RWA-40/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI i KONSUMENTÓW W WARSZAWIE RWA-430-02/06/GM Warszawa, dn. 30 listopada 2006 r. DECYZJA nr RWA – 40/2006 Na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 ust. 1 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania administracyjnego, – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Zak ł ad Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w Ostrowi Mazowieckiej kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 11.579,40 z ł (s ł ownie: jedena ś cie tysi ę cy pi ęć set siedemdziesi ą t dziewi ęć z ł otych 40/100), co stanowi równowarto ść 3.000 euro (s ł ownie: trzy tysi ą ce euro), w zwi ą zku z udzieleniem , na żą danie Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wystosowane na podstawie art. 45 ww. ustawy, nieprawdziwych informacji o niepodejmowaniu dzia ł a ń maj ą cych na celu wzruszenie uchwa ł y Rady Miasta Ostrów Mazowiecka nr IX/46/2003 i wprowadzenie wy ż szych maksymalnych op ł at za odbiór odpadów komunalnych – w post ę powaniu antymonopolowym o sygn. RWA-41-4/05/GM, prowadzonym w sprawie podejrzenia nadu ż ywania przez Zak ł ad Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w Ostrowi Mazowieckiej pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów komunalnych z terenu Miasta Ostrów Mazowiecka poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania i rozwoju konkurencji na rynku wywozu odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu Miasta Ostrów Mazowiecka wskutek przerzucania na przedsi ę biorców wywo żą cych odpady komunalne na sk ł adowisko w Lubiejewie Starym kosztów sk ł adowania tych odpadów (art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). UZASADNIENIE W trakcie post ę powania antymonopolowego prowadzonego z urz ę du przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatur ę w Warszawie w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez spó ł k ę Zak ł ad Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w Ostrowi Mazowieckiej (dalej: ZGKiM, Spó ł ka) pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów komunalnych z terenu Miasta Ostrów Mazowiecka poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania i rozwoju konkurencji na rynku wywozu odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu Miasta Ostrów Mazowiecka wskutek przerzucania na przedsi ę biorców wywo żą cych odpady komunalne na sk ł adowisko w Lubiejewie Starym kosztów sk ł adowania tych odpadów (art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów), Prezes UOKiK wezwa ł ZGKiM, na podstawie art. 45 ww. ustawy, do udzielenia informacji w sprawie. ZGKiM zosta ł a wezwana do poinformowania, czy podejmowa ł a dzia ł ania w celu wzruszenia uchwa ł y Rady Miasta Ostrów Mazowiecka nr IX/46/2003 z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie maksymalnych op ł at za odbiór odpadów komunalnych. W przypadku podejmowania takich dzia ł a ń , nale ż a ł o przedstawi ć korespondencj ę prowadzon ą w tej sprawie z Miastem Ostrów Mazowiecka i sporz ą dzane przez ZGKiM, b ą d ź na jej zlecenie, analizy ekonomiczne potwierdzaj ą ce celowo ść podwy ż szenia maksymalnych wysoko ś ci op ł at okre ś lonych uchwa łą nr IX/46/2003 (pismo Prezesa UOKiK do ZGKiM z dnia 19 sierpnia 2005 r.). W odpowiedzi ZGKiM stwierdzi ł a, ż e nie dysponuje dokumentami wskazuj ą cymi na sk ł adanie przez ni ą propozycji przyj ę cia górnych stawek op ł at za wywóz odpadów komunalnych wy ż szych ni ż przyj ę te w ww. uchwale. ZGKiM poinformowa ł a zarazem, ż e „nie podejmowa ł a dzia ł a ń /bezpo ś rednio po podj ę ciu/ w celu wzruszenia /zmiany/ uchwa ł y ustalaj ą cej op ł aty za odbiór odpadów komunalnych” (pismo ZGKiM z dnia 30 sierpnia 2005 r.). Opieraj ą c si ę na informacjach uzyskanych od ZGKiM, Prezes UOKiK wyda ł w dniu 30 grudnia 2005 r. decyzj ę nr RWA-42/2005, w której: (I) na podstawie art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzna ł za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nadu ż ywanie przez ZGKiM pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów komunalnych z terenu Miasta Ostrów Mazowiecka poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania i rozwoju konkurencji na rynku wywozu odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu Miasta Ostrów Mazowiecka wskutek braku uwzgl ę dnienia w kalkulacji ceny wywozu odpadów komunalnych pe ł nych kosztów ich sk ł adowania na sk ł adowisku odpadów w Lubiejewie Starym, które obci ąż aj ą innych przedsi ę biorców wywo żą cych odpady komunalne na to sk ł adowisko, co utrudnia innym przedsi ę biorcom podj ę cie konkurencji w zakresie wywozu odpadów – i nakaza ł zaniechania jej stosowania; (II) na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów na ł o ż y ł na ZGKiM kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 27.300 z ł (s ł ownie: dwadzie ś cia siedem tysi ę cy trzysta z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. W dniu 15 stycznia 2006 r. ZGKiM odwo ł a ł a si ę od decyzji Prezesa UOKiK. W uzasadnieniu odwo ł ania, odmiennie ni ż w pi ś mie z dnia 30 sierpnia 2005 r., ZGKiM stwierdzi ł a, ż e po przyj ę ciu przez Rad ę Miasta Ostrów Mazowiecka uchwa ł y nr IX/46/2003 przedstawia ł a organom Miasta propozycje zmiany cen us ł ug odbioru odpadów. Z tre ś ci odwo ł ania ZGKiM wynika, ż e pismem z dnia 17 lutego 2004 r. jej Oddzia ł Oczyszczania Miasta zasygnalizowa ł Prezesowi ZGKiM konieczno ść zmiany cen us ł ug odbioru odpadów komunalnych. Pismami z dnia 9 lipca 2004 r. oraz z dnia 14 listopada 2005 r. ZGKiM przedstawi ł a Burmistrzowi Miasta Ostrów Mazowiecka propozycje zmian maksymalnych stawek op ł at za us ł ugi odbioru odpadów komunalnych, okre ś lonych w uchwale Rady Miasta uchwale nr IX/46/2003 z dnia 24 czerwca 2003 r. (por.: za łą czniki do odwo ł ania ZGKiM z dnia 15 stycznia 2006 r.). 2 W ś wietle uzasadnienia odwo ł ania ZGKiM od decyzji nr RWA-42/2005, Prezes UOKiK uzna ł , ż e odpowied ź ZGKiM na pytania zadane pismem z dnia 19 sierpnia 2005 r. mog ł a zawiera ć nieprawdziwe informacje o niepodejmowaniu dzia ł a ń maj ą cych na celu wzruszenie uchwa ł y Rada Miasta Ostrów Mazowiecka nr IX/46/2003 i wprowadzenie wy ż szych maksymalnych op ł at za odbiór odpadów komunalnych. Wobec tego Prezes UOKiK postanowi ł w dniu 25 sierpnia 2006 r. o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie na ł o ż enia na ZGKiM kary pieni ęż nej, o której mowa w art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z udzieleniem nieprawdziwych informacji w toku post ę powania antymonopolowego o sygn. RWA-41- 4/05/GM w odpowiedzi na żą danie wystosowane przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 45 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustosunkowuj ą c si ę do stawianego jej zarzutu, ZGKiM zaprzeczy ł a, jakoby pismem z dnia 19 sierpnia 2005 r. udzieli ł a Prezesowi UOKiK nieprawdziwych informacji. Tym samym Spó ł ka zakwestionowa ł a istnienie podstaw do na ł o ż enia na ni ą kary pieni ęż nej, o której mowa w art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du postanowi ł o zaliczeniu w poczet dowodów informacji uzyskanych w prowadzonym z urz ę du post ę powaniu antymonopolowym w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez ZGKiM pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów komunalnych z terenu Miasta Ostrów Mazowiecka (sygn. akt RWA-41-4/05/GM), a tak ż e informacji zawartych w odwo ł aniu ZGKiM z dnia 15 stycznia 2006 r. od decyzji Prezesa UOKiK nr RWA-42/2005 z dnia 30 grudnia 2005 r., o czym Spó ł ka zosta ł a poinformowana. W trakcie niniejszego post ę powania Prezes UOKiK zebra ł tak ż e od ZGKiM dodatkowe wyja ś nienia w sprawie. Strona zosta ł a zawiadomiona o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego w niniejszym post ę powaniu oraz o mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z materia ł em zgromadzonym w aktach sprawy w siedzibie Delegatury UOKiK w Warszawie. ZGKiM nie skorzysta ł a z prawa do zapoznania si ę z materia ł em zgromadzonym w aktach sprawy. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje. ZGKiM jest spó ł k ą komunaln ą Miasta Ostrów Mazowiecka, w ł a ś cicielem komunalnego sk ł adowiska odpadów w Lubiejewie Starym, które zosta ł o do Spó ł ki wniesione aportem w drodze uchwa ł y Zarz ą du Miasta w Ostrowi Mazowieckiej nr 134/264/2002 z dnia 13 wrze ś nia 2002 r. Spó ł ka ś wiadczy us ł ugi zwi ą zane z wywozem odpadów komunalnych z terenu nieruchomo ś ci znajduj ą cych si ę na terytorium Miasta Ostrów Mazowiecka. Ponadto ZGKiM administruje ww. sk ł adowiskiem odpadów. Prezes UOKiK prowadzi ł z urz ę du post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez ZGKiM pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów komunalnych z terenu Miasta Ostrów Mazowiecka poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania i rozwoju konkurencji na rynku wywozu odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu Miasta Ostrów Mazowiecka wskutek przerzucania na przedsi ę biorców wywo żą cych odpady komunalne na sk ł adowisko w Lubiejewie Starym kosztów sk ł adowania tych odpadów (art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). 3 W jego trakcie Prezes UOKiK bada ł m.in. wysoko ść obowi ą zuj ą cych na terenie Miasta Ostrów Mazowiecka górnych stawek op ł at ponoszonych przez w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci za us ł ugi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. W ś wietle art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 13 wrze ś nia 1996 r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (Dz. U. Nr 132, poz. 622 ze zm.), w brzmieniu obowi ą zuj ą cym do dnia 13 pa ź dziernika 2005 r. rada gminy mia ł a uprawnienie do ustalania ww. górnych stawek op ł at, w drodze uchwa ł y 1 . Dla rozstrzygni ę cia sprawy niezb ę dne by ł o tak ż e ustalenie, czy ZGKiM wp ł ywa ł a na wysoko ść uchwalanych przez Rad ę Miasta górnych stawek ww. op ł at – po przyj ę ciu przez Rad ę Miasta Ostrów Mazowiecka uchwa ł y nr IX/46/2003 z dnia 24 czerwca 2003 r. W tym celu Prezes UOKiK wezwa ł ZGKiM do poinformowania, czy Spó ł ka podejmowa ł a dzia ł ania w celu wzruszenia ww. uchwa ł y Rada Miasta Ostrów Mazowiecka i wprowadzenia wy ż szych maksymalnych op ł at za odbiór odpadów komunalnych (pyt. nr 2). W przypadku, je ż eli ZGKiM podejmowa ł a takie dzia ł ania, nale ż a ł o wskaza ć ww. dzia ł ania. Odpowied ź nale ż a ł o udokumentowa ć , przedstawiaj ą c np. korespondencj ę prowadzon ą przez spó ł k ę z Miastem w omawianej sprawie, sporz ą dzane przez ZGKiM, b ą d ź na jej zlecenie, analizy ekonomiczne potwierdzaj ą ce celowo ść podwy ż szenia maksymalnych wysoko ś ci op ł at okre ś lonych uchwa łą nr IX/46/2003 itp. (pyt. nr 3) (pismo do ZGKiM z dnia 19 sierpnia 2005 r.). Zgodnie z dyspozycj ą art. 45 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes UOKiK w ww. pi ś mie zawar ł zakres informacji, cel żą dania, termin na udzielenie wyja ś nie ń , pouczenie o sankcjach za nieudzielanie informacji, b ą d ź za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d. Na wezwanie Prezesa UOKiK do przed ł o ż enia wskazanych wy ż ej informacji, ZGKiM stwierdzi ł a, ż e nie dysponuje dokumentami wskazuj ą cymi na sk ł adanie przez ni ą propozycji przyj ę cia górnych stawek op ł at za wywóz odpadów komunalnych wy ż szych ni ż przyj ę te w uchwale nr IX/46/2003. ZGKiM poinformowa ł a zarazem, ż e „nie podejmowa ł a dzia ł a ń /bezpo ś rednio po podj ę ciu/ w celu wzruszenia /zmiany/ uchwa ł y ustalaj ą cej op ł aty za odbiór odpadów komunalnych” (pismo ZGKiM z dnia 30 sierpnia 2005 r.). Opieraj ą c si ę m.in. na przytaczanych wy ż ej informacjach uzyskanych od ZGKiM, Prezes UOKiK wyda ł decyzj ę nr RWA-42/2005. W odwo ł aniu z dnia 15 stycznia 2006 r. od tej decyzji ZGKiM stwierdzi ł a, ż e po przyj ę ciu przez Rad ę Miasta Ostrów Mazowiecka uchwa ł y nr IX/46/2003 przedstawia ł a organom Miasta propozycje zmiany cen us ł ug odbioru odpadów. Na dowód tego ZGKiM przedstawi ł a stosowne pisma. Pismem z dnia 17 lutego 2004 r. Oddzia ł Oczyszczania Miasta ZGKiM z ł o ż y ł do Prezesa ZGKiM wniosek o zmian ę cen us ł ug odbioru odpadów komunalnych. Pismo to mia ł o charakter wewn ą trzzak ł adowy. Takiego charakteru nie mia ł o ju ż jednak pismo z dnia 9 lipca 2004 r., w którym ZGKiM przedstawi ł a Burmistrzowi Miasta Ostrów Mazowiecka propozycje zmian maksymalnych stawek op ł at za us ł ugi odbioru odpadów komunalnych, okre ś lonych w uchwale Rady Miasta nr IX/46/2003 z dnia 24 czerwca 2003 r. (przekazane jako za łą czniki do odwo ł ania ZGKiM z dnia 15 stycznia 2006 r. od decyzji nr RWA- 1 Obecnie ustalanie ww. stawek jest o b o w i ą z k i e m , a nie wy łą cznie uprawnieniem, rady gminy. Wynika to ze znowelizowanych przepisów ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach. Stosownie do art. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 175, poz. 1458) z dniem 13 pa ź dziernika 2005 r. art. 6 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie: „Rada gminy okre ś la, w drodze uchwa ł y, górne stawki op ł at ponoszonych przez w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci za us ł ugi, o których mowa w ust. 1” 4 42/2005). W pi ś mie z dnia 9 lipca 2004 r. Prezes Spó ł ki zwróci ł si ę „z pro ś b ą o zmian ę cen us ł ug odbioru odpadów komunalnych”. Wniosek uzasadnia ł tym, ż e „ceny us ł ug ś wiadczonych przez Oddzia ł Oczyszczania Miasta obowi ą zuj ą od 01.04.2002 r. i nie uleg ł y zmianie przez okres dwóch lat mimo wzrostu cen paliwa, cz ęś ci zamiennych, us ł ug remontowych samochodów, podatków, op ł at na rzecz ochrony ś rodowiska”. Prezes ZGKiM przedstawi ł Burmistrzowi Miasta Ostrów Mazowiecka kalkulacje kosztów us ł ug ś wiadczonych przez ZGKiM, oraz propozycje cen za te us ł ugi wraz z projektem stosownej uchwa ł y Rady Miasta. Równie ż w pi ś mie do Burmistrza Miasta Ostrów Mazowiecka z dnia 14 listopada 2005 r. (zatem wys ł ane ju ż po odpowiedzi na pismo Prezesa UOKiK z dnia 19 sierpnia 2005 r.), Prezes ZGKiM za łą czy ł projektowane kalkulacje kosztów us ł ug ś wiadczonych przez Spó ł k ę , cenniki us ł ug i projekt stosownej uchwa ł y Rady Miasta. W odpowiedzi na postawiony przez Prezesa UOKiK zarzut udzielenia nieprawdziwych informacji Spó ł ka stwierdzi ł a (pismo z dnia 6 wrze ś nia 2006 r.), ż e w jej ocenie udzielone informacje w toku post ę powania antymonopolowego by ł y prawdziwe. Spó ł ka uzasadni ł a, ż e zapytanie Prezesa UOKiK z dnia 19 sierpnia 2005 r. dotyczy ł o „wzruszenia uchwa ł y Rady Miasta Ostrów Mazowiecka z dnia 24 czerwca 2003 r. nr IX/46/2003”. W ocenie ZGKiM u ż yty w pytaniu termin ,,wzruszenie” nale ż a ł o rozumie ć jako jej podwa ż enie, zakwestionowanie, czy te ż zaskar ż enie do S ą du Administracyjnego. ZGKiM podkre ś li ł a, ż e gdyby Prezesowi UOKiK chodzi ł o o wysi ł ki zmierzaj ą ce do zmiany podj ę tej i prawomocnej uchwa ł y to nale ż a ł o w pi ś mie u ż y ć takiego terminu. Pod u ż ytym poj ę ciem ,,wzruszenie” ZGKiM rozumia ł a zupe ł nie inny stan faktyczny. Ustosunkowuj ą c si ę zatem do stawianego zarzutu Spó ł ka wyja ś ni ł a, ż e w pi ś mie z dnia 17 lutego 2004 r. kierownik jej oddzia ł u zasygnalizowa ł Prezesowi ZGKiM ewentualne podj ę cie nowej uchwa ł y w sprawie maksymalnych cen op ł at za odbiór odpadów. Pismo to mia ł o charakter wewn ą trzzak ł adowy. Natomiast pismo Spó ł ki do Burmistrza Miasta Ostrów Mazowiecka z dnia 9 lipca 2004 r. po konsultacji z Burmistrzem Miasta nie otrzyma ł o dalszego biegu. Pismo z dnia 14 listopada 2005 r. otrzyma ł o urz ę dowy bieg, o czym ś wiadczy numer nadany pismu jak równie ż prezentata na pi ś mie. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze wyja ś nienia ZGKiM uzna ł a, i ż jej dzia ł ania w trakcie ca ł ego post ę powania antymonopolowego by ł y prawid ł owe, a udzielone wyja ś nienia wyczerpuj ą ce i konkretne. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje. Stosownie do art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przedsi ę biorcy i zwi ą zki przedsi ę biorców s ą obowi ą zani do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żą danie Prezesa UOKiK. Zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, żą danie Prezesa UOKiK przekazania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów powinno zawiera ć : (1) wskazanie zakresu informacji i okresu, którego dotycz ą ; (2) wskazanie celu żą dania; (3) wskazanie terminu udzielenia informacji; (4) pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d. Obowi ą zek udzielania wszelkich koniecznych informacji, które niezb