RWR-27/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071) 344 65 87, (071) 34 05 920, fax (071) 34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl Wrocław, 23 października 2009 r. RWR 61-7/09/ZK DECYZJA RWR 27/2009 Na podstawie 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Monice Brączyk prowadzącej działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą „IN-NET Systemy Komputerowe” przy ul. Świdnickiej 24 w Dzierżoniowie - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza się jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegającej na: 1. zamieszczeniu we wzorcu umownym pn. „Umowa o świadczenie usług internetowych” następujących zapisów: • • • • § 4 zd. 2 „(…) Jednocześnie Usługodawca zastrzega, iż nie odpowiada za szkody spowodowane niemożnością świadczenia usług z przyczyn, na które Usługodawca nie ma wpływu (np. nieprawidłowe działanie urządzeń innych operatorów telekomunikacyjnych zakłócenia z innych linii oraz uszkodzenia spowodowane wpływem warunków atmosferycznych” • • • • § 6 zd. 2 „(…) Usługodawca może bez uprzedniego powiadomienia nie ponosząc odpowiedzialności, ograniczyć korzystanie z usługi lub pogorszyć jej jakość w celu przeprowadzenia prac technicznych.” które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. 2. zamieszczeniu we wzorcu umownym pn. „Regulamin usług internetowych świadczonych przez IN-NET Systemy Komputerowe s.c.” następujących zapisów: • Tytuł „Opłaty” pkt 6 „W przypadku przekroczenia terminu płatności o 30 dni, abonent zostaje odłączony od sieci w trybie natychmiastowym . IN-NET ma również prawo rozwiązać w tym przypadku umowę w trybie natychmiastowym. Kolejne podłączenie do sieci będzie wymagało uiszczenia opłaty instalacyjnej.” 2 • Tytuł „Opłaty” pkt 9 „Wszelkie zmiany cen usług zostaną podane z minimum 30 dniowym wyprzedzeniem, zmiana cen nie stanowi zmiany warunków umowy.” • Tytuł „Postanowienia końcowe” pkt 5 „Dostawca zastrzega sobie możliwość krótkich przerw w świadczeniu usług internetowych spowodowanych czynnościami związanymi z obsługą systemu, jak również rozbudową sieci.” które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. 3. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: a) niezawieranie w umowach z konsumentami informacji na temat: • danych określających czas oczekiwania na przyłączenie do sieci lub określających termin rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); • sposobów uzyskania informacji o aktualnym cenniku, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); • wysokości kar umownych w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi telekomunikacyjnej, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); • trybu postępowania reklamacyjnego, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); • możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); b) niezamieszczenie w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych informacji na temat: • adresu i siedziby dostawcy usług, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 60 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); • zasad wypłaty kar umownych, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 60 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); • trybu postępowania reklamacyjnego, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); UZASADNIENIE Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu, zgodnie z przewidzianymi w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów kompetencjami przeprowadził badanie zgodności postępowania przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych na terenie województwa dolnośląskiego i lubuskiego, z przepisami art. 384 i n kc., oraz ustawą z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. nr 50, poz. 331 z późn. zm.) [zw. dalej także ustawą o ochronie (…) ] w zakresie przestrzegania zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zw. dalej także Prezesem Urzędu, organem] w toku postępowania wyjaśniającego wstępnie ustalił, iż działalność przedsiębiorcy może odbywać się z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym wszczęcie 3 postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. (dowód: RWR 402-2/08/KK/ZK ) W związku z tym - Postanowieniem nr 60/2009 z dnia 4 marca 2009 r. - Prezes Urzędu, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Monikę Brączyk i Piotra Siewierę prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą „IN-NET Systemy Komputerowe” przy ul. Świdnickiej 24 w Dzierżoniowie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której stanowi art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie (…) polegającej na umieszczeniu we wzorcach umownych pn. „Umowa o świadczenie usług internetowych” oraz „Regulamin usług internetowych świadczonych przez IN-NET Systemy Komputerowe s.c.” zapisów, które są wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym stanowi art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego oraz braku umieszczenia w ww. wzorcach umownych informacji dotyczących danych określających czas oczekiwania na przyłączenie do sieci lub określających termin rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych, sposobów uzyskania informacji o aktualnym cenniku trybu postępowania reklamacyjnego, możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego a także