej okre ś la zasady prowadzenia loterii . Jak ustali ł Prezes Urz ę du, Spó ł ka nie okre ś li ł a w regulaminie konkursu Wygraj fortun ę obowi ą zuj ą cym w dacie wszcz ę cia post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poj ę cia i zasad funkcjonowania otwartej linii , naruszaj ą c tym samym wskazane powy ż ej przepisy. W ocenie Prezesa Urz ę du, zasady funkcjonowania otwartej linii – poj ę cia kluczowego dla udzia ł u w przedmiotowych konkursach – nale ż y rozumie ć jako szczegó ł owe warunki i zasady gry , o których mowa w art. 13 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o grach losowych i zak ł adach wzajemnych, a tak ż e jako zasady gry (…) oraz inne, wymienione w regulaminie, zastrze ż enia dotycz ą ce sposobu gry , o których mowa w § 4 ust. 3 pkt 2 i 3 ww. rozporz ą dzenia. W zwi ą zku z powy ż szym, Spó ł ka zobowi ą zana by ł a do okre ś lenia poj ę cia i zasad dzia ł ania otwartej linii w regulaminie konkursu Wygraj fortun ę . W konsekwencji braku zdefiniowania w regulaminie konkursu poj ę cia i zasad funkcjonowania otwartej linii , uczestnicy nie posiadali wiedzy na ten temat, co w szczególno ś ci mia ł o wp ł yw na brak mo ż liwo ś ci dokonania przez nich oceny momentu „otwarcia” linii oraz regu ł uzyskania po łą czenia ze studiem telewizyjnym. Nie wykonuj ą c obowi ą zków wynikaj ą cych z przepisów ustawy o grach losowych i zak ł adach wzajemnych oraz przepisów ww. rozporz ą dzenia, dosz ł o do naruszenia przez Spó ł k ę obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, o którym mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik, jako obowi ą zku wykonywania dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, wynikaj ą cego z art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż przedmiotowa praktyka Spó ł ki narusza ł a interesy konsumentów poprzez brak mo ż liwo ś ci zapoznania si ę przez konsumentów z zasadami udzia ł u w konkursie, a tym samym by ł a sprzeczna z dobrymi obyczajami. Sprzeczne z dobrymi obyczajami s ą m.in. dzia ł ania wykorzystuj ą ce niewiedz ę , brak do ś wiadczenia konsumenta, naruszenie równorz ę dno ś ci stron umowy, dzia ł ania zmierzaj ą ce do dezinformacji i wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta lub nie zapewniaj ą ce rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Chodzi wi ę c o dzia ł ania potocznie okre ś lane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od standardów post ę powania. Regulamin konkursu stanowi w swoim za ł o ż eniu jedyn ą podstaw ę do zapewnienia pe ł nego zakresu informacji o zasadach i warunkach uczestnictwa w konkursie. Brak okre ś lenia w regulaminie konkursu poj ę cia i zasad dzia ł ania otwartej linii powodowa ł , i ż konsumenci nie posiadali wiedzy na temat zasad funkcjonowania otwartej linii , co w szczególno ś ci mia ł o wp ł yw na brak mo ż liwo ś ci dokonania przez nich oceny momentu „otwarcia” otwartej linii oraz regu ł uzyskania po łą czenia ze studiem telewizyjnym. 8 Bezprawno ść praktyki opisanej w sentencji w pkt II sentencji decyzji. W odniesieniu do braku informowania przez Spó ł k ę o zasadach dzia ł ania otwartej linii poprzez prezentowanie w czasie trwania konkursu Wygraj fortun ę komunikatu o tre ś ci otwarta linia, podczas gdy „otwarcie” linii nast ę powa ł o w ró ż nych momentach konkursu, niezale ż nie od prezentowanego komunikatu, ocena zgodno ś ci przedmiotowej praktyki z prawem powinna by ć dokonana w aspekcie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Zgodnie z art. 17 ww. ustawy, przedsi ę biorca jest zobowi ą zany do wykonywania dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów. W ocenie Prezesa Urz ę du, opisana wy ż ej praktyka Spó ł ki narusza ł a interesy konsumentów poprzez wprowadzanie w b łą d co do zasad udzia ł u w konkursie, a tym samym by ł a sprzeczna z dobrymi obyczajami. Odbiorcy, widz ą c na planszach komunikat o tre ś ci otwarta linia, podejmowali decyzj ę o udziale w organizowanym przez Spó ł k ę konkursie. U podstaw ich decyzji le ż a ł o prze ś wiadczenie, i ż eksponowane poj ę cie otwarta linia oznacza mo ż liwo ść bezpo ś redniego po łą czenia ze studiem, a zatem udzia ł u w konkursie. W ś wietle ustale ń dokonanych przez