RWA-35/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-61-15/07/DJ Warszawa, dn. 24 wrze ś nia 2008 r. DECYZJA Nr RWA-35/2008 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w toku którego zosta ł o uprawdopodobnione, i ż Miasto Sulejówek – Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji stosuje praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą ce na: 1. stosowaniu wzorców umownych Umowa na dostaw ę wody i Umowa na odbiór ś cieków komunalnych , które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.) nie zawieraj ą postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych oraz kanalizacyjnych w zakresie okre ś lenia wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi oraz maksymalnej ilo ś ci i dopuszczalnego poziomu zanieczyszcze ń dostarczanych ś cieków, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. stosowaniu wzorców umownych Umowa na dostaw ę wody i Umowa na odbiór ś cieków komunalnych , które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie zawieraj ą postanowie ń dotycz ą cych sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń w zakresie okre ś lenia cyklu rozlicze ń obowi ą zuj ą cego odbiorców, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 3. stosowaniu wzorców umownych Umowa na dostaw ę wody i Umowa na odbiór ś cieków komunalnych , które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie okre ś laj ą warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 4. stosowaniu wzorców umownych Umowa na dostaw ę wody i Umowa na odbiór ś cieków komunalnych , które niezgodnie z tre ś ci ą art. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, uprawniaj ą przedsi ę biorc ę do rozwi ą zania z odbiorc ą umowy, bez zachowania okresu wypowiedzenia, z powodu nieuregulowania przez odbiorc ę naliczonych op ł at przez okres trzech miesi ę cy od daty ich wymagalno ś ci, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz po z ł o ż eniu przez Miasto Sulejówek – Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji pismem z dnia 13 grudnia 2007 r. zobowi ą zania do zawierania nowych umów z odbiorcami us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych wed ł ug nowoopracowanych wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych, za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., oraz do dokonania we wszystkich umowach zawartych dotychczas wed ł ug kontrolowanych wzorów umów odpowiednich zmian w drodze aneksów stosownie do tre ś ci nowoopracowanych wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Miasto Sulejówek – Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania, przy czym termin zako ń czenia procesu aneksowania wszystkich dotychczas zawartych umów okre ś la si ę na dzie ń 31 grudnia 2008 r. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. nak ł ada si ę na Miasto Sulejówek – Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 10 listopada 2008 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r., stosownie do wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r., stosownie do wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r., na podstawie wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r. 2. nak ł ada si ę na Miasto Sulejówek – Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 10 stycznia 2009 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 31 grudnia 2008 r., stosownie do wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 31 grudnia 2008 r., na podstawie wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r. 2 UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. RWA-40-16/06/PB), maj ą ce na celu badanie zasad dostawy wody lub odprowadzania ś cieków stosowanych przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjne wobec konsumentów - indywidualnych odbiorców us ł ug wodoci ą gowo – kanalizacyjnych w miejscowo ś ciach na terenie województwa mazowieckiego. Konieczno ść wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania uzasadniona by ł a uzyskanymi informacjami, z których wynika ł o, i ż w zwi ą zku ze ś wiadczeniem tych us ł ug, mo ż liwe s ą naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji konsumentów, jak równie ż przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. W toku prowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e Prezesem UOKiK lub Prezesem Urz ę du) wyst ą pi ł m.in. do Miasta Sulejówek – Miejskiego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji (dalej tak ż e jako: Miasto lub przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne lub przedsi ę biorstwo) o przes ł anie wszelkich wzorców umownych stosowanych w obrocie z odbiorcami us ł ug. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urz ę du Miasto przes ł a ł o wzór Umowy na dostaw ę wody, wzór Umowy na odbiór ś cieków komunalnych oraz Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku stanowi ą cy za łą cznik do uchwa ł y Rady Miasta Sulejówek nr 260/XLIX/05 z dnia 19 grudnia 2005 roku (dalej tak ż e jako: Regulamin ). Analiza dokumentów i informacji zebranych w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż mog ł o nast ą pi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), wobec czego wszcz ę cie post ę powania w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Miasto praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. Z uwagi na powy ż sze, Prezes Urz ę du postanowieniem z dnia 19 wrze ś nia 2007 r. wszcz ął z urz ę du post ę powanie w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Miasto Sulejówek – Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na: 1. stosowaniu wzorców umownych Umowa na dostaw ę wody i Umowa na odbiór ś cieków komunalnych , które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.) nie zawieraj ą postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych oraz kanalizacyjnych w zakresie okre ś lenia wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi oraz maksymalnej ilo ś ci i dopuszczalnego poziomu zanieczyszcze ń dostarczanych ś cieków, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. stosowaniu wzorców umownych Umowa na dostaw ę wody i Umowa na odbiór ś cieków komunalnych , które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie zawieraj ą postanowie ń dotycz ą cych sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń w zakresie okre ś lenia cyklu rozlicze ń obowi ą zuj ą cego odbiorców, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 3. stosowaniu wzorców umownych Umowa na dostaw ę wody i Umowa na odbiór ś cieków komunalnych , które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy 3 o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie okre ś laj ą warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 4. stosowaniu wzorców umownych Umowa na dostaw ę wody i Umowa na odbiór ś cieków komunalnych , które niezgodnie z tre ś ci ą art. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, uprawniaj ą przedsi ę biorc ę do rozwi ą zania z odbiorc ą umowy, bez zachowania okresu wypowiedzenia, z powodu nieuregulowania przez odbiorc ę naliczonych op ł at przez okres trzech miesi ę cy od daty ich wymagalno ś ci, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów Miasto w pi ś mie z dnia 8 pa ź dziernika 2007 r. poinformowa ł o, i ż z uwagi na zg ł oszone przez Prezesa Urz ę du w ą tpliwo ś ci i zastrze ż enia do tre ś ci zawieranych z odbiorcami umów na dostaw ę wody i umów na odprowadzanie ś cieków, wprowadzi stosowne zmiany do wykorzystywanych wzorców umownych. Jednocze ś nie Miasto ustosunkowa ł o si ę do stawianych mu zarzutów, podnosz ą c, co nast ę puje: Miasto wskaza ł o, i ż § 1 Umowy na dostaw ę wody , jak i § 1 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych stanowi ą , i ż Us ł ugodawca ś wiadczy us ł ugi dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na warunkach okre ś lonych ustaw ą z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.) oraz na warunkach obowi ą zuj ą cego Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku. W § 20 ust. 2 Umowy na dostaw ę wody i oraz § 20 ust. 2 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych zawarte zosta ł o o ś wiadczenie, ż e us ł ugobiorca zapozna ł si ę z Regulaminem obowi ą zuj ą cym na terenie Miasta Sulejówek. Skoro zatem strony umowy powo ł uj ą si ę w tre ś ci umowy na zapisy Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku, przeto nie jest konieczne powtarzanie zapisów Regulaminu do indywidualnych umów z odbiorcami. Odnosz ą c si ę do zawartego w pkt I. 1 sentencji decyzji zarzutu braku okre ś lenia w Umowie na dostaw ę wody informacji o wymaganym ci ś nieniu wody i jako ś ciowych wymaganiach, jakim powinna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi, Miasto podnios ł o, ż e zapisy Regulaminu i Umowy na dostaw ę wody wskazuj ą łą cznie, i ż : - ci ś nienie dostarczanej wody ma wynosi ć co najmniej 0,2 mPa (§ 3 Regulaminu ), - woda musi odpowiada ć jako ś ciowo parametrom jednoznacznie okre ś lonym w Rozporz ą dzeniu Ministra Zdrowia, przy czym jest ona systematycznie badana przez przedsi ę biorstwo, jak i sanepid, a wyniki tych bada ń s ą dost ę pne w siedzibie przedsi ę biorstwa, w Urz ę dzie Miasta oraz na stronach internetowych przedsi ę biorstwa (§ 4 Umowy na dostaw ę wody, § 3 i 42 ust. 1 Regulaminu ) oraz ż e - ilo ść wody jest zgodna z wydanymi Warunkami Technicznymi, o jakich mowa w § 4 ust. 2 lit. a Umowy na dostaw ę wody. Odnosz ą c si ę natomiast do zawartego w pkt I. 1 sentencji decyzji zarzutu braku okre ś lenia w Umowie na odbiór ś cieków komunalnych informacji o maksymalnej ilo ś ci i dopuszczalnego poziomu zanieczyszcze ń dostarczanych ś cieków, Miasto wskaza ł o, ż e zapisy Regulaminu i Umowy na odbiór ś cieków komunalnych okre ś laj ą , i ż : 4 - Us ł ugodawca zobowi ą zany jest do zapewnienia przepustowo ś ci urz ą dze ń kanalizacyjnych, ci ą g ł o ś ci i niezawodno ś ci odprowadzanych ś cieków oraz utrzymywania urz ą dze ń w pe ł nej sprawno ś ci eksploatacyjnej (§ 4 ust. 1 i 3 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych i § 4 ust. 1 lit. b i d Regulaminu ), - jako ść us ł ug kanalizacyjnych zwi ą zana jest z dostarczaniem do kanalizacji wy łą cznie ś cieków bytowo – gospodarczych (§ 3 ust. 3 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych ), - rodzaj odpadów i substancji zakazanych do wprowadzania do sieci kanalizacyjnej zosta ł uszczegó ł owiony w § 5 ust. 10 Regulaminu. W ocenie Miasta, stosowane przez nie wzorce umowne wraz z zapisami Regulaminu informuj ą odbiorców o ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug, gdy ż zobowi ą zuj ą przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne do dostawy wody i odbioru ś cieków w pe ł nym zakresie mo ż liwo ś ci technicznych przy łą czy wykonanych na uzgodnionych mi ę dzy stronami warunkach technicznych. Odno ś nie do zarzutu sformu ł owanego punkcie I. 2 sentencji niniejszej decyzji, Miasto o ś wiadczy ł o, i ż sposób rozliczania za ś wiadczone us ł ugi jest zgodny z § 21 Regulaminu , tzn. jest nie krótszy ni ż miesi ą c i nie d ł u ż szy ni ż sze ść miesi ę cy. W przypadku du ż ych odbiorców przedsi ę biorstwo rozlicza si ę w cyklu miesi ę cznym, w przypadku natomiast odbiorców indywidualnych w cyklu dwumiesi ę cznym. Miasto podkre ś li ł o, i ż w uwagi na specyfik ę ś wiadczonych us ł ug, szczup ł o ść kadry i mo ż liwo ś ci techniczne, nie jest mo ż liwe jednoznaczne okre ś lenie terminów rozlicze ń , a tym samym dok ł adnego okresu obrachunkowego. St ą d te ż szczegó ł owe informacje odno ś nie do terminów odczytów i rozlicze ń przekazywane s ą odbiorcom indywidualnym wraz z fakturami. Ustosunkowuj ą c si ę do zarzutu braku uregulowania w Umowie na dostaw ę wody i Umowie na odbiór ś cieków komunalnych warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu odbiorcy us ł ug (pkt I.3 sentencji decyzji), Miasto poinformowa ł o, ż e nie ma zdolno ś ci do realizacji inwestycji oraz usuwania awarii na sieciach i przy łą czach wodoci ą gowo – kanalizacyjnych si ł ami w ł asnymi. Przedsi ę biorstwo nie ma ani obowi ą zku prawnego, ani faktycznych mo ż liwo ś ci do usuwania awarii czy napraw przewodów wodoci ą gowo – kanalizacyjnych, których utrzymanie nale ż y do w ł a ś cicieli posesji. Przedsi ę biorstwo jedynie po ś redniczy przy ustalaniu warunków usuwania awarii przez innego wykonawc ę . Z uwagi jednak na ró ż norodno ść i specyfik ę awarii warunki ich usuwania s ą ró ż ne, musz ą by ć zatem ka ż dorazowo uzgadniane indywidualnie. Zdaniem strony post ę powania, taki stan rzeczy odpowiada m.in. postanowieniu § 8 ust. 1 Regulaminu . Odnosz ą c si ę do zarzutu zawarcia w Umowie na dostaw ę wody i Umowie na odbiór ś cieków komunalnych regulacji niezgodnej z art. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (pkt I.4 sentencji decyzji), Miasto poinformowa ł o, i ż kwestionowane zapisy dotycz ą zerwania umowy z winy odbiorcy, przy czym takie zerwanie umowy nie jest jednoznaczne z odci ę ciem dostaw wody czy wstrzymaniem odbioru ś cieków. Procedur ę odci ę cia wody reguluje § 15 Umowy na dostaw ę wody , za ś procedur ę zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego § 15 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych . Jednocze ś nie Miasto podkre ś li ł o, ż e mimo i ż by ł o wielokrotnie zmuszane do wstrzymywania dostaw wody i odbioru ś cieków, to nigdy nie zrywa ł o umowy tj. nie korzysta ł o z zapisów kwestionowanych w toku niniejszego post ę powania. W pi ś mie z dnia 13 grudnia 2007 r. Miasto poinformowa ł o, i ż zobowi ą zuje si ę do przedstawiania nowym odbiorcom us ł ug wodoci ą gowo – kanalizacyjnych projektów umów na dostaw ę wody i odbiór ś cieków komunalnych zawieraj ą cych zmiany postulowane 5 przez Prezesa Urz ę du oraz do odpowiedniego aneksowania wszystkich dotychczas zawartych umów z odbiorcami. Projekt nowej Umowy na dostaw ę wody oraz projekt nowej Umowy na odbiór ś cieków komunalnych Miasto przekaza ł o w za łą czeniu do pisma z dnia 26 lutego 2008 r. Pismem z dnia 22 lipca 2008 r. strona post ę powania zosta ł a zawiadomiona o zamkni ę ciu post ę powania dowodowego oraz mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami sprawy w siedzibie Urz ę du, z którego to uprawnienia strona skorzysta ł a w dniu 13 sierpnia 2008. Prezes UOKiK ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji jest zak ł adem bud ż etowym utworzonym uchwa łą Rady Miejskiej w Sulejówku z dnia 18 lipca 1996 r. nr 202/XXVII/96 w celu zapewnienia w ł a ś ciwego funkcjonowania komunalnej sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej w Mie ś cie Sulejówek. Dzia ł a w oparciu o Statut z dnia 2 czerwca 2003 r. przyj ę ty uchwa łą Rady Miasta Sulejówek nr 48/VII/03. Stosownie do § 4 Statutu, Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji realizuje swoje zadania m.in. poprzez prowadzenie dzia ł alno ś ci eksploatacyjnej obiektów wodoci ą gowych i kanalizacyjnych wraz z sieciami, produkcj ę wody pitnej oraz odprowadzanie i unieszkodliwianie ś cieków z zachowaniem uwarunkowa ń technologicznych i zasad podanych w dokumentacji techniczno-ruchowej eksploatowanych obiektów, wykonywanie us ł ug w zakresie rozbudowy sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej oraz przy łą czy i przykanalików, ś wiadczenie us ł ug w zakresie eksploatacji sieci oraz obiektów wodoci ą gowych i kanalizacyjnych oraz zawieranie umów i prowadzenie rozlicze ń finansowych z odbiorcami w zakresie gospodarki wodno- ś ciekowej. Na obszarze dzia ł ania tego przedsi ę biorstwa obowi ą zuje – jako akt prawa miejscowego – Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku przyj ę ty uchwa łą nr 260/XLIX/05 z dnia 19 grudnia 2005. Przy zawieraniu z odbiorcami us ł ug umów na dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne pos ł uguje si ę wzorem Umowy na dostaw ę wody i wzorem Umowy na odbiór ś cieków komunalnych. Na dzie ń 8 pa ź dziernika 2007 r. wed ł ug kontrolowanego przez Prezesa UOKiK wzoru Umowy na dostaw ę wody Miasto zawar ł o 2400 umów, za ś wed ł ug wzoru Umowy na odbiór ś cieków komunalnych 1025 umów. Zarzuty postawione Miastu dotycz ą : 1. braku zawarcia w ww. wzorcach postanowie ń odnosz ą cych si ę do ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych oraz kanalizacyjnych w zakresie okre ś lenia wymaganego ci ś nienia wody oraz jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi oraz maksymalnej ilo ś ci i dopuszczalnego poziomu zanieczyszcze ń dostarczanych ś cieków, 2. braku zamieszczenia w ww. wzorcach umownych informacji o sposobie i terminie wzajemnych rozlicze ń w zakresie okre ś lenia cyklu rozlicze ń obowi ą zuj ą cego odbiorców, 3. braku zawarcia w ww. wzorcach regulacji okre ś laj ą cej warunki usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu odbiorcy us ł ug, 4. zawarcia w ww. wzorcach postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo uprawnione jest do rozwi ą zania z odbiorc ą umowy, bez zachowania okresu wypowiedzenia, z powodu 6 nieuregulowania przez odbiorc ę naliczonych op ł at przez okres trzech miesi ę cy od daty ich wymagalno ś ci. W toku post ę powania Miasto przekaza ł o nowoopracowany wzór Umowy na dostaw ę wod ę i wzór Umowy na odbiór ś cieków komunalnych, których analiza pozwoli ł a na nast ę puj ą ce ustalenia: Stosownie do pierwszego zarzutu naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie wzorców umownych, które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie zawieraj ą postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych oraz kanalizacyjnych, ww. wzory umów zosta ł y uzupe ł nione o nast ę puj ą ce informacje: 1. W Umowie na dostaw ę wody wskazano, i ż „do obowi ą zków Us ł ugodawcy nale ż y zapewnienie zdolno ś ci posiadanych urz ą dze ń wodoci ą gowych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilo ś ci uzgodnionej z Us ł ugobiorc ą we Wniosku o wydanie warunków technicznych na przy łą cze wodoci ą gowe, to jest ………..m 3 /mc i pod odpowiednim ci ś nieniem nie ni ż szym ni ż 0,2 mPa, mierzonym za wodomierzem g ł ównym w kierunku instalacji wewn ę trznej oraz dostaw wody w sposób ci ą g ł y i niezawodny, a tak ż e zapewnienie nale ż ytej jako ś ci dostarczanej wody odpowiadaj ą cej wymogom okre ś lonym przez Ministra Zdrowia w Rozporz ą dzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jako ś ci wody przeznaczonej do spo ż ycia przez ludzi (Dz. U. 2007 nr 61, poz. 417 ze zm.) tj. ż elazo – 0,2 mg/l, mangan – 0.05 mg/l, zapach – akceptowalny, smak – akceptowalny.” (§ 4 ust. 1), 2. W Umowie na odbiór ś cieków komunalnych wskazano natomiast, ż e „do obowi ą zków Us ł ugodawcy nale ż y zapewnienie zdolno ś ci posiadanych urz ą dze ń kanalizacyjnych do odprowadzania ś cieków w sposób ci ą g ł y i niezawodny, w ilo ś ci okre ś lonej przez Us ł ugobiorc ę we Wniosku o wydanie warunków technicznych na przy łą cze kanalizacyjne to jest ......m 3 /mc, o stanie i sk ł adzie okre ś lonym w za łą czniku do Umowy.” (§ 4 ust. 1). Ponadto, do umowy tej wprowadzono Za łą cznik , okre ś laj ą cy w formie tabeli poziom dopuszczalnych warto ś ci zanieczyszcze ń w ś ciekach wprowadzanych do miejskich urz ą dze ń kanalizacji sanitarnej oraz spis substancji, których wprowadzanie do urz ą dze ń kanalizacyjnych jest zabronione. Stosownie do drugiego zarzutu naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie wzorców umownych, które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie zawieraj ą postanowie ń dotycz ą cych sposobu i terminu wzajemnych rozlicze ń w zakresie okre ś lenia cyklu rozlicze ń obowi ą zuj ą cego odbiorców, ww. wzory uzupe ł nione zosta ł y o zapisy okre ś laj ą ce d ł ugo ść okresu obrachunkowego. Do § 8 ust. 2 Umowy na dostaw ę wody i § 9 ust. 2 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych wprowadzono postanowienie, zgodnie z którym „w przypadku wystawiania faktur zaliczkowych weryfikacja tych faktur nast ę puje na podstawie wskaza ń wodomierzy (…) odczytywanych przez Inkasentów w listopadzie lub grudniu ka ż dego roku”. Jednocze ś nie zmianie uleg ł a tre ść § 21 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku . Zgodnie z nowym brzmieniem tego przepisu „D ł ugo ść okresu obrachunkowego okre ś la umowa, przy czym jest to okres nie krótszy ni ż miesi ą c i nie d ł u ż szy ni ż dwana ś cie miesi ę cy” . Stosownie do trzeciego zarzutu naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie wzorców umownych, które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie zawieraj ą 7 postanowie ń dotycz ą cych warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu odbiorcy us ł ug, ww. wzory uzupe ł nione zosta ł y o zapisy okre ś laj ą ce tryb zg ł aszania awarii przez odbiorców oraz tryb ich usuwania. Do § 4 ust. 3 Umowy na dostaw ę wody oraz § 4 ust. 3 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych wprowadzono postanowienie o tre ś ci: „Warunki usuwania awarii przy łą cza wodoci ą gowego/kanalizacyjnego b ę d ą cego w posiadaniu Us ł ugobiorcy s ą nast ę puj ą ce: a) Us ł ugobiorca jest zobowi ą zany natychmiast powiadomi ć Us ł ugodawc ę telefonicznie (tel. 022 783-35-00 czynny ca ł odobowo) lub osobi ś cie w sekretariacie MZWiK o awarii i o sposobie usuni ę cia tej awarii, b) w przypadku awarii przy łą cza b ę d ą cego w posiadaniu Us ł ugobiorcy, której nie mo ż e usun ąć Us ł ugobiorca samodzielnie, Us ł ugodawca po rozpoznaniu przyczyn usuwa awari ę dzia ł aj ą c w zast ę pstwie Us ł ugobiorcy, najpó ź niej w terminie 3 dni od zg ł oszenia awarii, c) usuni ę cie awarii przez Us ł ugodawc ę nast ę puje na koszt Us ł ugobiorcy”. Stosownie do czwartego zarzutu naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie wzorców umownych, które niezgodnie z tre ś ci ą art. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, uprawniaj ą przedsi ę biorc ę do rozwi ą zania z odbiorc ą umowy, bez zachowania okresu wypowiedzenia, z powodu nieuregulowania przez odbiorc ę naliczonych op ł at przez okres trzech miesi ę cy od daty ich wymagalno ś ci, z ww. wzorów umownych usuni ę to kwestionowane postanowienia. Analiza zmian dokonanych przez Miasto wykaza ł a, i ż nowe wzory umowy spe ł niaj ą standardy okre ś lone w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, przepisach wykonawczych na jej podstawie wydanych oraz Regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku , a tym samym ich stosowanie nie zagra ż a zbiorowemu interesowi konsumentów. Maj ą c powy ż sze na uwadze Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: I. Uprawdopodobnienie stosowania praktyk, o których mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Przepis art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania – ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o której mowa w art. 24, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . W zwi ą zku z powy ż szym, dla zastosowania art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zachodzi w przedmiotowej sprawie konieczno ść uprawdopodobnienia naruszenia przez Miasto przepisu art. 24 ww. ustawy. Zgodnie z tre ś ci ą art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przez które stosownie do definicji zawartej w ust. 2 tego przepisu rozumie si ę godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem dzia ł aniach przedsi ę biorców. Same przepisy ustawy o ochronie 8 konkurencji i konsumentów nie reguluj ą konstrukcji bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Dzia ł ania te mog ą okaza ć si ę bezprawne w razie ustalenia, ż e dosz ł o do naruszenia przepisów innych ustaw, ale tak ż e zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. (por. J. Szwaja (red.): Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Komentarz, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s. 117-118). Prezes Urz ę du oceniaj ą c zachowanie Przedsi ę biorcy pod k ą tem ewentualnego naruszenia przepisów zakazuj ą cych stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, musi stosowa ć inne akty prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego i na ich podstawie stwierdzi ć , czy dzia ł anie przedsi ę biorcy by ł o bezprawne. Zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) ź ród ł ami powszechnie obowi ą zuj ą cego prawa Rzeczypospolitej Polskiej s ą : Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy mi ę dzynarodowe oraz rozporz ą dzenia. Ź ród ł ami powszechnie obowi ą zuj ą cego prawa Rzeczypospolitej Polskiej s ą na obszarze dzia ł ania organów, które je ustanowi ł y, akty prawa miejscowego. Jak wy ż ej wspomniano, art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jako godz ą ce w nie bezprawne zachowanie przedsi ę biorcy. Przepis ten zawiera tak ż e przyk ł adowe wyliczenie zachowa ń przedsi ę biorców uwa ż anych za naruszaj ą ce zbiorowe interesów konsumentów. W otwartym katalogu zakazanych praktyk ustawodawca umie ś ci ł (1) stosowanie postanowie ń wzorów umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, (2) naruszenie przez przedsi ę biorc ę obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, (3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie trzech przes ł anek, mianowicie zaistnie ć musi - po pierwsze - dzia ł anie przedsi ę biorcy, które - po drugie – jest bezprawne i - po trzecie - narusza zbiorowe interesy konsumentów. 1. Przedsi ę biorca Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, pod poj ę ciem „przedsi ę biorcy” nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, a tak ż e: a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu, c) osob ę fizyczn ą , która posiada kontrol ę , w rozumieniu pkt 4, nad co najmniej jednym przedsi ę biorc ą , cho ć by nie prowadzi ł a dzia ł alno ś ci gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, je ż eli podejmuje dalsze dzia ł ania podlegaj ą ce kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, d) zwi ą zek przedsi ę biorców w rozumieniu pkt 2 – na potrzeby przepisów dotycz ą cych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę oraz praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z ustaw ą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 ze zm.), pod poj ę ciem przedsi ę biorcy nale ż y rozumie ć osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą i jednostk ę organizacyjn ą nieb ę d ą c ą osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą c ą we w ł asnym imieniu 9 dzia ł alno ść gospodarcz ą (art. 4 ust. 1 ww. ustawy). W ł a ś ciwa dla przedsi ę biorcy dzia ł alno ść gospodarcza to zarobkowa dzia ł alno ść wytwórcza, budowlana, handlowa, us ł ugowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ci ą g ł y (art. 2 ww. ustawy). Gmina, w tym tak ż e gmina posiadaj ą ca status miasta, jest jednostk ą samorz ą du terytorialnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.), posiadaj ą c ą osobowo ść prawn ą . Do zada ń w ł asnych gminy nale ż y w szczególno ś ci zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty wynikaj ą cych z art. 7 tej ustawy, w tym m.in. z zakresu wodoci ą gów i zaopatrzenia w wod ę oraz kanalizacji (art. 7 ust. 1 pkt 3). Miasto Sulejówek ś wiadczy te us ł ugi poprzez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji – nieposiadaj ą c ą odr ę bnej osobowo ś ci prawnej jednostk ę organizacyjn ą dzia ł aj ą c ą w formie zak ł adu bud ż etowego utworzonego na podstawie uchwa ł y Rady Miasta Sulejówek nr 202/XXVII/96 z dnia 18 lipca 1996 r. Zgodnie ze Statutem Miejskiego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku, celem dzia ł alno ś ci tego Zak ł adu jest zapewnienie w ł a ś ciwego funkcjonowania komunalnej sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej w Mie ś cie Sulejówek. Poniewa ż zadania w ł asne gminy s ą traktowane jako zadania o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, nale ż y przyj ąć , i ż wskazana powy ż ej dzia ł alno ść Miasta Sulejówek w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę oraz odbioru ś cieków polega na ś wiadczeniu us ł ug o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. W tym stanie rzeczy nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż Miasto Sulejówek posiada przymiot przedsi ę biorcy w rozumieniu cytowanego wy ż ej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przy wykonywaniu za po ś rednictwem swojej jednostki organizacyjnej (Zak ł adu) opisanej wy ż ej dzia ł alno ś ci Miasto podlega zatem rygorom ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a wi ę c jego dzia ł ania podlegaj ą ocenie w aspekcie zakazów stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. 