RGD-11/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA W G DA Ń SKU 80-824 G DA Ń SK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./F AX (058) 346-29-32, 346-29-33, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.61-14/04/MLM Gda ń sk, dnia 8 wrze ś nia 2004r. DECYZJA nr RGD. 11/2004 Na podstawie art. 23 e ust. 2 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zmianami) oraz stosownie do tre ś ci art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rze- czowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zmianami), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przepro- wadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumen- tów, wszcz ę tego z urz ę du, przeciwko przedsi ę biorcy MULTIMEDIA S P . Z O . O . W G , uznaje si ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę skar ż onego przedsi ę biorcy polegaj ą c ą na naruszeniu obowi ą zku udzielenia konsumentom - nowym abonentom MUL- TIMEDIA S P . Z O . , korzystaj ą cym do dnia 31 pa ź dziernika 2003r. z us ł ug …w zakresie telewizji kablowej i dost ę pu do Internetu, rzetelnej i prawdziwej informacji dotycz ą cej gwarantowanego przez MULTIMEDIA S P . Z O . okresu obowi ą zywania niezmiennej wyso- ko ś ci op ł at za abonament, co stanowi naruszenie art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie[…], i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania UZASADNIENIE W dniu 15 marca 2004r. do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsu- mentów w Gda ń sku wp ł yn ął wniosek Miejskiego Rzecznika Konsumentów w S „o wszcz ę - cie post ę powania wyja ś niaj ą cego wobec MULTIMEDIA Polska Sp. z o.o.” . We wniosku Rzecznik wskaza ł na nast ę puj ą ce okoliczno ś ci i fakty uzasadniaj ą ce podj ę cie przez organ antymonopolowy przewidzianych ustaw ą czynno ś ci wyja ś niaj ą cych: 9 do Biura MRK w S zacz ęł y wp ł ywa ć skargi abonentów Operatora (tu; MUL- TIMEDIA) dotycz ą ce planowanej na miesi ą c marzec br. podwy ż ki op ł aty za abonament w pakietach B i C, 9 wcze ś niej – tj. przed zawarciem umów z Operatorem – abonenci ci, w zakre- sie us ł ug telewizji kablowej i dost ę pu do Internetu, byli klientami …. 9 w wyniku umowy z dnia …. 2003r., zawartej pomi ę dzy …. a MULTIMEDIA dot. sprzeda ż y sieci telewizji kablowej, nowy Operator tj. Spó ł ka MULTIME- DIA z dniem …. 2003r. przej ął pe ł ne zarz ą dzanie sieci ą , 9 w okresie przed 1 listopada 2003r. w pismach rozsy ł anych do swoich klien- tów …. wypowiada ł a dotychczasow ą umow ę , zapewniaj ą c jednocze ś nie, ż e przej ę cie sieci przez nowego w ł a ś ciciela nie wp ł ynie na wysoko ść dotychczas obowi ą zuj ą cego abonamentu, 9 dodatkowo, wed ł ug zapewnie ń Spó ł ki MULTIMEDIA „przy podpisywaniu no- wych umów warunki cenowe pozostaj ą na niezmienionym poziomie” 9 z informacji zawartych, w otrzymanym przez klientów „Magazynie Klientów Telewizji Kablowej Multimedia” znalaz ł a si ę informacja zapewniaj ą ca, i ż „dwustronne porozumienie zawarte pomi ę dzy …. i Multimedia Polska gwa- rantuje, i ż obecne ceny nie ulegn ą podwy ż szeniu przez okres co najmniej do ko ń ca pierwszego kwarta ł u 2004r.” 9 wbrew tym zapewnieniom, pismem z dnia 12 stycznia 2004r., Operator in- formowa ł klientów o swojej decyzji o podwy ż szeniu wysoko ś ci abonamentu dla pakietu B i C od dnia 1 marca 2004r., 9 Rzecznik w ramach posiadanych uprawnie ń , pismem z dnia 26 lutego 2004r., wezwa ł MULTIMEDIA do odst