Prezesa Urz ę du, w trakcie trwania poszczególnych konkursów prezenterzy wzbudzali u konsumentów poczucie pewno ś ci wygranej, zadaj ą c bardzo ł atwe pytanie, premiowane nagrod ą . Stworzonym przez Spó ł k ę utrudnieniem w zdobyciu nagrody mia ł o by ć trafienie w otwart ą lini ę . Niemniej jednak, pojawiaj ą cy si ę w czasie trwania konkursu komunikat otwarta linia sprawia ł wra ż enie mo ż liwo ś ci osi ą gni ę cia ł atwego kontaktu ze studiem. Wykonuj ą c po łą czenie telefoniczne do studia, konsument zapewniany by ł tym samym o otwartym dost ę pie do udzia ł u w konkursie. W rzeczywisto ś ci wybranie numeru w zdecydowanej wi ę kszo ś ci przypadków nie skutkowa ł o po łą czeniem z prowadz ą cym, a jedynie pobraniem op ł aty za wykonane po łą czenie (zgodnie z udzielonymi przez Spó ł k ę wyja ś nieniami ka ż de po łą czenie telefoniczne jest taryfikowane poniewa ż ka ż de po łą czenie jest rejestrowane na li ś cie osób uczestnicz ą cych w konkursie. Op ł ata za po łą czenie (…) naliczana jest w momencie rozpocz ę cie pierwszej sekundy po łą czenia) . Przyczyn ą takiej sytuacji by ł fakt, na co wskazuj ą ustalenia dokonane przez Prezesa Urz ę du, i ż otwarcie linii nast ę powa ł o w ró ż nych odst ę pach czasu w ka ż dym realizowanym konkursie, a po łą czenia by ł y przekazywane bezpo ś rednio do studia w zale ż no ś ci od okre ś lonych przez Spó ł k ę kryteriów takich jak: charakter audycji lub/i konkursu, budowanie dramaturgii audycji lub/i konkursu i kszta ł towanie atrakcyjno ś ci audycji lub/i konkursu. Pozostawa ł o to w sprzeczno ś ci z napisem otwarta linia znajduj ą cym si ę na ekranie w czasie trwania audycji. W udzielonych wyja ś nieniach Spó ł ka przedstawi ł a Prezesowi Urz ę du ilo ść wykonanych przez konsumentów po łą cze ń telefonicznych przez ca ł y okres trwania programu, jak i ilo ść otwartych linii. Z przedstawionych przez Spó ł k ę ilo ś ci wykonanych po łą cze ń w czterech losowo wybranych audycjach emitowanych w styczniu 2007 r. wynika ł nast ę puj ą cy stosunek ilo ś ci wykonanych po łą cze ń do ilo ś ci trafie ń w otwart ą lini ę : w dniu 16 stycznia 2007 r. na 20 033 po łą cze ń – 24 trafienia w otwart ą lini ę , w dniu 17 stycznia 2007 r. na 28 587 po łą cze ń – 5 trafie ń , w dniu 24 stycznia 2007 r. na 55 514 po łą cze ń – 14 trafie ń , a w dniu 31 stycznia 2007 r. na 49 369 po łą cze ń – 12 trafie ń . W ocenie Prezesa Urz ę du, przeci ę tny odbiorca interpretowa ł napis otwarta lini a, wyeksponowany na ekranie przez ca ł y czas trwania programu, jako mo ż liwo ść dodzwonienia si ę w tym czasie do studia konkursu. 9 Powy ż sze ustalenia wskazuj ą zatem, i ż napis otwarta linia , dotycz ą cy mo ż liwo ś ci dodzwonienia si ę do studia programu, wprowadza ł konsumentów w b łą d i – nak ł aniaj ą c konsumentów do wykonywania po łą cze ń telefonicznych – by ł dzia ł aniem Spó ł ki nastawionym na wykorzystanie niewiedzy konsumenta i dokonywanie niekorzystnego dla niego rozporz ą dzenia mieniem (koszty po łą cze ń o podwy ż szonej op ł acie). Maj ą c na uwadze powy ż sze, dosz ł o do naruszenia przez Spó ł k ę obowi ą zku wykonywania dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, o którym mowa w art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Sprzeczne z dobrymi obyczajami s ą m.in. dzia ł ania wykorzystuj ą ce niewiedz ę , brak do ś wiadczenia konsumenta, naruszenie równorz ę dno ś ci stron umowy, dzia ł ania zmierzaj ą ce do dezinformacji i wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta lub nie zapewniaj ą ce rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Chodzi wi ę c o dzia ł ania potocznie okre ś lane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od standardów post ę powania. Ad C) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje definicji „zbiorowego interesu konsumentów”, wskazuj ą c jednak w przepisie art. 24 ust. 3, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów oznacza zatem nara ż enie na uszczerbek interesów okre ś lonej zbiorowo ś ci, znacznej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowan ą przez przedsi ę biorc ę praktyk ę , obejmuj ą c ą tak dzia ł ania, jak i zaniechania. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów mo ż e polega ć zarówno na ich naruszeniu, jak i zagro ż eniu im. O tym, czy naruszony zosta ł interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe, poniewa ż niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta mo ż e by ć przejawem stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy. W jednym z orzecze ń S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , i ż nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mo ż na wszcz ąć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentów. 7 Do stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, i ż konkretne dzia ł anie przedsi ę biorcy nie ma ś ci ś le okre ś lonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kr ę gu podmiotów. Jak podnosi si ę w doktrynie, w poj ę ciu praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mie ś ci si ę tak ż e dzia ł anie przedsi ę biorcy skierowane wprawdzie do oznaczonych (zindywidualizowanych), ale za to dostatecznie licznych konsumentów, o ile przy tym konsumentów tych łą czy jaka ś wspólna cecha rodzajowa. Wówczas bowiem poszkodowana zostaje pewna grupa konsumentów, nie b ę d ą ca jedynie – z punktu widzenia przedsi ę biorcy stosuj ą cego dana praktyk ę – zbiorowo ś ci ą przypadkowych jednostek, lecz stanowi ą c ą okre ś lon ą i odr ę bn ą kategori ę konsumentów, reprezentuj ą c ą w znacznym stopniu wspólne interesy. 8 Nale ż y zatem przyj ąć , ż e zbiorowy interes konsumentów nie musi odnosi ć si ę do nieograniczonej liczby konsumentów, których 7 wyrok SN z dnia 12 wrze ś nia 2003 r., I CKN 504/01, Glosa 2004/12/37; 8 M. Szyd ł o, Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów, Monitor Prawniczy 2004/17/791; 10 nie da si ę zindywidualizowa ć , gdy ż brak indywidualizacji nie sprzeciwia si ę mo ż liwo ś ci wyodr ę bnienia kategorii b ą d ź zbioru konsumentów o pewnych cechach. W niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów – pe ł noletnich uczestników konkursu Wygraj fortun ę . Prezes Urz ę du podejmuj ą c rozstrzygni ę cie zawarte w niniejszej decyzji nie opiera ł si ę zatem na indywidualnych przypadkach przedstawianych przez konsumentów, a wzi ął pod uwag ę dzia ł ania Spó ł ki odnosz ą ce si ę do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, a wi ę c pewnej, potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów. Praktyki Spó ł ki wskazane w sentencji niniejszej decyzji narusza ł y interes ekonomiczny konsumentów. Poprzez naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji dotycz ą cej zasad konkursu, w szczególno ś ci regu ł funkcjonowania otwartej linii, , konsumenci nara ż eni byli na straty ekonomiczne wynikaj ą ce z kosztów wykonywanych po łą cze ń telefonicznych o podwy ż szonej p ł atno ś ci. Naruszenie interesów konsumentów mo ż e mie ć tak ż e wymiar pozaekonomiczny Wed ł ug E. Łę towskiej, nale ż y tu te ż uwzgl ę dnia ć niewygod ę organizacyjn ą , mitr ę g ę , strat ę czasu, nierzetelno ść traktowania, wprowadzenie w b łą d, a tak ż e naruszenie prywatno ś ci. 9 Pozaekonomiczny wymiar naruszenia interesów konsumentów przejawia si ę w braku poszanowania prawa konsumentów do uczciwego traktowania w relacjach z przedsi ę biorcami m.in. przez udzielanie rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji o regu ł ach organizowanego przez Spó ł k ę konkursu Wygraj fortun ę . Wobec niemo ż liwo ś ci zweryfikowania - w trakcie trwania konkursu - jego zasad, w szczególno ś ci odnosz ą cych si ę do funkcjonowania otwartej linii , konsumenci nie uzyskiwali pe ł nej wiedzy o regu ł ach udzia ł u w konkursie, czego skutkiem mog ł o by ć podejmowanie przez konsumentów decyzji o udziale w konkursie której, przy zapewnieniu pe ł nej i rzetelnej informacji by nie podj ę li. Wywo ł ywanie wra ż enia ł atwo ś ci zdobycia nagrody mog ł o tym bardziej zach ę ca ć konsumentów do udzia ł u w konkursie, których wszystkich zasad nie mogli pozna ć w trakcie jego trwania. II. Rozstrzygni ę cie w pkt I sentencji decyzji. Nakaz zaniechania stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 26 ust. 1 uokik, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazaniu zaniechania jej stosowania, je ż eli stwierdzi naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonego