RWA-28/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-61-3/07/NP Warszawa, dn. 28 sierpnia 2007 r. DECYZJA Nr RWA 28/2007 I. Na podstawie art. 23f ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50 poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 3 i 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w toku którego zosta ł o uprawdopodobnione, i ż Zak ł ad Wodoci ą gów, Kanalizacji i Oczyszczalnia Ś cieków „WOD-KAN” Sp. z o.o. z siedzib ą w M ł awie stosuje praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą ce na: 1. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858) nie zawiera postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi oraz maksymalnej ilo ś ci i dopuszczalnego poziomu zanieczyszcze ń dostarczanych ś cieków, 2. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie zawiera postanowie ń dotycz ą cych sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń w zakresie okre ś lenia cyklu rozlicze ń obowi ą zuj ą cego odbiorców, 3. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz § 17 ust. 1 Rozporz ą dzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz. U. Nr 127 poz. 886) w sposób nieprawid ł owy reguluje sposób i termin wzajemnych rozlicze ń poprzez sprzeczne z ww. rozporz ą dzeniem okre ś lenie, i ż Odbiorca us ł ug dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia rachunku, 4. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który sprzecznie z art. 8 ust. 1 i ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków reguluje tryb oraz przypadki, w których przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne uprawnione jest do odci ę cia przy łą cza wody od sieci, 5. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie okre ś la warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug, 6. stosowaniu wzorca umownego Umowa o doprowadzanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie reguluje odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo - kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy w zakresie ilo ś ci i jako ś ci dostarczanej wody i odprowadzonych ś cieków, 7. naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez nieza łą czanie do Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, wbrew dyspozycji § 13 ust. 1 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, stanowi ą cego za łą cznik do Uchwa ł y Nr XXXIX/444/2005 Rady Miejskiej w M ł awie z dnia 29 grudnia 2005 r., taryfy obowi ą zuj ą cej w dniu zawarcia Umowy, 8. naruszeniu obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez niewskazanie w stosowanym wzorcu umownym Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, wbrew dyspozycji § 7 ust. 4 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, miejsca publikacji Regulaminu, 9. naruszeniu obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez niewskazanie w stosowanym wzorcu umownym Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, okre ś lonego w art. 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków obowi ą zku przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego do okazania podczas kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych oraz urz ą dze ń kanalizacyjnych legitymacji s ł u ż bowej i pisemnego upowa ż nienia, 10. naruszeniu obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez niezamieszczenie w stosowanym wzorcu umownym Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, ustale ń zawartych w zezwoleniu w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków okre ś lonych w art. 18 pkt 2-9 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, po uchwaleniu przez Zarz ą d spó ł ki Zak ł ad Wodoci ą gów, Kanalizacji i Oczyszczalnia Ś cieków „WOD-KAN” Sp. z o.o. z siedzib ą w M ł awie uchwa łą z dnia 26 lipca 2007 r. nowego wzoru Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, uwzgl ę dniaj ą cego wszystkie zastrze ż enia Prezesa Urz ę du, za łą czonego do pisma ww. Spó ł ki z dnia 30 lipca 2007 r., sygn. P-136/2007 oraz po przyj ę ciu zobowi ą zania ww. Spó ł ki do 2 dokonania odpowiednich zmian we wszystkich zawartych dotychczas wed ł ug kontrolowanego wzoru Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków umowach do dnia 31 pa ź dziernika 2007 r. – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na spó ł k ę Zak ł ad Wodoci ą gów, Kanalizacji i Oczyszczalnia Ś cieków „WOD-KAN” Sp. z o.o. z siedzib ą w M ł awie obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania. II. Na podstawie art. 23f ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50 poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 3 i 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.), – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. nak ł