RWA-39/2009

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-61-15/08/JKa Warszawa, 29 grudnia 2009 r. DECYZJA nr RWA- 39/2009 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do tre ś ci art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939) w zw. z § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 107, poz. 887) - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Oasis Tours Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie uznaje si ę , ż e: 1. dzia ł anie polegaj ą ce na stosowaniu zawartych w Warunkach uczestnictwa w imprezach turystycznych Oasis Tours realizowanych po 1 sierpnia 2007 postanowienia o tre ś ci: „W zwi ą zku z posiadaniem przez klienta b łę dnych lub niezgodnych ze stanem faktycznym informacji o us ł ugach wchodz ą cych w sk ł ad imprezy pochodz ą cych z innych ź róde ł ni ż oficjalne materia ł y OASIS, nie przys ł uguje klientowi z ł o ż enie reklamacji z tego tytu ł u” – (§ 6 ust. 4) stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , polegaj ą c ą na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego oraz stanowi ą c ą naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i nakazuje zaniechanie jej stosowania. 2. dzia ł anie polegaj ą ce na zamieszczaniu przez Oasis Tours Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie w tre ś ci „ Komunikatów” kierowanych do klientów informacji, i ż : 1 „wzrost cen imprez turystycznych uwarunkowany wzrostem cen paliw, zgodnie z art 17 ustawy o us ł ugach turystycznych z dnia 29 sierpnia 1997 r., nie jest podstaw ą do odst ą pienia Klienta od umowy, bez ponoszenia kosztów wynikaj ą cych z warunków Uczestnictwa w imprezach organizowanych przez B.P. Oasis Tours” a) stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , polegaj ą c ą na podejmowaniu przez Spó ł k ę bezprawnych dzia ł a ń godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów, niezgodnych z art. 14 ust. 5 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us ł ugach turystycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268 ze zm.), co stanowi naruszenie art. 24 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; b) stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , polegaj ą c ą na stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206), co stanowi naruszenie art. 24 ust. 2 pkt. 3 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; i nakazuje zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy – kodeks post ę powania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zwi ą zku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Oasis Tours Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umarza si ę jako bezprzedmiotowe post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez ww. przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, wskutek stosowania w Warunkach uczestnictwa w imprezach turystycznych Oasis Tours realizowanych po 1 sierpnia 2007 postanowie ń o tre ś ci: 1. „OASIS dzia ł aj ą c zgodnie z art. 11 b ust. 3 ustawy o us ł ugach turystycznych zastrzega, i ż ponosi odpowiedzialno ść za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ug w czasie imprezy turystycznej maksymalnie do wysoko ś ci dwukrotno ś ci ceny imprezy turystycznej wzgl ę dem ka ż dego Klienta – (§ 7 ust. 7), 2. „Je ż eli klient z w ł asnej woli lub winy nie wykorzysta ł w czasie trwania imprezy ca ł o ś ci lub cz ęś ci op ł aconych us ł ug, OASIS mo ż e przyzna ć zwrot cz ęś ci poniesionych kosztów, o ile wykonuj ą cy us ł ug ę przeka ż e kwot ę pozosta łą po wykonaniu ś wiadczenia” – (§ 6 ust. 3). III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do tre ś ci art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939) w zw. z § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur 2 Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada si ę na Oasis Tours Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci: 1. 67.073,00 z ł (sze ść dziesi ą t siedem tysi ę cy siedemdziesi ą t trzy z ł ote), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa z tytu ł u narusze ń okre ś lonych w pkt I.1 niniejszej decyzji; 2. 321.950,00 z ł (trzysta dwadzie ś cia jeden tysi ę cy dziewi ęć set pi ęć dziesi ą t z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa z tytu ł u naruszenia okre ś lonego w pkt I.2 niniejszej decyzji. UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Warszawie wszcz ął z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu kontrol ę wzorców umów stosowanych przez organizatorów turystyki dzia ł aj ą cych na terenie województwa mazowieckiego pod k ą tem zgodno ś ci z przepisami art. 385 1 - 385 3 Kodeksu cywilnego, z uwzgl ę dnieniem klauzul wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone oraz z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (t.j. Dz.U. z 2004r., nr 223, poz. 2268 ze zm.). W toku prowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes Urz ę du wyst ą pi ł m.in. do Oasis Tours Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie (dalej tak ż e: Spó ł ka, Oasis Tours lub Przedsi ę biorca) o przes ł anie wszelkich przedstawianych konsumentom wzorców umów, regulaminów, ogólnych warunków i innych wzorców umownych. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa UOKiK Spó ł ka przedstawi ł a m.in. wzór Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych Oasis Tours realizowanych po 1 sierpnia 2007 (dalej: Warunki uczestnictwa lub WU). Analiza przedmiotowego dokumentu wykaza ł a, i ż Spó ł ka w stosunkach z konsumentami pos ł uguje si ę wzorcem umownym zawieraj ą cym w swojej tre ś ci postanowienia umowne mog ą ce by ć to ż same z postanowieniami uznanymi prawomocnymi wyrokami S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone i wpisanymi do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego (dalej: rejestr niedozwolonych klauzul umownych). Po analizie przes ł anych przez Spó ł k ę dokumentów, Prezes UOKiK w dniu 18 kwietnia 2008 r., wszcz ął post ę powanie w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Oasis Tours Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego poprzez zawarcie w Warunkach uczestnictwa w imprezach turystycznych Oasis Tours realizowanych po 1 sierpnia 2007 postanowie ń o tre ś ci: 1. „Je ż eli klient z w ł asnej woli lub winy nie wykorzysta ł w czasie trwania imprezy ca ł o ś ci lub cz ęś ci op ł aconych us ł ug, OASIS mo ż e przyzna ć zwrot cz ęś ci 3 poniesionych kosztów, o ile wykonuj ą cy us ł ug ę przeka ż e kwot ę pozosta łą po wykonaniu ś wiadczenia” – (§ 6 ust. 3), 2. „W zwi ą zku z posiadaniem przez klienta b łę dnych lub niezgodnych ze stanem faktycznym informacji o us ł ugach wchodz ą cych w sk ł ad imprezy pochodz ą cych z innych ź róde ł ni ż oficjalne materia ł y OASIS, nie przys ł uguje klientowi z ł o ż enie reklamacji z tego tytu ł u” – (§ 6 ust. 4), 3. „OASIS dzia ł aj ą c zgodnie z art. 11 b ust. 3 ustawy o us ł ugach turystycznych zastrzega, i ż ponosi odpowiedzialno ść za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ug w czasie imprezy turystycznej maksymalnie do wysoko ś ci dwukrotno ś ci ceny imprezy turystycznej wzgl ę dem ka ż dego Klienta”- (§ 7 ust. 7), co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2008 r., Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet materia ł u dowodowego materia ł y uzyskane w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego prowadzonego pod sygn. RWA-402-3/08/DJ, tj. wzór Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych Oasis Tours realizowanych po 1 sierpnia 2007 oraz odpis z Krajowego Rejestru Przedsi ę biorców Oasis Tours Sp. z o.o. w Warszawie. Spó ł ka, zawiadomiona o wszcz ę ciu post ę powania administracyjnego ustosunkowa ł a si ę w wyznaczonym terminie do postawionych zarzutów i udzieli ł a żą danych przez Prezesa Urz ę du informacji. W swej odpowiedzi na przedstawione zarzuty Spó ł ka odpowiedzia ł a, i ż postanowienie § 7 ust. 7 WU, które zosta ł o zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du by ł o ju ż analizowane przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 stycznia 2008 r. oddalaj ą cym powództwo o uznanie tego postanowienia za niedozwolone (sygn. akt XVII AmC 144/07) SOKiK stwierdzi ł , i ż postanowienie to nie narusza ra żą co interesów konsumenta, ani nie pozostaje w sprzeczno ś ci z dobrymi obyczajami. Pomimo to Spó ł ka wskaza ł a, i ż dla unikni ę cia wszelkich w ą tpliwo ś ci zmieni kwestionowane postanowienie nadaj ą c mu brzmienie: „OASIS dzia ł aj ą c zgodnie z art. 11 b ust. 3 ustawy o us ł ugach turystycznych zastrzega, i ż ponosi odpowiedzialno ść za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ug w czasie imprezy turystycznej maksymalnie do wysoko ś ci dwukrotno ś ci ceny imprezy turystycznej