RWR-32/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-6/04/ZR Wroc ł aw, 13 wrze ś nia 2004 Decyzja RWR 32/2004 Na podstawie art. 23c ust.1 i 2, art. 100 e ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), oraz stosownie do art.28 ust.6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.) po przeprowadzeniu post ę powania, wszcz ę tego na wniosek Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Tychach przeciwko Mi ę dzynarodowemu Funduszowi Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu, w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art.23 a ww. ustawy, dzia ł ania przedsi ę biorcy Mi ę dzynarodowy Fundusz Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o. z Wroc ł awia, polegaj ą ce na: 1) zamieszczaniu w lokalnym tytule prasowym „ECHO” w Tychach og ł osze ń o tre ś ci - „Finansujemy Twoje marzenia - Potrzebujesz gotówki - budujesz dom, kupujesz mieszkanie, zmieniasz samochód?” oraz „Na dom samochód lub sp ł at ę zobowi ą za ń - proste i szybkie procedury, gwarancja równych rat”; 2) zamieszczaniu na stronie internetowej Mi ę dzynarodowego Funduszu Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o. - www.mfrr.com.pl. - informacji o tre ś ci: „MFRR swoj ą ofert ę tworzy ł przede wszystkim z my ś l ą o przeci ę tnym Kowalskim, czyli o osobie o dochodach poni ż ej ś redniej krajowej. W dzisiejszych czasach okazuje si ę to strza ł em w dzies ą tk ę - do MFRR trafiaj ą rzesze klientów, które ze wzgl ę du na ma ł e dochody Bank odprawi ł z kwitkiem” oraz „... fundusze - organizacje podobne do MFRR s ł u żą ce samoobronie przed lichw ą i stosuj ą ce zasady pomocy finansowej, istnia ł y ju ż w ś redniowieczu. Nosi ł y nazw ę ... Kupieckich, banków pobo ż nych. Pó ź niej nzwano je fundacjami taniego kredytu ... tak by ł o”, co mo ż e wprowadza ć w b łą d konsumentów zainteresowanych uzyskaniem kredytu w gotówce lub nabyciem okre ś lonego towaru i w zwi ą zku z tym mo ż e wp ł ywa ć na podejmowane przez nich decyzje zawarcia umowy z Mi ę dzynarodowym Funduszem Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o. bez podejrze ń , i ż wst ę puj ą do tzw. systemu argenty ń skiego - jako stanowi ą ce wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i nakazuje zaniechanie jej stosowania. II. zobowi ą zuje Mi ę dzynarodowy Fundusz Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o. do dwukrotnej, w tygodniowych odst ę pach czasu publikacji sentencji decyzji, na w ł asny koszt, w terminie miesi ą ca od uprawomocnienia si ę decyzji, w lokalnej gazecie tyskiej „ECHO”, na jednej z pierwszych czterech stron, w rozmiarze czcionki nie mniejszej ni ż 9. III. nadaje si ę decyzji w zakresie punktu I rygor natychmiastowej wykonalno ś ci . U Z A S A D N I E N I E Do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Delegatury we Wroc ł awiu wp ł yn ął wniosek Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Tychach (zw. dalej: Rzecznikiem, Wnioskodawc ą ) o wszcz ę cie post ę powania o uznanie praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazanie jej zaniechania, przeciwko przedsi ę biorcy Mi ę dzynarodowemu Funduszowi Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o. (zw. dalej: Spó ł k ą ). Rzecznik wskaza ł , i ż dzia ł alno ść Spó ł ki polegaj ą ca na zawieraniu z konsumentami umów dotycz ą cych uczestnictwa w konsorcjum finansowym, odbywa si ę z naruszeniem przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , a w szczególno ś ci mo ż e stanowi ć praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art.23a powo ł anej ustawy polegaj ą c ą na stosowaniu reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d zarówno na stronie internetowej Spó ł ki www.mfrr.com.pl , jak i w og ł oszeniach prasowych zamieszczanych w lokalnym tytule prasowym „ECHO” ukazuj ą cym si ę w Tychach. Zgodnie z informacj ą Wnioskodawcy, odebra ł on szereg skarg konsumenckich dotycz ą cych wprowadzenia ich w b łą d przez zawarte w reklamach informacje, czego skutkiem by ł o podpisanie przez nich umów ze Spó ł k ą dotycz ą cych uczestnictwa w samofinansuj ą cej si ę grupie „bez jakichkolwiek podejrze ń , ż e mog ą nie otrzyma ć w oczekiwanym okresie czasu kredytu w gotówce na okre ś lone dobro”. (dowód: karta 3,4) W oparciu o analiz ę dokumentów i informacji zawartych we wniosku Rzecznika, Prezes Urz ę du Ochrony i Konsumentów, wszcz ął Postanowieniem nr 60/2004 z dnia 30 kwietnia 2004 r., post ę powanie w sprawie mo ż liwo ś ci naruszenia przez Mi ę dzynarodowy Fundusz Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o. zbiorowych interesów konsumentów, o którym mowa w art.23a powo ł anej ustawy, polegaj ą cych na stosowaniu wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy poprzez: 1) zamieszczanie w lokalnym tytule prasowym „ECHO” w Tychach og ł osze ń o tre ś ci - „Finansujemy Twoje marzenia - Potrzebujesz gotówki - budujesz dom, kupujesz mieszkanie, zmieniasz samochód?” oraz „Na dom samochód lub sp ł at ę zobowi ą za ń - proste i szybkie procedury, gwarancja równych rat”; 2) zamieszczanie na stronie internetowej Mi ę dzynarodowego Funduszu Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o. - www.mfrr.com.pl. - informacji o tre ś ci: „MFRR swoj ą ofert ę tworzy ł przede wszystkim z my ś l ą o przeci ę tnym Kowalskim, czyli o osobie o dochodach poni ż ej ś redniej krajowej. W dzisiejszych czasach okazuje si ę to strza ł em w dzies ą tk ę - do MFRR trafiaj ą rzesze klientów, które ze wzgl ę du na ma ł e dochody Bank odprawi ł z kwitkiem” oraz „... fundusze - organizacje podobne do MFRR s ł u żą ce samoobronie przed 2 lichw ą i stosuj ą ce zasady pomocy finansowej, istnia ł y ju ż w ś redniowieczu. Nosi ł y nazw ę ... Kupieckich, banków pobo ż nych. Pó ź niej nzwano je fundacjami taniego kredytu ... tak by ł o”. (dowód: karta: 13-15) W odpowiedzi na przedstawione zarzuty Spó ł ka w pi ś mie z dnia 24 maja 2004 r. nie zgodzi ł a si ę z zarzutami okre ś lonymi w punkcie 1 i 2 ww. postanowienia o wszcz ę ciu post ę powania: 1) odrzuci ł a zarzut stosowania reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d, stwierdzaj ą c, i ż „z tre ś ci zamieszczanych og ł osze ń w ż aden sposób nie wynika, i ż oferujemy kredyt gotówkowy, przeciwnie og ł oszenia kierowane s ą do osób, które takiego kredytu w bankach (…) nie uzyska ł y, zatem posiadaj ą wiedz ę o zasadach uzyskiwania kredytów”. Spó ł ka stwierdzi ł a tak ż e, i ż ka ż dy konsument uzyskiwa ł pe ł n ą informacj ę o warunkach umowy bezpo ś rednio przed jej podpisaniem. 2) zaprzeczy ł a, aby nierzetelnie informowa ł a konsumentów na temat charakteru zawieranej umowy ze Spó ł k ą , wyja ś niaj ą c i ż „ ż aden z pracowników firmy nie by ł , ani nie jest upowa ż niony do udzielania informacji wykraczaj ą cych poza ofert ę firmy. Spó ł ka poinformowa ł a tak ż e, i ż przeprowadzi ł a post ę powanie wyja ś niaj ą ce- wewn ą trzzak ł adowe, które wykaza ł o, i ż „zarzuty udzielania przez pracowników Oddzia ł u w Tychach informacji o otrzymaniu za po ś rednictwem naszej firmy kredytu finansowego przez EUROBANK nie potwierdzi ł y si ę ”. (dowód: karta 19-20) W toku post ę powania dowodowego Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Przedsi ę biorca