ę dne s ą Prezesowi UOKiK do realizacji ustawowych dzia ł a ń , ci ąż y na wszystkich przedsi ę biorcach, którzy dysponuj ą wiadomo ś ciami istotnymi dla prowadzonego przez Prezesa UOKiK post ę powania. Ka ż dy przedsi ę biorca, do którego Prezes UOKiK zwróci si ę z żą daniem udzielenia 5 informacji, ma obowi ą zek udzielenia odpowiedzi w pe ł nym zakresie w terminie wyznaczonym przez Prezesa UOKiK 2 . Zatem od momentu otrzymania wezwania Prezesa UOKiK, na przedsi ę biorcy ci ąż y obowi ą zek podj ę cia wszelkich niezb ę dnych czynno ś ci do przygotowania i przes ł ania zupe ł nych i zgodnych z prawd ą informacji. W przypadku cho ć by nieumy ś lnego udzielenia przez przedsi ę biorc ę informacji nieprawdziwych, Prezes UOKiK mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą przewidzian ą w art. 101 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść od 1.000 do 50.000.000 euro. Kary pieni ęż ne nak ł adane w drodze decyzji z tytu ł u udzielenia informacji nieprawdziwych s ą karami zwi ą zanymi z naruszeniami proceduralnymi odnosz ą si ę niew ą tpliwie do stron post ę powania antymonopolowego. S ą to sankcje za naruszenie obowi ą zku natury procesowej, w administracyjnym stadium post ę powania antymonopolowego. Maj ą one charakter represyjny (nak ł adane s ą za naruszenie ustawowego obowi ą zku udzielenia informacji na żą danie Prezesa Urz ę du), prewencyjny (maj ą zapobiega ć podobnym naruszeniom w przysz ł o ś ci i zniech ę ca ć do naruszania prawa), a zagro ż enie nimi (potencjalna mo ż liwo ść na ł o ż enia kary przez Prezesa Urz ę du) nadaje im charakter dyscyplinuj ą cy 3 . Prezes UOKiK mo ż e skutecznie żą da ć przekazania informacji i dokumentów od przedsi ę biorców i zwi ą zków przedsi ę biorców. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 86 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. – Przepisy wprowadzaj ą ce ustaw ę o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808), pod poj ę ciem „przedsi ę biorcy” w sprawach dotycz ą cych nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807), a tak ż e: a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu. W niniejsze sprawie nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e ZGKiM jest przedsi ę biorc ą . ZGKiM jest spó ł k ą prawa handlowego, wpisan ą do Rejestru Przedsi ę biorców. ZGKiM prowadzi dzia ł alno ść polegaj ą c ą na ś wiadczeniu us ł ug zwi ą zanych z wywozem odpadów komunalnych z terenu nieruchomo ś ci znajduj ą cych si ę na terytorium Miasta Ostrów Mazowiecka. Ponadto ZGKiM administruje równie ż sk ł adowiskiem odpadów w Lubiejewie Starym. Wobec powy ż szego ZGKiM posiada przymiot przedsi ę biorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym nie budzi w ą tpliwo ś ci, ż e Prezes Urz ę du móg ł od ZGKiM wymaga ć , na podstawie art. 45 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, udzielenia zgodnych z prawd ą odpowiedzi na pismo z dnia 19 sierpnia 2005 r., pod rygorem na ł o ż enia na ZGKiM kary pieni ęż nej, o której mowa w art. 101 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy. Wbrew ustawowemu obowi ą zkowi, odpowiadaj ą c na pismo Prezesa UOKiK z dnia 19 sierpnia 2005 r., ZGKiM udzieli ł a informacji nieprawdziwych. W odpowiedzi na pytania nr 2 i 3 ww. pisma Prezesa UOKiK, udzielonej w dniu 30 sierpnia 2005 r., ZGKiM przekaza ł a nieprawdziwe informacje dotycz ą ce podejmowania przez ZGKiM dzia ł a ń maj ą cych na celu wprowadzenie wy ż szych maksymalnych op ł at za odbiór odpadów 2 E. Modzelewska-W ą chal: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 222. 3 Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 7 kwietnia 2004 r. (sygn. akt III SK 31/04). 