ą pienia od podwy ż ek, co najmniej do ko ń ca marca 2004r., 9 Spó ł ka nie dostosowa ł a si ę do wezwania. Z informacji od klientów firmy otrzymywanych przez Rzecznika wynika, ż e przedmiotowa podwy ż ka zosta ł a wprowadzona z dniem 1 marca 2004r. Maj ą c na uwadze te ustalenia oraz z ł o ż ony wniosek, organ antymonopolowy postanowi ł o wszcz ę ciu, z dniem 23 marca 2004r. powst ę powania wyja ś niaj ą cego m.in. w sprawie ustalenia, czy dzia ł ania Spó ł ki z o.o. MULTIMEDIA Polska w G, polegaj ą ce na do- konaniu pocz ą wszy od marca br. zmiany op ł at abonamentowych za ś wiadczone us ł ugi te- lewizji kablowej w S nie stanowi ą praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu, przedsi ę biorca ten w pi ś mie z dnia 5 kwietnia 2004r. przedstawi ł swoje stanowisko w sprawie, uznaj ą c, i ż : 9 „…informacja podana we wspomnianym Biuletynie odnosi si ę nie tylko do ceny ś wiadczonych us ł ug, ale tak ż e w sposób bezpo ś redni odwo ł uje si ę do dwustronnego porozumienia zawartego mi ę dzy Multimedia Polska Sp. z o.o. a …. gwarantuj ą cego ich sta ł o ść ” , 9 „Przedmiotowe porozumienie, zawarte w ramach umowy sprzeda ż y aktywów telewizji kablowej, zabezpiecza ł o niezmienno ść cen do dnia 29 lutego 2004r.”, 9 Spó ł ka przyzna ł a, ż e zobowi ą zania jakie przyj ęł a, w tym i dot. zachowania poziomu op ł at „….”, 9 W ocenie Spó ł ki zawart ą w Informatorze informacj ę gwarantuj ą c ą abonen- tom sta ł o ść cen przynajmniej do dnia 31 marca 2004r., „nale ż y potraktowa ć tylko i wy łą cznie jako oczywist ą omy ł k ę ”, 2 9 zawieraj ą c dnia 3 lipca 2004r. umow ę sprzeda ż y aktywów strony mia ł y ś wia- domo ść , ż e „…”. Dzia ł ania te „musia ł y wi ą za ć si ę w konsekwencji ze zmian ą wysoko ś ci dotychczasowych op ł at abonamentowych”, 9 gdyby Spó ł ka „przedstawi ł a abonentom najwcze ś niejsz ą dat ę wprowadzenia zmian zgodnie z faktycznym brzmieniem porozumienia z …. wcze ś niejsz ą tyl- ko o jeden miesi ą c od tej, która zosta ł a abonentom b łę dnie przekazana w Informatorze, nie mog ł oby to w sposób znacz ą cy wp ł yn ąć na decyzj ę abo- nentów, którzy mieli wybór po ś ród kilku operatorów telewizji kablowej, o tym, czy podpisa ć z nowym operatorem umow ę o ś wiadczenie us ł ug telewizji kablowej, czy te ż nie.”, 9 zachowanie Multimedia „nie mia ł o na celu wprowadzenia abonentów w b łą d” gdy ż Operator ten „…w sposób szczególny przyk ł ada wag ę do dobrej opinii o sposobie ś wiadczenia us ł ug i ich wysokiej jako ś ci. Dobra opinia bo- wiem w ś ród abonentów mo ż e zdaniem Spó ł ki przynie ść wi ę cej korzy ś ci w d ł ugim okresie, ni ż wprowadzanie konsumentów w b łą d co do ceny czy jako- ś ci us ł ug…’, 9 Spó ł ka podnios ł a równie ż , i ż „abonentom przys ł uguje prawo do odst ą pienia od umowy”, 9 Zdaniem Operatora „Rozpatruj ą c niniejsz ą spraw ę tak ż e z punktu widzenia korzy ś ci jakie Spó ł ka odnios ł a podwy ż szaj ą c abonament od dnia 1 marca 2004r. to nale ż y wskaza ć , i ż nie s ą one wymierne w porównaniu z utrat ą do- brego imienia, na którym Spó ł ce jako ogólnopolskiemu operatorowi telewizji kablowej zale ż y.” Organ antymonopolowy, bior ą c pod uwag ę wszystkie okoliczno ś ci sprawy oraz fakt, i ż skargi konsumenckie i informacje dot. wskazanych dzia ł a ń przedsi ę biorcy wp ł ywa ł y równie ż bezpo ś rednio i do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, postanowi ł o wszcz ę ciu z dniem 18 maja 2004r., z