Mi ę dzynarodowy Fundusz Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu przy ul. Ostrowskiego 9, jest zarejestrowany w S ą dzie Rejonowym dla Wroc ł awia-Fabrycznej we Wroc ł awiu, VI Wydzia ł Gospodarczy Krajowego Rejestru S ą dowego, pod numerem KRS 0000161146, prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą , której przedmiotem jest m.in. sprzeda ż detaliczna i hurtowa cz ęś ci i akcesoriów do pojazdów mechanicznych, leasing finansowy, pozosta ł e formy udzielania kredytów oraz reklama. (dowód: karta 29-30) Zasi ę g dzia ł ania Spó ł ki obejmuje ca ł y kraj, umowy podpisywane s ą w lokalnych biurach obs ł uguj ą cych klientów w danym regionie kraju. Jedno z takich biur jest prowadzone w Tychach, przy ul. Ba ł uckiego 4/121. Komplet dokumentów przedk ł adanych klientowi podpisuj ą cemu umow ę sk ł ada si ę z dwóch cz ęś ci: Umowy (dowód: karta 34) i do łą czanych na osobnym formularzu (tak ż e zatytu ł owanym „Umowa”) szczegó ł owych postanowie ń „tre ś ci warunków umowy stanowi ą cych integraln ą jej cz ęść ” (dowód: karta 33). Tak wi ę c na tre ść umowy sk ł adaj ą si ę łą cznie postanowienia uj ę te w Umowie, jak i w do łą czanych postanowieniach Umowy. Na druku „Umowa” wyszczególnione s ą tylko dane Spó ł ki i klienta oraz informacje dotycz ą ce „produktu”, który ma by ć przekazany do dyspozycji klienta. Informacje te wyszczególniono w rubryce „Dane Produktu”, w oddzielnych pozycjach, jako: „warto ść zestawu”, „koszty administracyjne”, „miesi ę czna op ł ata administracyjna”, „op ł ata przydzia ł owa”, „miesi ę czna rata podstawowa”, „miesi ę czne koszty administracyjne”, „miesi ę czna rata kompletna” o „op ł ata zwrotna”. Pozosta ł e postanowienia umowne dotycz ą ce zasad „uczestnictwa Klienta w programie MFRR” uj ę te s ą w formularzu na którym umieszczono szczegó ł owe warunki umowy. 3 Zgodnie z § 2 Umowy „Przedmiotem umowy jest uczestnictwo Klienta w programie MFRR, którego celem jest zakup przez Uczestnika gremium produktu okre ś lonego na pierwszej stronie umowy”. Ponadto, „przydzia ł produktu” zgodnie z § 7 pkt 1 Umowy nast ę puje po pisemnym zobowi ą zaniu si ę Uczestnika gremium do wp ł acenia „rat kompletnych oferowanych w ofercie pisemnej, zgodnie z tre ś ci ą umowy, w przypadku gdy oferta oka ż e si ę najwy ż sza” a zgodnie z § 4 pkt 1 Umowy „MFRR zbierze podpisan ą przez Uczestnika gremium umow ę z innymi umowami z terenu ca ł ej Polski, tworz ą c gremium w ratach tych samych, b ą d ź ró ż nych zestawów kwotowych” (dowód: karta 33) Z tre ś ci cytowanych zapisów Umowy jednoznacznie wynika, i ż Spó ł ka prowadzi dzia ł alno ść w systemie konsorcjum finansowego. Istot ą tej dzia ł alno ś ci jest tworzenie samofinansuj ą cych si ę grup i administrowanie funduszami wp ł acanymi przez uczestników tych grup. Gromadzone i zarz ą dzane w ten sposób ś rodki tworz ą fundusz przeznaczony na uzyskanie przez klienta dobra zapisanego w umowie. Z tej kwoty cz ęść zyskuje przedsi ę biorca (organizator systemu) – na pokrycie kosztów administrowania grupy oraz realizacj ę zysku – pozosta ł e ś rodki s ą przeznaczone na zakup okre ś lonych dóbr przez uczestników systemu. Spó ł ka reklamuj ą c swoj ą dzia ł alno ść zamieszcza ł a og ł oszenia prasowe w lokalnym dzienniku „ECHO” zawieraj ą ce wskazane wcze ś niej has ł a reklamowe. W ż adnym z og ł osze ń publikowanych zarówno w dzienniku „ECHO” jak i na witrynie internetowej, Spó ł ka nie informowa ł a, i ż jej dzia ł alno ść sprowadza si ę do administrowania ś rodkami finansowymi klientów (konsumentów) stanowi ą cych samofinansuj ą c ą si ę grup ę i ca ł o ść ś