6 komunalnych ni ż w uchwale Rady Miasta Ostrów Mazowiecka nr IX/46/2003. Spó ł ka poinformowa ł a bowiem, ż e ż adnych takich dzia ł a ń nie podejmowa ł a. Odpowied ź Spó ł ki musia ł a by ć przez Prezesa UOKiK zinterpretowana w ten sposób, ż e Spó ł ka nie podejmowa ł a ż adnych kroków, których celem by ł oby wp ł yni ę cie na zmian ę cen us ł ug odbioru odpadów komunalnych . Tymczasem w ś wietle informacji przekazanych w odwo ł aniu z dnia 15 stycznia 2006 r. od decyzji Prezesa UOKiK nr RWA-42/2005 nale ż y uzna ć , ż e ZGKiM podejmowa ł a dzia ł ania opisane w pytaniu trzecim pisma Prezesa UOKiK z dnia 19 sierpnia 2005 r. Prowadzi ł a bowiem korespondencj ę z Miastem Ostrów Mazowiecka ( ś ci ś lej, z Burmistrzem Miasta) w sprawie podwy ż szenie maksymalnych wysoko ś ci op ł at okre ś lonych uchwa łą nr IX/46/2003. Pismem z dnia 9 lipca 2004 r. Prezes ZGKiM zwróci ł si ę do Burmistrza Miasta „z pro ś b ą o zmian ę cen us ł ug odbioru odpadów komunalnych” , przedstawiaj ą c mu zarazem kalkulacje kosztów us ł ug ZGKiM, propozycje cen za te us ł ugi i projekt stosownej uchwa ł y Rady Miasta w sprawie ustalenia górnej stawki op ł at ponoszonych przez w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci za odbiór odpadów komunalnych. Powy ż sze okoliczno ś ci ś wiadcz ą jednoznacznie o podejmowaniu przez ZGKiM dzia ł a ń maj ą cych na celu wprowadzenie przez Rad ę Miasta wy ż szych maksymalnych op ł at za odbiór odpadów komunalnych ni ż w uchwale nr IX/46/2003. Powo ł ywanym wy ż ej pismem z dnia 9 lipca 2004 r. ZGKiM przedstawia ł a bowiem Burmistrzowi Miasta argumenty maj ą ce przekona ć go o celowo ś ci zwi ę kszenia maksymalnych op ł at za odbiór odpadów komunalnych, przedstawiaj ą c mu konkretne propozycje zmian ww. stawek i ich ekonomiczne uzasadnienie. Prezes UOKiK nie uzna ł argumentacji ZGKiM , jakoby z uwagi na sposób sformu ł owania pyta ń , pismo Prezesa UOKiK z dnia 19 sierpnia 2005 r. mog ł o by ć zinterpretowane jako dotycz ą ce wy łą cznie podwa ż enia, zakwestionowania lub zaskar ż enia uchwa ł y nr IX/46/2003 do s ą du administracyjnego, nie za ś jako dotycz ą ce wszelkiego rodzaju oddzia ł ywania przez ZGKiM na organy Miasta w celu zmiany ww. uchwa ł y. W ocenie Prezesa UOKiK u ż ycie w pytaniu terminu ,,wzruszenie” nie dawa ł o podstaw – wbrew temu, co obecnie podnosi ZGKiM – do takiego ograniczenia znaczenia pyta ń zawartych w pi ś mie z dnia 19 sierpnia 2005 r. Z pyta ń tych jednoznacznie wynika ł o, ż e dotycz ą wszelkich dzia ł a ń podejmowanych przez ZGKiM w celu zmiany wysoko ś ci górnych stawek op ł at za wywóz odpadów komunalnych. W ł a ś ciwe znaczenie zadanych pyta ń we sposób jednoznaczny wynika ł o z ich brzmienia, jak równie ż z kontekstu tych pyta ń , w szczególno ś ci z charakteru dokumentów, jakich Prezes UOKiK za żą da ł w nich od ZGKiM na udokumentowanie jej ewentualnych prób „wzruszenia” ww. uchwa ł y. W swoim pytaniu Prezes UOKiK wezwa ł bowiem do przedstawienia wszelkiego rodzaju dokumentów, w tym „korespondencji prowadzonej przez ZGKiM z Miastem, a tak ż e sporz ą dzanych przez ZGKiM, b ą d ź na jej zlecenie, analiz ekonomicznych potwierdzaj ą cych celowo ść podwy ż szenia maksymalnych wysoko ś ci op ł at okre ś lonych uchwa łą Rady Miasta nr IX/46/2003”. Wskazywa ł o to jednoznacznie na intencj ę Prezesa UOKiK wykazania przez ZGKiM, czy i w jaki sposób podejmowa ł a jakiekolwiek kroki maj ą ce wp ł yn ąć na decyzj ę organów Miasta co do wysoko ś ci maksymalnych stawek op ł at za wywóz odpadów komunalnych. Jest oczywiste, ż e zakre ś laj ą c pytania w powy ż szy, mo ż liwie szeroki, sposób i formu ł uj ą c katalog wymaganych dokumentów obejmuj ą cy wszelk ą korespondencj ę z Miastem, Prezes UOKiK d ąż y ł do uzyskania wiedzy o wszystkich krokach podejmowanych przez ZGKiM w celu zmiany wysoko ś ci górnych stawek op ł at za wywóz odpadów komunalnych, a nie tylko o tych krokach, które mog ł y s ł u ż y ć „podwa ż eniu, 7 zakwestionowaniu, czy te ż zaskar ż eniu uchwa ł y nr IX/46/2003 do s ą du administracyjnego”. Na podstawie okoliczno ś ci sprawy Prezes UOKiK uzna ł , ż e nieprawdziwe informacje zosta ł y mu udzielone przez ZGKiM nieumy ś lnie . Po przeprowadzeniu post ę powania w niniejszej sprawie Prezes UOKiK nie znalaz ł podstaw do zarzucania ZGKiM celowego udzielania informacji nieprawdziwych, by odpowiednio wp ł yn ąć na sposób rozstrzygni ę cia przez Prezes UOKiK sprawy zako ń czonej decyzj ą nr RWA-42/2005. Udzielenie przez ZGKiM w pi ś mie z dnia 30 sierpnia 2005 r. nieprawdziwych informacji nale ż y natomiast przypisa ć niedochowaniu przez ZGKiM nale ż ytej staranno ś ci. Ocena, ż e ZGKiM nie mia ł a na celu wprowadzenia Prezesa UOKiK w b łą d nie ma jednak wp ł ywu na uprawnienie Prezesa UOKiK do na ł o ż enia na spó ł k ę kary pieni ęż nej, je ż eli ta udzieli ł a informacji ewidentnie nieprawdziwych. Zgodnie bowiem z art. 101 ust. 2 pkt 2, udzielenie przez przedsi ę biorc ę informacji nieprawdziwych mo ż e stanowi ć podstaw ę na ł o ż enia na niego kary pieni ęż nej tak ż e w przypadku dzia ł ania nieumy ś lnego. Nieumy ś lno ść zachowania przedsi ę biorcy ma natomiast wp ł yw na wysoko ść nak ł adanej kary pieni ęż nej. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadzi ł a zasad ę fakultatywno ś ci okre ś lonych w art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar pieni ęż nych z tytu ł u udzielenia przez przedsi ę biorców nieprawdziwych informacji. W przypadku stwierdzenia naruszenia, cho ć by nieumy ś lnie, obowi ą zku udzielania informacji zgodnych z prawd ą , Prezes UOKiK mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą . Cho ć uprawnienie do nak ł adania kar pieni ęż nych przewidzianych w art. 101 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy ma charakter fakultatywny, Prezes UOKiK uzna ł , ż e okoliczno ś ci rozpatrywanej sprawy w pe ł ni uzasadniaj ą na ł o ż enie na ZGKiM kary pieni ęż nej. ZGKiM udzieli ł nieprawdziwych informacji w post ę powaniu antymonopolowym, b ę d ą c stron ą tego post ę powania, której zarzucano stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Żą dane od ZGKiM informacje mia ł y na celu umo ż liwienie Prezesowi UOKiK oceny, czy ustalaj ą c ceny wywozu odpadów na sk ł adowisko, ZGKiM kierowa ł a si ę wzgl ę dami ekonomicznymi. Odpowiedzi ZGKiM by ł y Prezesowi UOKiK niezb ę dne do prawid ł owego rozstrzygni ę cia zasadno ś ci zarzutu stawianego ZGKiM. Na podstawie udzielonych przez ZGKiM odpowiedzi Prezes UOKiK oceni ł , ż e ustalaj ą c ceny wywozu odpadów na sk ł adowisko ZGKiM nie kierowa ł a si ę wzgl ę dami ekonomicznymi. Takie ustalenia podj ę to m.in. w oparciu o nast ę puj ą ce przes ł anki: (I) zawarte w korespondencji z Prezesem UOKiK stwierdzenia ZGKiM, ż e ewentualna podwy ż ka cen us ł ugi wywozu odpadów jest niecelowa, nieuzasadniona spo ł ecznie i nieakceptowana przez mieszka ń ców Ostrowi Mazowieckiej – m.in. z uwagi na wysokie bezrobocie na terenie Miasta oraz post ę puj ą c ą pauperyzacj ę spo ł ecze ń stwa, (II) zawarte w pi ś mie ZGKiM z dnia 30 sierpnia 2005 r. informacje, ż e po wprowadzeniu, uchwa łą nr IX/46/2003 Rady Miasta Ostrów Mazowiecka z dnia 24 czerwca 2003 r., obowi ą zuj ą cych obecnie maksymalnych stawek op ł at za wywóz odpadów komunalnych, ZGKiM nie sk ł ada ł a propozycji przyj ę cia górnych stawek op ł at za wywóz odpadów komunalnych wy ż szych ni ż przyj ę te w tej uchwale. Bezpo ś rednio po przyj ę ciu powo ł ywanej uchwa ł y Spó ł ka nie podejmowa ł a tak ż e innych dzia ł a ń w celu jej wzruszenia (decyzja nr RWA-42/2005, s. 16- 17). Na tej podstawie Prezes UOKiK doszed ł do przekonania, ż e stosowane przez ZGKiM ceny wywozu odpadów nie zawieraj ą pe ł nych kosztów sk ł adowania odpadów na sk ł adowisku w Lubiejewie Starym, które musieliby pokrywa ć ewentualni konkurenci ZGKiM na rynku wywozu odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu Miasta Ostrów Mazowiecka (decyzja nr RWA-42/2005, s. 17). 8 Dopiero po wydaniu niekorzystnej dla ZGKiM decyzji nr RWA-42/2005, Spó ł ka poinformowa ł a – odmiennie w stosunku do swoich dotychczasowych twierdze ń – ż e przed dat ą skierowania do niej pisma z dnia 19 sierpnia 2005 r. podejmowa ł a dzia ł ania maj ą ce na celu wprowadzenie wy ż szych maksymalnych op ł at za odbiór odpadów komunalnych i przedstawi ł a dowody na potwierdzenie tego stanowiska. Udzielenia przez ZGKiM, w pi ś mie z dnia 30 sierpnia 2005 r., nieprawdziwych informacji, mog ł o wp ł yn ąć na ustalenie stanu faktycznego dokonane przez Prezesa UOKiK w decyzji nr RWA-42/2005. W konsekwencji mog ł o to prowadzi ć do oparcia decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie antymonopolowe na ustaleniach faktycznych nie w pe ł ni zgodnych z prawd ą . Nierzetelno ść informacji udzielonych