2. Uprawdopodobnienie bezprawno ś ci dzia ł ania Podstaw ą ś wiadczenia us ł ug w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków jest umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Stosowanie do tre ś ci art. 353 1 Kodeksu cywilnego, strony zawieraj ą ce umow ę mog ą u ł o ż y ć swój stosunek prawny wed ł ug swego uznania, byleby jego tre ść lub cel nie sprzeciwia ł y si ę w ł a ś ciwo ś ci (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom wspó łż ycia spo ł ecznego (zasada swobody umów). Takim rodzajem ustawowego ograniczenie zasady swobody umów jest bezwzgl ę dnie wi ążą ce uregulowanie tre ś ci stosunku prawnego w ustawie. Ustawodawca okre ś la wówczas sam tre ść stosunku umownego, za ś strony pozbawione s ą mo ż liwo ść samowolnej jego zmiany. Z tak ą sytuacj ą mamy do czynienia w przypadku umów o dostarczanie wody i odprowadzaniu ś cieków, zawieranych w oparciu o przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Artyku ł 6 ust. 3 przywo ł anej ustawy okre ś la bowiem niezb ę dne elementy umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzania ś cieków. Stosownie do tre ś ci art. 6 ust. 3 tej ustawy umowa ta powinna zawiera ć w szczególno ś ci postanowienia dotycz ą ce: 1) ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, 2) sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń , 3) praw i obowi ą zków stron umowy, 3a) warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych b ę d ą cych w posiadaniu odbiorcy us ł ug, 4) procedur i warunków kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych oraz urz ą dze ń kanalizacyjnych, 10 5) ustale ń zawartych w zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, 6) okresu obowi ą zywania umowy oraz odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia. Do zawarcia umowy mi ę dzy przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo – kanalizacyjnym a odbiorc ą dochodzi poprzez zaakceptowanie przez konsumenta warunków umowy przedstawionych mu przez przedsi ę biorstwo w formie wzorca umownego. Stosowane przez stron ę niniejszego post ę powania wzorce umowne nie spe ł niaj ą ustawowych wymogów co do tre ś ci umowy, co sta ł o si ę podstaw ą omówionych poni ż ej zarzutów. Nale ż y w tym miejscu podkre ś li ć , ż e podnoszona przez Miasto okoliczno ść , i ż w tre ś ci tych umów znajduj ą si ę stosowne odwo ł ania do zapisów Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku , jak równie ż fakt, i ż w umowach tych zawarte s ą o ś wiadczenia, i ż odbiorca zapozna ł si ę z tym Regulaminem, nie podwa ż aj ą s ł uszno ś ci postawionych Miastu zarzutów. Regulamin ten nie jest bowiem ka ż dorazowo do łą czany do umów zawieranych z odbiorcami, nie stanowi zatem ich integralnych cz ęś ci. Regulamin zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, b ę d ą c aktem prawa miejscowego, obowi ą zuje powszechnie na terenie dzia ł ania organów, które go ustanowi ł y – w tym przypadku na terenie Miasta Sulejówek. Regulacje w nim zawarte s ą bezwzgl ę dnie wi ążą ce dla stron umowy o ś wiadczenie us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych. Z uwagi jednak na fakt, i ż ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków w art. 6 ust. 3 precyzuje wymagania co do tre ś ci umów, nie jest wystarczaj ą ce uregulowanie tych kwestii wy łą cznie w przepisach prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego, tzn. w Regulaminie. Zarzut 1: naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy Analiza postanowie ń wzorców umownych doprowadzi ł a do postawienia Miastu zarzutu naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie wzorca umownego Umowa na dostaw ę wody oraz wzorca Umowa na odbiór ś cieków komunalnych , które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie zawieraj ą postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie okre ś lenia wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi oraz maksymalnej ilo ś ci i dopuszczalnego poziomu zanieczyszcze ń dostarczanych ś cieków. Przepis art. 6 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy zobowi ą zuje do okre ś lenia w umowie ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych oraz warunków ich ś wiadczenia. We wskazanym przedmiocie Umowa na dostaw ę wody zawiera jedynie w § 4 ust. 1 postanowienie, zgodnie z którym „do obowi ą zków Us ł ugodawcy nale ż y zapewnienie zdolno ś ci posiadanych (b ę d ą cych w jego zarz ą dzie) urz ą dze ń wodoci ą gowych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilo ś ci i pod odpowiednim ci ś nieniem oraz dostaw wody w sposób ci ą g ł y i niezawodny, a tak ż e zapewnienie nale ż ytej jako ś ci dostarczanej wody odpowiadaj ą cej wymogom okre ś lonym przez Ministra Zdrowia”, Umowa na odbiór ś cieków komunalnych w postanowieniu § 4 ust. 1 zawiera natomiast wskazanie, i ż „do obowi ą zków Us ł ugodawcy nale ż y zapewnienie zdolno ś ci posiadanych (b ę d ą cych w jego zarz ą dzie) urz ą dze ń kanalizacyjnych do odprowadzania ś cieków w sposób ci ą g ł y i niezawodny”. Wzorce umowne stosowane przez Miasto nie zawieraj ą postanowie ń okre ś laj ą cych ilo ść i jako ść ś wiadczonych us ł ug w zakresie okre ś lenia wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez 11 ludzi oraz maksymalnej ilo ś ci i dopuszczalnego poziomu zanieczyszcze ń dostarczanych ś cieków. Zwa ż y ć przy tym nale ż y, ż e wymogu okre ś lenia jako ś ci us ł ug nie spe ł nia samo zawarte w umowie odes ł anie do przepisów okre ś laj ą cych wymogi jako ś ciowe dostarczanej wody. Brak w umowie postanowie ń po ś wi ę conych kwestii ilo ś ci i jako ś ci us ł ug pozostawia Odbiorc ę us ł ug w niewiedzy m.in. co do wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi oraz maksymalnej ilo ś ci i dopuszczalnego poziomu zanieczyszcze ń dostarczanych ś cieków. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, za uprawdopodobnione nale ż y uzna ć , i ż niezamieszczenie w umowach postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie okre ś lenia wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi oraz maksymalnej ilo ś ci i dopuszczalnego poziomu zanieczyszcze ń dostarczanych ś cieków jest bezprawne . Zarzut 2: naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy Kolejny z postawionych Miastu zarzutów dotyczy stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez stosowanie wzorców umownych, które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie zawieraj ą postanowie ń dotycz ą cych sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń w zakresie okre ś lenia cyklu obrachunkowego obowi ą zuj ą cego odbiorców. Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy umowa powinna okre ś la ć sposób i termin wzajemnych rozlicze ń . Uregulowanie okresów rozliczeniowych jest wa ż nym elementem ukszta ł towania sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń , a brak tej regulacji stanowi, zdaniem Prezesa Urz ę du, naruszenie ustawowego obowi ą zku okre ś lenia w umowie tej kwestii. Ponadto niezawarcie w umowach przedmiotowych postanowie ń mo ż e stanowi ć naruszenie § 21 Regulaminu , który wskazuje wprost, i ż okre ś lenie d ł ugo ś ci okresu obrachunkowego winno nast ą pi ć w umowie, przy czym okres ten nie powinien by ć krótszy ni ż miesi ą c i d ł u ż szy ni ż sze ść miesi ę cy. Brak przedmiotowej regulacji w umowach uprawdopodabnia zasadno ść zarzutu bezprawno ś ci. Zwa ż y ć w tym miejscu nale ż y, i ż dla oceny zachowania Miasta nie ma znaczenia – podnoszona przez nie argumentacja – i ż stosowany przez nie sposób rozliczania za ś wiadczone us ł ugi jest zgodny z przepisami Regulaminu , bowiem nast ę puje w okresie rozliczeniowym nie krótszym ni ż miesi ą c i nie d ł u ż szym ni ż sze ść miesi ę cy. Przedmiotem stawianego Miastu zarzutu nie jest bowiem naruszanie obowi ą zuj ą cego okresu obrachunkowego, ale fakt jego nieokre ś lenia w tre ś ci umów zawieranych z odbiorcami. Zarzut 3: naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy W ocenie Prezesa Urz ę du, uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zachodzi równie ż w zwi ą zku z nieokre ś leniem w umowach, wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug. W my ś l art. 6 ust. 3 pkt 3a ww. ustawy umowa powinna okre ś la ć warunki usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug. Z analizy postanowie ń umownych wynika, i ż taka regulacja nie znalaz ł a si ę w Umowie na dostaw ę wody ani w Umowie na odbiór