RWA-34/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-61-1/08/AZ Warszawa, dn. 24 wrze ś nia 2008 r. DECYZJA Nr RWA- 34/2008 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w toku którego zosta ł o uprawdopodobnione, i ż spó ł ka „Wodoci ą gi P ł ockie” Sp. z o.o. w P ł ocku stosuje praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą ce na: 1. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzanie ś cieków (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.), nie okre ś la warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie reguluje procedur i warunków kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych i urz ą dze ń kanalizacyjnych, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, przewiduje, ż e w przypadku wprowadzania ś cieków opadowych i wód drena ż owych do kanalizacji sanitarnej Us ł ugodawca ma prawo do rozwi ą zania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 4. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, przewiduje, ż e w przypadku nie uiszczenia przez Odbiorc ę op ł at za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej nale ż no ś ci, Us ł ugodawca ma prawo do rozwi ą zania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 5. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, przewiduj ą cego odmienny ni ż okre ś lony w § 18 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń na zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. nr 127, poz. 886 z pó ź n. zm.) okres, na podstawie którego ustala si ę ś redni ą ilo ść zu ż ycia wody w przypadku niesprawno ś ci wodomierza lub okresowego braku mo ż liwo ś ci odczytu, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 6. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew art.15 ust. 2 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, zawiera postanowienia zobowi ą zuj ą ce us ł ugobiorc ę do zabezpieczenia wodomierza g ł ównego przed uszkodzeniami mechanicznymi lub skutkami niskich temperatur oraz dost ę pem osób nieuprawnionych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. po przyj ę ciu zobowi ą zania spó ł ki „Wodoci ą gi P ł ockie” Sp. z o.o. w P ł ocku do zawierania ze wszystkimi dotychczasowymi i nowymi odbiorcami umów wed ł ug nowego wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, uwzgl ę dniaj ą cego wszystkie zastrze ż enia Prezesa Urz ę du, za łą czonego do pisma ww. Spó ł ki z dnia 5 maja 2008 r., sygn. PA/PPR/2679/2008 – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na „Wodoci ą gi P ł ockie” Sp. z o.o. w P ł ocku obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania do dnia 31 marca 2009r. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939 ), – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. nak ł ada si ę na „Wodoci ą gi P ł ockie” Sp. z o.o. w P ł ocku obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 15 grudnia 2008 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 30 listopada 2008 r., stosownie do wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 5 maja 2008 r., sygn. PA/PPR/2679/2008, - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona do dnia 30 listopada 2008 r., stosownie do wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 5 maja 2008 r, sygn. PA/PPR/2679/2008, - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 30 listopada 2008 r., na podstawie wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 5 maja 2008 r, sygn. PA/PPR/2679/2008, 2 2. nak ł ada si ę na „Wodoci ą gi P ł ockie” Sp. z o.o. w P ł ocku obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 15 kwietnia 2009 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 31 marca 2009 r., stosownie do wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 5 maja 2008 r., sygn. PA/PPR/2679/2008, - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona do dnia 31 marca 2009 r., stosownie do wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 5 maja 2008 r., sygn. PA/PPR/2679/2008, - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 31 marca 2009 r., na podstawie wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 5 maja 2008 r., sygn. PA/PPR/2679/2008. UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. RWA-40-16/06/PB), maj ą ce na celu badanie zasad dostawy wody lub odprowadzania ś cieków stosowanych przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne wobec konsumentów - indywidualnych odbiorców us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych w miejscowo ś ciach na terenie województwa mazowieckiego. Konieczno ść wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania uzasadniona by ł a uzyskanymi informacjami, z których wynika ł o, i ż w zwi ą zku ze ś wiadczeniem tych us ł ug, mo ż liwe s ą naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji konsumentów, jak równie ż ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Post ę powanie wyja ś niaj ą ce prowadzone by ł o m.in. pod k ą tem zbadania zgodno ś ci postanowie ń zawartych we wzorcach umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa, w szczególno ś ci w celu ustalenia, czy s ą podstawy do wszcz ę cia post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, tj. zachowa ń okre ś lonych w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku tego post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes Urz ę du wyst ą pi ł m.in. do spó ł ki „Wodoci ą gi P ł ockie” Sp. z o.o. z siedzib ą P ł ocku (dalej tak ż e: Spó ł ka lub Przedsi ę biorstwo) o przes ł anie wszelkich wzorców umownych stosowanych w obrocie z odbiorcami us ł ug Spó ł ki. W odpowiedzi na wezwanie Spó ł ka przes ł a ł a wzór Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków oraz Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków . Analiza zebranych dokumentów i informacji da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż mog ł o nast ą pi ć naruszenie art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wobec czego wszcz ę cie post ę powania w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du postanowieniem z dnia 15 stycznia 2008 r. wszcz ął z urz ę du post ę powanie w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez „Wodoci ą gi P ł ockie” Sp. z o.o. w P ł ocku praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na: 1. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę 3 i zbiorowym odprowadzanie ś cieków (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.), nie okre ś la warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie reguluje procedur i warunków kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych i urz ą dze ń kanalizacyjnych, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, przewiduje, ż e w przypadku wprowadzania ś cieków opadowych i wód drena ż owych do kanalizacji sanitarnej Us ł ugodawca ma prawo do rozwi ą zania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 4. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, przewiduje, ż e w przypadku nie uiszczenia przez Odbiorc ę op ł at za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej nale ż no ś ci, Us ł ugodawca ma prawo do rozwi ą zania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 5. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, przewiduj ą cego odmienny ni ż okre ś lony w § 18 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń na zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. nr 127, poz. 886 z pó ź n. zm.) okres, na podstawie którego ustala si ę ś redni ą ilo ść zu ż ycia wody w przypadku niesprawno ś ci wodomierza lub okresowego braku mo ż liwo ś ci odczytu, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2008 r. zaliczono w poczet dowodów w niniejszym post ę powaniu: ¾ odpis Spó ł ki z Krajowego Rejestru Przedsi ę biorców (stan na dzie ń 23 maja 2006 r.), ¾ pismo Spó ł ki z dnia 20 czerwca 2006 r. (Sygn. L.dz.D/693/06), ¾ uchwa łę Nr 828/XLVIII/05 Rady Miasta P ł ocka z dnia 22 listopada 2005 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, ¾ wzorzec umowny: Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , ¾ akt przekszta ł cenia Miejskiego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji w P ł ocku w spó ł k ę z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą z dnia 14 czerwca 2006 r., ¾ decyzj ę Zarz ą du Miasta P ł ocka z dn. 22 sierpnia 2002 r. w sprawie udzielenia spó ł ce zezwolenia na prowadzenie us ł ug zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, - uzyskane przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego. 4 Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowieniem z dnia 27 lutego 2008 r. rozszerzy ł przedmiotowe post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez „Wodoci ą gi P ł ockie” Sp. z o.o. w P ł ocku praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na: 6. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, zawiera postanowienia zobowi ą zuj ą ce us ł ugobiorc ę do zabezpieczenia wodomierza g ł ównego przed uszkodzeniami mechanicznymi lub skutkami niskich temperatur oraz dost ę pem osób nieuprawnionych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez „Wodoci ą gi P ł ockie” Sp. z o.o. w P ł ocku praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Spó ł ka ustosunkowa ł a si ę postawionych zarzutów. W stosunku do zarzutu w pkt 1 Spó ł ka wyja ś ni ł a, ż e warunki usuwania awarii na przy łą czach wodoci ą gowych lub przy łą czach kanalizacyjnych b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy s ą cz ęś ciowo uregulowane w stosowanym wzorcu Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków. Spó ł ka wyrazi ł a przekonanie, ż e dostatecznie uregulowa ł a warunki usuwania awarii, poprzez okre ś lenie ś cie ż ki post ę powania w przypadku zaistnienia sytuacji awaryjnej i wskazanie strony ponosz ą cej koszty usuni ę cia awarii oraz zobowi ą zanie si ę do powierzenia usuni ę cia awarii wykwalifikowanym s ł u ż bom. Jednak ż e po przeprowadzonej analizie zgodzi ł a si ę , ż e postanowienia stosowanego przez ni ą wzorca umownego nie wyczerpuj ą ca ł kowicie dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt. 3a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Odno ś nie do zarzutu w pkt 2 Przedsi ę biorstwo zgodzi ł o si ę z postawionym zarzutem, ż e Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków rzeczywi ś cie nie precyzuje procedur i warunków kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych i urz ą dze ń kanalizacyjnych. Spó ł ka o ś wiadczy ł a zarazem, ż e systematycznie dokonuje takich kontroli i czuwa nad zapewnieniem prawid ł owych warunków ich przeprowadzania. Gwarantem dotrzymania tych warunków jest funkcjonuj ą cy w Spó ł ce od 7 lat zintegrowany system zarz ą dzania jako ś ci ą i ś rodowiskiem (spe ł niaj ą cy wymagania normy 9001 i 14001), który zobowi ą zuje m. in. do okresowej kontroli i przegl ą dów wszystkich urz ą dze ń , a tak ż e okre ś la szczegó ł owe harmonogramy p ł uka ń sieci. Spó ł ka przyzna ł a równie ż , ż e postanowienie b ę d ą ce przedmiotem zarzutu w pkt. 3, dotycz ą ce prawa rozwi ą zania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia jest unormowaniem dalej id ą cym ni ż regulacja zawarta w przepisie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. W zwi ą zku z powy ż szym Spó ł ka zobowi ą za ł a si ę do usuni ę cia kwestionowanego postanowienia w nowym wzorze Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków. W odniesieniu do zarzutu w pkt 4 Spó ł ka oznajmi ł a, ż e umieszczaj ą c w Umowie o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zapis, ż e w przypadku nie uiszczenia przez Odbiorc ę op ł at za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej nale ż no ś ci – Us ł ugodawca ma prawo do rozwi ą zania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia, za ł o ż y ł a, ż e w momencie 5 odci ę cia dostawy wody i odprowadzania ś cieków przestaje istnie ć zasadniczy przedmiot umowy i jest to to ż same z konieczno ś ci ą rozwi ą zania Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków. W stosunku do postawionego zarzutu w pkt 5 naruszenia Rozporz ą dzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń na zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków Spó ł ka podkre ś li ł a, ż e wzorzec Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, zosta ł opracowany przed og ł oszeniem i wej ś ciem w ż ycie tego rozporz ą dzenia. Spó ł ka doda ł a, ż e opracowuj ą c ten wzorzec opiera ł a si ę na podstawie obowi ą zuj ą cego wówczas przepisu § 18 ust. 1 Rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń na zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków. Spó ł ka o ś wiadczy ł a, ż e po wej ś ciu w ż ycie Rozporz ą dzenia z 28 czerwca 2006 r. wprowadzi ł a do wzorca Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków stosowne zmiany, wed ł ug którego zawiera ł a nowe umowy z konsumentami. W odniesieniu do zarzutu w pkt 6 Przedsi ę biorstwo w pi ś mie z dnia 14 marca 2008 r. wyja ś ni ł o, ż e postanowienia § 4 pkt 2 i 3 Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zobowi ą zuj ą ce us ł ugobiorc ę do zabezpieczenia wodomierza g ł ównego przed uszkodzeniami mechanicznymi lub skutkami niskich temperatur oraz dost ę pem osób nieuprawnionych w ż adnym razie nie naruszaj ą zbiorowych interesów konsumentów i nie s ą sprzeczne z art. 15 ust 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków stanowi ą cym, i ż przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne obci ąż a koszt nabycia, zainstalowania i utrzymania wodomierza g ł ównego. Wodoci ą gi P ł ockie podnios ł y, ż e obowi ą zek utrzymania wodomierza g ł ównego jest skorelowany z obowi ą zkiem przedsi ę biorstwa okre ś lonym w art. 5 ust 1 ww. ustawy – dotycz ą cym zapewnienia dostaw wody w wymaganej ilo ś ci i pod odpowiednim ci ś nieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ś cieków w sposób ci ą g ł y. Utrzymanie wodomierza g ł ównego w stanie niezawodnym dotyczy tego urz ą dzenia nie za ś pomieszczenia, w którym urz ą dzenie to jest zlokalizowane. Z uregulowa ń Ustawy nie wynika, ż e to na przedsi ę biorstwie wodoci ą gowo- kanalizacyjnym spoczywa obowi ą zek utrzymania pomieszczenia, w którym znajduje si ę wodomierz g ł ówny w odpowiedniej temperaturze, a tak ż e w stanie zabezpieczaj ą cym przed dost ę pem osób nieuprawnionych. Spó ł ka uzna ł a, ż e zapis „utrzymanie wodomierza” dotyczy czynno ś ci wynikaj ą cych z bezpo ś redniej obs ł ugi urz ą dzenia tj.: wymiany, napraw, sta ł ej i bie żą cej kontroli poprawno ś ci wodomierza g ł ównego, a nie dokonywania czynno ś ci dotycz ą cych warunków fizycznych i zabezpieczenia pomieszczenia stanowi ą cego w ł asno ść osoby trzeciej, do którego Spó ł ka nie ma tytu ł u prawnego, a tym samym nie ma faktycznej mo ż liwo ś ci dokonywania bie żą cego monitorowania warunków fizycznych i technicznych pomieszczenia, w którym jest zlokalizowany wodomierz. Niezale ż nie od tego Przedsi ę biorstwo wyrazi ł o wol ę zmiany wzorca umownego równie ż w tym zakresie. Spó ł ka przekaza ł a projekt nowoopracowanego wzorca Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, uwzgl ę dniaj ą cy przedstawione Spó ł ce zarzuty i zobowi ą za ł a si ę do podpisania nowych umów wed ł ug tego wzorca umownego ze wszystkimi odbiorcami w terminie 12 miesi ę cy od wydania decyzji, a tak ż e do bie żą cego zawierania nowych umów na podstawie ww. wzorca (pismo Spó ł ki z dnia 29 lutego 2008 r., uzupe ł nione pismami z dnia 5 maja 2008 r. i z dnia 25 sierpnia 2008 r.). 6 Prezes Urz ę du zawiadomi ł Wodoci ą gi P ł ockie o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz o mo ż liwo ś ci zapoznanie si ę z aktami sprawy. Spó ł ka skorzysta ł a z tego uprawnienia. Prezes UOKiK ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Spó ł ka „Wodoci ą gi P ł ockie” Sp. z o.o z siedzib ą w P ł ocku prowadzi dzia ł alno ść w formie spó ł ki z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą zarejestrowanej w Krajowym Rejestrze S ą dowym przy S ą dzie Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydzia ł Gospodarczy Krajowego Rejestru S ą dowego, pod numerem KRS 0000040316. 100% udzia ł ów w kapitale zak ł adowym Spó ł ki posiada Gmina P ł ock. Przedmiotem dzia ł ania Przedsi ę biorstwa jest m.in. pobór i uzdatnianie wody, dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie rozprowadzania wody oraz odprowadzanie ś cieków. Dzia ł alno ść w zakresie ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody oraz odprowadzania i oczyszczania ś cieków Spó ł ka prowadzi na podstawie zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, udzielonego decyzj ą Zarz ą du Miasta P ł ocka z dnia 22 sierpnia 2002 r. na czas nieoznaczony. Obszarem dzia ł alno ś ci Spó ł ki, obj ę tym przedmiotowym zezwoleniem, jest gmina Miasta P ł ock. Na obszarze dzia ł ania Spó ł ki obowi ą zuje – jako akt prawa miejscowego – Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, stanowi ą cy za łą cznik do Uchwa ł y Nr 828/XLVIII/05 Rady Miasta P ł ock z dnia 22 listopada 2005 r. (dalej: Regulamin). Do wrze ś nia 2006 r. Spó ł ka stosowa ł a wzorzec umowny Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków . Analiza tre ś ci tego wzorca umownego wykaza ł a, ż e: 1. nie zawiera on wbrew postanowie ń dotycz ą cych warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy; 2. nie zawiera on postanowie ń reguluj ą cych procedury i warunki kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych i urz ą dze ń kanalizacyjnych; 3. zawiera postanowienia uprawniaj ą ce Przedsi ę biorstwo do rozwi ą zania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku wprowadzania przez Odbiorc ę us ł ug ś