wzgl ę dem ka ż dego Klienta, przy czym ograniczenie to nie dotyczy szkód na osobach”- (§ 7 ust. 7 WU), W odniesieniu do postanowienia § 6 ust. 3 WU Spó ł ka stwierdzi ł a, i ż uprzednio postanowienie to brzmia ł o: „Oasis nie zwraca warto ś ci ś wiadcze ń , których uczestnik z w ł asnej woli lub winy nie wykorzysta ł w trakcie trwania imprezy”. Postanowienie to w przytoczonym brzmieniu zosta ł o zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du w skierowanym do Spó ł ki wezwaniu o sygn. DDK-62-25/05/PZ/PB. Wskutek wezwania Spó ł ka dokona ł a zmiany postanowienia i nada ł a mu tre ść , która obecnie zosta ł a zakwestionowana w niniejszym post ę powaniu. Spó ł ka stwierdzi ł a jednocze ś nie, i ż wobec wyra ż onych w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania argumentów, wykre ś li zakwestionowane postanowienie ze swoich WU. W zakresie postanowienia § 6 ust. 4 WU zakwestionowanego w niniejszym post ę powaniu Spó ł ka podnios ł a, i ż wszystkie postanowienia wpisane do rejestru postanowie ń 4 wzorców umowy uznanych za niedozwolone, które w opinii Prezesa Urz ę du s ą to ż same z postanowieniem wykorzystywanym w obrocie konsumenckim przez Spó ł k ę dotycz ą wy łą czenia odpowiedzialno ś ci za niew ł a ś ciwe informacje przekazane klientom przez osoby dzia ł aj ą ce w imieniu organizatorów turystyki, tj. akwizytorów, agentów itp. Tymczasem w przypadku Spó ł ki wy łą czenie odpowiedzialno ś ci, o którym mowa w postanowieniu, dotyczy wiadomo ś ci powzi ę tych z innych ź róde ł , ni ż oficjalne materia ł y Oasis Tours Sp. z o.o. Jako przyk ł ad Spó ł ka wskaza ł a sytuacj ę , w której w oficjalnym katalogu Oasis Tours Sp. z o.o. brak jest informacji dotycz ą cej darmowego dost ę pu do Internetu w hotelu, podczas gdy klient w katalogu czy te ż na stronie internetowej innego organizatora turystyki znajduje informacje, i ż dost ę p ten jest bezp ł atny. W takich w ł a ś nie sytuacjach Spó ł ka nie mo ż e ponosi ć odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za niew ł a ś ciwe wykonanie umowy, gdy ż w jego materia ł ach nie by ł o informacji, i ż klient b ę dzie móg ł w danym hotelu korzysta ć bezp ł atnie z Internetu. W ocenie Spó ł ki odpowiada ona za swoich agentów w przypadku, gdy ci przeka żą klientom niew ł a ś ciwe informacje. W ł a ś nie z tego wzgl ę du oczywiste by ł o, i ż zakwestionowana przez Prezesa Urz ę du klauzula nie dotyczy informacji uzyskanych przez klienta od agentów, czy te ż innych podmiotów dzia ł aj ą cych w imieniu i na rzecz Oasis Tours Sp. z o.o. Jednocze ś nie Spó ł ka stwierdzi ł a, i ż wobec kwestionowania tre ś ci tego postanowienia przez Prezesa Urz ę du zmieni jego tre ść nadaj ą c mu brzmienie: „Oasis nie ponosi odpowiedzialno ś ci w zwi ą zku z posiadaniem przez klienta b łę dnych lub niezgodnych ze stanem faktycznym informacji o us ł ugach wchodz ą cych w sk ł ad imprezy uzyskanych od osób trzecich. Pod poj ę ciem osób trzecich rozumiane s ą osoby nie dzia ł aj ą ce w imieniu i na rzecz Oasis” – (§ 6 ust. 4). Spó ł ka o ś wiadczy ł a, i ż nowe postanowienia wprowadzone zostan ą do dnia 27 maja 2008 r. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2008 r. Prezes Urz ę du, po analizie tre ś ci zawiadomienia otrzymanego od konsumenta, rozszerzy ł zakres prowadzonego wobec Spó ł ki post ę powania o zarzuty wskazane w pkt. I.2 sentencji niniejszej decyzji. Wraz z zawiadomieniem o rozszerzeniu zarzutów Spó ł ka zosta ł a wezwana do ustosunkowania si ę do nich oraz do udzielenia dodatkowych informacji i wyja ś nie ń . W odpowiedzi na nowe zarzuty Spó ł ka wskaza ł a w swym pi ś mie z dnia 8 lipca 2008 r., i ż w komunikatach wydawanych po dniu 2 grudnia 2007 r., a wi ę c po dniu wej ś cia w ż ycie ustawy o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym znajduje si ę odwo ł anie do ogólnych warunków uczestnictwa w imprezach Oasis Tours Sp. z o.o., zgodnie z którymi w przypadku zmiany istotnych warunków umowy klient ma obowi ą zek niezw ł ocznie poinformowa ć Oasis Tours Sp. z o.o. o akceptacji proponowanych zmian, b ą d ź rezygnacji z imprezy. W przypadku rezygnacji Spó ł ka dokonywa ł a zwrotu wp ł aty w terminie 14 dni. Spó ł ka wskaza ł a dodatkowo, i ż zmiany cen okre ś lane w komunikatach spowodowane by ł y podwy ż kami cen ropy, co wp ł ywa ł o na koszty imprezy. W opinii Spó ł ki podwy ż szenie ceny nast ę powa ł o zgodnie z postanowieniami art. 14 ust. 5 w zw. z art. 17 ustawy o us ł ugach turystycznych, a w konsekwencji takie dzia ł anie Spó ł ki nie mo ż e by ć uznane za nieuczciw ą praktyk ę rynkow ą . Spó ł ka wskaza ł a, ż e od dnia 1 sierpnia 2007 r. sze ś ciokrotnie informowa ł a o zmianie cen imprezy, w tym dwukrotnie (komunikat nr 12 i 14) na etapie przedkontraktowym. W okresie od dnia 1 sierpnia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. dop ł aty paliwowej dokona ł o 285 klientów, a w okresie od 1 stycznia 2008 r. do dnia 1 lipca 2008 r. 5932 klientów. 5 Jednocze ś nie Spó ł ka poinformowa ł a, i ż w okresie od dnia 1 sierpnia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. wskutek dop ł aty paliwowej od umowy odst ą pi ł o 8 klientów, a w okresie od 1 stycznia 2008 r. do dnia 1 lipca 2008 r. 484 klientów. Klientom tym zosta ł a zwrócona cena imprezy. U ś ci ś laj ą c wskazane dane, w odpowiedzi na dodatkowe wezwanie Prezesa Urz ę du, Spó ł ka poinformowa ł a w swym pi ś mie z dnia 14 grudnia 2008 r., i ż w okresie od dnia 1 sierpnia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. opublikowane zosta ł y dwa komunikaty o dop ł acie paliwowej, jednak ż e dotyczy ł y one sprzeda ż y realizowanej po dacie ich opublikowania. Po opublikowaniu komunikatu 12/2007 o dop ł acie paliwowej 253 klientów odst ą pi ł o od umowy, z czego 222 otrzyma ł o pe ł en zwrot ceny, za ś 31 ponios ł o koszty odst ą pienia zgodnie z WU. Z kolei po opublikowaniu komunikatu 14/2007 od umowy odst ą pi ł o 44 klientów, z czego 34 otrzyma ł o pe ł en zwrot ceny, za ś 10 ponios ł o koszty odst ą pienia zgodnie z WU. Jak wynika z pisma Spó ł ki z dnia 14 grudnia 2008 r. w okresie od 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 lipca 2008 r. z uwagi na wzrost ceny imprezy odst ą pi ł o od umowy 535 klientów z czego pe ł ny zwrot ceny otrzyma ł o 283 klientów a 252 klientów ponios ł o koszty odst ą pienia wskazane w WU. Zgodnie z podanymi w przez Spó ł k ę informacjami komunikaty nr 20 i nr 26 mia ł y zastosowanie wobec 9083 klientów, a od umowy odst ą pi ł o 177 klientów, z czego 64 klientów ponios ł o koszty odst ą pienia zgodnie z WU. Pismem z dnia 15 lipca 2009 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł Spó ł k ę o zako ń czeniu post ę powania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Jednocze ś nie strona zosta ł a poinformowana o mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami sprawy. Spó ł ka nie skorzysta ł a z przys ł uguj ą cego jej uprawnienia do zapoznania si ę z aktami sprawy. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje Oasis Tours Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie jest wpisana do rejestru przedsi ę biorców KRS pod numerem 0000204083 (dowód: odpis z Krajowego Rejestru S ą dowego). Przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest m. in. dzia ł alno ść zwi ą zana z turystyk ą ( ś wiadczenie us ł ug turystycznych poprzez organizowanie imprez turystycznych w kraju i za granic ą ). Spó ł ka pos ł ugiwa ł a si ę w obrocie konsumenckim wzorcem umownym pt.: Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych Oasis Tours realizowanych po 1 sierpnia 2007. Po przeprowadzeniu analizy tego wzorca Prezes Urz ę du ustali ł , i ż w jego tre ś ci znajduj ą si ę postanowienia o brzmieniu: 1. „Je ż eli klient z w ł asnej woli lub winy nie wykorzysta ł w czasie trwania imprezy ca ł o ś ci lub cz ęś ci op ł aconych us ł ug, OASIS mo ż e przyzna ć zwrot cz ęś ci poniesionych kosztów, o ile wykonuj ą cy us ł ug ę przeka ż e kwot ę pozosta łą po wykonaniu ś wiadczenia” – (§ 6 ust. 3), 2. „W zwi ą zku z posiadaniem przez klienta b łę dnych lub niezgodnych ze stanem faktycznym informacji o us ł ugach wchodz ą cych w sk ł ad imprezy pochodz ą cych z innych ź róde ł ni ż oficjalne materia ł y OASIS, nie przys ł uguje klientowi z ł o ż enie reklamacji z tego tytu ł u” – (§ 6 ust. 4), 6 3. „OASIS dzia ł aj ą c zgodnie z art. 11 b ust. 3 ustawy o us ł ugach turystycznych zastrzega, i ż ponosi odpowiedzialno ść za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ug w czasie imprezy turystycznej maksymalnie do wysoko ś ci dwukrotno ś ci ceny imprezy turystycznej wzgl ę dem ka ż dego Klienta”- (§ 7 ust. 7). W obrocie konsumenckim Spó ł ka informowa ł a swoich klientów o wprowadzeniu dop ł aty paliwowej, a