ś cieków komunalnych . Wzorce 12 zobowi ą zuj ą wprawdzie Odbiorc ę us ł ug do utrzymania w ł a ś ciwego stanu technicznego nale żą cych do niego instalacji i urz ą dze ń , ale wymagane przez art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy okre ś lenie warunków usuwania awarii nie sta ł o si ę przedmiotem regulacji umownych. Brak uregulowania powy ż szej kwestii w Umowie na dostaw ę wody i Umowie na odbiór ś cieków komunalnych w sposób ewidentny stoi w sprzeczno ś ci z nakazem ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, jak równie ż § 8 ust. 1 Regulaminu, który wskazuje, i ż umowa winna okre ś la ć szczegó ł owe obowi ą zki stron, w tym zasady utrzymania przy łą czy oraz warunki usuwania ich awarii. W zwi ą zku z powy ż szym za uprawdopodobnione uzna ć nale ż y twierdzenie, i ż Miasto nie reguluj ą c powy ż szej kwestii w umowach naruszy ł o dyspozycj ę art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, a zatem, ż e jego dzia ł anie ma charakter bezprawny. Takiej oceny dzia ł ania Miasta nie zmienia wskazana przez nie okoliczno ść , i ż nie ma ono mo ż liwo ś ci technicznych, by we w ł asnym zakresie dokonywa ć usuwania stwierdzonych awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu odbiorcy us ł ug. Umowy zawierane z odbiorcami winny okre ś la ć warunki usuwania awarii, bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne przewiduje ich usuwanie we w ł asnym zakresie, czy te ż wykorzystuj ą c do tego celu us ł ugi innych podmiotów. Zarzut 4: naruszenie art. 8 ustawy Podstaw ą czwartego postawionego Miastu zarzutu by ł o zamieszczenie w tre ś ci Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych regulacji niezgodnych z dyspozycj ą art. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. W § 18 ust. 3 Umowy na dostaw ę wody, jak równie ż w 18 ust. 3 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych Miasto zamie ś ci ł o bowiem postanowienie, zgodnie z którym „Nie wniesienie naliczonych op ł at przez okres trzech miesi ę cy od daty ich wymagalno ś ci powoduje zerwanie umowy ze skutkiem natychmiastowym z winy Us ł ugobiorcy ze wszystkimi skutkami prawnymi”. A zatem, w przypadku zaistnienia przes ł anki przewidzianej w tym postanowieniu, tj. niewniesienia wymagalnych op ł at przez okres trzech miesi ę cy, przedsi ę biorca uprawniony jest do rozwi ą zania z odbiorc ą umowy o zaopatrzenie w wod ę , jak równie ż umowy o odprowadzanie ś cieków w trybie natychmiastowym tj. bez zachowania okresu wypowiedzenia. Zastrzeganie sobie przez Miasto takiego uprawienia – w ocenie Prezesa UOKiK - pozostaje w sprzeczno ś ci z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Ustawa ta wprawdzie nie odnosi si ę bezpo ś rednio do kwestii rozwi ą zania umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, przewiduj ą c jedynie w art. 6 ust. 3 pkt. 6 ww. ustawy konieczno ść umieszczenia w umowie o dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków postanowie ń dotycz ą cych „odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia”. Art. 8 ust. 1 okre ś la jednak zamkni ę ty 1 katalog przypadków, w których przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne mo ż e odci ąć dostaw ę wody lub zamkn ąć przy łą cze kanalizacyjne. Do tych przypadków zaliczono sytuacje, w których: 1 B. Rakoczy: Charakterystyka umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, Radca Prawny nr 4/2005, s. 94 i nast. 13 1) przy łą cze wodoci ą gowe lub przy łą cze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa; 2) odbiorca us ł ug nie ui ś ci ł nale ż no ś ci za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe, nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej op ł aty; 3) jako ść wprowadzanych ś cieków nie spe ł nia wymogów okre ś lonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pomini ę cie urz ą dzenia pomiarowego; 4) zosta ł stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ś cieków, to jest bez zawarcia umowy, jak równie ż przy celowo uszkodzonych albo pomini ę tych wodomierzach lub urz ą dzeniach pomiarowych. Maj ą c na wzgl ę dzie charakter rozpatrywanych us ł ug (które powinny by ć ś wiadczone powszechnie i w sposób ci ą g ł y) oraz cele ustawy (która ma m.in. chroni ć interes odbiorców us ł ug), powy ż sze uregulowanie nale ż y rozumie ć jako ograniczenie prawa przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego do wypowiedzenia umowy o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków w ka ż dym momencie. Tak te ż zosta ł y one zinterpretowane w literaturze przedmiotu 2 . W ś wietle tej argumentacji us ł ugodawca dzia ł a bezprawnie, je ż eli w umowach z konsumentami o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przewiduje – dla stanów faktycznych wymienionych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków – postanowienia mniej wzgl ę dne dla konsumenta ni ż to wynika z ww. przepisu. Taka sytuacja zachodzi w rozpatrywanym przypadku. Zgodnie z ustaw ą , w sytuacji pozostawania przez odbiorc ę w zw ł oce w uiszczaniu op ł at za us ł ugi wodoci ą gowo – kanalizacyjne, ustawodawca przewidzia ł uprawnienie przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo- kanalizacyjnego do odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego. W ś wietle ustawy uprawnienie to powstaje jednak dopiero wówczas, gdy odbiorca us ł ug nie ui ś ci ł nale ż no ś ci za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe, nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej op ł aty (art. 8 ust. 1 pkt 2). Przepis ten uzale ż nia te ż mo ż liwo ść zastosowania sankcji z tytu ł u nieterminowego regulowania nale ż no ś ci za us ł ugi od uprzedniego upomnienia konsumenta w sprawie uregulowania zaleg ł ej op ł aty. Miasto sankcjonuje natomiast dzia ł anie odbiorcy polegaj ą ce na niewniesieniu op ł at przez okres trzech miesi ę cy od daty ich wymagalno ś ci (która to przes ł anka w okre ś lonych okoliczno ś ciach mo ż e by ć bardziej restrykcyjna dla odbiorcy ni ż przes ł anka przewidziana przez ustawodawc ę ), co wi ę cej, przewiduje w takiej sytuacji rozwi ą zanie umowy ze skutkiem natychmiastowym a nie samo wstrzymanie ś wiadczenia us ł ug. Jednocze ś nie zwa ż y ć nale ż y, i ż art. 8 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków stanowi, ż e przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne, które odci ęł o dostaw ę wody z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jest obowi ą zane do równoczesnego udost ę pnienia zast ę pczego punktu poboru wody przeznaczonej do spo ż ycia przez ludzi i poinformowania o mo ż liwo ś ciach korzystania z tego punktu. Ponadto, stosownie do tre ś ci ust. 3 tego artyku ł u, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne o zamiarze odci ę cia dostawy lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego oraz o miejscach i sposobie udost ę pniania zast ę pczych punktów poboru wody zawiadamia powiatowego inspektora sanitarnego, wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz odbiorc ę us ł ug co najmniej na 20 dni przed planowanym terminem odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego. A zatem, w przypadku wstrzymywania ś wiadczenia us ł ug art. 8 ustawy o zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nak ł ada na przedsi ę biorc ę okre ś lone obowi ą zki. Zgodnie z przywo ł anym przepisem ustawy, odci ę cie dostaw wody lub zamkni ę cie przy łą cza kanalizacyjnego z powodu zaleg ł o ś ci w uiszczaniu 2 Por. B. Rakoczy: Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, Warszawa 2007, s. 199. 