rodków pochodz ą cych na kredytowanie pochodzi tylko i wy łą cznie od uczestników takiej grupy. (dowód: karta 6-9) W trakcie prowadzonego post ę powania, uzyskano tak ż e wzory og ł osze ń prasowych publikowanych w innych regionach kraju. W ż adnym z tych og ł osze ń tak ż e nie zamieszczono informacji, i ż dzia ł alno ść Spó ł ki polega na organizowaniu samofinansuj ą cej si ę grupy uczestników „gremium”. (dowód: karta 37-40) Nale ż y zaznaczy ć , i ż powy ż sza forma dzia ł alno ś ci w systemie konsorcyjnym, okre ś lanym tak ż e jako „system argenty ń ski” zosta ł a zakazana na mocy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji o raz ustawy o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 162, poz.1693). Przepis art.1 pkt 2 tej ustawy, która wesz ł a w ż ycie 2 sierpnia br. stanowi m.in., ż e czynem nieuczciwej konkurencji jest prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej polegaj ą cej na zarz ą dzaniu mieniem gromadzonym w ramach grupy z udzia ł em konsumentów utworzonej w celu finansowania zakupu praw, rzeczy ruchomych, nieruchomo ś ci lub us ł ug na rzecz uczestników grupy (system konsorcyjny). Zgodnie z art.3 tej ustawy Do umów zawartych przed dniem wej ś cia w ż ycie ustawy stosuje si ę przepisy dotychczasowe . Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł co nast ę puje: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów (art. 1 ust. 1). Rozpatrywana sprawa ma charakter publiczno- prawny, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów zawieraj ą cych z przedsi ę biorstwem Mi ę dzynarodowy Fundusz Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o. umow ę dotycz ą c ą „uczestnictwa Klienta w programie MFRR, którego celem jest zakup przez 4 Uczestnika gremium produktu”. Umowa ta mog ł a by ć zawierana z nieograniczon ą liczb ą konsumentów b ę d ą cymi uczestnikami samofinansuj ą cych si ę grup, tworzonych przez Spó ł k ę , do których w ka ż dym momencie mog ą przyst ą pi ć nowe osoby. Zgodnie z art.23a ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów: „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów”. Zgodnie za ś z art.23a ust.2 powo ł anej ustawy „Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci (...) nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę (...)”. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie prawnej przed godz ą cymi w nie naruszeniami polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem (zakazanych przez przepisy innych ustaw) oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami, dzia ł aniach przedsi ę biorców. Tworz ą c katalog dzia ł a ń , które b ę d ą uznawane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę zwrotem „w szczególno ś ci”. Oznacza to, ż e wskazany katalog ma charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszaj ą przepisy innych ustaw. W przepisie art.23a ustawy nie ma odwo ł ania do konkretnych ustaw (z tego wzgl ę du, i ż by ł oby to sprzeczne z zasadami poprawnej legislacji, ale tak ż e ogranicza ł o Prezesa UOKiK w jego decyzjach w sprawie niedozwolonych praktyk naruszaj ą cych interesy konsumentów). Zgodnie z uzasadnieniem projektu rz ą dowego ustawy z dnia 5 lipca 2002 r., nowelizuj ą cej ustaw ę o ochronie (...) „Same przepisy art. 23a- 23d nie reguluj ą konstrukcji bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Dzia ł ania te mog ą okaza ć si ę bezprawne w razie ustalenia, ż e dosz ł o do naruszenia przepisów innych ustaw, a tak ż e zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów” (druk sejmowy nr 366, s.20). Przes ł ankami zastosowania art.23 a powo