w konsekwencji o zmianie warunków umowy (wzro ś cie ceny imprezy), poprzez „Komunikaty” , które by ł y dor ę czane klientom Spó ł ki. W okresie od dnia 31 pa ź dziernika 2007 r. do dnia 9 czerwca 2008 r. Spó ł ka wyda ł a 6 takich komunikatów: - komunikat nr 12 z dnia 31 pa ź dziernika 2007 r. - komunikat nr 14 z dnia 7 listopada 2007 r. - komunikat nr 25 z dnia 20 marca 2008 r. - komunikat nr 26 z dnia 9 kwietnia 2008 r. - komunikat nr 28 z dnia 9 maja 2008 r. - komunikat nr 34 z dnia 9 czerwca 2008 r. W „Komunikacie” nr 25 z dnia 20 marca 2008 r. oraz nr 26 z dnia 9 kwietnia 2008 r. umieszczona zosta ł a informacja, w brzmieniu: „Jednocze ś nie przypominamy, i ż wzrost cen imprez turystycznych uwarunkowany wzrostem cen paliw, zgodnie z art. 17 ustawy o us ł ugach turystycznych z dnia 29 sierpnia 1997 r., nie jest podstaw ą do odst ą pienia Klienta od umowy, bez ponoszenia kosztów wynikaj ą cych z warunków Uczestnictwa w imprezach organizowanych przez B.P. Oasis Tours”. Komunikat nr 25 z dnia 20 marca 2008 r. o dop ł acie paliwowej mia ł zastosowanie do 2270 klientów. Po jego wydaniu 13 konsumentów odst ą pi ł o od umowy z uwagi na wzrost ceny zakupionej imprezy, z czego 8 otrzyma ł o zwrot pe ł nej ceny, za ś 5 ponios ł o koszty odst ą pienia zgodnie z WU. Komunikat nr 26 z dnia 9 kwietnia 2008 r. o dop ł acie paliwowej mia ł zastosowanie do 6813 klientów. Po wydaniu tego komunikatu 164 konsumentów odst ą pi ł o od umowy z uwagi na wzrost ceny zakupionej imprezy, z czego 105 otrzyma ł o zwrot pe ł nej ceny, za ś 59 ponios ł o koszty odst ą pienia zgodnie z WU. Pozostali klienci, do których skierowany zosta ł „Komunikat” nr 25 z dnia 20 marca 2008 r. oraz nr 26 z dnia 9 kwietnia 2008 r. ui ś cili na rzecz Spó ł ki dop ł aty we wskazanej w „Komunikacie” wysoko ś ci. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje Naruszenie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ochrona interesów przedsi ę biorców i konsumentów podejmowana w ramach dzia ł a ń Prezesa Urz ę du jest prowadzona w interesie publicznym. Dzia ł ania oparte na przepisach niniejszej ustawy s ą zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowo ś ci, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzgl ę dny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urz ę du do rozstrzygni ę cia okre ś lonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane dzia ł ania godz ą w interesy ogólnospo ł eczne i dotykaj ą szerokiego kr ę gu uczestników rynku i poprzez to powoduj ą zaburzenia w jego prawid ł owym funkcjonowaniu. Do naruszenia interesu 7 publicznego dochodzi, gdy skutki okre ś lonych dzia ł a ń maj ą charakter powszechny, dotykaj ą wszystkich potencjalnych podmiotów na danym rynku 1 . Z uwagi na to, ż e w niniejszej sprawie przedmiotowa przes ł anka zosta ł a spe ł niona, istnia ł a mo ż liwo ść poddania zachowania przedsi ę biorcy dalszej ocenie pod k ą tem stosowania przez niego praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Na mocy art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Aby mo ż na by ł o stwierdzi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów musz ą kumulatywnie zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - oceniane zachowanie musi by ć podejmowane przez podmiot b ę d ą cy przedsi ę biorc ą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, - praktyka musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów, - praktyka musi by ć bezprawna. Status przedsi ę biorcy Zgodnie z art. 4 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsi ę biorc ę rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej wynika, ż e przedsi ę biorc ą jest w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieb ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Oasis Tours Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie jest spó ł k ą prawa handlowego wpisan ą do Krajowego Rejestru S ą dowego pod nr 0000204083, prowadz ą c ą we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Nie ulega zatem w ą tpliwo ś ci, i ż Spó ł ka posiada status przedsi ę biorcy w rozumieniu powo ł ywanego powy ż ej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Oznacza to, ż e przy wykonywaniu dzia ł alno ś ci gospodarczej Spó ł ka podlega rygorom okre ś lonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym jej dzia ł ania mog ą podlega ć ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje poj ę cia zbiorowych interesów konsumentów, st ą d przy ustalaniu jego tre ś ci nale ż y odwo ł a ć si ę do orzecznictwa s ą dowego. Poj ę cie zbiorowych interesów konsumentów zosta ł o szeroko omówione przez S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07). W uzasadnieniu S ą d Najwy ż szy poda ł , i ż gramatyczna wyk ł adnia tego poj ę cia prowadzi do wniosku, ż e chodzi o zachowanie przedsi ę biorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowi ą cych okre ś lony zbiór. S ą d Najwy ż szy orzek ł te ż , ż e „ praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsi ę biorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazuj ą cych na powtarzalno ść zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodz ą cych w sk ł ad grupy, do której adresowane s ą zachowania przedsi ę biorcy, w taki sposób, ż e potencjalnie ofiar ą takiego zachowania mo ż e by ć ka ż dy konsument b ę d ą cy klientem lub potencjalnym klientem przedsi ę biorcy ”. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów jest konieczne, aby dzia ł anie przedsi ę biorcy zosta ł o skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do pewnego 1 Konrad Kohutek w: „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008 r., strona 47 8 nieoznaczonego kr ę gu podmiotów. Dzia ł anie to jest zatem w stanie wywo ł a ć niekorzystne nast ę pstwa w odniesieniu do ka ż dego z konsumentów i zagra ż a ono przynajmniej potencjalnie ka ż demu z cz ł onków zbiorowo ś ci konsumentów 2 . W niniejszej sprawie przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zosta ł a spe ł niona, gdy ż opisane poni ż ej zachowania przedsi ę biorcy by ł y skierowane do nieoznaczonej i nieograniczonej liczby konsumentów, tych, którzy zawarli z przedsi ę biorc ą umowy, jak i tych, którzy potencjalnie mogli to uczyni ć . Rozwa ż ane zachowania dotycz ą ce zbiorowych interesów konsumentów nale ż a ł o oceni ć tak ż e jako praktyki. Wobec tego, ż e jak zostanie wykazane poni ż ej, zachowania te powodowa ł y niekorzystne dla konsumentów uregulowanie ich sytuacji prawnej, godzi ł y one w interesy konsumentów. Tak wi ę c w niniejszej sprawie zosta ł a spe ł niona przes ł anka mówi ą ca o godzeniu w zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawno ść dzia ł a ń Kolejn ą przes ł ank ą , jaka musi zosta ć spe ł niona, aby by ł o mo ż liwe stwierdzenie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawno ść rozwa ż anego zachowania, co zostanie oddzielnie rozwa ż one w odniesieniu do ka ż dej z praktyk. Poj ę cie bezprawno ś ci nie jest poj ę ciem prawnie zdefiniowanym. Nale ż y zatem przyj ąć , zgodnie z jego literalnym brzmieniem, ż e „dzia ł anie bezprawne” to zachowanie sprzeczne z nakazem lub zakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa 3 . W tym miejscu nale ż y równie ż wyja ś ni ć , ż e ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, je ż eli te praktyki wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia naruszenia art. 24 niniejszej ustawy nie jest wi ę c wymagane, aby kwestionowane regulacje wywo ł a ł y rzeczywiste skutki w konkretnych stosunkach prawnych z konsumentami. Dla stwierdzenia naruszenia tego przepisu wystarczaj ą ce jest samo wprowadzenie niew ł a ś ciwej regulacji do umowy lub jedynie do wzorca, co stwarza potencjalne zagro ż enie jej zastosowania przy zaistnieniu okre ś lonych okoliczno ś ci i wywo ł ania po stronie konsumentów negatywnych konsekwencji, nawet je ś li w praktyce nigdy nie zaistnia ł y przes ł anki do jej zastosowania i konsument lub ich wi ę ksza ilo ść faktycznie nie zosta ł a dotkni ę ta negatywnymi skutkami danej regulacji, albo te ż , gdy przedsi ę biorcy zachowali si ę odmiennie, ni ż wynika ł oby to z niew ł a ś ciwej regulacji. Za praktyk ę tak ą uwa ż a si ę równie ż niedope ł nianie obowi ą zków informacyjnych, ocena czego przebiega niezale ż nie od faktu, czy konsumenci faktycznie nie posiadali rozwa ż anych informacji np. z innych ź róde ł i czy w rzeczywisto ś ci wywo ł a ł o to negatywne dla konsumentów skutki. 