przez ZGKiM doprowadzi ł a tak ż e do wyd ł u ż enia post ę powania przed Prezesem UOKiK. W konsekwencji rozbie ż no ś ci mi ę dzy informacjami przedstawionymi przez ZGKiM w trakcie post ę powania antymonopolowego i w odwo ł aniu od decyzji ko ń cz ą cej to post ę powanie, Prezes UOKiK musia ł przeprowadzi ć , na podstawie art. 78 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dodatkowe czynno ś ci zmierzaj ą ce do wyja ś nienia zarzutów podniesionych w odwo ł aniu ZGKiM. Ma to negatywne znaczenie dla stanu konkurencji, do której ochrony powo ł any jest Prezes UOKiK. Post ę powanie ZGKiM wyd ł u ż y ł o termin rozstrzygni ę cia przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów o prawid ł owo ś ci decyzji Prezesa UOKiK nr RWA-42/2005. Niedope ł nienie przez ZGKiM obowi ą zku udzielania prawdziwych informacji na żą danie Prezesa UOKiK wp ł yn ęł o zatem na mo ż liwo ść realizowania skutecznej ochrony interesu publicznego przez organy do tego powo ł ane. Art. 101 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy przewiduje mo ż liwo ść na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść od 1.000 do 50.000.000 euro. Ustawa nie przes ą dza bezwzgl ę dnie wysoko ś ci kary nak ł adanej przez Prezesa UOKiK, który decyduje o tym w ka ż dym konkretnym przypadku, kieruj ą c si ę za ł o ż eniem, ż e sankcja musi spe ł nia ć zarówno funkcj ę represyjn ą , jak i prewencyjn ą . Przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 101-103, Prezes UOKiK powinien wzi ąć pod uwag ę w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ść uprzedniego naruszenia przepisów ustawy (art. 104 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Maj ą c na uwadze niedope ł nienie przez ZGKiM obowi ą zku udzielania prawdziwych informacji na żą danie Prezesa UOKiK, który to obowi ą zek zosta ł na ł o ż ony na przedsi ę biorców w celu umo ż liwienia Prezesowi UOKiK skutecznej ochrony interesu publicznego w prowadzonych post ę powaniach antymonopolowych, Prezes UOKiK postanowi ł na ł o ż y ć na ZGKiM kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 11.579,40 z ł (s ł ownie: jedena ś cie tysi ę cy pi ęć set siedemdziesi ą t dziewi ęć z ł otych 40/100), co stanowi równowarto ść 3.000 euro (s ł ownie: trzy tysi ą ce euro). Warto ść euro zosta ł a przeliczona na z ł ote wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2005 r. – Tabela nr 252/A/NBP/2005, zgodnie z któr ą kurs euro wynosi ł 3,8598 z ł . Stosownie bowiem do art. 115 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, warto ść euro, o której mowa w przepisach ustawy, podlega przeliczeniu na z ł ote wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez NBP w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok zg ł oszenia zamiaru koncentracji lub na ł o ż enia kary. Zdaniem Prezesa UOKiK, kara we wskazanej wy ż ej wysoko ś ci w ł a ś ciwie spe ł ni stawiane jej cele: pozwoli na osi ą gni ę cie w stosunku do ZGKiM skutku represyjnego i prewencyjnego. 9 Ustawodawca nie uzale ż nia wysoko ś ci kary pieni ęż nej maj ą cej charakter proceduralny od wysoko ś ci przychodu przedsi ę biorcy. Prezes UOKiK uzna ł jednak, ż e nak ł adana na ZGKiM kara pieni ęż na tylko wówczas prawid ł owo spe ł ni przypisywane jej cele, gdy b ę dzie uwzgl ę dnia ć potencja ł ekonomiczny karanego przedsi ę biorcy. Okre ś laj ą c zatem wysoko ść kary pieni ęż nej Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł wyniki finansowe ZGKiM osi ą gni ę te w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, udokumentowane w za łą czniku do pisma spó ł ki z dnia 6 wrze ś nia 2006 r. W ocenie Prezesa Urz ę du na ł o ż ona na ZGKiM kara pieni ęż na w pe ł ni odpowiada stopniowi zawinienia ZGKiM (dzia ł anie nieumy ś lne), uwzgl ę dnia zarazem stopie ń naruszenia przez t ę spó ł k ę interesu publicznoprawnego oraz okoliczno ść , i ż ZGKiM nie by ł a wcze ś niej karana za tego rodzaju naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie nr: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Otrzymuje: Zak ł ad Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. ul. B. Prusa 66 07-300 Ostrów Mazowiecka 10