ł anej ustawy w niniejszej sprawie jest: a) bezprawno ść dzia ł ania przedsi ę biorcy polegaj ą ca na stosowaniu wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, b) godzenie tych dzia ł a ń w interes konsumenta, c) naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. W przedmiotowej sprawie poddano analizie sposób informowania i zakres przekazywanych informacji konsumentowi w zamieszczanych w lokalnej prasie i witrynie internetowej og ł oszeniach reklamuj ą cych dzia ł alno ść Spó ł ki. Zarzuty wymienione w punkcie 1) i 2) Postanowienia 60/2004 o wszcz ę ciu post ę powania, odnosz ą si ę do zamieszczania w lokalnym dzienniku „ECHO” og ł osze ń reklamowych „Finansujemy Twoje marzenia - Potrzebujesz gotówki - budujesz dom, kupujesz mieszkanie, zmieniasz samochód?” oraz „Na dom samochód lub sp ł at ę zobowi ą za ń - proste i szybkie procedury, gwarancja równych rat” a tak ż e zamieszczania na stronie internetowej Spó ł ki - www.mfrr.com.pl. - informacji o tre ś ci: „MFRR swoj ą ofert ę tworzy ł przede wszystkim z my ś l ą o przeci ę tnym Kowalskim, czyli o osobie o dochodach poni ż ej ś redniej krajowej. W dzisiejszych czasach okazuje si ę to strza ł em w dzies ą tk ę - do MFRR trafiaj ą rzesze klientów, które ze wzgl ę du na ma ł e dochody Bank odprawi ł z kwitkiem” oraz „... fundusze - organizacje podobne do MFRR s ł u żą ce samoobronie przed lichw ą i stosuj ą ce zasady pomocy finansowej, istnia ł y ju ż w ś redniowieczu. Nosi ł y nazw ę ... Kupieckich, banków pobo ż nych. Pó ź niej nzwano je fundacjami taniego kredytu ... tak by ł o” (dowód, karta: 6) 5 – których tre ść nale ż y uzna ć jako reklam ę wprowadzaj ą c ą w b łą d, o której stanowi art.16 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. Nr 47, poz.211 ze zm.). Zdaniem Prezesa UOKiK nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e wyobra ż enia konsumenta powsta ł e po przeczytaniu ww. hase ł reklamowych o mo ż liwo ś ci szybkiego uzyskania kredytu/po ż yczki w postaci otrzymania do dyspozycji ś rodków finansowych na okre ś lone cele nie by ł y zgodne ze stanem rzeczywistym, poniewa ż opiera ł y si ę na nieprawdziwych informacjach reklamowych. Jedn ą z funkcji reklamy jest funkcja informacyjna, w zwi ą zku z czym przy ocenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d, zgodnie z art.16 ust.2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nale ż y uwzgl ę dni ć m.in. jej wp ł yw na zachowanie konsumenta i podejmowane przez niego decyzje co do wyboru przedmiotu transakcji i kontrahenta. Jest oczywiste, ż e decyzje podj ę te przez konsumenta w oparciu o informacje nierzetelne, niepe ł ne lub zafa ł szowane mog ą by ć dla niego niekorzystne i prawdopodobnie konsument w ogóle by ich nie podj ął , gdyby informacje zawarte w og ł oszeniach prasowych informowa ł y, i ż Spó ł ka prowadzi dzia ł alno ść kredytow ą w ramach samofinansuj ą cego si ę konsorcjum. Tak wi ę c niew ą tpliwie reklama zawieraj ą ca informacje nierzetelne, niepe ł ne lub zafa ł szowane stanowi reklam ę wprowadzaj ą c ą w b łą d, o którym stanowi art.16 ust.1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jak wspomniano, przy ocenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d nale ż y uwzgl ę dni ć wszystkie jej elementy dotycz ą ce nie tylko reklamowanych towarów lub us ł ug, ale tak ż e zachowanie si ę klienta. Takie znaczenie niew ą tpliwie mog ł a mie ć informacja o mo ż liwo ś ci uzyskania kredytu przez osoby którym odmówiono udzielenia kredytu w banku (has ł o: „do MFRR trafiaj ą rzesze klientów, które ze wzgl ę du na ma ł e dochody Bank odprawi