urz ę du, przeciwko Spó ł ce z o.o. MULTIMEDA Polska w G, post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy kon- sumentów poprzez naruszenie obowi ą zku udzielenia konsumentom…. rzetelnej i prawdzi- wej informacji dot. mo ż liwo ś ci zmiany cen abonamentu, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie[…]. Ustosunkowuj ą c si ę do postawionego zarzutu Spó ł ka, pismem z dnia 7 czerwca 2004r. przyzna ł a, ż e zarówno informacja skierowana do konsumentów, jak i pó ź niejsza praktyka Spó ł ki, w sposób odmienny ustanawia ł y dat ę wprowadzenia podwy ż ki op ł at abo- namentowych, jednak zdaniem strony post ę powania „przedmiotowa sytuacja nie jest wy- nikiem zaplanowanych dzia ł a ń maj ą cych na celu wprowadzenie konsumentów w b łą d, a wynika jedynie z omy ł ki naszych pracowników”. Ponadto wed ł ug Spó ł ki u ż yte w przepisie art. 23 art. 2 ustawy antymonopolowej sformu ł owanie „naruszanie obowi ą zku udzielania” oznacza, ż e ustawodawca mia ł na my ś li „nie jednorazowe, mog ą ce powsta ć na skutek pomy ł ki, zdarzenie, a powtarzaj ą c ą si ę praktyk ę o charakterze ci ą g ł ym” . Uznaj ą c, zatem ż e „zdarzenie b ę d ą ce przedmiotem post ę powania Urz ę du nie by ł o praktyk ą o charakterze ci ą g ł ym, a jedynie incydentem spowodowanym oczywist ą pomy ł k ą ” Spó ł ka wnosi ł a o „wydanie decyzji stwierdzaj ą ce, ż e Multimedia Polska Sp. z o.o. nie dopu ś ci ł a si ę stosowa- nia praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów” . ORGAN ANTYMONOPOLOWY USTALI Ł I ZWA Ż Y Ł , CO NAST Ę PUJE : 3 W dniu … 2003r. pomi ę dzy Spó ł k ą …. a Spó ł k ą z o.o. Multimedia Polska w Gdy- ni zosta ł a zawarta Umowa Sprzeda ż y Aktywów Telewizji Kablowych. Na podstawie tej umowy …. wyst ę puj ą c jako zbywca, dokona ł a sprzeda ż y wszystkich eksploatowanych do- tychczas sieci telewizji kablowych, na terenie ca ł ego kraju (….), na rzecz Spó ł ki MULTI- MEDIA. Podpisuj ą c przedmiotowa umow ę nabywca zobowi ą za ł si ę (….) do utrzymania identyczno ś ci oferty z warunkami na jakich …. do tej pory ś wiadczy ł a us ł ugi telewizji ka- blowej i dost ę pu do Internetu, wraz z dodatkowym zastrze ż eniem, ż e „warunki umów mi ę - dzy nabywc ą o abonentami nie ulegn ą zmianie przed …. 2004r.”. Po podj ę ciu decyzji o ostatecznym „wyj ś ciu” z rynku us ł ug telewizji kablowej, …. poinformowa ł a o tym fakcie swoich dotychczasowych klientów, rozwi ą zuj ą c z nimi umowy abonamentowe ze skutkiem na dzie ń 31.10.2003r. Od Spó ł ki Multimedia odbiorcy ci otrzymali z kolei pismo, w którym wskazano: „W wyniku przeprowadzonej transakcji, od dnia … 2003r. us ł ugi radia i telewizji kablowej ś wiadczone b ę d ą przez Multimedia Polska. Jednocze ś nie od tego dnia Multimedia Polska przejmuje pe ł ne zarz ą dzanie sieci ą kablow ą w S” . W pi ś mie tym Spó ł ka zapewnia ł a tak ż e klientów, ż e przy podpisywaniu nowych umów warunki cenowe pozostan ą na niezmienionym poziomie. Dodatkowo, oprócz ulotki informacyjnej, konsumenci otrzymali „Magazyn Klien- tów Telewizji Kablowej Multimedia – Informator, wydanie specjalne, wrzesie ń /pa ź dziernik 2003r.”, gdzie na stronie 3 - zawieraj ą cej odpowiedzi na najcz ęś ciej zadawane pytanie klientów korzystaj ą cych dotychczas z us ł ug …. - na pytanie; „Czy wraz ze zmiana operato- ra zmieni ą si ę op ł aty za korzystanie z us ł ug?”, udzielono jednoznacznej odpowiedzi: „Dwustronne porozumienie zawarte pomi ę dzy …. i