14 op ł at mo ż e nast ą pi ć pod warunkiem: 1) wystosowania do odbiorcy upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej op ł aty, 2) nieuiszczenia przez odbiorc ę nale ż no ś ci za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe nast ę puj ą ce po dniu otrzymania ww. upomnienia, 3) dokonania przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne zawiadomienia o zamiarze odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego odbiorcy us ł ug oraz innych podmiotów wskazanych w ustawie (powiatowego inspektora sanitarnego, wójta, burmistrza, prezydenta miasta) na co najmniej 20 dni przed planowanym terminem odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego, 4) udost ę pnienia zast ę pczego punktu poboru wody przeznaczonego do spo ż ycia przez ludzi i poinformowania o mo ż liwo ś ciach korzystania z tego punktu. Przewidziana przez Miasto sankcja za niewniesienie przez odbiorc ę op ł at przez okres trzech miesi ę cy od daty ich wymagalno ś ci, polegaj ą ca na rozwi ą zaniu z odbiorc ą umowy ze skutkiem natychmiastowym, nie uwzgl ę dnia obowi ą zków na ł o ż onych na przedsi ę biorc ę w art. 8 ust. 2 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Tym samym dzia ł anie Miasta, polegaj ą ce na tym, ż e w sytuacjach, które stosownie do art. 8 ww. ustawy mog ł yby ewentualnie uzasadnia ć , przy zachowaniu okre ś lonych w tym przepisie warunków, odci ę cie dostaw wody czy wstrzymanie odbioru ś cieków od odbiorcy, dokonuje natychmiastowego rozwi ą zania umowy z odbiorc ą bez potrzeby wype ł niania obowi ą zków wskazanych w art. 8 tej ustawy, ma charakter bezprawny. Sankcji w postaci uprawnienia przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego do wstrzymania ś wiadczenia us ł ug w ż aden sposób nie mo ż na uto ż samia ć z przyznaniem mu alternatywnego uprawnienia do rozwi ą zania – w tych samych okoliczno ś ciach – umowy z odbiorc ą . Ka ż da z tych sankcji ma bowiem inne skutki dla konsumenta. Sankcja wskazana w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy powoduje czasowe wstrzymanie ś wiadczenia us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. Natomiast rozwi ą zanie umowy rodzi dla odbiorcy dodatkowe, poza samym faktem niemo ż no ś ci korzystania z tych us ł ug, uci ąż liwo ś ci. Odbiorca us ł ug ponownie wyst ą pi ć musi bowiem z wnioskiem o zawarcie umowy i dope ł ni ć zwi ą zanych z zawarciem umowy formalno ś ci. Nie ulega wprawdzie w ą tpliwo ś ci, ż e przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne ma prawo rozwi ą za ć umowy z odbiorc ą . Odmienne stanowisko przeczy ł oby tre ś ci art. 6 ust. 3 ww. ustawy, który w ś ród postanowie ń , które powinna zawiera ć umowa o dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków expressis verbis wymienia tak ż e postanowienia dotycz ą ce „odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia” (pkt 6). Okoliczno ś ci uprawniaj ą ce do wypowiedzenia umowy nie mog ą jednak by ć nast ę pstwem naruszenia dowolnego warunku umowy przez odbiorc ę . Zgodzi ć nale ż y si ę z pogl ą dem wyra ż onym w doktrynie, ż e skoro „w wymienionych enumeratywnie [w art. 8 ust. 1 ustawy] przypadkach przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne mo ż e odci ąć wod ę lub zamkn ąć przy łą cze kanalizacyjne, to te ż (…) w tych samych przypadkach mo ż na umow ę wypowiedzie ć ” 3 . Zarazem nale ż y przyj ąć , ż e stosowanie sankcji rozwi ą zania umowy nie mo ż e modyfikowa ć skutków naruszenia warunków umowy przez odbiorc ę , z którym ustawodawca wi ąż e inn ą sankcj ę . Odnosi si ę to do przypadków okre ś lonych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Sankcja w postaci rozwi ą zania umowy nie powinna (co ma miejsce w przedmiotowej sprawie) by ć stosowana 3 B. Rakoczy: Charakterystyka umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, Radca Prawny nr 4/2005, s. 94 i n. Por. równie ż : G. Ga ł abuda: Zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, Zielona Góra 2003, s. 35, w ś wietle którego przypadki, w których przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne mo ż e odci ąć dostaw ę wody lub zamkn ąć przy łą cze kanalizacyjne, okre ś la art. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. 15 równolegle z sankcj ą ustawow ą (przewidzian ą w art. 8 ust. 1 ustawy), tylko ewentualnie po uprzednim odci ę ciu wody lub zamkni ę ciu przy łą cza kanalizacyjnego, gdy sankcja ta oka ż e si ę nieskuteczna. W ww. przepisie nieprzypadkowo zosta ł o przewidziane uprawnienie us ł ugodawcy do czasowego ograniczenia odbiorcy dost ę pu do us ł ug, nie za ś do ostatecznego rozwi ą zania z nim umowy. Nale ż y to odczytywa ć przez pryzmat celów tej ustawy i charakteru us ł ug wodoci ą gowo – kanalizacyjnych. Us ł ugi te maj ą charakter us ł ug u ż yteczno ś ci publicznej, co oznacza, ż e powinny by ć one ś wiadczone w sposób powszechny i ci ą g ł y, a ka ż dy odbiorca powinien mie ć zapewniony wolny dost ę p do tych us ł ug, o ile spe ł nia okre ś lone w przepisach prawa wymagania. Art. 8 ust. 1 ustawy ma zapewni ć , by we wskazanych w nim przypadkach odbiorca mia ł tylko czasowo ograniczony dost ę p do us ł ug u ż yteczno ś ci publicznej. Bardziej dla niego uci ąż liwa sankcja rozwi ą zania umowy mog ł aby natomiast by ć stosowana dopiero w przypadku, gdy odci ę cie dostawy wody lub zamkni ę cie przy łą cza kanalizacyjnego oka ż e si ę nieskuteczne. Natomiast równoleg ł e zastosowanie obu tych sankcji de facto prowadzi ł oby do skutku odmiennego, ni ż przewidziany przez ustawodawc ę . Odnosz ą c powy ż szy wywód do rozpatrywanej sprawy nale ż y stwierdzi ć , ż e skoro w przypadku gdy odbiorca nie ui ś ci ł nale ż no ś ci za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe, nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej op ł aty ustawodawca uprawni ł p rzedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne do odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cze kanalizacyjne (art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy), to w przypadku zaistnienia takiej okoliczno ś ci przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne nie mo ż e równocze ś nie stosowa ć dalej id ą cej sankcji rozwi ą zania umowy. Zdaniem Prezesa Urz ę du, bez znaczenia pozostaje równie ż o ś wiadczenie Miasta, ż e dotychczas faktycznie nie korzysta ł o z uprawnienia do rozwi ą zania umowy z odbiorc ą w trybie natychmiastowym. Nale ż y zwróci ć bowiem uwag ę , i ż to, ż e taki przypadek dotychczas nie mia ł miejsca nie oznacza, ż e wskazane zapisy Umowy na dostaw ę wody i Umowy na odbiór ś cieków komunalnych nie umo ż liwi ą Miastu zastosowania takiego trybu w przysz ł o ś ci. Bior ą c pod uwag ę wszystkie wskazane powy ż ej okoliczno ś ci uzna ć nale ż y, ż e tre ść postanowie ń § 18 ust. 3 Umowy na dostaw ę wody oraz § 18 ust. 3 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych jest niezgodna z regulacj ą zawart ą w art. 8 ww. ustawy, co uprawdopodabnia zasadno ść zarzutu bezprawno ś ci. W okoliczno ś ciach przedmiotowej sprawy uprawdopodobniono zatem, ż e analizowane zachowania Miasta s ą bezprawne. W celu uprawdopodobnienia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, konieczne jest w dalszej kolejno ś ci wykazanie, ż e zachowania te mog ą godzi ć w interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. 3. Uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Opisane wy ż ej praktyki mog ą godzi ć w interesy konsumentów rozumiane jako prawo do ukszta ł towania umowy o ś wiadczenie us ł ug wodoci ą gowo – kanalizacyjnych zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego. Umowy zawierane przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjne powinny w sposób prawid ł owy regulowa ć wszelkie aspekty ich wspó ł pracy z konsumentami. Przejawia ć si ę to powinno w ukszta ł towaniu wzajemnych relacji w sposób pe ł ny (bez pomini ę cia jakichkolwiek kwestii wymagaj ą cych regulacji), równoprawny tj. gwarantuj ą cy obu stronom umowy realizacj ę ich s ł usznych interesów oraz zgodny z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa. Zaniechanie wprowadzenia do umów 16 obligatoryjnych – z mocy art. 6 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków – regulacji oraz zamieszczenie w nich unormowa ń niezgodnych z przepisami ww. ustawy, sytuuje te umowy jako jednostronnie korzystne i godz ą ce w interesy najs ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Nale ż y podkre ś li ć , ż e z faktu istnienia utrudnie ń w zapoznaniu si ę z ca ł okszta ł tem uprawnie ń i obowi ą zków odbiorcy wynika, i ż z powodu niepe ł nej ich znajomo ś ci uci ąż liwe, a nawet niemo ż liwe mo ż e okaza ć si ę dochodzenie przez konsumenta jego praw oraz prawid ł owe wykonywanie jego zobowi ą za ń . Niepodawanie kompletnej informacji o tre ś ci stosunku umownego mo ż e doprowadzi ć do niekorzystania przez konsumentów z przys ł uguj ą cych im uprawnie ń , jak równie ż do nieegzekwowania od dostawcy us ł ug zachowa ń , które na profesjonali ś cie wymuszaj ą przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz postanowienia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku. Z kolei wprowadzenie do umów regulacji, które okre ś laj ą warunki rozwi ą zywania umów z odbiorcami w sposób niezgodny z przepisami tej ustawy, pozwala przedsi ę biorstwu na rozwi ą zanie umowy z odbiorc ą w sytuacjach, w których taki skutek, zgodnie z wol ą ustawodawcy, nie powinien mie ć miejsca. Takie zachowanie przedsi ę biorstwa daje mu nadmiern ą przewag ę w relacjach z odbiorcami, bezpodstawnie ograniczaj ą c przy tym zakres uprawnie ń konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów konsumentów oraz reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów dotyczy nieokre ś lonego ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku oraz wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa antymonopolowa w odniesieniu do konsumentów chroni zatem ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. W przedmiotowej sprawie opisane dzia ł ania Miasta dotycz ą zbiorowego interesu konsumentów, gdy ż skierowane s ą do nieokre ś lonego kr ę gu konsumentów, których nie sposób jednoznacznie zidentyfikowa ć . Antykonsumenckie ostrze stosowanych praktyk wymierzone jest bowiem we wszystkich rzeczywistych odbiorców us ł ug ś wiadczonych przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne, z którymi zawarto umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków o tre ś ci zakwestionowanej w toku niniejszego post ę powania, jak równie ż w jego potencjalnych odbiorców, b ę d ą cych konsumentami w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Powy ż sze wskazuje na prawdopodobie ń stwo naruszenia w przedmiotowej sprawie zbiorowego interesu konsumentów, przez który nale ż y rozumie ć prawo wszystkich odbiorców (konsumentów) do ukszta ł towania umowy o ś wiadczenie us ł ug wodoci ą gowo- kanalizacyjnych zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego. II. Zobowi ą zanie przedsi ę biorcy do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Je ż eli, stosownie do przepisu art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie przepisu art. 24 ww. ustawy, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia ww. naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do wykonania tych zobowi ą za ń . 17 W toku post ę powania Prezes UOKiK ustali ł , i ż wszystkie kwestionowane postanowienia wzoru Umowy na dostaw ę wody i wzoru Umowy na odbiór ś cieków komunalnych zosta ł y zmienione w ten sposób, i ż nie naruszaj ą ju ż art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nowe wzory umów spe ł niaj ą bowiem standardy okre ś lone w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, przepisach wykonawczych na jej podstawie wydanych oraz Regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku. Jednocze ś nie Miasto zobowi ą za ł o si ę , i ż przy zawieraniu nowych umów z odbiorcami b ę dzie stosowa ć nowe wzorce Umowy na dostaw ę wody i Umowy na odbiór ś cieków komunalnych, które zosta ł y przekazane Prezesowi Urz ę du wraz z pismem z dnia 26 lutego 2008 r. oraz, ż e dokona zmian we wszystkich dotychczas zawartych umowach stosownie do tre ś ci ww. nowych wzorców umownych. Nale ż y uzna ć , ż e przyj ę te przez Miasto rozwi ą zania s ą równoznaczne z podj ę ciem dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia uprawdopodobnionym w toku niniejszego post ę powania naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z uwagi na powy ż sze, istnieje mo ż liwo ść skorzystania z instrumentu prawnego przewidzianego art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jako ż e przedsi ę biorca przejawi ł inicjatyw ę maj ą c ą na celu eliminacj ę dzia ł a ń powoduj ą cych naruszenie prawa, celowa i uzasadniona jest akceptacja propozycji Miasta, z której wynika zamiar stosowania przy zawieraniu umów z odbiorcami nowych wzorców umownych, jak równie ż zamiar zmiany wszystkich umów zawartych na podstawie wzorów umownych kontrolowanych w niniejszym post ę powaniu. Prezes Urz ę du uzna ł , ż e wystarczaj ą cym terminem na przeprowadzenie procesu aneksowania wszystkich umów zawartych dotychczas z odbiorcami jest okres ok. czterech miesi ę cy, dlatego te ż okre ś li ł termin wykonania tego zobowi ą zania na dzie ń 31 grudnia 2008 r. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punktach I.1. i I.2. sentencji niniejszej decyzji. III. Zobowi ą zanie do z ł o ż enia sprawozdania o stopniu realizacji zobowi ą za ń . Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji (…) Prezes Urz ę du nak ł ada na przedsi ę biorc ę obowi ą zek sk ł adania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowi ą za ń . Zgodnie z tym przepisem Miasto zosta ł o zobowi ą zane do z ł o ż enia: 1. do dnia 10 listopada 2008 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r., stosownie do wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r., stosownie do wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. na podstawie wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., 18 2. do dnia 10 stycznia 2009 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 31 grudnia 2008 r., stosownie do wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 31 grudnia 2008 r. na podstawie wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., St ą d nale ż a ł o orzec jak w punktach II.1. i II.2. sentencji decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Warszawie Maria Mrówka Otrzymuje: Miasto Sulejówek Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji ul. Wodoci ą gowa 10 05-070 Sulejówek 19