RWR-31/2009

J 1 PREZES URZĘDU OCHRONY Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071) 344 65 87, (071) 34 05 920, fax (071) 34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-22/09/KK Wrocław, 26 listopada 2009 r. DECYZJA RWR 31/2009 Na podstawie 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. z siedzibą w Warszawie - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umarza się jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów poprzez bezprawne tj naruszające przepis art. 813§1 k.c. wprowadzanie we wzorcach umownych p.n.: 1. „Ogólne warunki kompleksowego ubezpieczenia „Bezpieczny Turysta” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r. postanowienia: a) „ składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia lub sumy gwarancyjnej ” - § 62 ust. 4; 2. „Ogólne warunki jednostkowego i rodzinnego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r. postanowienia: J 2 a) „ składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia ”- § 37 ust.4; 3. „Ogólne warunki zbiorowego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r. postanowienia: a) „ składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia ” - § 40 ust.4; co mogło stanowić naruszenie art. 24 ust. ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. UZASADNIENIE 1. W związku z otrzymanymi od Rzecznika Ubezpieczonych informacjami, iż stosowane przez Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. z siedzibą w Warszawie wzorce umowne pod nazwą „Ogólne warunki kompleksowego ubezpieczenia „Bezpieczny Turysta” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r.; „Ogólne warunki jednostkowego i rodzinnego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r. oraz „Ogólne warunki zbiorowego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r. mogą zawierać postanowienia naruszające uprawnienia konsumentów w zakresie przysługującego im roszczenia o zwrot składki ubezpieczeniowej za niewykorzystany okres ochrony ubezpieczeniowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej zwany Prezesem Urzędu) podjął decyzję o weryfikacji ww. wzorców umownych. 2. Postanowieniem nr 159/2009 z dnia 09.07.2009 r. - Prezes Urzędu, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółkę Akcyjną z siedzibą w Warszawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów o której stanowi art. 24 ust.2 pkt 1) w zw. z art. 24 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy o ochronie (…), polegającej na stosowaniu we wzorcach umownych pn.: „Ogólne warunki kompleksowego ubezpieczenia „Bezpieczny Turysta” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r. postanowienia: „ składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia lub sumy gwarancyjnej ” - § 62 ust. 4; „Ogólne warunki jednostkowego i rodzinnego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r. postanowienia „ składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia ”- § 37 ust. 4; „Ogólne warunki zbiorowego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r. postanowienia „ składkę podlegającą J 3 zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia ” - § 40 ust. 4 - które są postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. (dowód: karta 1 – 9, 10) 3. W trakcie prowadzonego postępowania Prezes Urzędu wezwał przedsiębiorcę do przedstawienia wskazanych wyżej wzorców umownych oraz zajęcia stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu PZU S.A. nadesłało żądane dokumenty oraz ustosunkowano się do postawionych zarzutów. (dowód: karta 11) 4. Analiza nadesłanych przez PZU S.A. dokumentów dała Prezesowi Urzędu podstawy do zmiany wydanego postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie, poprzez dokonanie zmiany kwalifikacji prawnej postępowania przedsiębiorcy, które w ocenie Prezesa Urzędu rodzi podstawy podejrzenia stosowania przez PZU S.A. praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Zmiana dokonana została postanowieniem nr 190/2009 z dnia 01.09.2009 r. Przedsiębiorcy zarzucono podejrzenie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów poprzez bezprawne tj. naruszające przepis art. 813 § 1 kc, wprowadzanie we wzorcach umownych pn.: „Ogólne warunki kompleksowego ubezpieczenia „Bezpieczny Turysta” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r. postanowienia: „składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia lub sumy gwarancyjnej” - § 62 ust. 4; „Ogólne warunki jednostkowego i rodzinnego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r. postanowienia: „składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia”- § 37 ust. 4; „Ogólne warunki zbiorowego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r. postanowienia: „składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia” - § 40 ust. 4 - co może stanowić naruszenie art. 24 ust.2 w zw. z art. 24 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. ” (dowód: karta ……) 5. Postanowieniem nr 158/2009 z dnia 1 września 2009 roku zmienionym następnie postanowieniem z dnia 1 września 2009 roku nr 189/2009 wszczęto odrębne postępowanie administracyjne RWR 61-21/09/KK, którym objęto między innymi zarzut podejrzenia stosowania przez PZU S.A z siedzibą w Warszawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów poprzez bezprawne tj. naruszające przepis art. 813 § 1 kc, wprowadzanie we wzorcach umownych pn.: 1. „Ogólne warunki ubezpieczenia autocasco dla klienta indywidualnego oraz małego lub średniego przedsiębiorcy” ustalonego uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/83/2008 z dnia 12.02.2008 r. postanowienia: J 4 a) „składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia” - § 20 ust. 3; 2. „Ogólne warunki ubezpieczenia autocasco dla klienta indywidualnego oraz małego lub średniego przedsiębiorcy” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/43/2009 z dnia 09.02.2009 r. postanowienia: a) „składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia” - § 20 ust. 3; 3. „Ogólne warunki ubezpieczenia PZU DOM Plus” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/49/2008 z dnia 23.01.2008 r. postanowienia: a) „składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia” - § 72 ust. 8; co może stanowić naruszenie art. 24 ust.2 w zw. z art. 24 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.” Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Wobec faktu iż Prezes Urzędu wszczął dwa postępowania o sygn. RWR 61-21/09/KK oraz RWR 61–22/09/KK obejmujące podobny stan faktyczny w zakresie zarzutu dotyczącego takich samych zachowań jednego przedsiębiorcy, to jest stosowania przez PZU S.A. w Warszawie we wzorcach umownych postanowienia o treści: „składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia”, uzasadnione było wydanie postanowienia nr 265/2009 z dnia 25 listopada w sprawie zmiany postanowienia nr 158/2009 z dnia 7 lipca 2009 roku zmienionego następnie postanowieniem 189/2009 z dnia 1 września 2000 roku w taki sposób, że dodano do niego punkt III o treści: III. „Na podstawie art. 49 ust. 1 i art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz.331 z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczyna się z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółkę Akcyjną z siedzibą w Warszawie, praktyki naruszającej zbiorowe J 5 interesy konsumentów poprzez bezprawne tj. naruszające przepis art. 813 § 1 kc, wprowadzanie we wzorcach umownych pn.: 1. „Ogólne warunki kompleksowego ubezpieczenia „Bezpieczny Turysta” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r. postanowienia: a) „składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia lub sumy gwarancyjnej” - § 62 ust. 4; 2. „Ogólne warunki jednostkowego i rodzinnego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r. postanowienia: a) „składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia”- § 37 ust. 4; 3. „Ogólne warunki zbiorowego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków” ustalone uchwałą Zarządu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej nr UZ/110/2008 z dnia 03.03.2008 r. postanowienia: a) „składkę podlegającą zwrotowi ustala się proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej oraz niewykorzystanej sumy ubezpieczenia” - § 40 ust. 4. co może stanowić naruszenie art. 24 ust.2 w zw. z art. 24 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.” Wydanie powyższego postanowienia nr 265/2009 skutkuje prowadzeniem jednego postępowania administracyjnego i w konsekwencji także wydaniem rozstrzygnięcia dotyczącego zarzutów objętych niniejszym postępowaniem. W tej sytuacji prowadzenie przedmiotowego postępowania zgodnie z art. 105 k.p.a. stało się bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak na wstępie. Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. Otrzymuje: Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie al. Jana Pawła II 24 00-133 Warszawa Radca Prawny Wiesława Boruń