wysokości kar umownych w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi telekomunikacyjnej, adresu i siedziby dostawcy usług oraz zasad wypłaty kar umownych co mogło naruszać obowiązek ciążący na przedsiębiorcach na mocy odpowiednich postanowień art. 56 oraz art. 60 Prawa telekomunikacyjnego. (dowód: karta 1-2) Ponadto – zgodnie z punktem 2. Postanowienia nr 60/2009 – Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów materiały (9 kart) uzyskanych w trakcie wymienionego wyżej postępowania wyjaśniającego (nr sygn. RWR 402-2/08/KK/ZK). (dowód: karta 1-2) Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: Uczestnik postępowania Monika Brączyk prowadziła działalność gospodarczą wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta Dzierżoniów pod numerem 009040/2003 a przedmiotem tej działalności była między innymi działalność z zakresu transmisji danych, radiokomunikacji oraz działalności telekomunikacyjnej pozostałej. W dniu 10 września 2003 roku pomiędzy Moniką Brączyk a Robertem Piotrem Siewierą została zawarta umowa spółki prawa cywilnego, zgodnie z którą ww. wspólnicy zawarli umowę spółki pod firmą IN-NET Systemy Komputerowe s.c.. Siedziba Spółki mieściła się przy ul. Słowackiego 18/5 w Dzierżoniowie. Umowa spółki została zawarta na czas nieokreślony a celem zawiązania spółki było między innymi prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług internetowych. Decyzją Prezydenta Miasta Dzierżoniów Nr BA-1/6412-154/08/7790 z dnia 2 czerwca 2008 roku na wniosek Moniki Brączyk ww. wpis do ewidencji działalności gospodarczej został wykreślony z dniem 31 maja 2008 roku. Jednocześnie z dniem 16 czerwca 2008 roku przedsiębiorca telekomunikacyjny występujący pod nazwą IN-NET Systemy Komputerowe s.c. Monika Bączyk, Robert Siewiera został wykreślony z rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych. W tym samym dniu w powyższym rejestrze dokonano wpisu przedsiębiorcy o nazwie IN-NET Systemy Komputerowe Robert Siewiera w Dzierżoniowie. (dowód: zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej: k. 8; umowa spółki prawa cywilnego: k. 12, zaświadczenie Urzędu Miasta Dzierżoniów: k. 38, pismo Urzędu Komunikacji Elektronicznej Delegatury we Wrocławiu: k. 35, zaświadczenie o wpisie do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych: k. 45) 4 Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje : Zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 jest obligatoryjne, co oznacza, iż ustalenie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ brak podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, iż przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III SA 2225/01) podniósł, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Postępowanie w sprawach naruszenia zbiorowych interesów konsumentów podobnie jak każde inne postępowanie administracyjne, toczy się z udziałem osób mających przymiot strony. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o ochronie(…) , stroną postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów jest każdy, wobec kogo zostało wszczęte postępowanie w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów . Zgodnie natomiast z przepisem art. 24 ust.2 , przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Przepisy określające zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, zawarte w art. 24 ustawy o ochronie (…) stosuje się zatem jedynie do przedsiębiorców i ich związków. Definicja legalna pojęcia „przedsiębiorcy” zawarta jest w art. 4 ustawy o ochronie(…) Zgodnie z art. 4 pkt 1 powołanego artykułu, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy, rozumie się przez to m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Po myśli natomiast art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.) przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu postawił zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów Monice Brączyk prowadzącej działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą „IN-NET Systemy Komputerowe” w Dzierżoniowie. W toku prowadzonego postępowania ujawniono jednak, że osoba, której postawiono zarzuty, nie jest już przedsiębiorcą. Monika Brączyk, jak wynika z zaświadczenia o wykreśleniu z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Dzierżoniowa, od dnia 31 maja 2008 roku nie prowadzi działalności gospodarczej, w tym działalności telekomunikacyjnej. Oznacza to, iż w niniejszej sprawie Prezes Urzędu postawił zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów podmiotowi, który nie posiada legitymacji biernej do występowania jako strona w przedmiotowej sprawie. Nie posiadanie przymiotu przedsiębiorcy przez osobę, wobec której wszczęto postępowanie o stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów stanowi przeciwwskazanie prawne do prowadzenia postępowania, a w konsekwencji uniemożliwia wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W tym stanie rzeczy należało stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. umorzyć – wszczęte w niniejszej sprawie – postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. 5 Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak na wstępie. Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 kp.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. Otrzymuje: Brączyk Monika ul. Słowackiego18/5 58-200 Dzierżoniów