Multimedia Polska gwarantuje, i ż obecne ceny nie ulegn ą podwy ż szeniu przez okres co najmniej do ko ń ca pierwszego kwarta ł u 2004r.” Tymczasem, wbrew czynionym zapewnieniom o sta ł o ś ci ceny abonamentu, Za- rz ą d Spó ł ki podj ął decyzj ę o zmianie stawek abonamentowych (pakiet B i C), obowi ą zuj ą - c ą ju ż z dniem 1 marca 2004r., a wi ę c przed up ł ywem pierwszego kwarta ł u roku. Zgodnie z tre ś ci ą art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji [...] „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bez- prawne dzia ł anie przedsi ę biorcy”. Z kolei art. 23a ust.2 precyzuje jedynie pewne formy i przejawy takich dzia ł a ń , okre ś laj ą c, ż e „ za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsu- mentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci…. naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rze- telnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i in- ne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów”. Ustalaj ą c katalog zachowa ń , definiowanych jako praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę zwrotem „w szczególno ś ci”, co oznacza, ż e ma on charakter otwarty, a wskazane w nim rodzaje praktyk uzna ć nale ż y jedynie za przyk ł adowe. Jak wynika z powo ł anych przepisów do postawienia przedsi ę biorcy zarzutu sto- sowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest spe ł nienie dwóch przes ł anek: 9 bezprawno ś ci dzia ł ania 9 naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, czy dobrymi obyczajami, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwali- fikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie za- 4 stosowanie w stosunkach wewn ę trznych. „Sprzeczne z prawem” s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakaza- ne przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę bior- cy wystarczy ustalenie, ż e jego okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa ( por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz pod redakcj ą Janusza Szwaji, Urz ą d Antymonopolowy, Warszawa 1994, s.38-39). Przepis art. 23 a ust.2 w sposób szczególny akcentuje prawo konsumenta do in- formacji. St ą d te ż na profesjonalnych uczestnikach rynku, którzy nie chc ą si ę narazi ć na zarzut stosowania antykonsumenckich praktyk, ci ążą szczególne obowi ą zki zwi ą zane z udzielaniem im, m.in. w reklamie, prawdziwej, pe ł nej i zrozumia ł ej informacji na temat oferowanych us ł ug lub produktów, co znalaz ł o swój wyraz w unormowaniach prawnych, m.in. w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz.U. 2003r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.). W ocenie organu antymonopolowego, opisane wy ż ej dzia ł ania Spó ł ki wyczerpu- j ą przes ł anki czynu nieuczciwej konkurencji, zdefiniowanego w art. 3 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym „Czynem nieuczciwej konkurencji jest dzia ł anie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, je ż eli zagra ż a lub narusza interes innego przedsi ę biorcy klienta”. Chocia ż „dobre obyczaje” nie s ą normami prawnymi, to s ą jednak normami post ę powania, które - podobnie jak „zasady wspó łż ycia spo ł ecznego” oraz „ustalone zwyczaje” - powinny obowi ą zywa ć wszystkich przedsi ę biorców w obrocie gospodarczym (nie chodzi tu o prze- strzeganie dobrych obyczajów w ogóle, ale zachowanie przez profesjonalnych uczestników rynku zasad uczciwo ś ci kupieckiej). O tym, czy dane