w przepisie art. 24 uokik. W toku przedmiotowego post ę powania Spó ł ka w pi ś mie z dnia 15 czerwca 2007 r. wskaza ł a, i ż dokona ł a zmian w regulaminie konkursu Wygraj fortun ę polegaj ą cych na wprowadzeniu definicji otwartej linii (§ 5.2 ww. regulaminu: „Otwarta linia – czas kiedy po łą czenie mo ż e zosta ć przekierowane bezpo ś rednio do studia zgodnie z § 5.1b. Wy ś wietlenie komunikatu „traf na otwart ą lini ę ” oznacza, ż e organizator w czasie wy ś wietlania komunikatu przekazuje po łą czenia bezpo ś rednio do studia kieruj ą c si ę takimi kryteriami jak charakter audycji lub/i konkursu, budowanie dramaturgii audycji lub/i konkursu, i kszta ł towanie atrakcyjno ś ci audycji lub/i konkursu”). 9 E. Łę towska, Prawo Umów Konsumenckich, wydanie 2, C.H. Beck 2002 r., str. 341; 11 Niemniej jednak wprowadzona do regulaminu definicja otwartej linii nie zawiera wyja ś nie ń w przedmiocie okre ś lenia zasad „otwierania linii” w konkursie. Z przedmiotowej definicji nie wynika, czy „linia jest otwarta” przez ca ł y czas trwania konkursu czy te ż „linia otwiera si ę ” w okre ś lonych odst ę pach czasu i jakie kryteria decyduj ą o jej „otwarciu”. Nie sprecyzowano równie ż czy Spó ł ka informuje uczestników, kiedy linia jest otwarta. Zamieszczone w definicji otwartej linii sformu ł owanie „otwarta linia – czas kiedy po łą czenie mo ż e zosta ć przekierowane bezpo ś rednio do studia” pozostaje w sprzeczno ś ci z wyja ś nieniami Spó ł ki z ł o ż onymi w pi ś mie z dnia 26 wrze ś nia 2007 r. wskazuj ą cymi, i ż powy ż sze sformu ł owanie oznacza rzeczywiste po łą czenie z prowadz ą cym umo ż liwiaj ą ce udzia ł w grze, a nie jedynie mo ż liwo ść udzia ł u w konkursie. Zamieszczone w definicji otwartej linii sformu ł owanie „wy ś wietlanie komunikatu ‘traf na otwart ą lini ę ’ oznacza, ż e organizator w czasie wy ś wietlania komunikatu przekazuje po łą czenia bezpo ś rednio do studia kieruj ą c si ę takimi kryteriami jak (…)” równie ż pozostaje w sprzeczno ś ci z wyja ś nieniami z ł o ż onymi przez Spó ł k ę w pi ś mie z dnia 26 wrze ś nia 2007 r. z których wynika, i ż trafienie na otwart ą lini ę jest wystarczaj ą ce do po łą czenia z prowadz ą cym. Z uwagi na powy ż sze, Spó ł ka nadal nie zapewnia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji dotycz ą cej zasad funkcjonowania otwartej linii umo ż liwiaj ą cej po łą czenie ze studiem w celu odpowiedzi na zadawane pytania konkursowe. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt I sentencji niniejszej decyzji. III. Rozstrzygni ę cie w pkt II sentencji decyzji. Stwierdzenie zaniechania stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 uokik, Prezes Urz ę du, w przypadku, gdy przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy, wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzeniu zaniechania jej stosowania. W trakcie post ę powania, Spó ł ka zaprzesta ł a kwestionowanej praktyki, polegaj ą cej na braku informowania konsumentów o zasadach dzia ł ania otwartej linii w konkursie Wygraj fortun ę poprzez prezentowanie w czasie trwania konkursu Wygraj fortun ę komunikatu o tre ś ci otwarta linia, podczas gdy otwarcie linii nast ę powa ł o w ró ż nych momentach konkursu niezale ż nie od prezentowanego komunikatu. Na podstawie przedstawionych przez Spó ł k ę nagra ń konkursu Wygraj fortun ę wynika, i ż przynajmniej od 18 wrze ś nia 2007 r. (data emisji najwcze ś niejszego z przedstawionych Prezesowi Urz ę du przez Spó ł k ę nagra ń konkursu Wygraj Fortun ę – pismo Spó ł ki z dnia 15 czerwca 2007 r.) Spó ł ka zast ą pi ł a komunikat o tre ś ci otwarta linia komunikatem o tre ś ci traf na otwart ą lini ę . W ocenie Prezesa Urz ę du przedmiotowy komunikat nie wprowadza konsumentów w b łą d akcentuj ą c element losowy „traf”, „znajd ź ” w zakresie mo ż liwo ś ci po łą czenia z otwart ą lini ą . Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. Wobec powy ż szego nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 12 Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 uokik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Polityki Konsumenckiej Monika Stec Otrzymuj ą : 1. POLSKIE MEDIA S.A. Al. Stanów Zjednoczonych 53 04-028 Warszawa 2. a/a 13