ada si ę na spó ł k ę Zak ł ad Wodoci ą gów, Kanalizacji i Oczyszczalnia Ś cieków „WOD-KAN” Sp. z o.o. z siedzib ą w M ł awie obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 10 pa ź dziernika 2007 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 28 wrze ś nia 2007 r., stosownie do wzoru Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma ww. Spó ł ki z dnia 30 lipca 2007 r., sygn. P-136/2007, - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona do dnia 28 wrze ś nia 2007 r., stosownie do wzoru Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma ww. Spó ł ki z dnia 30 lipca 2007 r., sygn. P-136/2007, - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 28 wrze ś nia 2007 r., na podstawie wzoru Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, za łą czonego do pisma ww. Spó ł ki z dnia 30 lipca 2007 r., sygn. P-136/2007. 2. nak ł ada si ę na spó ł k ę Zak ł ad Wodoci ą gów, Kanalizacji i Oczyszczalnia Ś cieków „WOD-KAN” Sp. z o.o. z siedzib ą w M ł awie obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 10 listopada 2007 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 31 pa ź dziernika 2007 r., stosownie do wzoru Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma ww. Spó ł ki z dnia 30 lipca 2007 r., sygn. P-136/2007, - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona do dnia 31 pa ź dziernika 2007 r., stosownie do wzoru Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma ww. Spó ł ki z dnia 30 lipca 2007 r., sygn. P-136/2007, - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 31 pa ź dziernika 2007 r., na podstawie wzoru Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, za łą czonego do pisma ww. Spó ł ki z dnia 30 lipca 2007 r., sygn. P-136/2007. 3 UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. RWA-40-16/06/PB), maj ą ce na celu badanie zasad dostawy wody lub odprowadzania ś cieków stosowanych przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne wobec konsumentów - indywidualnych odbiorców us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych w miejscowo ś ciach na terenie województwa mazowieckiego. Konieczno ść wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania uzasadniona by ł a uzyskanymi przez Delegatur ę UOKiK w Warszawie informacjami, z których wynika ł o, i ż w zwi ą zku ze ś wiadczeniem tych us ł ug, mo ż liwe s ą naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji konsumentów, jak równie ż ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 123 poz. 858 ze zm.). W toku prowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes Urz ę du wyst ą pi ł m.in. do Zak ł adu Wodoci ą gów, Kanalizacji i Oczyszczalni Ś cieków „WOD-KAN” Sp. z o. o. w M ł awie (dalej tak ż e: WOD-KAN, Spó ł ka lub Przedsi ę biorca) o przes ł anie wszelkich wzorców umownych stosowanych w obrocie z odbiorcami us ł ug Spó ł ki. W odpowiedzi na wezwanie Urz ę du Spó ł ka przes ł a ł a wzór Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków oraz Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków . Analiza dokumentów i informacji zebranych w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż mog ł o nast ą pi ć naruszenie art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, wobec czego wszcz ę cie post ę powania w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e Prezesem UOKiK lub Prezesem Urz ę du) postanowieniem z dnia 23 lutego 2007 r. wszcz ął z urz ę du post ę powanie w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez spó ł k ę Zak ł ad Wodoci ą gów, Kanalizacji i Oczyszczalnia Ś cieków „WOD-KAN” Sp. z o.o. z siedzib ą w M ł awie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na: 1. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858) nie zawiera postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi oraz maksymalnej ilo ś ci i dopuszczalnego poziomu zanieczyszcze ń dostarczanych ś cieków, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie zawiera postanowie ń dotycz ą cych sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń w zakresie okre ś lenia cyklu rozlicze ń obowi ą zuj ą cego odbiorców, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz § 17 ust. 1 Rozporz ą dzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o 4 zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz. U. Nr 127 poz. 886) w sposób nieprawid ł owy reguluje sposób i termin wzajemnych rozlicze ń poprzez sprzeczne z ww. rozporz ą dzeniem okre ś lenie, i ż Odbiorca us ł ug dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia rachunku, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 4. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który sprzecznie z art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków reguluje tryb oraz przypadki, w których przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne uprawnione jest do odci ę cia przy łą cza wody od sieci, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 5. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie okre ś la warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 6. stosowaniu wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie reguluje odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo - kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy w zakresie ilo ś ci i jako ś ci dostarczanej wody i odprowadzonych ś cieków, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 7. naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez nieza łą czanie do Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, wbrew dyspozycji § 13 ust. 1 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, stanowi ą cego za łą cznik do Uchwa ł y Nr XXXIX/444/2005 Rady Miejskiej w M ł awie z dnia 29 grudnia 2005 r., taryfy obowi ą zuj ą cej w dniu zawarcia Umowy, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 23a ust. 2 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 8. naruszeniu obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez niewskazanie w stosowanym wzorcu umownym Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, wbrew dyspozycji § 7 ust. 4 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, miejsca publikacji Regulaminu, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 23a ust. 2w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 9. naruszeniu obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez niewskazanie w stosowanym wzorcu umownym Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, okre ś lonego w art. 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków obowi ą zku przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego do okazania podczas kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych oraz urz ą dze ń kanalizacyjnych legitymacji s ł u ż bowej i pisemnego upowa ż nienia, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 23a ust. 2 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 5 10. naruszeniu obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez niezamieszczenie w stosowanym wzorcu umownym Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, ustale ń zawartych w zezwoleniu w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków okre ś lonych w art. 18 pkt 2-9 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 23a ust. 2 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; Postanowieniem z dnia 23 lutego 2007 r. zaliczono w poczet dowodów w niniejszym post ę powaniu: • Odpis z Krajowego Rejestru Przedsi ę biorców Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji i Oczyszczalni Ś cieków, • Statut Spó ł ki – akt notarialny Rep. A Nr 523/2002, • Uchwa łę Nr XXXIX/444/2005 Rady Miejskiej w M ł awie z dnia 29 grudnia 2005 r. w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na obszarze Miasta M ł awa wraz z za łą cznikiem, • Wzorzec umowny Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, • Zezwolenie na prowadzenie dzia ł alno ś ci zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków nr GKM.B.6431-1/2003 z dnia 7 stycznia 2003 r. wydane przez Burmistrza Miasta M ł awy, uzyskane przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez spó ł k ę Zak ł ad Wodoci ą gów, Kanalizacji i Oczyszczalnia Ś cieków „WOD- KAN” Sp. z o.o. z siedzib ą w M ł awie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w pi ś mie z dnia 8 marca 2007 r., Spó ł ka poinformowa ł a, i ż wszystkie podnoszone w niniejszym post ę powaniu zarzuty uznaje za zasadne i deklaruje gotowo ść dobrowolnego dostosowania Umów o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków do standardów wynikaj ą cych z obowi ą zuj ą cych przepisów. W dniu 21 kwietnia 2007 r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 131 ust. 1 ww. ustawy Do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i niezako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie niniejszej ustawy stosuje si ę przepisy dotychczasowe . W zwi ą zku z tym, wszcz ę te w dniu 23 lutego 2007 r. post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów toczy ł o si ę w dalszym ci ą gu na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Do pisma z dnia 23 kwietnia 2007 r. Przedsi ę biorca do łą czy ł projekt zmienionego wzoru Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , o ś wiadczaj ą c, i ż uwzgl ę dnia on podnoszone przez Prezesa Urz ę du zarzuty. Pismem z dnia 13 lipca 2007 r. Prezes UOKiK zawiadomi ł o przed ł u ż eniu terminu zako ń czenia niniejszego post ę powania do dnia 31 sierpnia 2007 r. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2007 r. zaliczone zosta ł o w poczet dowodów w post ę powaniu prowadzonym w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów pismo WOD-KAN z dnia 12 lutego 2007 r. 6 uzyskane przez Prezesa Urz ę du w toku post ę powania antymonopolowego (sygn. RWA-411- 3/07/NP), zawieraj ą ce informacje dotycz ą ce liczby us ł ugobiorców Spó ł ki oraz zawartych dotychczas wed ł ug kwestionowanego wzorca umów. Do pisma z dnia 30 lipca 2007 r. Przedsi ę biorca za łą czy ł uchwa łę Zarz ą du spó ł ki Zak ł ad Wodoci ą gów, Kanalizacji i Oczyszczalnia Ś cieków „WOD-KAN” Sp. z o.o. z siedzib ą w M ł awie z dnia 26 lipca 2007 r. wprowadzaj ą c ą nowoopracowany wzorzec umowny oraz zobowi ą za ł si ę do dokonania odpowiednich zmian we wszystkich umowach dotychczas zawartych do ko ń ca pa ź dziernika 2007 r. Prezes UOKiK ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Zak ł ad Wodoci ą gów, Kanalizacji i Oczyszczalnia Ś cieków „WOD-KAN” Sp. z o.o. z siedzib ą w M ł awie jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, prowadz ą cym dzia ł alno ść w formie jednoosobowej spó ł ki z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą zarejestrowanej w Krajowym Rejestrze S ą dowym przy S ą dzie Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydzia ł Gospodarczy, pod numerem KRS 0000106568. 100% udzia ł ów w kapitale zak ł adowym Spó ł ki posiada Gmina M ł awa. Przedmiotem dzia ł ania Przedsi ę biorcy jest m.in. pobór i uzdatnianie wody, dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie rozprowadzania wody oraz odprowadzanie ś cieków. Dzia ł alno ść w zakresie ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody oraz odprowadzania i oczyszczania ś cieków Spó ł ka prowadzi na podstawie zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, udzielonego decyzj ą Burmistrza Miasta M ł awy z dnia 7 stycznia 2003 r. na czas nieoznaczony. Obszarem dzia ł alno ś ci Przedsi ę biorcy, obj ę tym przedmiotowym zezwoleniem, jest miasto M ł awa. Na obszarze dzia ł ania Spó ł ki obowi ą zuje – jako akt prawa miejscowego – Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, stanowi ą cy za łą cznik do Uchwa ł y Nr XXXIX/444/2005 Rady Miejskiej w M ł awie z dnia 29 grudnia 2005 r. Na dzie ń 31 grudnia 2006 r. Przedsi ę biorstwo posiada ł o 5.156 odbiorców us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych, w tym wed ł ug kontrolowanego przez Prezesa UOKiK wzorca Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zawarte zosta ł y 1083 umowy. Wraz z pismem z dnia 23 kwietnia 2007 r. Przedsi ę biorca przekaza ł projekt nowoopracowanego wzoru Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, którego analiza pozwoli ł a na nast ę puj ą ce ustalenia. Stosownie do pierwszego zarzutu naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków (dalej tak ż e: Umowa), który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (dalej tak ż e: Ustawa) nie zawiera postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie okre ś lenia wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi oraz maksymalnej ilo ś ci i dopuszczalnego poziomu zanieczyszcze ń dostarczanych ś cieków, w § 2 pkt 1 i 2 nowoopracowanego wzorca znalaz ł y si ę nast ę puj ą ce postanowienia: „Do obowi ą zków Przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego nale ż y: 1. dostarczanie przy łą czem wodoci ą gowym w sposób ci ą g ł y wody w ilo ś ci okre ś lonej w § 3 umowy, o parametrach jako ś ciowych ustalonych obowi ą zuj ą cym w dniu zawarcia umowy rozporz ą dzeniem Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie wymaga ń dotycz ą cych jako ś ci wody przeznaczonej do spo ż ycia przez ludzi (Dz. U. Nr 203, poz. 1718), 7 pod ci ś nieniem nie mniejszym ni ż 1 bar mierzonym na wodomierzu g ł ównym, do nieruchomo ś ci po ł o ż onej w M ł awie przy ul. ………, zgodnie z warunkami technicznymi przy łą cza; 2. Odbieranie z przy łą cza kanalizacyjnego w sposób ci ą g ł y ś cieków o ustalonej jako ś ci i maksymalnej ilo ś ci ……m³ odprowadzanych z nieruchomo ś ci po ł o ż onej w M ł awie przy ul. ………. Dopuszczalne zanieczyszczenie ś cieków oraz warunki ich wprowadzania do urz ą dze ń kanalizacyjnych reguluje Rozporz ą dzenie Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowi ą zków dostawców ś cieków przemys ł owych oraz warunków wprowadzania ś cieków do urz ą dze ń kanalizacyjnych (Dz. U. 136 poz. 964);” Stosownie do drugiego zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez stosowanie wzorca umownego, który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 2 Ustawy nie zawiera postanowie ń dotycz ą cych sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń w zakresie okre ś lenia cyklu obrachunkowego obowi