ł z kwitkiem” – has ł o z witryny internetowej) . Informacja ta, w przypadku wielu klientów, mia ł a decyduj ą ce znaczenie dla podj ę cia decyzji w kwestii skorzystania z oferty Spó ł ki. Z informacji Rzecznika wynika, i ż ofert ą Spó ł ki zainteresowali ludzie starsi – emeryci i renci ś ci, o niskim statucie materialnym, którzy mieliby powa ż ne trudno ś ci z uzyskaniem kredytu w banku. (dowód: karta 6) Ponadto stosowane przez Spó ł k ę ww. has ł a reklamowe zawieraj ą zwroty sugeruj ą ce, ż e ś rodki finansowe zostan ą niebawem udost ę pnione (np. has ł a „szybkie i proste procedury”, „budujesz dom”, „kupujesz mieszkanie”, „zmieniasz samochód”). Slogany te wywo ł uj ą przekonanie u konsumenta, ż e realizacja potrzeb konsumpcyjnych nast ę puje w sposób prosty i szybki, zanim nast ą pi konieczno ść wp ł acania konkretnych rat. Analizuj ą c wymienione og ł oszenia reklamowe odnosi si ę wra ż enie, ż e oferta Spó ł ki zbli ż ona jest do oferty bankowej, jednak bez konieczno ś ci spe ł nienia szeregu warunków wymaganych przez instytucje bankowe, przy sk ł adaniu wniosku kredytowego. Tymczasem propozycja dotyczy przyst ą pienia do grupy i pozyskiwania ś rodków pieni ęż nych w drodze wzajemnego finansowania „Klientów”, czyli potencjalnych kredytobiorców (uczestników gremium), o czym stanowi ą m.in. nast ę puj ą ce zapisy umowne: Przedmiotem Umowy jest uczestnictwo Klienta w programie MFRR, którego celem jest zakup przez Uczestnika gremium produktu okre ś lonego na pierwszej stronie umowy (§ 2 pkt 1 Umowy), przydzia ł produktu nast ę puje po pisemnym zobowi ą zaniu si ę Uczestnika gremium do wp ł acenia rat kompletnych oferowanych w ofercie pisemnej, zgodnie z tre ś ci ą Umowy w przypadku gdy oferta oka ż e si ę najwy ż sz a ( § 7 pkt 1 Umowy) oraz MFRR zbierze podpisan ą przez Uczestnika gremium umow ę z innymi umowami z terenu ca ł ej Polski, tworz ą c gremium w ratach tych samych, b ą d ź ró ż nych zestawów kwotowych ( § 4 pkt 1 Umowy). Ponadto z tre ś ci umowy w ogóle nie wynika, kiedy dok ł adnie dany klient mo ż e otrzyma ć „produkt”, poniewa ż jest to uzale ż nione od wysoko ś ci oferowanych przez niego „rat kompletnych”. Tak 6 wi ę c niektórzy uczestnicy gremium mog ą oczekiwa ć na „produkt” nawet przez kilka lat (w zale ż no ś ci od okresu na jaki zorganizowano grup ę ). (dowód: karta 33) Je ś li chodzi o wyja ś nienie Spó ł ki, i ż z og ł osze ń prasowych zamieszczanych w pi ś mie ”ECHO”, na stronach internetowych oraz innych publikatorach na trenie kraju, nie wynika, i ż oferta spó ł ki dotyczy „kredytu finansowego”, Prezes Urz ę du staje na stanowisku, i ż „Wprowadzenie w b łą d cz ę sto wyst ę puje równie ż w przypadku u ż ywania w reklamie obiektywnie prawdziwych informacji, je ż eli wywo ł uj ą one u odbiorców mylne wra ż enie (por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz pod red. J. Szwaji, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2000, str. 460). Decyduj ą ce znaczenie maj ą przy tym wyobra ż enia adresatów reklamy a nie opinie reklamuj ą cych (por. Polskie Prawo Reklamy, I. Wiszniewska, Warszawa 1998, str. 32). Oczekiwania konsumentów co do rezultatów podpisanej umowy odbiegaj ą od faktycznych zobowi ą za ń umownych, które podejmuje Spó ł ka. Ś wiadcz ą o tym skargi konsumentów kierowane do Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Tychach, który we wniosku wyra ź nie zaznaczy ł , i ż „przedmiotem wszystkich w tym zakresie skarg konsumentów, zg ł aszanych do tutejszego biura rzecznika, by ł zarzut zafa ł szowania przekazanych w reklamie informacji. Skutkiem opisanych wy ż ej manipulacji by ł o podpisanie przez nich umów z firm ą Mi ę dzynarodowy Fundusz Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o.”