cieków opadowych i wód drena ż owych do kanalizacji sanitarnej. W my ś l bowiem § 12 ust. 2 kontrolowanego wzorca umownego „Us ł ugobiorca zobowi ą zany jest do (…) Nie wprowadzania ś cieków opadowych i wód drena ż owych do kanalizacji sanitarnej pod rygorem rozwi ą zania umowy, bez zachowania okresu wypowiedzenia” ; 4. zawiera postanowienia uprawniaj ą ce Przedsi ę biorstwo, do rozwi ą zania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku nie uiszczenia przez Odbiorc ę op ł at za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej nale ż no ś ci. Zgodnie bowiem z tre ś ci ą § 15 ust. 5 w zw. z § 13 ust. 1 pkt b kontrolowanego wzorca umowy „Umowa wygasa, bez zachowania terminu wypowiedzenia w przypadku gdy (…) us ł ugobiorca nie ui ś ci ł op ł at za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej nale ż no ś ci” ; 5. zawiera postanowienia reguluj ą ce okres, na podstawie którego ustala si ę ś redni ą ilo ść zu ż ycia wody w przypadku niesprawno ś ci wodomierza lub okresowego braku mo ż liwo ś ci odczytu. Zgodnie z brzmieniem z § 6 ust. 3 kontrolowanego wzorca „W przypadku awarii 7 wodomierza g ł ównego ilo ść pobranej wody b ę dzie ustalana na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w ostatnich 6 miesi ą cach poprzedzaj ą cych unieruchomienie wodomierza” ; 6. zawiera postanowienia zobowi ą zuj ą ce Odbiorc ę us ł ug do zabezpieczenia wodomierza g ł ównego przed uszkodzeniami mechanicznymi lub skutkami niskich temperatur oraz dost ę pem osób nieuprawnionych. W my ś l bowiem § 4 ust. 2 kontrolowanego wzorca umownego „Do us ł ugobiorcy nale ż y (…) Zapewnienie niezawodnego dzia ł ania posiadanych instalacji i przy łą cza wodoci ą gowego, wodomierza oraz instalacji i przy łą cza kanalizacyjnego, poprzez ich odpowiednie zabezpieczanie przed uszkodzeniami mechanicznymi lub skutkami niskich temperatur. Utrzymanie w nale ż ytym stanie pomieszczenia, w którym jest zamontowany wodomierz oraz zabezpieczenie go przed dost ę pem osób nieuprawnionych” . We wrze ś niu 2006 r. (pismo z dnia 25 sierpnia 2008 r.), Spó ł ka wprowadzi ł a do obrotu z konsumentami nowy wzór Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków. W stosunku do wzorca umownego, który by ł podstaw ą wszcz ę cia post ę powania, we wzorcu obowi ą zuj ą cym od wrze ś nia 2006 r. wprowadzono zmian ę polegaj ą c ą na zast ą pieniu postanowienia uregulowanego w § 6 pkt 3 kontrolowanego wzorca o tre ś ci: „W przypadku awarii wodomierza g ł ównego ilo ść pobranej wody b ę dzie ustalana na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w ostatnich 6 miesi ą cach poprzedzaj ą cych unieruchomienie wodomierza,” postanowieniem o brzmieniu: „W przypadku awarii wodomierza, wymienionego w § 6 punkt 1 ilo ść pobranej wody ustalana b ę dzie na podstawie zu ż ycia wody w ostatnich 3 miesi ą cach poprzedzaj ą cych unieruchomienie wodomierza, a gdy nie jest to mo ż liwe – na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w analogicznym okresie roku ubieg ł ego lub iloczynu ś redniomiesi ę cznego zu ż ycia wody w roku ubieg ł ym i liczby miesi ę cy nieprawid ł owego dzia ł ania wodomierza.” W trakcie post ę powania Spó ł ka przekaza ł a do Prezesa Urz ę du projekt nowego wzorca Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, który - jej zdaniem - odpowiada ju ż wymogom wynikaj ą cym z przepisów prawa (pismo z 29 lutego 2008 r. uzupe ł nione pismem z dnia 5 maja 2008 r. W stosunku do wzorca umownego, który by ł podstaw ą wszcz ę cia post ę powania, w nowoopracowanym wzorcu wprowadzono nast ę puj ą ce zmiany: 1. We wzorcu zosta ł y zawarte nast ę puj ą ce postanowienia dotycz ą ce warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug: „Odbiorca zobowi ą zuje si ę do (…) powiadomienia Przedsi ę biorstwa o awarii przy łą czy, w chwili ich ujawnienia pod numer telefonu (…). Przedsi ę biorstwo niezw ł ocznie po otrzymaniu zg ł oszenia awarii dokona zamkni ę cia dop ł ywu wody (§ 6 ust. 2), natychmiastowego usuni ę cia awarii na przy łą czu b ę d ą cym w jego posiadaniu. W przypadku przy łą cza wodoci ą gowego zamkni ę cie przez Odbiorc ę dop ł ywu wody powinno nast ą pi ć nie pó ź niej ni ż w ci ą gu trzech godzin od momentu wyst ą pienia awarii. Je ż eli tego nie uczyni, Przedsi ę biorstwo mo ż e zamkn ąć przy łą cze we w ł asnym zakresie, a kosztami us ł ugi obci ąż y Odbiorc ę .” ( § 6 ust. 3). Ponadto w nowoopracowanym wzorcu zawarto nast ę puj ą ce postanowienia dotycz ą ce warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug: 8 „Usuwanie awarii, naprawa remont oraz konserwacja instalacji wodoci ą gowo- kanalizacyjnych, przy łą czy oraz sieci wodoci ą gowo-kanalizacyjnych b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy nale ż y do Odbiorcy i odbywa si ę na jego koszt.” ( § 11 ust. 1) „Na pisemny wniosek Odbiorcy, Przedsi ę biorstwo niezw ł ocznie usunie awari ę przy łą cza wodoci ą gowego lub przy łą cza kanalizacyjnego, b ę d ą cego w posiadaniu Odbiorcy. Nale ż no ść za wykonan ą us ł ug ę pokrywa Odbiorca”. ( § 11 ust. 2) 2. Do nowoopracowanego wzorca umownego wprowadzono w § 7 ust. 1-7 nast ę puj ą ce postanowienia dotycz ą ce procedur i warunków kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych: „Przedsi ę biorstwo jest zobowi ą zane i uprawnione do kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych i urz ą dze ń kanalizacyjnych, celem zapewnienia zdolno ś ci tych urz ą dze ń do realizacji dostaw wody w wymaganej ilo ś ci, jako ś ci i pod wymaganym ci ś nieniem, a tak ż e do odbioru i oczyszczania w sposób ci ą g ł y, niezawodny ś cieków odprowadzanych przez odbiorc ę . (§ 7 ust. 1) Kontrole, o których mowa w ust. 1 przeprowadzane s ą na podstawie corocznie przeprowadzanych harmonogramów przegl ą dów urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, a tak ż e harmonogramów bada ń jako ś ci wody i ś cieków uzgadnianych z Pa ń stwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym. (§ 7 ust. 2) Przedsi ę biorstwo ma prawo kontroli instalacji wodoci ą gowej i kanalizacyjnej Odbiorcy us ł ug. (§ 7 ust. 3) Przedstawiciele Przedsi ę biorstwa maj ą prawo wst ę pu do wszystkich pomieszcze ń i miejsc wyposa ż onych w instalacje wodoci ą gowe i kanalizacyjne Odbiorcy us ł ug w celu ich kontroli. (§ 7 ust. 4) Przedsi ę biorstwo ma prawo skontrolowa ć wodomierze g ł ówne, wodomierze dodatkowe i urz ą dzenia pomiarowe, dokona ć odczytu ich wskazania oraz niezb ę dnych bada ń i pomiarów. (§ 7 ust. 5) Przedsi ę biorstwo uprawnione jest do przeprowadzania kontroli ilo ś ci i jako ś ci ś cieków bytowych oraz kontroli przestrzegania warunków wprowadzania ś cieków do urz ą dze ń kanalizacyjnych. (§ 7 ust. 6) Do wykonywania czynno ś ci wymienionych w § 7 ust. 1-6 uprawnione s ą osoby reprezentuj ą ce Przedsi ę biorstwo na zasadach okre ś lonych w art. 7 Ustawy, o której mowa w § 1 ust. 1.” (§ 7 ust. 7) 3-4. W nowoopracowanym wzorcu umownym wykre ś lono postanowienia § 12 ust. 2 oraz § 15 ust. 5 w zw. z § 13 ust. 1 pkt b kontrolowanego wzorca, uprawniaj ą ce Przedsi ę biorstwo do rozwi ą zania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku wprowadzania ś cieków opadowych i wód drena ż owych do kanalizacji sanitarnej przez Us ł ugobiorc ę oraz w przypadku nie uiszczania przez niego op ł at za dwa pe ł ne okresy obrachunkowe nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej nale ż no ś ci. 5. Kwestionowane postanowienie o tre ś ci „ W przypadku awarii wodomierza g ł ównego ilo ść pobranej wody ustalana b ę dzie na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w ostatnich 6 miesi ą cach poprzedzaj ą cych unieruchomienie wodomierza,” w nowoopracowanym wzorcu otrzyma ł o brzmienie : „W przypadku stwierdzenia nieprawid ł owego dzia ł ania wodomierza g ł ównego, wodomierza dodatkowego, ilo ść pobranej wody i odprowadzanych ś cieków ustala si ę na 9 podstawie ś redniego zu ż ycia wody w okresie 3 miesi ę cy przed stwierdzeniem niesprawno ś ci wodomierza g ł ównego, wodomierza dodatkowego, a gdy nie jest to mo ż liwe na podstawie ś redniego zu ż ycia wody i odprowadzanych ś cieków w analogicznym okresie roku ubieg ł ego albo iloczynu ś redniomiesi ę cznego zu ż ycia wody i odprowadzanych ś cieków w roku ubieg ł ym i liczby miesi ę cy niesprawno ś ci wodomierza g ł ównego, wodomierza, dodatkowego” (§ 9 ust. 2) 6. W nowoopracowanym wzorcu wykre ś lono postanowienie zobowi ą zuj ą ce Us ł ugobiorc ę do zabezpieczenia wodomierza g ł ównego przed uszkodzeniami mechanicznymi lub skutkami niskich temperatur oraz dost ę pem osób nieuprawnionych. Wed ł ug stanu na dzie ń wydania decyzji Spó ł ka ś wiadczy us ł ugi dostawy wody i odprowadzania ś cieków na rzecz 10058 odbiorców. Na podstawie wzorca umowy stosowanego od wrze ś nia 2006 r. Spó ł ka ma zawarte pisemne umowy z 9582 odbiorcami. Spó ł ka ma tak ż e