dzia ł anie obra ż a dobre obyczaje, de- cyduj ą czynniki obiektywne i oboj ę tne jest w zasadzie co sam dzia ł aj ą cy s ą dzi o tej kwe- stii. Dany czyn mo ż e by ć zatem uznany za przeciwny dobrym obyczajom, cho ć by dzia ł aj ą - cy nie mia ł ś wiadomo ś ci, ż e czyn jego sprzeciwia si ę dobrym obyczajom i cho ć by dzia ł aj ą - cy z punktu widzenia subiektywnego nie ponosi ł winy co do tego braku ś wiadomo ś ci ( por. Ustawa o zwalczaniu…., s. 42-43). Trudno uzna ć za dobry obyczaj takie post ę powanie, ż e publicznie sk ł adanych deklaracji nie dotrzymuje si ę . Wcze ś niejsze zapewnienia Spó ł ki, czynione w redagowanym i rozpowszechnianym przez MULTIMEDIA periodyku, jeszcze na etapie pozyskiwania klien- tów okaza ł y si ę obietnicami bez pokrycia. Wcze ś niejsze, ni ż to zapowiadano, wprowadze- nie nowej, wy ż szej op ł aty z abonament nie tylko podwa ż y ł o zaufanie konsumentów do profesjonalisty, ale narazi ł o ich na konieczno ść poniesienia nieplanowanych przed ko ń cem marca wydatków, co równie ż stanowi o naruszeniu, w ten sposób, interesu ekonomiczne- go odbiorców. Takie dzia ł anie zapewni ł o jednak Spó ł ce przychód w wysoko ś ci ….. z ł . W ocenie organu antymonopolowego powo ł any przez MULTIMEDIA argument, ż e zgodnie z Regulaminem Ś wiadczenia Us ł ug Telewizji Kablowej ka ż dy klient, który nie akceptowa ł nowych warunków umownych, mia ł prawo do odst ą pienia od umowy, nie mo- ż e si ę osta ć . Takie prawo przys ł uguje bowiem ka ż demu klientowi Spó ł ki, w dowolnym cza- sie trwania stosunku umownego, bez wzgl ę du na to, czy powodem odst ą pienia lub rozwi ą - zania umowy s ą zamiany op ł at abonamentowych, czy te ż inne przyczyny. Nie mo ż na wiec uzna ć , ż e prawo do odst ą pienia od umowy by ł o przywilejem o szczególnym charakterze odnosz ą cym si ę tylko i wy łą cznie do sytuacji zmiany przedmiotowej oferty, z ł o ż onej przez MULTIMEDIA. Ponadto zagwarantowane konsumentom prawo do rezygnacji z umowy w ż adnym wypadku nie zwalnia przedsi ę biorcy z obowi ą zku, by przy pozyskiwaniu klientów dzia ł a ł on w zgodzie z dobrymi obyczajami obowi ą zuj ą cymi w obrocie. Akceptacja od- 5 miennego stanowiska nie tylko mog ł a by stworzy ć przedsi ę biorcom z ł udne wyobra ż enie co do zakresu ich powinno ś ci wzgl ę dem konsumentów, wobec których – je ś li tylko mieliby oni mo ż liwo ść odst ą pienia od umowy – mo ż na by ł oby, ca ł kowicie legalnie, stosowa ć czyny nieuczciwej konkurencji, co w sposób oczywisty sta ł oby w sprzeczno ś ci z celami chronio- nymi ustawami o zwalczaniu […] oraz antymonopolow ą . W ocenie Prezesa Urz ę du nie zas ł uguje na uwzgl ę dnienie równie ż argument podniesiony przez stron ę , ż e kwestionowane dzia ł anie Spó ł ki stanowi ł o „oczywist ą pomy ł - k ę ”. Nawet je ś li przyj ąć , ż e dosz ł o do „pomy ł ki” to analiza materia ł u dowodowego wskazu- je, ż e Spó ł ka mia ł a dostatecznie du ż o czasu na jej sprostowanie np. poprzez korekt ę in- formacji jeszcze przed zawarciem umów z klientami, którzy podpisuj ą c je mieli prze ś wiad- czenie o sta ł o ś ci cen abonamentu przynajmniej do ko ń ca I kwarta ł u 2004r., lub te ż po- przez odst ą pienie od wcze ś niejszego, ni ż to zadeklarowano Magazynie Klientów MULTI- MEDIA, terminu wprowadzenia podwy ż ki. Spó ł ka - nawet przyjmuj ą c, ż e nie zauwa ż y ł a wcze ś niej swojej „oczywistej pomy ł ki” – mog ł a bez przeszkód skorzysta ć z drugiej mo ż li- wo