. Z powy ż szych informacji Rzecznika jednoznacznie wynikaj ą zamiary, z jakimi zwrócili si ę do Spó ł ki konsumenci. Byli zainteresowani pilnym uzyskaniem kredytu, a nie uczestnictwem w konsorcjum finansowym, czy samofinansuj ą cej si ę grupie. (dowód: karta 4) Ponadto wprowadzanie w b łą d przez Spó ł k ę przybiera jeszcze jedn ą form ę , wskutek tworzenia mylnego wyobra ż enia u adresata reklamy, polegaj ą ce na pomini ę ciu istotnych dla niego informacji. W ż adnej z reklam (zarówno zamieszczanej w gazecie „ECHO”, na stronie internetowej, jak i w innych publikatorach na terenie kraju, nie zamieszczono najmniejszej wzmianki o tym, ż e ś rodki finansowe przydzielane s ą ze wspólnego funduszu utworzonego z comiesi ę cznych wp ł at wszystkich „Uczestników gremium”. W tekstach tych, wystarczy ł oby zasygnalizowa ć , ż e przedmiotem umowy jest uczestnictwo w konsorcjum finansowym, albo w grupie samofinansuj ą cej si ę . Brak rzetelnej prezentacji podstawowej dla konsumenta informacji, jak ą jest cz ł onkostwo klienta w samofinansuj ą cej si ę grupie (tz. Programie MFRR, o czym stanowi § 2 pkt 1 Umowy ), którego celem „jest zakup przez Uczestnika gremium” okre ś lonego produktu przeznaczonego na m.in. na budow ę domu, remont budynku, mieszkania, wype ł nia znamiona reklamy niepe ł nej. Reklama niepe ł na uwa ż ana jest w doktrynie za informacj ę reklamow ą wprowadzaj ą c ą w b łą d (por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, pod red. J Szwaji, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2000, str. 460). Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , Prezes UOKiK uzna ł , i ż zamieszczanie w prasie oraz na tronie internetowej omówionych wy ż ej og ł osze ń reklamowych, stanowi ł o bezprawne dzia ł anie polegaj ą ce na stosowaniu nieuczciwej oraz wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy i jednocze ś nie wype ł niaj ą pierwsz ą z przes ł anek praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, wymienionych szczegó ł owo w art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , zgodnie z którym Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci (…) nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę . Opisane dzia ł ania Spó ł ki niew ą tpliwie godzi ł y w interes konsumenta. Brak rzetelnej informacji w og ł oszeniach prasowych zamieszczanych w gazecie „ECHO” oraz na stronie 7 internetowej i tworzenie mylnego wyobra ż enia u adresata reklamy polegaj ą ce na pomini ę ciu istotnych dla niego informacji, mog ł y sk ł ania ć konsumentów do podpisywania umów ze Spó ł k ą . Og ł oszenia te, poprzez zawarte w nich nierzetelne i niepe ł ne informacje, nie stwarza ł y mo ż liwo ś ci podj ę cia racjonalnej decyzji przez konsumenta, który móg ł pozostawa ć w b łę dnym prze ś wiadczeniu, i ż skorzystanie przez niego z oferty Spó ł ki wi ąż e si ę z mo ż liwo ś ci ą uzyskania szybkiego kredytu i ponoszeniem kosztów z tego tytu ł u dopiero po jego uzyskaniu. Tak wi ę c og ł oszenia reklamowe Spó ł ki mog ł y powodowa ć ujemne skutki ekonomiczne dla konsumentów, którzy pod wp ł ywem informacji na temat mo ż liwo ś ci pozyskania ś rodków finansowych na okre ś lone cele, przyst ę powali do umowy ze Spó ł k ą , bez rozeznania, i ż bior ą udzia ł w samofinansuj ą cej si ę grupie. Wskazuj ą na to skargi konsumentów o których poinformowa ł Miejski Rzecznik Konsumentów w Tychach. (dowód: karta 4) W zwi ą zku z powy ż szym wype ł niona zosta ł a druga z przes ł anek ww. art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów tj. godzenie tych praktyk w interes konsumenta. Wymienione wy ż ej dzia ł ania Spó ł ki dotyczy ł y niew ą tpliwie zbiorowego interesu konsumentów. Zgodnie z art. 23a ust. 1 zd. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zbiorowym interesem konsumentów nie jest suma indywidualnych interesów konsumentów. Umow ę ze Spó ł k ą móg ł zawrze ć ka ż dy, kto w jakikolwiek sposób, zw ł aszcza z og ł osze ń prasowych, czy informacji zamieszczanych na stronie internetowej, dowiedzia ł si ę o dzia ł alno ś ci Spó ł ki i jej ofercie. Reklama zamieszczana w prasie (nie tylko w lokalnym tytule „ECHO”, ale w publikatorach na terenie ca ł ego kraju) by ł a dost ę pna dla ka ż dego konsumenta, który potencjalnie móg ł by si ę z ni ą zetkn ąć . „Oznacza to, ż e by ł a [reklama] skierowana do nieokre ś lonej zbiorowo ś ci, której interes naruszano przez publikacj ę reklamy” (wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. Akt XVII Ama 66/03). Tym samym wype ł niona zosta ł a trzecia z przes ł anek ww. art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , tj. naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e zosta ł y spe ł nione łą cznie wszystkie przes ł anki dla zakwalifikowania opisanych dzia ł a ń Spó ł ki jako praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów , okre ś lonej w art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Na podstawie art. 23 c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwa ł ych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu. W szczególno ś ci mo ż e zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do z ł o ż enia wielokrotnego o ś wiadczenia o okre ś lonej w decyzji tre ś ci i formie. Poinformowanie konsumentów o rzeczywistym charakterze dzia ł alno ś ci prowadzonej przez Spó ł k ę Urz ą d uwa ż a za niezb ę dne. Jedynie w oparciu o prawdziwe informacje zamieszczone w reklamie konsument mo ż e dokona ć rzeczowo uzasadnionego wyboru a jego decyzja mo ż e zosta ć oceniona jako racjonalna b ą d ź te ż nierozs ą dna. Wyznaczaj ą c tytu ł prasowy do zamieszczenia sentencji niniejszej decyzji (tj. lokalna gazeta tyska „ECHO”), Prezes UOKiK kierowa ł si ę zakresem zarzutów, okre ś lonych przez Wnioskodawc ę we wniosku o wszcz ę cie post ę powania. Ponadto, stosownie do art. 100e ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e nada ć decyzji rygor natychmiastowej wykonalno ś ci w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci, je ż eli wymaga tego wa ż ny interes konsumentów. Rozstrzygaj ą c spraw ę b ę d ą c ą przedmiotem 8 niniejszego post ę powania Urz ą d uzna ł , ż e zbiorowy interes konsumentów wymaga szczególnej ochrony. Dalsze stosowanie wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy (mimo wej ś cia w ż ycie przepisów zakazuj ą cych dzia ł alno ś ci konsorcjów finansowych) mo ż e dalej prowadzi ć do zawierania kolejnych umów z naruszeniem ekonomicznych interesów kolejnych osób i mog ł oby spowodowa ć nieodwracalne, negatywne skutki dla chronionych ustaw ą interesów konsumentów. Wobec powy ż szego nale ż a ł o orzec jak w sentencji . Stosownie do tre ś ci art.78 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art.479 28 § 2 k.p.c. - od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura we Wroc ł awiu, w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuj ą : 1) Mi ę dzynarodowy Fundusz Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o. Ul. Ostrowskiego 9 53-238 Wroc ł aw 2) Miejski Rzecznik Konsumentów w Tychach Al. Niepodleg ł o ś ci 49 43-100 Tychy 9