ą zuj ą cego odbiorców, w § 7 pkt 7 nowoopracowanego wzorca znalaz ł y si ę nast ę puj ą ce postanowienia: „Wzajemne rozliczenie stron z tytu ł u wykonania niniejszej umowy nast ę powa ć b ę dzie: a) dla osób fizycznych w okresach dwumiesi ę cznych, b) dla osób prawnych w okresach jednego miesi ą ca.” Stosownie do trzeciego zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez stosowanie wzorca umownego, który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 2 Ustawy oraz § 17 ust. 1 Rozporz ą dzenia w sposób nieprawid ł owy reguluje termin wzajemnych rozlicze ń , w § 12 pkt 1 nowoopracowanego wzorca znalaz ł o si ę nast ę puj ą ce postanowienie: „Odbiorca us ł ug dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie nie d ł u ż szym ni ż 14 dni od daty otrzymania faktury.” Stosownie do czwartego zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez sprzeczne z art. 8 ust. 1 i 3 Ustawy okre ś lenie w Umowie przypadków, w których Przedsi ę biorcy przys ł uguje prawo do odci ę cia przy łą cza wody od sieci oraz trybu dokonania odci ę cia, z umowy wykre ś lone zosta ł y kwestionowane zapisy, a § 8 ust. 2 nowoopracowanego wzorca otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie: „Odmowa lub nieuregulowanie w terminie 14 dni nale ż no ś ci okre ś lonej w pkt 2 upowa ż nia Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne do wszcz ę cia post ę powania maj ą cego na celu egzekucj ę nale ż no ś ci opisanej wy ż ej (…)” Stosownie do pi ą tego zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez nieokre ś lenie, wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 3a Ustawy, warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug, w § 6 pkt 1 Umowy nowoopracowanego wzorca znalaz ł o si ę nast ę puj ą ce postanowienie: „Odbiorca us ł ug zobowi ą zuje si ę do: 1. Utrzymania w ł a ś ciwego stanu technicznego nale żą cych do niego instalacji i urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, a w szczególno ś ci do natychmiastowego usuni ę cia awarii na przy łą czu b ę d ą cym w jego posiadaniu, je ś li tego nie uczyni w ci ą gu 5 godzin od jej wyst ą pienia, przedsi ę biorstwo mo ż e usun ąć awari ę we w ł asnym zakresie, a kosztami obci ąż y ć Odbiorc ę us ł ug;” Stosownie do szóstego zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez nieuregulowanie – wbrew nakazowi sformu ł owanemu w art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy – odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego za 8 niedotrzymanie warunków umowy w zakresie ilo ś ci i jako ś ci dostarczanej wody i odprowadzanych ś cieków, w § 11 pkt 2 Umowy znalaz ł y si ę nast ę puj ą ce postanowienia: „Odbiorca us ł ug uprawniony jest do żą dania obni ż enia nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę w przypadku gdy dostarczona woda posiada pogorszon ą b ą d ź z łą w stosunku do obowi ą zuj ą cej jako ść b ą d ź obni ż one by ł o w stosunku do w ł a ś ciwej normy jej ci ś nienie. Obni ż enie nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę przypadaj ą c ą za okres pogorszenia jej jako ś ci lub ci ś nienia ustalone b ę dzie przez strony niniejszej umowy w trybie wzajemnych uzgodnie ń .” Stosownie do siódmego zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez niedope ł nienie wynikaj ą cego z § 13 ust. 1 Regulaminu obowi ą zku informacyjnego, polegaj ą cego na do łą czaniu do Umowy taryfy obowi ą zuj ą cej w dniu zawarcia Umowy, w my ś l § 11 pkt 1 nowoopracowanego wzoru Umowy ww. taryfa stanowi za łą cznik do przedmiotowej Umowy. Stosownie do ósmego zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez niedope ł nienie wynikaj ą cego z § 7 ust. 4 Regulaminu obowi ą zku informacyjnego, polegaj ą cego na zamieszczeniu w ś ród postanowie ń umownych zapisu wskazuj ą cego miejsce publikacji Regulaminu, § 2 pkt 6 nowoopracowanego wzoru Umowy otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie: „Wzajemne prawa i obowi ą zki stron umowy okre ś la Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, uchwalony przez Rad ę Miejsk ą w M ł awie, podany do wiadomo ś ci Odbiorców us ł ug w sposób zwyczajowo przyj ę ty tj. na tablicach og ł oszeniowych: Urz ę du Miasta M ł awy i Przedsi ę biorstwa oraz stronie internetowej Przedsi ę biorstwa www.wod-kan- mlawa.com.pl, w terminie 7 dni od daty podj ę cia przedmiotowej uchwa ł y, stanowi ą cy za łą cznik nr 1 do umowy.” Stosownie do dziewi ą tego zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez niewskazanie w Umowie, wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 4 Ustawy, obowi ą zku przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego do okazania podczas kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych oraz urz