2 „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów – Komentarz”, pod red. Cezarego Banasi ń skiego i Eugeniusza Piontka, Lexis Nexis Polska Sp. z o.o., Warszawa 2009r., Wydanie 1, str. 398 3 por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod red. J. Szwaji, CH Beck, Warszawa 2000, s. 117-118 9 Bezprawn ą praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest takie zachowanie przedsi ę biorcy, które mo ż na zaklasyfikowa ć , jako jedno z zachowa ń przyk ł adowo wymienionych w art. 24 ust. 2 pkt. 1 – 3 ww. ustawy. I.1 Jak wskazano powy ż ej, bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy co do zasady wynika z naruszenia innych przepisów powszechnie obowi ą zuj ą cych. Niemniej jednak nale ż y wskaza ć , i ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w jednym przypadku identyfikuje wprost jako bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone i wpisanych do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Jak wynika z wyroku SOKiK z dnia 25 marca 2004 r. (sygn. akt XVII Ama 51/03), w oparciu o art. 24 ust. 2 pkt. 1 mo ż na sformu ł owa ć samoistn ą przes ł ank ę bezprawno ś ci, je ż eli ustali si ę , ż e przedsi ę biorca stosowa ł postanowienia wzorców umów, które zosta ł y wpisane do ww. rejestru. A zatem wykazanie, ż e przedsi ę biorca wprowadzi ł do obrotu wzorzec umowny zawieraj ą cy postanowienia o tre ś ci ju ż wpisanej do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone stanowi wystarczaj ą c ą przes ł ank ę do uznania bezprawno ś ci dzia ł ania tego przedsi ę biorcy. Wobec powy ż szego stosowanie postanowienia, które po uznaniu go przez SOKiK za niedozwolone zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, jest prawnie zakazane. Prawomocny wyrok tego S ą du ma skutek wobec osób trzecich (art. 479 43 k.p.c.). Przepis tego artyku ł u rozszerza zatem prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. „Artyku ł ten dotyczy rozszerzonej prawomocno ś ci materialnoprawnej w znaczeniu podmiotowym. Chodzi o grup ę przypadków takiej prawomocno ś ci, w których wyrok z powodu szczególnego charakteru przedmiotu procesu ma powag ę rzeczy os ą dzonej dla wszystkich i przeciwko wszystkim. Przepis bowiem wyra ź nie stanowi, i ż wyrok ma skutek wobec osób trzecich, od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, wywo ł uje wi ę c skutek erga omnes” (por. H. Ciep ł a [w:] K. Piasecki [red.], Kodeks post ę powania cywilnego. Komentarz. Tom II, Warszawa 2001, s. 249). Przepis art. 479 43 k.p.c. stanowi ą c, i ż wyrok ma skutek wobec osób trzecich, nie ogranicza w ż aden sposób kategorii tych podmiotów. Wyrok ma skutek wobec wszystkich, tzn. zarówno wobec przedsi ę biorcy, który klauzul ę wprowadzi ł do swoich wzorców umów, jak i do ka ż dego innego przedsi ę biorcy, stosuj ą cego w ł asne warunki umów. Nale ż y zatem przyj ąć , ż e wyrok SOKiK od chwili wpisania klauzuli do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK wywiera skutek wzgl ę dem wszystkich uczestników obrotu, co oznacza, ż e ż aden z podmiotów uczestnicz ą cych w obrocie prawnym nie mo ż e pos ł ugiwa ć si ę przedmiotowym postanowieniem. W uchwale z dnia 13 lipca 2006 r., sygn akt. III SZP 3/06 S ą d Najwy ż szy jednoznacznie wskaza ł , i ż „stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów”. Tym samym SN przes ą dzi ł , i ż stosowanie klauzuli to ż samej z klauzul ą wpisan ą do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, przez innego przedsi ę biorc ę , który nie by ł stron ą lub uczestnikiem post ę powania zako ń czonego wpisaniem danej klauzuli do rejestru, stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Nale ż y przy tym podkre ś li ć , i ż dla uznania, i ż klauzula wpisana do rejestru i klauzula z ni ą porównywana s ą to ż same w tre ś ci nie jest konieczna dok ł adna literalna identyczno ść tych postanowie ń . Rozbie ż no ść u ż ytych wyra ż e ń , zmiana szyku zdania, czy zastosowanie 10 synonimów nie eliminuje bowiem abuzywnego charakteru ocenianego postanowienia, je ż eli cel, w jakim wprowadzone zosta ł o postanowienie umowne jest to ż samy. „Nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywalnych klauzul. G ł ównym czynnikiem przes ą dzaj ą cym powinien by ć , zdaniem S ą du, zamiar, cel jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowana klauzula. Je ś li jest on zgodny z celem utworzenia klauzuli uznanej za niedozwolon ą , mo ż na uzna ć , i ż obie s ą to ż same” (wyrok SOKiK z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt XVII Ama 46/04). Odnosz ą c powy ż sze uwagi do zarzutów postawionych Spó ł ce nale ż y zauwa ż y ć , co nast ę puje: W § 6 ust. 4 Warunków uczestnictwa stosowanych przez Oasis Tours znajduje si ę postanowienie o tre ś ci: „W zwi ą zku z posiadaniem przez klienta b łę dnych lub niezgodnych ze stanem faktycznym informacji o us ł ugach wchodz ą cych w sk ł ad imprezy pochodz ą cych z innych ź róde ł ni ż oficjalne materia ł y OASIS, nie przys ł uguje klientowi z ł o ż enie reklamacji z tego tytu ł u”. Zdaniem Prezesa Urz ę du, tre ść ww. postanowienia jest zbie ż na z tre ś ci ą nast ę puj ą cych postanowie ń , uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du i wpisanych do rejestru niedozwolonych klauzul umownych: 1. „WACTUR nie ponosi odpowiedzialno ś ci z tytu ł u informacji udzielonych przez akwizytorów dotycz ą cych warunków uczestnictwa, a odbiegaj ą cych od okre ś lonych niniejszymi warunkami postanowie ń . WACTUR nie ponosi odpowiedzialno ś ci za udzielanie przez akwizytorów informacji sprzecznych z tre ś ci ą katalogów i biuletynów informacyjnych zawieraj ą cych aktualn ą ofert ę WACTURU” - postanowienie uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 wrze ś nia 2005 r. (Sygn. akt XVII Amc 76/04) i wpisane do rejestru niedozwolonych klauzul umownych prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod nr 557. 2. „Biuro wy łą cza ca ł kowicie odpowiedzialno ść za wady imprez obj ę tych ofert ą o ile by ł y b łę dnie lub niedok ł adnie zaprezentowane przez przedstawicieli dzia ł aj ą cych na rzecz Biura (agentów)” - postanowienie uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 17 pa ź dziernika 2005 r. (Sygn. akt XVII Amc 78/04) i wpisane do rejestru niedozwolonych klauzul umownych prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod nr 594, 3. „Natura TOUR wy łą cza ca ł kowicie odpowiedzialno ść za wady imprez obj ę tych ofert ą , o ile oferta zosta ł a odmiennie zaprezentowana przez osoby dzia ł aj ą ce w jego imieniu” - postanowienie uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 pa ź dziernika 2004 r. (Sygn. akt XVII Amc 67/03) i wpisane do rejestru niedozwolonych klauzul umownych prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod nr 214. Postanowienie stosowane przez Oasis Tours wy łą cza odpowiedzialno ść Spó ł ki w ka ż dym przypadku posiadania przez klienta b łę dnych informacji, pochodz ą cych z innych ź róde ł ni ż oficjalne materia ł y Oasis. Wy łą czenie obejmuje zatem wszystkie informacje uzyskane przez klienta Spó ł ki bezpo ś rednio od osób sprzedaj ą cych us ł ugi Spó ł ki w jej imieniu lub na jej rzecz, a nie pochodz ą ce z oficjalnych materia ł ów Spó ł ki. Nale ż y tymczasem zauwa ż y ć , i ż klient niejednokrotnie wiedz ę o konkretnej us ł udze turystycznej pozyskuje wy łą cznie podczas rozmowy z agentem biura podró ż y i nie zapoznaje si ę z oficjalnymi materia ł ami. W przypadku b łę dnych lub niezgodnych ze stanem faktycznym informacji udzielonych przez osob ę dzia ł aj ą c ą w imieniu i na rzecz Spó ł ki klient nie mo ż e z ł o ż y ć reklamacji, gdy ż Spó ł ka wy łą czy ł a to przys ł uguj ą ce mu uprawnienie. Z tego wzgl ę du 11 zakwestionowane postanowienie – podobnie jak zacytowane powy ż ej klauzule wpisane do rejestru – wyczerpuje znamiona klauzuli abuzywnej z art. 385 3 pkt 2 k.c. Dochodzi bowiem w tym przypadku do wy łą czenia odpowiedzialno ś ci wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. Klauzula wskazana w sentencji niniejszej decyzji – w ocenie Prezesa Urz ę du – jest to ż sama z niedozwolonymi klauzulami umownymi wpisanymi do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Sam fakt stosowania takiego postanowienia we wzorcach umownych w obrocie z udzia ł em konsumentów nosi znamiona bezprawno ś ci, poniewa ż narusza zakaz wyra ż ony w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w ww. rejestrze jest bowiem to, ż e pos ł u ż enie si ę nim ma skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul (art. 479 43 k.p.c.), spe ł niaj ą one funkcj ę podobn ą do przepisów prawa. Tak wi ę c, dokonuj ą c oceny tre ś ci postanowie ń umownych wykorzystywanych przez przedsi ę biorców we wzorcach umownych nale ż y wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej (wyk ł adnia j ę zykowa, systemowa, funkcjonalna i inna). St ą d te ż , niedozwolone b ę d ą takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. W ś wietle utrwalonego orzecznictwa s ą dowego, Prezes Urz ę du mo ż e stwierdzi ć stosowanie praktyki okre ś lonej w ww. przepisie w odniesieniu do przedsi ę biorcy, który nie by ł stron ą post ę powania s ą dowego zako ń czonego wpisaniem danej klauzuli do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 grudnia 2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) podkre ś li ł , ż e praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest pos ł ugiwanie si ę postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powsta ł w zwi ą zku ze stosowaniem wzorca umowy przez podmiot, co do którego bada si ę stosowanie praktyki. Naruszenie interesów konsumentów mo ż e nast ą pi ć , jak wskaza ł S ą d, w wyniku dzia ł a ń podmiotów, które stosuj ą klauzule abuzywne ju ż wpisane do rejestru, przy czym wpis taki zwi ą zany by ł z dzia ł aniami innych przedsi ę biorców. Z kolei w wyroku z dnia 25 maja 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), SOKiK wyrazi ł pogl ą d, ż e dla uznania okre ś lonej klauzuli za niedozwolone postanowienie umowne wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych klauzul. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie klauzul powinien by ć bowiem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li wi ę c cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. W kontek ś cie powy ż szych rozstrzygni ęć s ą dowych rozbie ż no ść u ż ytych wyra ż e ń , zmiana szyku zdania czy zastosowanie synonimów nie eliminuje abuzywnego charakteru ocenianego postanowienia. By zaistnia ł a mo ż liwo ść uznania dwóch postanowie ń za to ż same wystarczy, by hipoteza postanowienia kwestionowanego w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów mie ś ci ł a si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru. Przedstawione powy ż ej orzecznictwo potwierdza uchwa ł a 7 s ę dziów S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006r. sygn. akt III SZP 3/2006, w której uznano, ż e stosowanie 12 postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie- S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a 4 . Analiza wzorca umownego stosowanego przez Oasis Tours wykaza ł a, i ż tre ść klauzuli wymienionej w pkt. I.1 sentencji przedmiotowej decyzji zawiera si ę w hipotezie postanowie ń wpisanych do rejestru niedozwolonych klauzul umownych, co wskazuje na stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie I.1 sentencji decyzji. I.2 Prezes Urz ę du ustali ł , i ż w obrocie konsumenckim Spó ł ka informowa ł a swoich klientów o wprowadzeniu dop ł aty paliwowej, a w konsekwencji o zmianie warunków umowy (wzro ś cie ceny imprezy), poprzez „Komunikaty” , które by ł y dor ę czane klientom Spó ł ki. W okresie od dnia 31 pa ź dziernika 2007 r. do dnia 9 czerwca 2008 r. Spó ł ka wyda ł a 6 takich komunikatów. W „Komunikatach” nr 25 z dnia 20 marca 2008 r. oraz nr 26 z dnia 9 kwietnia 2008 r. umieszczona zosta ł a informacja, w brzmieniu: „Jednocze ś nie przypominamy, i ż wzrost cen imprez turystycznych uwarunkowany wzrostem cen paliw, zgodnie z art. 17 ustawy o us ł ugach turystycznych z dnia 29 sierpnia 1997 r., nie jest podstaw ą do odst ą pienia Klienta od umowy, bez ponoszenia kosztów wynikaj ą cych z warunków Uczestnictwa w imprezach organizowanych przez B.P. Oasis Tours”. I.2a) Jak wspomniano powy ż ej art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł alnie przedsi ę biorcy. Bezprawno ść dzia ł ania, do którego odwo ł a ł si ę ustawodawca wprowadzaj ą c do ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definicj ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów nale ż y rozumie ć jako sprzeczno ść dzia ł ania z prawem. Jak wskaza ł S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. akt VIII Ama 32/05), art. 24 ust. 2 ww. ustawy nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien by ć interpretowany oraz stosowany w okre ś lonym kontek ś cie normatywnym. W zwi ą zku z tym, w celu konkretyzacji przes ł anki bezprawno ś ci dzia ł ania nale ż y si ę gn ąć do przepisów odr ę bnych ustaw i dopiero na ich podstawie mo ż liwe jest dokonanie oceny dzia ł a ń przedsi ę biorcy w aspekcie ich zgodno ś ci z prawem. Na tym tle nale ż y stwierdzi ć , i ż stosownie do art. 17 ustawy o us ł ugach turystycznych cena us ł ugi nie mo ż e by ć podniesiona, chyba, ż e łą cznie zaistniej ą nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: 1) umowa wyra ź nie przewiduje mo ż liwo ść podwy ż szenia ceny; 2) organizator turystyki udokumentuje wp ł yw na podwy ż szenie ceny jednej z nast ę puj ą cych okoliczno ś ci: wzrostu kosztów transportu, wzrostu op ł at urz ę dowych, 4 W obowi ą zuj ą cej obecnie ustawie z dnia 16.02.2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów, praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów uregulowana zosta ł a w art. 24. 13 podatków lub op ł at nale ż nych za takie us ł ugi, jak lotniskowe, za ł adunkowe lub prze ł adunkowe w portach morskich i lotniczych, wzrostu kursów walut; 3) do czasu rozpocz ę cia imprezy pozosta ł o ponad 20 dni. Jedynie w przypadku zaistnienia ww. przes ł anek organizator ma prawo podnie ść cen ę us ł ugi. W takim przypadku klient – po otrzymaniu informacji o zmianie umowy – powinien niezw ł ocznie poinformowa ć organizatora, czy przyjmuje proponowan ą zmian ę umowy, czy te ż odst ę puje od umowy za natychmiastowym zwrotem wszystkich ś wiadcze ń i bez zap ł aty kary umownej. W przypadku odst ą pienia od umowy klient mo ż e żą da ć od organizatora natychmiastowego zwrotu wszystkich wniesionych ś wiadcze ń . Te obowi ą zki i uprawnienia klienta wynikaj ą z tre ś ci art. 14 ust. 5 i 6 ustawy o us ł ugach turystycznych. Maj ą c na uwadze powy ż sze rozwa ż ania za bezprawne nale ż y uzna ć dzia ł anie Oasis Tours polegaj ą ce na zamieszczaniu w wysy ł anych do klientów Komunikatach postanowienia o tre ś ci: „wzrost cen imprez turystycznych uwarunkowany wzrostem cen paliw, zgodnie z art. 17 ustawy o us ł ugach turystycznych z dnia 29 sierpnia 1997 r., nie jest podstaw ą do odst ą pienia Klienta od umowy, bez ponoszenia kosztów wynikaj ą cych z warunków Uczestnictwa w imprezach organizowanych przez B.P. Oasis Tours ”. Tre ść komunikatu jest niezgodna z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa, w tym w szczególno ś ci z art. 14 ust. 5 w zw. z art. 17 ustawy o us ł ugach turystycznych, który przyznaje konsumentowi okre ś lone uprawnienia z tytu ł u wprowadzania przez organizatora zmian istotnych warunków do zawartej z klientem umowy o us ł ugi turystyczne, a mianowicie: uprawnienia do przyj ę cia proponowanej zmiany umowy, jak równie ż uprawnienia do odst ą pienia w tej sytuacji od zawartej umowy bez obowi ą zku ponoszenia z tego tytu ł u negatywnych konsekwencji finansowych. Oba te uprawnienia maj ą charakter bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cy, wobec czego dzia ł anie Spó ł ki, która w drodze wysy ł anych do klientów Komunikatów zmierza ł a do ich wy łą czenia stanowi w ocenie Prezesa Urz ę du dzia ł anie sprzeczne z prawem. W tym kontek ś cie Prezes Urz ę du uzna ł , ż e Spó ł ka poprzez dzia ł anie polegaj ą ce na zamieszczaniu przez Oasis Tours Spó ł k ę z o.o. z siedzib ą w Warszawie w tre ś ci „ Komunikatów” kierowanych do klientów informacji, i ż : „wzrost cen imprez turystycznych uwarunkowany wzrostem cen paliw, zgodnie z art. 17 ustawy o us ł ugach turystycznych z dnia 29 sierpnia 1997 r., nie jest podstaw ą do odst ą pienia Klienta od umowy, bez ponoszenia kosztów wynikaj ą cych z warunków Uczestnictwa w imprezach organizowanych przez B.P. Oasis Tours” dopu ś ci ł a si ę dzia ł ania bezprawnego i godz ą cego w zbiorowy interes konsumentów. I.2b) Analiza tre ś ci kwestionowanego Komunikatu wskazuje, i ż jego rozsy ł anie do klientów w zakwestionowanym kszta ł cie stanowi nieuczciw ą praktyk ę rynkow ą , zakazan ą na mocy art. 3 ustawy o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym. W my ś l art. 4 ust. 1 i 2 ww. ustawy, praktyka rynkowa stosowana przez przedsi ę biorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, je ż eli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekszta ł ca lub mo ż e zniekszta ł ci ć zachowanie rynkowe przeci ę tnego konsumenta przed zawarciem umowy dotycz ą cej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Za nieuczciw ą praktyk ę rynkow ą uznaje si ę w szczególno ś ci praktyk ę rynkow ą wprowadzaj ą c ą w b łą d (…). Poj ę cie praktyki rynkowej wprowadzaj ą cej w b łą d ustawodawca wyja ś ni ł w art. 5 ustawy o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym. W my ś l ust. 1 ww. przepisu, jest to takie dzia ł anie, które w jakikolwiek sposób powoduje lub mo ż e powodowa ć podj ę cie 14 przez przeci ę tnego konsumenta decyzji dotycz ą cej umowy, której inaczej by nie podj ął . Wprowadzaj ą ce w b łą d dzia ł anie mo ż e w szczególno ś ci dotyczy ć praw konsumenta (art. 5 ust. 3 pkt 4 ww. ustawy). Dokonuj ą c w powy ż szym kontek ś cie analizy kwestionowanego w niniejszym post ę powaniu dzia ł ania Spó ł ki nale ż y zauwa ż y ć , i ż zawiera ono informacje nieprawdziwe i odbiegaj ą ce od obowi ą zuj ą cego stanu prawnego. Jak zosta ł o wskazane powy ż ej w pkt I 2a), w przypadku wprowadzenia przez organizatora turystyki przed rozpocz ę ciem imprezy turystycznej zmian istotnych warunków do umowy o us ł ugi turystyczne, klient ma prawo odst ą pi ć od umowy za natychmiastowym zwrotem wszystkich wniesionych ś wiadcze ń i bez obowi ą zku zap ł aty kary umownej. Tym samym w sposób ewidentny nieprawdziwa (niezgodna z prawd ą w zakresie obowi ą zuj ą cego stanu prawnego) jest informacja zawarta w Komunikacie rozsy ł anym przez Spó ł k ę do klientów, zgodnie z któr ą „wzrost cen imprez turystycznych uwarunkowany wzrostem cen paliw, zgodnie z art. 17 ustawy o us ł ugach turystycznych z dnia 29 sierpnia 1997 r., nie jest podstaw ą do odst ą pienia Klienta od umowy, bez ponoszenia kosztów wynikaj ą cych z warunków Uczestnictwa w imprezach organizowanych przez B.P. Oasis Tours ”. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie nale ż y stwierdzi ć , i ż zamieszczanie takiej informacji w Komunikacie kierowanym do klientów wprowadza konsumentów w b łą d, co do uprawnie ń przys ł uguj ą cych im w sytuacji, gdy organizator podwy ż sza cen ę imprezy. Tym samym Prezes Urz ę du uzna ł , i ż dzia ł anie Oasis Tours Sp. z o.o., polegaj ą ce na zamieszczaniu w tre ś ci Komunikatu kwestionowanej informacji, stanowi nieuczciw ą praktyk ę rynkow ą , co przes ą dza o jego bezprawno ś ci. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie I.2 sentencji decyzji. Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotycz ą cy ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku – konsumentów. O tym, czy naruszony zosta ł interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe, poniewa ż niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta mo ż e by ć przejawem cz ę sto lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów – wszystkich konsumentów b ę d ą cych klientami Spó ł ki w zwi ą zku z prowadzon ą przez przedsi ę biorc ę dzia ł alno ś ci ą , jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mog ą zawrze ć z nim umow ę o uczestnictwo w imprezie turystycznej. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów konieczne jest, by dzia ł anie przedsi ę biorcy zosta ł o skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do adresata, którego nie da si ę z góry oznaczy ć indywidualnie. Wobec tego dzia ł anie to jest w stanie wywo ł a ć niekorzystne nast ę pstwa w odniesieniu do ka ż dego z konsumentów (a nie jedynie wobec okre ś lonego konsumenta) i zagra ż a ono, przynajmniej potencjalnie, interesom ka ż dego z cz ł onków zbiorowo ś ci konsumentów. W niniejszej sprawie nast ą pi ł o naruszenie interesów nieograniczonej liczby konsumentów, których nie sposób zindywidualizowa ć . Oczywistym jest bowiem, i ż dzia ł anie przedsi ę biorcy by ł o skierowane do nieoznaczonego kr ę gu odbiorców – dotyczy wszystkich potencjalnych konsumentów zawieraj ą cych ze Spó ł k ą umow ę na terenie ca ł ego kraju. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , i ż kwestionowane przez Prezesa Urz ę du dzia ł anie Spó ł ki narusza zbiorowy interes konsumentów. Prezes Urz ę du wydaj ą c niniejsz ą decyzj ę uzna ł jednocze ś nie, ż e nie istniej ą podstawy do stwierdzenia zaniechania przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy 15 konsumentów opisanych w pkt I.1 sentencji decyzji. Wprawdzie w swym pi ś mie z dnia 5 maja 2008 r. Spó ł ka zadeklarowa ł a, i ż do dnia 27 maja 2008 r. wyeliminuje z analizowanego wzorca umownego zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du postanowienia, jednak ż e w dalszym post ę powaniu w ż aden sposób Oasis Tours nie wykaza ł , i ż zaniecha ł stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Tymczasem u podstaw wydania przez Prezesa Urz ę du decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą cej jej zaniechanie le ż y udowodnienie w trakcie post ę powania przed Prezesem Urz ę du, ż e przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania takiej praktyki. Ci ęż ar udowodnienia powy ż szego faktu, stosownie do tre ś ci art. 27 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, spoczywa na przedsi ę biorcy, co stanowi konsekwencj ę tego, i ż to przedsi ę biorca wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne z udowodnienia okoliczno ś ci zaprzestania stosowania praktyki. Tylko rzetelne udowodnienie tej okoliczno ś ci staje si ę podstaw ą stwierdzenia przez Prezesa Urz ę du zaniechania stosowania bezprawnych praktyk. Najcz ęś ciej dowód taki stanowi ą dokumenty oraz informacje, których tre ść pozwala Prezesowi Urz ę du stwierdzi ć , ż e dzia ł ania przedsi ę biorcy przesta ł y nosi ć znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W orzecznictwie przyjmuje si ę , ż e uznanie, i ż przedsi ę biorca wyeliminowa ł kwestionowane postanowienia z obrotu konsumenckiego musi wi ą za ć si ę z zaniechaniem tej praktyki w stosunku do konsumentów, których interesy mog ł y zosta ć naruszone niezgodnym z prawem dzia ł aniem przedsi ę biorcy, a wi ę c równie ż w stosunku do konsumentów, z którymi przedsi ę biorca mia ł zawarte umowy wed ł ug zakwestionowanego wzorca umownego (por. wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt VI ACa 1318/08). Równie ż w odniesieniu do praktyki wskazanej w pkt I.2 sentencji decyzji Przedsi ę biorca nie przedstawi ł ż adnych dowodów pozwalaj ą cych Prezesowi Urz ę du na stwierdzenie jej zaniechania. W szczególno ś ci Spó ł ka nie wykaza ł a, i ż wobec konsumentów, którzy po opublikowaniu „Komunikatów” nr 25 z dnia 20 marca 2008 r. oraz nr 26 z dnia 9 kwietnia 2008 r. odst ą pili od umowy ponosz ą c jednocze ś nie koszty tego odst ą pienia zosta ł y podj ę te czynno ś ci zmierzaj ą ce do usuni ę cia skutków naruszenia przepisów prawa. Z tych wzgl ę dów Prezes Urz ę du nie stwierdzi ł zaniechania stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów na podstawie art. 27 ust. 1 uokik orzekaj ą c jednocze ś nie jak w punkcie I sentencji decyzji. II.1 W niniejszym post ę powaniu w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tym przeciwko Spó ł ce Prezes Urz ę du zakwestionowa ł jej dzia ł ania polegaj ą ce na stosowaniu we wzorcu umownym postanowienia o tre ś ci: „OASIS dzia ł aj ą c zgodnie z art. 11 b ust. 3 ustawy o us ł ugach turystycznych zastrzega, i ż ponosi odpowiedzialno ść za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ug w czasie imprezy turystycznej maksymalnie do wysoko ś ci dwukrotno ś ci ceny imprezy turystycznej wzgl ę dem ka ż dego Klienta”- (§ 7 ust. 7 WU). Na etapie wszczynania post ę powania w tym zakresie Prezes Urz ę du uzna ł , ż e ww. postanowienie umowne mo ż e by ć zbie ż ne m.in. z tre ś ci ą postanowienia: „Organizator w uzasadnionych przypadkach ponosi odpowiedzialno ść z tytu ł u wykonania us ł ugi maksymalnie do 2 krotnej jej warto ś ci” uznanego za niedozwolone wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 16 lutego 2004 r. (Sygn. akt XVII Amc 90/03) i wpisanego do rejestru niedozwolonych klauzul umownych prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod nr 497. 16 W swej odpowiedzi na przedstawione zarzuty Spó ł ka odpowiedzia ł a, i ż zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du by ł o ju ż analizowane przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 stycznia 2008 r. oddalaj ą cym powództwo o uznanie tego postanowienia za niedozwolone (sygn. akt XVII AmC 144/07) SOKiK stwierdzi ł , i ż postanowienie to nie narusza ra żą co interesów konsumenta, ani nie pozostaje w sprzeczno ś ci z dobrymi obyczajami. Po przeprowadzeniu post ę powania w niniejszej sprawie Prezes Urz ę du ustali ł , i ż ww. postanowienie by ł o przedmiotem analizy S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Wytoczone przeciwko Spó ł ce powództwo o uznanie ww. postanowienia za niedozwolone zosta ł o oddalone, a orzeczenie SOKiK jest prawomocne. II.2 W przedmiotowym post ę powaniu Prezes Urz ę du zakwestionowa ł równie ż dzia ł anie Spó ł ki polegaj ą ce na stosowaniu we wzorcu umownym postanowienia o tre ś ci: „Je ż eli klient z w ł asnej woli lub winy nie wykorzysta ł w czasie trwania imprezy ca ł o ś ci lub cz ęś ci op ł aconych us ł ug, OASIS mo ż e przyzna ć zwrot cz ęś ci poniesionych kosztów, o ile wykonuj ą cy us ł ug ę przeka ż e kwot ę pozosta łą po wykonaniu ś wiadczenia” – (§ 6 ust. 3 WU). Na etapie wszczynania post ę powania w tym zakresie Prezes Urz ę