ś ci. Wezwanie Miejskiego Rzecznika Konsumentów w S, w którym wskaza ł on na z ł o ż o- ne numerze wrzesie ń /pa ź dziernik 2003 Informatora deklaracje, datowane by ł o bowiem na dzie ń 26 lutego 2004r., a wiec jeszcze przed wprowadzeniem nowych, wy ż szych op ł at. W odpowiedzi na wyst ą pienie MRK Spó ł ka powo ł a ł a si ę jedynie na zapis … umowy łą cz ą cej j ą z …. i nie wskazuj ą c przy tym ż adnych innych powodów, które uniemo ż liwia ł yby przesu- ni ę cie daty wprowadzenia podwy ż ki. Podnie ść nale ż y, ż e umowa o sprzeda ż y sieci nie by ł a nigdy i nigdzie publikowana, a wywodzenie z niej skutków dla konsumentów, którzy cho- cia ż by z racji tajemnicy handlowej nie mogli jej pozna ć , wydaje si ę co najmniej niezrozu- mia ł e. Ponadto z zapisów kontraktu w ż aden sposób nie wynika, aby na nowym w ł a ś cicie- lu sieci spoczywa ł obowi ą zek zmiany op ł at. Podnosz ą c argument „oczywistej pomy ł ki” i usi ł uj ą c – m.in. w ten sposób - uwolni ć si ę od odpowiedzialno ś ci za w ł asne b łę dy, Spó ł ka mimowolnie wskaza ł a na obo- wi ą zuj ą c ą w relacjach operator-odbiorca niesymetryczno ść uprawnie ń . Otó ż , zgodnie np. z brzmieniem § 7 pkt 7 Regulaminu „W przypadku opó ź nienia w uiszczeniu Op ł aty, Abonent zobowi ą zany jest do zap ł aty odsetek ustawowych za ka ż dy dzie ń opó ź nienia”. W przy- padku przewidzianym tym zapisem bez znaczenia jest, czy powodem opó ź nienia by ł o ce- lowe dzia ł anie abonenta, czy te ż by ł to skutek jego zapomnienia lub te ż jego „oczywistej pomy ł ki”. Przyj ę cie wi ę c stanowiska reprezentowanego przez MULTIMEDIA by ł oby wi ę c równoznaczne z zaaprobowaniem sytuacji, ż e Spó ł ka znajduje si ę w uprzywilejowanej pozycji wzgl ę dem swoich kontrahentów i mo ż e pope ł nia ć „oczywistej pomy ł ki” bez pono- szenia jakichkolwiek konsekwencji swojego niedopatrzenia, podczas gdy jej klienci takiego prawa s ą pozbawieni. Maj ą c na uwadze poczynione rozwa ż ania uzna ć nale ż a ł o, ż e - w analizowanym zakresie – zachowania rynkowe Spó ł ki sta ł y w sprzeczno ś ci z dobrymi obyczajami, przez co przedsi ę biorca ten dopu ś ci ł si ę stosowania czynu nieuczciwej konkurencji z art. 3 usta- wy, a przes ł anka o bezprawno ś ci dzia ł ania zosta ł a udowodniona. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie, Spó ł ka kolportuj ą c nieprawdziwe informacje dopu ś ci ł a si ę równie ż naruszenia art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu [….], zgodnie z tre ś ci ą którego za czyn nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy uznaje si ę reklam ę wprowadzaj ą c ą klienta w b łą d i mog ą c ą przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. Informacja o niezmienno ś ci ceny abonamentu zawarta w „Ma- gazynie Klientów Telewizji Kablowej Multimedia – Informator, wydanie specjalne, wrze- sie ń /pa ź dziernik 2003r” stanowi ł a niew ą tpliwie reklam ę , za któr ą w literaturze przedmiotu uwa ż ana jest „ …ka ż da wypowied ź , która zmierza do stymulowania zbytu lub innego ko- 6 rzystania z towarów lub us ł ug. Poszczególne elementy tej definicji s ą nast ę puj ą ce: a) re- klam ą jest wypowied ź w radiu, telewizji, prasie, kinie, na budynku, poje ź dzie, ubraniu, meblu, plakacie, ulotce, w li ś cie itd.; b)wypowied ź ta odnosi si ę do towarów i us ł ug, jest to zatem przes ł anie w ramach szeroko rozumianego obrotu gospodarczego; c) celem bez- po ś rednim lub po ś rednim tej wypowiedzi