zawarte umowy z 1796 odbiorcami na podstawie wzorca z wrze ś nia 2006 r. Od maja 2008 r. zosta ł o przygotowanych i przekazanych odbiorcom 1001 umów wed ł ug nowoopracowanego wzorca , uwzgl ę dniaj ą cego zarzuty Prezesa UOKiK, z czego 343 umowy zosta ł y przez odbiorców podpisane i zwrócone do Spó ł ki. Wynika st ą d, ż e w dacie wydania decyzji Spó ł ka ma zawarte umowy z konsumentami wed ł ug wszystkich ww. trzech wzorców umownych. Maj ą c powy ż sze na uwadze Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: Spó ł ka „Wodoci ą gi P ł ockie” Sp. z o.o. z siedzib ą w P ł ocku jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ww. ustawy pod poj ę ciem przedsi ę biorcy rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, a tak ż e: (a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, (b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu, (c) osob ę fizyczn ą , która posiada kontrol ę , w rozumieniu pkt 4, nad co najmniej jednym przedsi ę biorc ą , cho ć by nie prowadzi ł a dzia ł alno ś ci gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, je ż eli podejmuje dalsze dzia ł ania podlegaj ą ce kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13, (d) zwi ą zek przedsi ę biorców w rozumieniu pkt 2 - na potrzeby przepisów dotycz ą cych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę oraz praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Przedsi ę biorstwo prowadzi u ż yteczn ą publicznie dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na ś wiadczeniu us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych. Przedsi ę biorstwo jest zarejestrowane w rejestrze przedsi ę biorców. Wobec powy ż szego jest ono przedsi ę biorc ą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, a tym samym tak ż e w ś wietle art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Mo ż e by ć tym samym stron ą post ę powania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. 10 I. Uprawdopodobnienie naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Przepis art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu dotycz ą cym podejrzenia stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów lub innych informacji b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania – ż e zosta ł naruszony zakaz, o którym mowa w art. 24, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . W zwi ą zku z powy ż szym, dla zastosowania art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zachodzi w przedmiotowej sprawie konieczno ść uprawdopodobnienia naruszenia przez Spó ł k ę przepisu art. 24 ww. ustawy. Zgodnie z tre ś ci ą art. 24 ust. 1, 2 i 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem dzia ł aniach przedsi ę biorców. Zgodnie z uzasadnieniem projektu rz ą dowego ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. nowelizuj ą cej poprzednio obowi ą zuj ą c ą ustaw ę z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, same przepisy art. 23a-23d (obecnie: art. 24 -26 ustawy z dnia 16 lutego 2007 o ochronie konkurencji i konsumentów) nie reguluj ą konstrukcji bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Dzia ł ania te mog ą okaza ć si ę bezprawne w razie ustalenia, ż e dosz ł o do naruszenia przepisów innych ustaw, ale tak ż e zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów (Druk Sejmowy nr 366, s. 20). Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. Komentarz (por. J. Szwaja (red): Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s. 117-118). Przepisy reguluj ą ce post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w wi ę kszo ś ci maj ą charakter procesowy. Materialnoprawne przes ł anki, istotne z punktu widzenia wydania decyzji, znajduj ą si ę w innych ni ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów aktach prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego. Zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr. 78 poz. 483) ź ród ł ami powszechnie obowi ą zuj ą cego prawa Rzeczypospolitej Polskiej s ą : Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy mi ę dzynarodowe oraz rozporz ą dzenia. Ź ród ł ami powszechnie obowi ą zuj ą cego prawa Rzeczypospolitej Polskiej s ą na obszarze dzia ł ania organów, które je ustanowi ł y, akty prawa miejscowego. Prezes Urz ę du oceniaj ą c zachowanie Przedsi ę biorcy pod k ą tem ewentualnego naruszenia przepisów zakazuj ą cych stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, musi stosowa ć inne akty prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego i na ich podstawie stwierdzi ć , czy dzia ł anie przedsi ę biorcy by ł o bezprawne. Jak wy ż ej wspomniano, art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jako godz ą ce w nie bezprawne zachowanie przedsi ę biorcy, oraz wskazuje przyk ł adowe wyliczenie zachowa ń przedsi ę biorców uwa ż anych za naruszaj ą ce zbiorowe interesów konsumentów. W otwartym katalogu zakazanych praktyk ustawodawca umie ś ci ł stosowanie postanowie ń wzorów umów, 11 które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, naruszenie przez przedsi ę biorc ę obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą ca w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek, mianowicie zaistnie ć musi - po pierwsze - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, które - po drugie - narusza zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowy interes dotyczy nieokre ś lonego ogó ł u, a naruszenie zbiorowych interesów konsumentów mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku. 1. Uprawdopodobnienie bezprawno ś ci dzia ł ania w rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Podstaw ą ś wiadczenia us ł ug w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków jest umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Do zawarcia umowy dochodzi poprzez zaakceptowanie przez konsumentów warunków umowy przedstawionych im przez Przedsi ę biorstwo w formie wzorca umownego. Tym samym wzorce umowy, b ę d ą ce przedmiotem niniejszego post ę powania, kierowane s ą do nieoznaczonego kr ę gu osób, co uzasadnia przypuszczenie, ż e ewentualne bezprawne dzia ł anie Przedsi ę biorstwa mo ż e narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Do zawieranych mi ę dzy Spó ł k ą a indywidualnymi odbiorcami jej us ł ug umów o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków ma zastosowanie ustawowe ograniczenie zasady swobody umów. W przypadku umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków minimalna tre ść stosunku umownego uregulowana zosta ł a bezwzgl ę dnie wi ążą co w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Ustawa w Rozdziale 2 okre ś la warunki zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków. Stosownie do art. 6 ust. 1 Ustawy dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków odbywa si ę na podstawie umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawartej pomi ę dzy przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo- kanalizacyjnym a odbiorc ą us ł ug, która zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1-6 Ustawy zawiera w szczególno ś ci postanowienia dotycz ą ce: 1) ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, 2) sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń , 3) praw i obowi ą zków stron umowy, 3a) warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych b ę d ą cych w posiadaniu odbiorcy us ł ug, 4) procedur i warunków kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych oraz urz ą dze ń kanalizacyjnych, 5) ustale ń zawartych w zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, 6) okresu obowi ą zywania umowy oraz odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia. Zarzut 1: naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 3a Ustawy W ocenie Prezesa Urz ę du, zosta ł o uprawdopodobnione naruszenie przez Spó ł k ę zbiorowych interesów konsumentów poprzez nieokre ś lenie we wzorach umownych sprzed wrze ś nia 2006 r. oraz z wrze ś nia 2006 r wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 3a Ustawy, 12 warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug. W my ś l art. 6 ust. 3 pkt 3a Ustawy, Umowa powinna okre ś la ć warunki usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych b ę d ą cych w posiadaniu Us ł ugobiorcy. Z analizy postanowie ń umownych wynika, i ż taka regulacja nie znalaz ł a si ę w Umowie. Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zobowi ą zuje wprawdzie Odbiorc ę us ł ug do zapewnienia prawid ł owej eksploatacji posiadanej sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej, a tak ż e wymienia w ś ród obowi ą zków Przedsi ę biorstwa usuwanie awarii urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Us ł ugodawcy. Poza tym jednak wymagane przez art. 6 ust. 3 pkt 3a Ustawy okre ś lenie warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug nie sta ł o si ę przedmiotem regulacji Umowy, co stoi w sprzeczno ś ci z nakazami Ustawy i jednocze ś nie narusza uzasadniony interes konsumentów w znajomo ś ci ci ążą cych na nich zobowi ą za ń w celu nale ż ytego ich wykonania. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y uzna ć za uprawdopodobnione, i ż nieokre ś lenie we wzorach umownych warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug jest bezprawne. Zarzut 2: naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 4 Ustawy W ocenie Prezesa Urz ę du uprawdopodobnione tak ż e zosta ł o, ż e zbiorowe interesy konsumentów narusza nieuregulowanie w Umowach o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków sprzed wrze ś nia 2006 r. oraz z wrze ś nia z 2006 r procedur i warunków przeprowadzania przez Przedsi ę biorstwo kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. Art. 6 ust. 3 pkt 4 Ustawy obliguje Przedsi ę biorstwo do uwzgl ę dnienia w Umowie postanowie ń okre ś laj ą cych procedur ę i warunki kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. Tymczasem Umowy w tym zakresie nie zawieraj ą ż adnych postanowie ń stanowi ą c jedynie w § 12 ust. 4, i ż Us ł ugodawca uprawniony jest do przeprowadzania bie żą cej kontroli ilo ś ci i jako ś ci ś cieków bytowych oraz przestrzegania warunków wprowadzania ś cieków do urz ą dze ń kanalizacyjnych. Niezawarcie w umowach postanowie ń dotycz ą cych kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych jest sprzeczne z nakazem zawartym w art. 6 ust. 3 pkt 4 i w ocenie Prezesa Urz ę du uprawdopodabnia bezprawno ść zachowania Przedsi ę biorstwa. Zarzut 3: naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 3 Ustawy Zdaniem Prezesa UOKiK, postanowienia zawarte w § 12 ust. 2 wzorców umownych sprzed wrze ś nia 2006 r. oraz z wrze ś nia z 2006 r. s ą sprzeczne z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Omawiane wzorce umowne w § 12 ust. 2 zobowi ą zuj ą Us ł ugobiorców do niewprowadzania ś cieków opadowych i wód drena ż owych do kanalizacji sanitarnej pod rygorem rozwi ą zania umowy, bez zachowania okresu wypowiedzenia. Przyznanie Spó ł ce uprawnienia do rozwi ą zania umowy w opisanym wy ż ej przypadku, narusza ustaw ę o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Stosowanie takich postanowie ń w umowach przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo- kanalizacyjnego z konsumentami nale ż y uzna ć za sprzeczne z powszechnie obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa, które ograniczaj ą uprawnienia tego przedsi ę biorstwa do swobodnego 13 kszta ł towania tre ś ci umów w zakresie, w jakim dotycz ą mo ż liwo ś ci rozwi ą zania przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne umowy ze ś wiadczeniobiorc ą . Us ł ugi zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków maj ą szczególny charakter. Jako us ł ugi niezb ę dne do prawid ł owego funkcjonowania zarówno gospodarstw domowych, jak i podmiotów prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą , us ł ugi tego rodzaju zaliczane s ą do us ł ug o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, których ś wiadczenie nale ż y do zada ń w ł asnych gminy. Szczególny (publicznie u ż yteczny) charakter tych us ł ug, wyra ż aj ą cy si ę w ich niezb ę dno ś ci dla ś wiadczeniobiorców, wymaga tego, by by ł y one ś wiadczone w sposób powszechny i ci ą g ł y. W tym celu w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków wprowadzono m.in. szczególne unormowanie dotycz ą ce zawierania umów z odbiorcami tych us ł ug oraz okre ś lono warunki, w których przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne mo ż e zaprzesta ć ś wiadczenia swoich us ł ug. W tym ś wietle przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne powinny ś wiadczy ć swoje us ł ugi w sposób powszechny i ci ą g ł y, zapewniaj ą c wolny dost ę p do tych us ł ug ka ż demu takiemu odbiorcy, który spe ł nia wymagania okre ś lone w przepisach prawa. Przedsi ę biorstwa s ą obowi ą zane zawrze ć umow ę o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków z ka ż d ą osob ą , której nieruchomo ść zosta ł a przy łą czona do sieci i która wyst ą pi ł a z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy (art. 6 ust. 2 ustawy). Przywo ł ywana ustawa nie odnosi si ę wprawdzie bezpo ś rednio do kwestii rozwi ą zania umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Przewiduje tylko, ż e umowa mi ę dzy przedsi ę biorstwem a odbiorc ą powinna zawiera ć postanowienia dotycz ą ce warunków wypowiedzenia umowy (art. 6 ust. 3 pkt 6). Ustawa okre ś la tak ż e przypadki, w których przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne mo ż e odci ąć dostaw ę wody lub zamkn ąć przy łą cze kanalizacyjne . Art. 8 ust. 1 zawiera katalog takich przypadków, który ma charakter zamkni ę ty 1 . Do tych przypadków zaliczono sytuacje, w których: (1) przy łą cze wodoci ą gowe lub przy łą cze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa; (2) odbiorca us ł ug nie ui ś ci ł nale ż no ś ci za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe, nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej op ł aty; (3) jako ść wprowadzanych ś cieków nie spe ł nia wymogów okre ś lonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pomini ę cie urz ą dzenia pomiarowego; (4) zosta ł stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ś cieków, to jest bez zawarcia umowy, jak równie ż przy celowo uszkodzonych albo pomini ę tych wodomierzach lub urz ą dzeniach pomiarowych. Maj ą c na wzgl ę dzie charakter rozpatrywanych us ł ug (które powinny by ć ś wiadczone powszechnie i w sposób ci ą g ł y) oraz cele ustawy (która ma m.in. chroni ć interes odbiorców us ł ug), powy ż sze uregulowanie nale ż y rozumie ć jako ograniczenie prawa przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego do wypowiedzenia umowy o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków w ka ż dym momencie. Tak te ż zosta ł y one zinterpretowane w literaturze przedmiotu 2 . W ś wietle tej argumentacji ś wiadczeniodawca dzia ł a bezprawnie, je ż eli w umowach z konsumentami o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przewiduje – dla stanów faktycznych wymienionych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków – postanowienia mniej wzgl ę dne dla konsumenta ni ż to wynika z ww. przepisu. 1 B. Rakoczy: Charakterystyka umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, Radca Prawny nr 4/2005, s. 94 i n. 2 Por. B. Rakoczy: Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, Warszawa 2007, s. 199. 14 Rozwi ą zanie stosowanych przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne umów wi ąż e si ę z odci ę ciem dostawy wody i zamkni ę ciem przy łą cza kanalizacyjnego. Katalog przypadków, w których jest to mo ż liwe, zosta ł sformu ł owany w powo ł ywanym ju ż art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Katalog ma charakter zamkni ę ty, zatem w innych ni ż wymienione w nim przypadkach przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie mo ż e odci ąć dostawy wody i zamkn ąć przy łą cza kanalizacyjnego. W ww. katalogu wymieniono m.in. sytuacj ę , kiedy jako ść wprowadzanych ś cieków nie spe ł nia wymogów okre ś lonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pomini ę cie urz ą dzenia pomiarowego (pkt 3). Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne mo ż e powo ł ywa ć si ę na jako ść ś cieków wprowadzanych przez ś wiadczeniobiorc ę jako na powód odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego. Przepis ten okre ś la ponadto przes ł anki odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego. Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne mo ż e odst ą pi ć od wykonywania umowy o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków z uwagi na jako ść wprowadzanych ś cieków w sytuacji, gdy „ jako ść wprowadzanych ś cieków nie spe ł nia wymogów okre ś lonych w przepisach prawa” Przewidziana przez ustaw ę sankcja wzgl ę dem odbiorcy, który wprowadza ś cieki o jako ś ci nie spe ł niaj ą cych wymogów okre ś lonych w przepisach prawa polega na przyznaniu przedsi ę biorstwu wodoci ą gowo-kanalizacyjnemu uprawnienia do wstrzymania ś wiadczenia us ł ug tj. odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego , z którego przedsi ę biorstwo mo ż e, przy zaistnieniu okoliczno ś ci okre ś lonych w art. 8 ust. 1 pkt 3 skorzysta ć . Zastrze ż onej dla przedsi ę biorstwa mo ż liwo ś ci odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego w ż aden sposób nie mo ż na uto ż samia ć z przyznaniem mu uprawnienia do rozwi ą zania umowy z odbiorc ą , w tym w szczególno ś ci do jej rozwi ą zania w trybie natychmiastowym. Jest to sankcja nieprzewidziana w art. 8 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, a zarazem mniej dla konsumenta wzgl ę dna. Spó ł ka w stosowanych wzorcach umownych sprzed wrze ś nia 2006 r. i z wrze ś nia 2006 r. w § 12 ust. 2 zastrzega sobie mo ż liwo ść rozwi ą zania umowy, bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku wprowadzania przez Us ł ugobiorców ś cieków opadowych i wód drena ż owych do kanalizacji sanitarnej. Oznacza to, ż e rozwi ą zanie umowy w powy ż szym przypadku wi ąż e si ę dla konsumenta z konsekwencjami ci ęż szymi ni ż te, które wynikaj ą z bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Podczas bowiem gdy sankcja przewidziana w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków powoduje tylko czasowe wstrzymanie ś wiadczenia us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, rozwi ą zanie umowy rodzi dla odbiorcy dodatkowe, poza samym faktem niemo ż no ś ci korzystania z tych us ł ug, uci ąż liwo ś ci. Odbiorca us ł ug ponownie wyst ą pi ć musi bowiem z wnioskiem o zawarcie umowy i dope ł ni ć zwi ą zanych z zawarciem umowy formalno ś ci. Nie ulega wprawdzie w ą tpliwo ś ci, ż e przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne ma prawo rozwi ą za ć umowy ze ś wiadczeniobiorc ą . Odmienne stanowisko przeczy ł oby tre ś ci art. 6 ust. 3 ww. ustawy, który w ś ród postanowie ń , które powinna zawiera ć umowa o dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków expressis verbis wymienia tak ż e postanowienia dotycz ą ce „odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia” (pkt 6). Okoliczno ś ci uprawniaj ą ce do wypowiedzenia umowy nie mog ą jednak by ć nast ę pstwem naruszenia dowolnego warunku umowy przez ś wiadczeniobiorc ę . Zgodzi ć nale ż y si ę z pogl ą dem wyra ż onym w doktrynie, ż e skoro „w wymienionych 15 enumeratywnie [w art. 8 ust. 1 ustawy] przypadkach przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne mo ż e odci ąć wod ę lub zamkn ąć przy łą cze kanalizacyjne, to te ż (…) w tych samych przypadkach mo ż na umow ę wypowiedzie ć ” 3 , a tak ż e, ż e „w przypadku przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego sytuacje, w których mo ż liwe jest skuteczne wypowiedzenie umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, s ą to ż same z wymienionymi w art. 8 ustawy” 4 . Zarazem nale ż y przyj ąć , ż e stosowanie sankcji rozwi ą zania umowy nie mo ż e modyfikowa ć skutków naruszenia warunków umowy przez odbiorc ę , z którym ustawodawca wi ąż e inn ą sankcj ę . Odnosi si ę to do przypadków okre ś lonych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Sankcja w postaci rozwi ą zania umowy nie powinna (co ma miejsce w przedmiotowej sprawie) by ć stosowana równolegle z sankcj ą ustawow ą (przewidzian ą w art. 8 ust. 1 ustawy), tylko ewentualnie po uprzednim odci ę ciu wody lub zamkni ę ciu przy łą cza kanalizacyjnego, gdy sankcja ta oka ż e si ę nieskuteczna. W ww. przepisie nieprzypadkowo zosta ł o przewidziane uprawnienie ś wiadczeniodawcy do czasowego ograniczenia odbiorcy dost ę pu do us ł ug, nie za ś do ostatecznego rozwi ą zania z nim umowy. Nale ż y to odczytywa ć przez pryzmat celów tej ustawy i charakteru us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych. Us ł ugi te maj ą charakter us ł ug u ż yteczno ś ci publicznej, co oznacza, ż e powinny by ć one ś wiadczone w sposób powszechny i ci ą g ł y, a ka ż dy odbiorca powinien mie ć zapewniony wolny dost ę p do tych us ł ug, o ile spe ł nia okre ś lone w przepisach prawa wymagania. Art. 8 ust. 1 ustawy ma zapewni ć , by we wskazanych w nim przypadkach odbiorca mia ł tylko czasowo ograniczony dost ę p do us ł ug u ż yteczno ś ci publicznej. Bardziej dla niego uci ąż liwa sankcja rozwi ą zania umowy mog ł aby natomiast by ć stosowana dopiero w przypadku, gdy odci ę cie dostawy wody lub zamkni ę cie przy łą cza kanalizacyjnego oka ż e si ę nieskuteczne. Natomiast równoleg ł e zastosowanie obu tych sankcji de facto prowadzi ł oby do skutku odmiennego, ni ż przewidziany przez ustawodawc ę . Wobec powy ż szego - w ocenie Prezesa Urz ę du – przewidziana przez Przedsi ę biorstwo w umowie mo ż liwo ść odst ą pienia od Umowy w ww. przypadku jako sprzeczna z ustaw ą uprawdopodabnia naruszenie przez Spó ł k ę zbiorowych interesów konsumentów. Zarzut 4: naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 2 Ustawy Za uprawdopodobnione nale ż y tak ż e uzna ć naruszenie przez Spó ł k ę zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie w Umowach o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków sprzed wrze ś nia 2006 r. oraz wrze ś nia 2006 r. postanowie ń uregulowanych w § 15 ust. 5 w zw. z § 13 ust. 1 pkt b ww. wzorców . Zawieraj ą one uprawnienie Przedsi ę biorstwa do rozwi ą zania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku nieuiszczenia przez niego op ł at za dwa pe ł ne okresy obrachunkowe nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej nale ż no ś ci. 3 B. Rakoczy: Charakterystyka umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, Radca Prawny nr 4/2005, s. 94 i n. Por. równie ż : G. Ga ł abuda: Zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, Zielona Góra 2003, s. 35, w ś wietle którego przypadki, w których przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne mo ż e odci ąć dostaw ę wody lub zamkn ąć przy łą cze kanalizacyjne, okre ś la art. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. 4 B. Rakoczy: Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, Warszawa 2007, s. 203. 16 W sytuacji pozostawiania przez ś wiadczeniobiorc ę w zw ł oce w uiszczaniu op ł at za us ł ugi wodoci ą gowo-kanalizacyjne ustawodawca przewidzia ł uprawnienie przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego do odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego. W ś wietle ustawy uprawnienie to powstaje jednak dopiero wówczas, gdy odbiorca us ł ug nie ui ś ci ł nale ż no ś ci za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe, nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej op ł aty (art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy). Art. 8 ust. 2 stanowi za ś , ż e przedsi ę biorstwo, które z ww. przyczyny odci ęł o dostaw ę wody jest obowi ą zane do równoczesnego udost ę pnienia zast ę pczego punktu poboru wody przeznaczonej do spo ż ycia przez ludzi i poinformowania o mo ż liwo ś ciach korzystania z tego punktu. Ponadto, stosownie do tre ś ci ust. 3 tego artyku ł u, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne o zamiarze odci ę cia dostawy lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego oraz o miejscach i sposobie udost ę pniania zast ę pczych punktów poboru wody zawiadamia powiatowego inspektora sanitarnego, wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz odbiorc ę us ł ug co najmniej na 20 dni przed planowanym terminem odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego. W kwestionowanych wzorcach umownych sprzed wrze ś nia 2006 r. i z wrze ś nia 2006 r. sformu ł owano inaczej uprawnienie Spó ł ki ni ż wynika to z art. 8 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy do stosowania sankcji wzgl ę dem konsumentów pozostaj ą cych w zw ł oce z p ł atno ś ci ą za us ł ugi wodno-kanalizacyjne. W ś wietle § 15 ust. 5 w zw. z § 13 ust. 1 pkt b umów, Przedsi ę biorstwo jest uprawnione do rozwi ą zania umowy z odbiorc ą w przypadku ka ż dorazowego nieterminowego uiszczenia op ł at za wod ę , ś cieki oraz op ł at abonamentowych. Oznacza to, ż e w analizowanych wzorcach umownych stosowanych przez Spó ł k ę unormowano prawa i obowi ą zki odbiorcy us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych (konsumenta) w sposób inny ni ż wynika to z powszechnie obowi ą zuj ą cych przepisów prawa, a zarazem mniej dla odbiorców wzgl ę dny. Abstrahuj ą c od rozbie ż no ś ci skutków, jakie dla konsumenta nast ą pi ą w przypadku wstrzymania ś wiadczenia us ł ug oraz w przypadku rozwi ą zania zawartej umowy, wskaza ć nale ż y, ż e w przypadku wstrzymywania ś wiadczenia us ł ug z powodu nie uiszczenia przez odbiorc ę nale ż no ś ci ustawa nak ł ada na przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne okre ś lone obowi ą zki. Jest ono zobligowane do równoczesnego udost ę pnienia zast ę pczego punktu poboru wody, poinformowania o mo ż liwo ś ciach korzystania z tego punktu, a tak ż e zawiadomienia o zamiarze odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego odbiorcy us ł ug oraz innych podmiotów wskazanych w ustawie (powiatowego inspektora sanitarnego, wójta, burmistrza, prezydenta miasta) na co najmniej 20 dni przed planowanym terminem odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego (art. 8 ust. 2 i 3 ustawy). Sankcja polegaj ą ca na natychmiastowym rozwi ą zaniu z odbiorc ą umowy nie uwzgl ę dnia obowi ą zków na ł o ż onych na przedsi ę biorc ę w ust. 2 i 3 art. 8 ustawy. Wprawdzie, o czym by ł a ju ż mowa w uzasadnieniu zarzutu 3, nie ulega w ą tpliwo ś ci Prezesa UOKiK, ż e przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne ma prawo rozwi ą za ć umowy ze ś wiadczeniobiorc ą . Bezprawno ść kwestionowanego dzia ł ania Spó ł ki polega jednak na tym, ż e stosuje t ę sankcj ę w taki sposób, ż e modyfikuje – w sposób mniej wzgl ę dny dla konsumentów – skutki naruszenia warunków umowy przez odbiorc ę , z którym ustawodawca wi ąż e inn ą sankcj ę . Przewidziana przez ustaw ę sankcja wzgl ę dem odbiorcy, który w terminie nie reguluje swoich nale ż no ś ci, polega na przyznaniu przedsi ę biorstwu wodoci ą gowo- kanalizacyjnemu uprawnienia do wstrzymania ś wiadczenia us ł ug tj. odci ę cia dostaw wody 17 lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego. Natomiast konsekwencje nieuregulowania przez Us ł ugobiorc ę nale ż no ś ci w terminie wi ążą si ę – wed ł ug rozwi ą za ń przyj ę tych przez Spó ł k ę z rozwi ą zaniem umowy w trybie natychmiastowym. Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą wniosek, ż e uprawdopodobniona zosta ł a bezprawno ść stosowania – w ww. zakresie – wzorców umownych Przedsi ę biorstwa. Zarzut 5: naruszenie § 18 ust. 1 Rozporz ą dzenia Uprawdopodobnione tak ż e zosta ł o, ż e zakaz stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowy interes konsumentów narusza § 6 ust. 3 Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków sprzed wrze ś nia 2006 r. Reguluje on sprzecznie z Rozporz ą dzeniem Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń na zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, kwesti ę ustalenia ilo ś ci zu ż ytej wody na wypadek niesprawno ś ci wodomierza. W kwestionowanym postanowieniu przyj ę to, ż e w przypadku awarii wodomierza g ł ównego ilo ść pobranej wody ustalana b ę dzie si ę na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w ostatnich 6 miesi ą cach poprzedzaj ą cych unieruchomienie wodomierza. Tymczasem zgodnie § 18 ust. 1 rozporz ą dzenia w przypadku stwierdzenia nieprawid ł owego dzia ł ania wodomierza g ł ównego ilo ść pobranej wody ustala si ę na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w okresie 3 miesi ę cy przed stwierdzeniem dzia ł ania niesprawno ś ci wodomierza, a gdy nie jest to mo ż liwe na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w analogicznym okresie roku ubieg ł ego lub iloczynu ś redniomiesi ę cznego zu ż ycia wody w roku ubieg ł ym i liczby miesi ę cy nieprawid ł owego dzia ł ania wodomierza. W stosunku do postawionego zarzutu Spó ł ka podkre ś li ł a, ż e wzorzec Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, zosta ł opracowany przed og ł oszeniem i wej ś ciem w ż ycie tego rozporz ą dzenia. Spó ł ka doda ł a, ż e opracowuj ą c ten wzorzec opiera ł a si ę na podstawie obowi ą zuj ą cego wówczas przepisu § 18 ust. 1 Rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń na zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków. Spó ł ka o ś wiadczy ł a, ż e po wej ś ciu w ż ycie Rozporz ą dzenia Ministra Budownictwa z 28 czerwca 2006 r. wprowadzi ł a do wzorca Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków stosown ą zmian ę , wed ł ug którego zawiera ł a nowe umowy z konsumentami. Spó ł ka poinformowa ł a Prezesa Urz ę du, ż e przedmiotowa zmiana nast ą pi ł a poprzez wprowadzenie do obrotu z konsumentami we wrze ś niu 2006 r. nowego wzorca Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków (pi ś mo z dnia 25 sierpnia 2008 r.). Spó ł ka o ś wiadczy ł a tak ż e, ż e po wprowadzeniu nowego wzorca zawiera ł a umowy z nowymi klientami oraz sukcesywnie aktualizowa ł a umowy z dotychczasowymi odbiorcami. Spó ł ka nie wprowadzi ł a jednak aneksów do umów maj ą c na celu finaln ą wymian ę wszystkich umów z dotychczasowymi odbiorcami. Na ok. 10 000 odbiorców us ł ug Spó ł ka po wej ś ciu w ż ycie Rozporz ą dzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. i zmianie wzorca umowy zawar ł a 1796 umów, które s ą zgodne z zapisami § 18 ust. 1 ww. rozporz ą dzenia. Poniewa ż , jak wynika z ww. okoliczno ś ci, po wej ś ciu w ż ycie Rozporz ą dzenia Ministra Budownictwa z 28 czerwca 2006 r. nadal obowi ą zywa ł y (i obowi ą zuj ą ) umowy mi ę dzy Spó ł k ą a konsumentami zawieraj ą ce postanowienia sprzeczne z tym rozporz ą dzeniem to - w ocenie Prezesa Urz ę du uprawdopodobnione - jest naruszenie w ww. zakresie zbiorowych interesów konsumentów. 18 Zarzut 6: naruszenie art. 15 ust. 2 i 3 Ustawy Za uprawdopodobnione nale ż y tak ż e uzna ć naruszenie zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie przez Spó ł k ę w umowach z konsumentami sprzed wrze ś nia 2006 i z wrze ś nia 2006 r. postanowie ń § 4 ust. 2 i 3 , zgodnie z którymi Us ł ugobiorc ę zobowi ą zuje si ę do zapewnienia niezawodnego dzia ł ania wodomierza g ł ównego oraz instalacji i przy łą cza kanalizacyjnego, poprzez ich odpowiednie zabezpieczanie przed uszkodzeniami mechanicznymi lub skutkami niskich temperatur (§ 4 ust. 2 Umowy) oraz do utrzymania w nale ż ytym stanie pomieszczenia, w którym jest zamontowany wodomierz oraz zabezpieczenie go przed dost ę pem osób nieuprawnionych (§ 4 ust. 3 Umowy). Spó ł ka o ś wiadczy ł a, przy tym ż e w kontrolowanym wzorcu Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, u ż yte s ł owo „wodomierz” odnosi si ę zawsze do poj ę cia „wodomierz g ł ówny” (pismo z dnia 30 stycznia 2008 r.). Zgodnie z art. 15 ust. 2 Ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków osoba ubiegaj ą ca si ę o przy łą cze do sieci zapewnia na w ł asny koszt jedynie realizacj ę budowy studni wodomierzowej oraz pomieszczenia do lokalizacji wodomierza g ł ównego. Natomiast w ś wietle art. 15 ust. 3 Ustawy koszty nabycia, zainstalowania i utrzymania wodomierza g ł ównego ponosi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne. Oznacza to, ż e wed ł ug bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cych przepisów prawa, to na podmiocie ś wiadcz ą cym us ł ugi wodoci ą gowo-kanalizacyjne ci ąż y ć powinny obowi ą zki zwi ą zane z utrzymaniem wodomierza g ł ównego, a zatem równie ż zabezpieczenie go przed uszkodzeniami mechanicznymi, skutkami niskich temperatur i dost ę pem osób nieuprawnionych. Tymczasem w § 4 ust. 2 i 3 Umowy obowi ą zek ten zosta ł przeniesiony na Odbiorc ę us ł ug. Nie mo ż na przerzuca ć kosztów i obci ąż e ń zwi ą zanych z ustawowym obowi ą zkiem na Odbiorców jak uczyni ł a to Spó ł ka. Nie taka bowiem by ł a wola ustawodawcy. Wobec powy ż szego, zobowi ą zanie Us ł ugobiorców do podejmowania czynno ś ci s ł u żą cych zabezpieczeniu wodomierza g ł ównego przed uszkodzeniami mechanicznymi, skutkami niskich temperatur i dost ę pem osób nieuprawnionych, uprawdopodabnia naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. 2. Uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Opisane wy ż ej praktyki mog ą godzi ć w interesy konsumentów rozumiane jako prawo do ukszta ł towania umowy o ś wiadczenie us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego oraz otrzymania pe ł nej, wyczerpuj ą cej i prawdziwej informacji na temat wszystkich warunków umowy tak, aby konsumenci mogli w pe ł ni korzysta ć ze swoich praw, wykonywa ć obowi ą zki bez nara ż ania si ę na sankcje, a tak ż e wymaga ć od dostawcy us ł ug odpowiednich standardów zachowania. Umowy zawierane przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo–kanalizacyjne powinny w sposób prawid ł owy regulowa ć wszelkie aspekty ich wspó ł pracy z konsumentami. Przejawia ć si ę to powinno w ukszta ł towaniu wzajemnych relacji w sposób pe ł ny (bez pomini ę cia jakichkolwiek kwestii wymagaj ą cych regulacji), równoprawny tj. gwarantuj ą cy obu stronom umowy realizacj ę ich s ł usznych interesów oraz zgodny z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa. Zaniechanie wprowadzenia do umów obligatoryjnych – z mocy art. 6 ust. 3 ustawy 19 o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków – regulacji oraz pe ł nej informacji o tre ś ci łą cz ą cego strony stosunku zobowi ą zaniowego, jak równie ż zamieszczenie w umowach postanowie ń niezgodnych z prawem, sytuuje umow ę jako jednostronnie korzystn ą i godz ą c ą w interesy najs ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Nale ż y podkre ś li ć , ż e z faktu istnienia utrudnie ń w zapoznaniu si ę z ca ł okszta ł tem uprawnie ń i obowi ą zków odbiorcy wynika, i ż z powodu niepe ł nej ich znajomo ś ci uci ąż liwe, a nawet niemo ż liwe mo ż e okaza ć si ę dochodzenie przez konsumenta jego praw oraz prawid ł owe wykonywanie jego zobowi ą za ń . Niepodawanie kompletnej informacji o tre ś ci stosunku umownego mo ż e doprowadzi ć do niekorzystania przez konsumentów z przys ł uguj ą cych im uprawnie ń , jak równie ż do nieegzekwowania od dostawcy us ł ug zachowa ń , które na profesjonali ś cie wymuszaj ą przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz postanowienia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów konsumentów oraz reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika tre ś ci art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów dotyczy nieokre ś lonego ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku oraz wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa antymonopolowa w odniesieniu do konsumentów chroni zatem ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. W przedmiotowej sprawie opisane dzia ł ania Przedsi ę biorstwa dotycz ą zbiorowego interesu konsumentów, gdy ż skierowane s ą do nieokre ś lonego kr ę gu konsumentów, których nie sposób jednoznacznie zidentyfikowa ć . Antykonsumenckie ostrze stosowanych praktyk wymierzone jest bowiem we wszystkich rzeczywistych odbiorców ś wiadczonych przez Spó ł k ę us ł ug, z którymi zawarto umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków o tre ś ci zakwestionowanej w toku niniejszego post ę powania, jak równie ż w jej potencjalnych odbiorców, b ę d ą cych konsumentami w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Powy ż sze wskazuje na prawdopodobie ń stwo naruszenia w przedmiotowej sprawie zbiorowego interesu konsumentów, przez który nale ż y rozumie ć prawo wszystkich odbiorców (konsumentów) do ukszta ł towania umowy o ś wiadczenie us ł ug wodoci ą gowo- kanalizacyjnych zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego oraz otrzymania pe ł nej, wyczerpuj ą cej i prawdziwej informacji na temat wszystkich warunków umowy. II. Zobowi ą zanie Przedsi ę biorcy do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do przepisu art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów je ż eli przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie przepisu art. 24 ww. ustawy, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia ww. naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do wykonania tych zobowi ą za ń . Ustosunkowuj ą c si ę do zarzutów sformu ł owanych w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy 20 konsumentów, Spó ł ka wyrazi ł a wol ę dobrowolnej zmiany zakwestionowanego wzorca umownego stosownie do zastrze ż e ń Prezesa Urz ę du. Spó ł ka zobowi ą za ł a si ę do podpisania umów wed ł ug nowego wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, uwzgl ę dniaj ą cego wszystkie zastrze ż enia Prezesa Urz ę du, za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 5 maja 2008 r., sygn. PA/PPR/2679/2008 ze wszystkimi dotychczasowymi i nowymi odbiorcami. Zobowi ą zanie to dotyczy wszystkich obowi ą zuj ą cych umów z konsumentami, zawartych na podstawie wzorców umów sprzed wrze ś nia 2006 r. i z wrze ś nia 2006 r. W tre ś ci wzorca Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków stosowanego od wrze ś nia 2006 r. Spó ł ka zmieni ł a tre ść postanowienia, które Prezes UOKiK zakwestionowa ł , b ę d ą cego przedmiotem praktyki w pkt. 5 sentencji decyzji, bezprawnie reguluj ą cego kwesti ę ustalenia ilo ś ci zu ż ytej wody na wypadek niesprawno ś ci wodomierza lub okresowego braku mo ż liwo ś ci jego odczytu. Spó ł ka tak ż e o ś wiadczy ł a, ż e po wprowadzeniu nowego wzorca we wrze ś niu 2006 r. zawiera ł a umowy z nowymi klientami oraz sukcesywnie aktualizowa ł a umowy z dotychczasowymi odbiorcami. Spó ł ka nie wprowadzi ł a jednak aneksów do umów maj ą c na celu finaln ą wymian ę wszystkich umów z dotychczasowymi odbiorcami. Na ok. 10 000 odbiorców us ł ug Spó ł ka zawar ł a z Odbiorcami us ł ug na podstawie wzorca z wrze ś nia 2006 r 1796 umów. Ponadto Spó ł ka o ś wiadczy ł a, ż e od maja 2008 r. zosta ł o przygotowanych i przekazanych odbiorcom 1001 umów wed ł ug nowoopracowanego wzorca, uwzgl ę dniaj ą cego zarzuty Prezesa UOKiK, z czego 343 umowy zosta ł y przez odbiorców podpisane i zwrócone do Spó ł ki. Zatem wed ł ug oceny Spó ł ki liczba umów zawartych na podstawie kwestionowanego wzorca Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków sprzed wrze ś nia na dzie ń 25 sierpnia 2008 r. wynosi ok. 7 tysi ę cy. Oznacza to, ż e nie zosta ł y aneksowane wszystkie umowy zawarte z konsumentami na podstawie kwestionowanego wzorca sprzed wrze ś nia 2006 r. oraz zawarte na podstawie wzorca wprowadzonego do obrotu z konsumentami we wrze ś niu 2006 r. Tym samym praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów s ą przez Spó ł k ę kontynuowane. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y podnie ść , i ż w przedmiotowej sprawie nie zaistnia ł y przes ł anki do stwierdzenia zaniechania przez Przedsi ę biorstwo praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Konsumenci, którzy zawarli umowy na podstawie kontrolowanego wzorca sprzed wrze ś nia 2006 r. oraz na podstawie wzorca obowi ą zuj ą cego od wrze ś nia 2006 r. nadal zwi ą zani s ą postanowieniami umownymi, których tre ść zosta ł a zakwestionowana w przedmiotowym post ę powaniu. Pozostawienie tym konsumentom, z którymi Przedsi ę biorstwo zawar ł o umowy na starych zasadach, a które nie zosta ł y aneksowane, jako jedynej mo ż liwo ś ci dochodzenia swych praw na drodze cywilnoprawnej, czyni ł oby ochron ę jak ą zapewnia ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów iluzoryczn ą . W konsekwencji prowadzi ł oby to do zniweczenia funkcji, jak ą maj ą do spe ł nienia zawarte w tej ustawie uregulowania. Spó ł ka zobowi ą za ł a si ę do podj ę cia wszelkich dzia ł a ń skutkuj ą cych zmian ą tre ś ci stosowanych umów poprzez podpisanie nowych umów wed ł ug opracowanego nowego wzorca umownego o tre ś ci zaakceptowanej przez UOKiK ze wszystkimi odbiorcami w terminie 12 miesi ę cy od wydania decyzji, a tak ż e do bie żą cego zawierania nowych umów na podstawie nowoopracowanego wy ż ej skazanego wzorca. W ocenie Prezesa UOKiK analiza nowoopracowanego wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków pozwala na stwierdzenie, i ż nie zawiera on ju ż postanowie ń 21 naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, a zarazem sprzecznych z ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz przepisami wykonawczymi na jej podstawie wydanymi. Nale ż y uzna ć , ż e przyj ę te przez Spó ł k ę rozwi ą zania s ą równoznaczne z podj ę ciem dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia uprawdopodobnionym w toku niniejszego post ę powania naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z uwagi na powy ż sze, istnieje mo ż liwo ść skorzystania z instrumentu prawnego przewidzianego w art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jako ż e Przedsi ę biorstwo przejawi ł o inicjatyw ę maj ą c ą na celu eliminacj ę dzia ł a ń powoduj ą cych naruszenie prawa, celowa i uzasadniona jest akceptacja propozycji Spó ł ki, z której wynika zamiar zmiany wszystkich umów stosownie do tre ś ci projektu nowoopracowanego wzorca umownego Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Za zbyt d ł ugi nale ż a ł o jednak uzna ć zadeklarowany przez Spó ł k ę termin zako ń czenia wprowadzania zobowi ą zania w ż ycie. Bior ą c pod uwag ę liczb ę odbiorców za wystarczaj ą cy do przedstawienia do podpisu konsumentom zaakceptowanego wzorca umownego Prezes UOKiK uzna ł termin do dnia 31 marca 2009 r. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. III. Zobowi ą zanie do z ł o ż enia sprawozdania o stopniu realizacji zobowi ą za ń . Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji (…) Prezes Urz ę du nak ł ada na przedsi ę biorc ę obowi ą zek sk ł adania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowi ą za ń . Zgodnie z tym przepisem Spó ł ka zosta ł a zobowi ą zana do z ł o ż enia do dnia 15 grudnia 2008 r. i do dnia 15 kwietnia 2009 r. sprawozda ń o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które maj ą zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona odpowiednio do dnia 30 listopada 2008 r. i do dnia 31 marca 2009 r., stosownie do wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 5 maja 2008 r., sygn. PA/PPR/2679/2008, - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona odpowiednio do dnia 30 listopada 2008 r. i do dnia 31 marca 2009 r. stosownie do wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 5 maja 2008 r., sygn. PA/PPR/2679/2008, - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych odpowiednio do dnia 30 listopada 2008 r. i do dnia 31 marca 2009 r. wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 5 maja 2008 r., sygn. PA/PPR/2679/2008. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie II 1, 2 sentencji decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch 22 tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury UOKiK w Warszawie. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Warszawie Maria Mrówka Otrzymuje: Pani Marzenna Romanowska Pe ł nomocnik spó ł ki „Wodoci ą gi P ł ockie” Sp. z o.o. Kancelaria Radców Prawnych „Kontrakt” s.c. ul. Kazimierza Wielkiego 9 09-400 P ł ock 23