du uzna ł , ż e ww. postanowienie umowne mo ż e by ć zbie ż ne m.in. z tre ś ci ą postanowienia: „ Je ż eli Klient uczestnik imprezy turystycznej, nie wykorzysta poszczególnych ś wiadcze ń ze wzgl ę du na przedwczesny powrót lub z innych wa ż nych powodów, TUI do ł o ż y wszelkich stara ń by uzyska ć od danego kooperanta zwrot zaoszcz ę dzonych wydatków. Powy ż sze zobowi ą zanie TUI nie dotyczy przypadków, w których ś wiadczenia by ł y jedynie znikome wzgl ę dnie je ż eli przepisy prawne lub zarz ą dzenia urz ę dowe stoj ą temu na przeszkodzie. TUI zastrzega sobie prawo do zatrzymania 20% zwróconej sumy jako wyrównanie za dodatkowe starania i poniesione straty” - uznanego za niedozwolone wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13 czerwca 2006 r. (Sygn. akt XVII Amc 10/03) i wpisanego do rejestru niedozwolonych klauzul umownych prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod nr 896. Jak wskaza ł a Spó ł ka w swym pi ś mie z dnia 5 maja 2008 r. uprzednio postanowienie to brzmia ł o: „Oasis nie zwraca warto ś ci ś wiadcze ń , których uczestnik z w ł asnej woli lub winy nie wykorzysta ł w trakcie trwania imprezy”. Postanowienie to w przytoczonym brzmieniu zosta ł o zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du w skierowanym do Spó ł ki wezwaniu o sygn. DDK-62-25/05/PZ/PB. Wskutek wezwania Spó ł ka dokona ł a zmiany postanowienia i nada ł a mu tre ść , która wówczas zosta ł a przyj ę ta przez Prezesa Urz ę du za odpowiadaj ą c ą przepisom prawa. Po przeprowadzeniu post ę powania w niniejszej sprawie Prezes Urz ę du uzna ł , i ż ww. postanowienie istotnie by ł o ju ż przedmiotem analizy Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i zosta ł o uznane za odpowiadaj ą ce wymogom prawa. Wys ł ane bowiem przez Prezesa Urz ę du do Spó ł ki pismo z dnia 28 czerwca 2005 r. (sygn. DDK-62-25/05/PZ/PB) obejmowa ł o równie ż wezwanie do dobrowolnego zaniechania stosowania postanowienia § 6 ust. 3 WU w brzmieniu: 17 „Oasis nie zwraca warto ś ci ś wiadcze ń , których uczestnik z w ł asnej woli lub winy nie wykorzysta ł w trakcie trwania imprezy”. Wskutek wezwania Spó ł ka dokona ł a zmiany postanowienia i nada ł a mu tre ść , która zosta ł a wówczas przyj ę ta przez Prezesa Urz ę du, a obecnie zakwestionowana w niniejszym post ę powaniu. Powy ż sze ustalenia wykaza ł y brak podstaw do uznania, i ż dzia ł ania Spó ł ki, polegaj ą ce na pos ł ugiwaniu si ę w obrocie konsumenckim postanowieniem o tre ś ci: 1. „OASIS dzia ł aj ą c zgodnie z art. 11 b ust. 3 ustawy o us ł ugach turystycznych zastrzega, i ż ponosi odpowiedzialno ść za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ug w czasie imprezy turystycznej maksymalnie do wysoko ś ci dwukrotno ś ci ceny imprezy turystycznej wzgl ę dem ka ż dego Klienta”; 2. „Je ż eli klient z w ł asnej woli lub winy nie wykorzysta ł w czasie trwania imprezy ca ł o ś ci lub cz ęś ci op ł aconych us ł ug, OASIS mo ż e przyzna ć zwrot cz ęś ci poniesionych kosztów, o ile wykonuj ą cy us ł ug ę przeka ż e kwot ę pozosta łą po wykonaniu ś wiadczenia” – (§ 6 ust. 3 WU). stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, ze wzgl ę du na fakt, i ż nie narusza to zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 uokik. W ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów nie ma samodzielnej podstawy prawnej odnosz ą cej si ę do sposobu rozstrzygni ę cia w przypadku, gdy postawiony stronie post ę powania zarzut nie zosta ł w trakcie tego post ę powania potwierdzony. W zwi ą zku z tym, maj ą c na wzgl ę dzie, i ż w sprawach nieuregulowanych w ustawie do post ę powania przed Prezesem UOKiK stosuje si ę przepisy k.p.a. (art. 83 ustawy), post ę powanie w tej sprawie nale ż a ł o umorzy ć zgodnie z art. 105 k.p.a. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe organ administracji wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. Umorzenie post ę powania na tej podstawie jest obligatoryjne, co oznacza, i ż ustalenie przes ł anki bezprzedmiotowo ś ci post ę powania stwarza obowi ą zek zako ń czenia post ę powania w danej instancji przez jego umorzenie, poniewa ż brak jest podstaw do rozstrzygni ę cia sprawy, co do jej istoty. Dalsze prowadzenie post ę powania w takim przypadku stanowi ł oby o jego wadliwo ś ci, maj ą cej istotny wp ł yw na wynik sprawy. Podkre ś li ć przy tym nale ż y, i ż przes ł anka umorzenia post ę powania mo ż e istnie ć jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania, co zostanie ujawnione w tocz ą cym si ę post ę powaniu - tak jak mia ł o to miejsce w niniejszej sprawie - a mo ż e ona powsta ć tak ż e w czasie trwania post ę powania, a wi ę c w sprawie ju ż zawis ł ej przed organami administracyjnymi. Przes ł ank ą umorzenia post ę powania jest brak któregokolwiek z elementów w odniesieniu do strony podmiotowej jak i przedmiotowej post ę powania. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego S ą du Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III SA 2225/01) bezprzedmiotowo ść post ę powania administracyjnego oznacza, ż e brak jest którego ś z elementów materialnego stosunku prawnego, a w zwi ą zku z tym nie mo ż na wyda ć decyzji za ł atwiaj ą cej spraw ę przez rozstrzygni ę cie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, ko ń cz ą ce post ę powanie bez jego merytorycznego rozstrzygni ę cia. Wobec powy ż szego, stosownie do tre ś ci art. 105 § 1 k.p.a. w zwi ą zku z art. 83 uokik, orzeczono jak w punkcie II sentencji decyzji. III. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e w drodze decyzji na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , który dopu ś ci ł si ę stosowania 18 praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, w rozumieniu art. 24 ustawy, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Z powo ł anego wy ż ej przepisu wynika, ż e kara pieni ęż na ma charakter fakultatywny. Zatem o tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsi ę biorcy zasadne jest na ł o ż enie kary pieni ęż nej decyduje Prezes UOKiK, w ramach uznania administracyjnego. Zwróci ć nale ż y uwag ę , i ż przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie okre ś laj ą jakichkolwiek przes ł anek, od których uzale ż nione by ł oby podj ę cie decyzji o na ł o ż eniu kary. Ustawodawca wskaza ł jedynie w art. 111 uokik te okoliczno ś ci, które Prezes Urz ę du winien uwzgl ę dni ć decyduj ą c o wymiarze kary pieni ęż nej, wymieniaj ą c w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Podkre ś li ć nale ż y, i ż sankcja w postaci na ł o ż enia kary mo ż e by ć na przedsi ę biorc ę na ł o ż ona niezale ż nie od tego, czy dopu ś ci ł si ę on naruszenia z winy umy ś lnej, czy te ż nieumy ś lnie. Bior ą c pod uwag ę okoliczno ś ci sprawy, przede wszystkim charakter i liczb ę udowodnionych Spó ł ce narusze ń , Prezes Urz ę du uzna ł na ł o ż enie kary pieni ęż nej za uzasadnione. Zdaniem Prezesa UOKiK, opisane w niniejszej decyzji dzia ł ania podejmowane przez Oasis Tours Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie w zakresie prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej powinny by ł y uwzgl ę dnia ć mo ż liwo ść naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Pami ę ta ć równie ż nale ż y, ż e na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego spoczywa obowi ą zek dochowania nale ż ytej staranno ś ci przy ocenie zgodno ś ci ich dzia ł a ń z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa. Okoliczno ś ci ą przemawiaj ą c ą za zastosowaniem wobec Spó ł ki kary pieni ęż nej jest fakt, i ż jako organizator turystyki z du ż ym do ś wiadczeniem na rynku us ł ug turystycznych powinien mie ć ś wiadomo ść , ż e stosowanie postanowie ń to ż samych z uznanymi za niedozwolone i wpisanymi do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych jest bezprawne. Zauwa ż y ć przy tym nale ż y, ż e rejestr postanowie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone jest jawny, powszechnie dost ę pny, publikowany na stronie www.uokik.gov.pl. Abuzywno ść postanowie ń wpisanych do tego rejestru jest jednoznaczna, a zakaz stosowania w obrocie postanowie ń w nim zamieszczonych nie powinien budzi ć jakichkolwiek w ą tpliwo ś ci. Spó ł ka winna zdawa ć sobie równie ż spraw ę z konieczno ś ci podejmowania wszelkich czynno ś ci gospodarczych zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa, w tym z przepisami dotycz ą cymi bran ż y us ł ug turystycznych, w której dzia ł a od wielu lat. Zgodnie przed ł o ż onym przez Spó ł k ę sprawozdaniem o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz nak ł adach na ś rodki trwa ł e oraz dokumentem CIT-8, przychody Spó ł ki w roku poprzedzaj ą cym wydanie niniejszej decyzji wynios ł y [*] z ł . Maksymalna wysoko ść