jest nak ł onienie potencjalnych odbiorców do na- bywania towarów lub us ł ug lub innego z nich korzystania.” (por. Ustawa o zwalczaniu … s.140). Bior ą c pod uwag ę ustalone okoliczno ś ci stanu faktycznego, tj. miejsce zamieszcze- nia wypowiedzi :„Dwustronne porozumienie zawarte pomi ę dzy …. i Multimedia Polska gwa- rantuje, i ż obecne ceny nie ulegn ą podwy ż szeniu przez okres co najmniej do ko ń ca pierw- szego kwarta ł u 2004r”, czas dostarczenia jej konsumentom potencjalnym - odbiorcom, a tak ż e cel jej rozpowszechniania, stwierdzi ć nale ż y, ż e wypowied ź ta spe ł nia wszystkie wskazane wy ż ej cechy reklamy. W ocenie organu antymonopolowego by ł a ona reklam ą nieuczciw ą . Wbrew twierdzeniu skar ż onego przedsi ę biorcy, nie tylko mylnie poinformowa ł on swoich klientów o najwcze ś niejszej, z mo ż liwej, dacie wprowadzenia ewentualnej pod- wy ż ki, wprowadzaj ą c ich w ten sposób w b łą d odno ś nie deklarowanych zasad wspó ł pracy, co mog ł o wp ł yn ąć na ich decyzj ę o podpisaniu umowy z operatorem. Nie ulega bowiem w ą tpliwo ś ci, ż e jednym z podstawowych warunków decyduj ą cych o wyborze danej oferty jest cena, której niezmienno ść , w deklarowanym przez nowego operatora okresie, mog ł a stanowi ć dla wielu klientów istotne kryterium wyboru. Ponadto Spó ł ka sugerowa ł a, rów- nie ż - niezgodnie z prawd ą - i ż gwarancja cezury czasowej wynika wprost z dwustronnego porozumienia zawartego pomi ę dzy Multimedia i …. podczas gdy w rzeczywisto ś ci strony nie ustali ł y w nim obowi ą zku wzrostu cen abonamentu. W tych okoliczno ś ciach nie sposób uzna ć , i ż informacja kierowana do konsumentów by ł a jedynie wynikiem b łę du redakcyjne- go i „oczywistej pomy ł ki”., a nie celowym dzia ł aniem Spó ł ki maj ą cym zach ę ci ć jak naj- wi ę ksz ą liczb ę klientów do zawarcia umowy. Opisane dzia ł anie stanowi ł o wi ę c czyn nie- uczciwej konkurencji z art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu […], a podejmuj ą cy je w kontaktach z odbiorcami us ł ug skar ż ony operator telewizji kablowej dzia ł a ł w sposób bez- prawny. Dla udowodnienia stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsu- mentów nie jest wymagane wykazanie, aby przedsi ę biorca je stosuj ą cy zajmowa ł szcze- góln ą , kwalifikowan ą (dominuj ą c ą ) pozycj ę na rynku. Ź ród ł em tego rodzaju praktyk nie jest bowiem jedynie si ł a ekonomiczna i w ł adza rynkowa profesjonalisty, ale jego przewaga nad nieprofesjonalnymi uczestnikami obrotu, przejawiaj ą ca si ę nie tyle w indywidualnych transakcjach, co w relacjach z nieskonkretyzowan ą - co do ilo ś ci - grup ą odbiorców. Je ś li relacje te charakteryzuj ą si ę pewn ą wspóln ą cech ą , to wyst ę powanie takiego w ł a ś nie wy- ró ż nika w stosunkach danego rodzaju, nawi ą zywanych pomi ę dzy przedsi ę biorc ą a konsu- mentami wskazuje, ż e – w danej, konkretnej sprawie – mamy do czynienia nie z sum ą indywidualnych interesów, ale ze zbiorowym interesem konsumentów. Mo ż e on zosta ć naruszony równie ż i w tych sytuacjach, gdy kwestionowanymi dzia ł aniami przedsi ę biorcy dotkni ę ci s ą nie tylko aktualni, ale równie ż potencjalni jego klienci, do których jest kiero- wana np. informacja o us ł udze, czy te ż istotnej jej cesze. Do istotnych cech us ł ugi z ca łą pewno ś ci ą nale ż y zaliczy ć tak cen ę , jak i okres jej obowi ą zywania. Maj ą c na uwadze te ustalenia, nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e w przedmiotowej sprawie, nie mo ż na mówi ć o sumie indywidualnych, ale o zbiorowym interesie konsumentów, bowiem propozycja wspó ł pracy z operatorem, oferowanej na tych samych zasadach, adresowana by ł a do wszystkich by- ł ych klientów …. stanowi ą cych pewn ą zbiorowo ść , której interes, poprzez podejmowanie przez MULTIMEDIA dzia ł a ń bezprawnych, zosta ł naruszony. 7 Zgodnie z art. 23c ust. 1 ustawy antymonopolowej Prezes Urz ę du uznaje praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechania jej stoso- wania. W ocenie Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszystkie, wy- mienione wy ż ej, ustawowe przes ł anki z art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie [...] zosta ł y spe ł nione. Przedsi ę biorca, dzia ł aj ą c bezprawnie, naruszy ł obowi ą zek udzielania konsumen- tom rzetelnej i prawdziwej informacji. Z uwagi na fakt, i ż oferta handlowa Spó ł ki MULTI- MEDIA kierowana jest do bli ż ej nieokre ś lonej liczby us ł ugobiorców, najcz ęś ciej konsumen- tów indywidualnych uzna ć nale ż y, ż e zachowanie przedsi ę biorcy wype ł nia dyspozycj ę ana- lizowanego przepisu. W ocenie organu antymonopolowego stanowisko Spó ł ki reprezentowane w czasie trwania post ę powania, ż e „u ż ycie przez Ustawodawc ę s ł ów „naruszanie” i „udziela- nia” oznacza, i ż mia ł on na my ś li nie jednorazowe, mog ą ce powsta ć na skutek pomy ł ki, zdarzenie, a powtarzaj ą c ą si ę praktyk ę o charakterze ci ą g ł ym”, nie zas ł uguje na uwzgl ę d- nienie. Po pierwsze, wobec braku sprostowania informacji o okresie obowi ą zywania nie- zmienionej wysoko ś ci abonamentu, przynajmniej od momentu ukazania si ę i rozpocz ę cia rozpowszechniania czasopisma do daty powzi ę cia decyzji o podwy ż ce op ł at, informacja ta - chocia ż by ze wzgl ę du na no ś nik za pomoc ą którego zosta ł a rozpropagowana (periodyk) - ca ł y czas by ł a dost ę pna i osi ą galna dla konsumentów. Po wtóre, czynno ś ci ą jednorazow ą by ł o z pewno ś ci ą , postrzegaj ą c rzecz z punktu widzenia Spó ł ki, oddanie Informatora do druku. Natomiast dla odbiorców informacja raz powzi ę ta i nie skorygowana stanowi pe- wien element wiedzy o zasadach wspó ł pracy z operatorem, a ukszta ł towane w ten sposób przekonanie ma charakter ci ą g ł y, a nie jednorazowy. Polemika podj ę ta przez MULTIMEDIA jest w istocie swej prób ą narzucenia swoistej interpretacji przepisów, której wynik by ł by uzale ż niony od przekroczenia, b ą d ź nie, pewnego – bli ż ej nieokre ś lonego - progu inten- sywno ś ci, skuteczno ś ci, czy nasilenia polityki informacyjnej, adresowanej do konsumen- tów. Takiego pogl ą du, ze wzgl ę dów oczywistych, nie sposób uzna ć za s ł uszny. Rozpatruj ą c okoliczno ś ci sprawy, uzna ć nale ż a ł o, ż e zarzucana przedsi ę biorcy praktyka usta ł a z ko ń cem I kwarta ł u 2004r., bowiem deklaracja operatora co do sta ł o ś ci cen abonamentu obejmowa ł a okres do dnia 31 marca. Po tej dacie Spó ł ka nie podejmo- wa ł a ju ż ż adnych zobowi ą za ń w tym zakresie. Z tych wzgl ę dów podstaw ą wydania decyzji jest art. 23e ustawy antymonopolowej. W tym stanie rzeczy, orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zmianami) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 K.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsu- mentów w Gda ń sku. z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Roman Jarz ą bek Dyrektor Delegatury w Gda ń sku 8