kary mog ł a zatem wynie ść ok. [*] z ł . III.1 W punkcie I.1 sentencji decyzji Prezes Urz ę du stwierdzi ł stosowanie przez Spó ł k ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co daje podstaw ę do na ł o ż enia na Spó ł k ę kary pieni ęż nej okre ś lonej w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustalenie kary mia ł o charakter dwuetapowy. W pierwszej kolejno ś ci Prezes Urz ę du dokona ł oceny wagi stwierdzonej w pkt. I.1. decyzji praktyki i na tej podstawie ustali ł kwot ę 19 bazow ą , stanowi ą c ą podstaw ę do ustalenia wysoko ś ci kary, a nast ę pnie zwa ż y ł , czy w sprawie zaistnia ł y okoliczno ś ci mog ą ce mie ć wp ł yw na wysoko ść kary – ustalonej kwoty bazowej. W powy ż szym kontek ś cie wzi ę to pod uwag ę , i ż praktyka, której stosowanie Prezes Urz ę du stwierdzi ł w pkt. I.1 sentencji decyzji polega ł a na stosowaniu niedozwolonego postanowienia umownego to ż samego w swoim celu i skutku z postanowieniami wpisanymi do powszechnie dost ę pnego rejestru prowadzonego przez Prezesa Urz ę du. W prowadzonym post ę powaniu przypisano Spó ł ce stosowanie postanowienia naruszaj ą cego interesy ekonomiczne i prawne konsumentów , gdy ż wy łą czy ł o ono odpowiedzialno ść Spó ł ki za osoby sprzedaj ą ce us ł ugi Spó ł ki w jej imieniu lub na jej rzecz. Ustalaj ą c wag ę naruszenia Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł równie ż , ż e przypisana Spó ł ce praktyka mia ł a charakter d ł ugotrwa ł y. Zakwestionowane postanowienie niedozwolone, to ż same z wpisanymi do rejestru klauzul abuzywnych, stosowane by ł y przez Spó ł k ę ponad rok. Podsumowanie wagi naruszenia stwierdzonego w pkt I.1 niniejszej decyzji pozwoli ł o Prezesowi Urz ę du na stwierdzenie, i ż łą cznie waga naruszenia wynikaj ą ca ze stosowania zakwestionowanego postanowienia niedozwolonego kszta ł tuje si ę na poziomie [*] przychodu osi ą gni ę tego przez Spó ł k ę w 2008 r. Dokonuj ą c ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieni ęż nej na ł o ż onej na Spó ł k ę za stwierdzon ą w pkt I.1 sentencji niniejszej decyzji praktyk ę , dokonano równie ż oceny zaistnia ł ych w post ę powaniu okoliczno ś ci obci ąż aj ą cych i ł agodz ą cych. Przy kalkulowaniu kary nie stwierdzono wyst ę powania okoliczno ś ci ł agodz ą cych. Wzi ę to natomiast pod uwag ę okoliczno ść , i ż naruszenie, którego dopu ś ci ł a si ę Spó ł ka obj ęł o swym zasi ę giem obszar ca ł ego kraju. Powy ż sza okoliczno ść uzasadnia zwi ę kszenie wysoko ś ci kary o 20%. Z powy ż szych wzgl ę dów w niniejszej sprawie za naruszenie stwierdzone w pkt I.1 sentencji decyzji Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 67.073,00 z ł (sze ść dziesi ą t siedem tysi ę cy siedemdziesi ą t trzy z ł ote), co stanowi ok. [*] przychodu osi ą gni ę tego w 2008 r. i ok. [*] kary maksymalnej. III.2 W punkcie I.2 sentencji decyzji Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż Spó ł ka stosuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , polegaj ą c ą na: a) podejmowaniu przez Spó ł k ę bezprawnych dzia ł a ń godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów, niezgodnych z 14 ust. 5 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us ł ugach turystycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268 ze zm.), oraz b) stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206). Ustalenie kary za to naruszenie mia ł o charakter dwuetapowy. W pierwszej kolejno ś ci Prezes Urz ę du dokona ł oceny wagi stwierdzonej w pkt I.2 niniejszej decyzji praktyk i na tej podstawie ustali ł kwot ę bazow ą , stanowi ą c ą podstaw ę do ustalenia wysoko ś ci kary, a nast ę pnie zwa ż y ł , czy w sprawie zaistnia ł y okoliczno ś ci mog ą ce mie ć wp ł yw na wysoko ść kary – ustalonej kwoty bazowej. W powy ż szym kontek ś cie wzi ę to pod uwag ę , i ż praktyka, której stosowanie Prezes Urz ę du stwierdzi ł w pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji polega ł a na stosowaniu na etapie 20 wykonywania kontraktu postanowienia zniekszta ł caj ą cego wynikaj ą cy z ustawy o us ł ugach turystycznych porz ą dek prawny i uprawnienia stron zawartej umowy. Na tym etapie konsument nie mia ł ju ż mo ż liwo ś ci swobodnego podejmowania decyzji w zakresie istniej ą cej umowy. Stosowanie przez Spó ł k ę dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o us ł ugach turystycznych negatywnie wp ł yn ęł o na sytuacj ę konsumentów. Stwierdzone w przeprowadzonym post ę powaniu informowanie konsumentów o konsekwencjach odst ą pienia od umowy, które jednak nie mia ł y pokrycia w obowi ą zuj ą cym stanie prawnym jest w ocenie Prezesa Urz ę du przejawem nierównorz ę dnego i nierzetelnego traktowania konsumentów oraz – w konsekwencji – naruszaj ą cego ich interesy. Zakwestionowane dzia ł anie Spó ł ki stanowi ł o równie ż przejaw nieuczciwej praktyki rynkowej. Wobec zakwestionowanej tre ś ci Komunikatów jedynie 118 konsumentów, spo ś ród 9083, odst ą pi ł o od umowy, z czego 66 ponios ł o koszty takiego odst ą pienia. W wyniku dzia ł ania Spó ł ki 8965 konsumentów ui ś ci ł o na rzecz Spó ł ki dop ł aty które – w przypadku, gdy do rozpocz ę cia imprezy pozosta ł o mniej, ni ż 20 dni – stanowi ł y de facto ś wiadczenie nienale ż ne. Dzia ł anie Spó ł ki spowodowa ł o bowiem, ż e wi ę kszo ść konsumentów, do których by ł skierowany komunikat wola ł o ui ś ci ć dop ł at ę , ni ż rezygnowa ć z imprezy ponosz ą c dodatkowe koszty, których pobranie – wed ł ug zakwestionowanych w post ę powaniu Komunikatów Spó ł ki – by ł o rzekomo uzasadnione przepisami prawa. Ocena wagi stwierdzonego naruszenia pozwoli ł a Prezesowi Urz ę du na stwierdzenie, i ż waga naruszenia wynikaj ą ca ze stosowania dzia ł a ń zakwestionowanych w pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji kszta ł tuje si ę na poziomie [*] przychodu osi ą gni ę tego przez Spó ł k ę w 2008 r. Dokonuj ą c ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieni ęż nej na ł o ż onej na Spó ł k ę za stwierdzone w punkcie I.2 sentencji niniejszej decyzji stosowanie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, dokonano równie ż oceny zaistnia ł ych w post ę powaniu okoliczno ś ci obci ąż aj ą cych i ł agodz ą cych. Przy kalkulowaniu kary nie stwierdzono wyst ę powania okoliczno ś ci ł agodz ą cych. Wzi ę to natomiast pod uwag ę okoliczno ść , i ż naruszenie, którego dopu ś ci ł a si ę Spó ł ka obj ęł o swym zasi ę giem obszar ca ł ego kraju. Powy ż sza okoliczno ść uzasadnia zwi ę kszenie wysoko ś ci kary o 20%. Z powy ż szych wzgl ę dów w niniejszej sprawie za naruszenie stwierdzone w pkt II sentencji niniejszej decyzji Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 321.950,00 z ł (trzysta dwadzie ś cia jeden tysi ę cy dziewi ęć set pi ęć dziesi ą t z ł otych), co stanowi [*] przychodu osi ą gni ę tego w 2008 r. i [*] kary maksymalnej. Nak ł adaj ą c niniejsz ą decyzj ą ww. kary pieni ęż ne za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę , ż e maj ą one: po pierwsze – charakter represyjny (nak ł adane s ą za naruszenie ustawowych zakazów), po drugie – prewencyjny (maj ą zapobiega ć podobnym naruszeniom w przysz ł o ś ci i zniech ę ca ć do naruszania prawa), za ś zagro ż enie nimi, czyli potencjalna mo ż liwo ść na ł o ż enia kary przez Prezesa Urz ę du – nadaje jej charakter dyscyplinuj ą cy (wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt: III SK 31/04). W ocenie Prezesa Urz ę du, karze nak ł adanej niniejsz ą decyzj ą nale ż y nada ć w szczególno ś ci charakter prewencyjny. Niemniej, z uwagi na fakt, ż e pe ł ni ona równie ż funkcj ę represyjn ą w stosunku do uczestnika post ę powania, jak i z uwagi na to, ż e ma ona skutkowa ć zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji w przysz ł o ś ci, orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. Zdaniem Prezesa Urz ę du tak okre ś lona kara spe ł ni zarówno rol ę represyjn ą jako sankcja i dolegliwo ść za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji 21 i konsumentów, jak i prewencyjn ą , zapobiegaj ą c ą ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest te ż jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszaj ą cy dla innych przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść organizatora turystyki przed stosowaniem w przysz ł o ś ci tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Bior ą c od uwag ę powy ż sze kara pieni ęż na na ł o ż ona na Oasis Tours Sp. z o.o. jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z tych te ż wzgl ę dów orzeczono jak w pkt III sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie. Otrzymuje: Pani Anna Czepkowska Pe ł nomocnik Oasis Tours Sp. z o.o. Kancelaria Adwokacka Anny Czepkowskiej ul. Ś wi ę tojerska 16 lok. 25 00-202 Warszawa 22