ą dze ń kanalizacyjnych legitymacji s ł u ż bowej i pisemnego upowa ż nienia, w § 9 pkt 3 Umowy znalaz ł o si ę nast ę puj ą ce postanowienie: „Do wykonania czynno ś ci, o których mowa wy ż ej uprawnione s ą osoby reprezentuj ą ce Przedsi ę biorstwo po okazaniu legitymacji s ł u ż bowej i pisemnego upowa ż nienia”. Stosownie do dziesi ą tego zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez stosowanie wzorca umownego, który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 5 Ustawy nie zawiera postanowie ń informuj ą cych konsumenta o ustaleniach zawartych w zezwoleniu w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, w my ś l § 16 nowoopracowanego wzoru Umowy ww. zezwolenie stanowi za łą cznik do Umowy. Analiza zmian dokonanych przez WOD-KAN wykaza ł a, i ż nowoopracowany wzór umowy spe ł nia standardy okre ś lone w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, przepisach wykonawczych na jej podstawie wydanych oraz Regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, a tym samym jego stosowanie nie zagra ż a zbiorowemu interesowi konsumentów. 9 Maj ą c powy ż sze na uwadze Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: I. Uprawdopodobnienie naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Przepis art. 23f ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych we wniosku lub b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du – ż e zosta ł naruszony zakaz, o którym mowa w art. 23a, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . W zwi ą zku z powy ż szym, dla zastosowania art. 23f ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zachodzi w przedmiotowej sprawie konieczno ść uprawdopodobnienia naruszenia przez Spó ł k ę przepisu art. 23a ww. ustawy. Zgodnie z tre ś ci ą art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem suma indywidualnych interesów konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem dzia ł aniach przedsi ę biorców. Zgodnie z uzasadnieniem projektu rz ą dowego ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. nowelizuj ą cej ustaw ę o ochronie konkurencji i konsumentów Same przepisy art. 23a-23d nie reguluj ą konstrukcji bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Dzia ł ania te mog ą okaza ć si ę bezprawne w razie ustalenia, ż e dosz ł o do naruszenia przepisów innych ustaw, ale tak ż e zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów (Druk Sejmowy nr 366, s. 20). Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. (por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s. 117-118). Przepisy reguluj ą ce post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w wi ę kszo ś ci maj ą charakter procesowy. Materialnoprawne przes ł anki, istotne z punktu widzenia wydania decyzji, znajduj ą si ę w innych ni ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów aktach prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego. Zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 97.78.483) ź ród ł ami powszechnie obowi ą zuj ą cego prawa Rzeczypospolitej Polskiej s ą : Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy mi ę dzynarodowe oraz rozporz ą dzenia. Ź ród ł ami powszechnie obowi ą zuj ą cego prawa Rzeczypospolitej Polskiej s ą na obszarze dzia ł ania organów, które je ustanowi ł y, akty prawa miejscowego. Prezes Urz ę du oceniaj ą c zachowanie Przedsi ę biorcy pod k ą tem ewentualnego naruszenia przepisów zakazuj ą cych stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, musi stosowa ć inne akty prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego i na ich podstawie stwierdzi ć , czy dzia ł anie przedsi ę biorcy by ł o bezprawne. Jak wy ż ej wspomniano, art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jako godz ą ce w nie bezprawne zachowanie przedsi ę biorcy, natomiast w ust. 2 tego ż artyku ł u znajduje si ę przyk ł adowe wyliczenie zachowa ń przedsi ę biorców uwa ż anych za naruszaj ą ce zbiorowe interesów konsumentów. W otwartym katalogu zakazanych praktyk ustawodawca umie ś ci ł stosowanie postanowie ń wzorów umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, naruszenie przez przedsi ę biorc ę obowi ą zku 10 udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą ca w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek, mianowicie zaistnie ć musi - po pierwsze - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, które - po drugie - narusza zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowy interes dotyczy nieokre ś lonego ogó ł u, a naruszenie zbiorowych interesów konsumentów mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku. W przedmiotowej sprawie Spó ł ce postawione zosta ł y zarzuty stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonych zarówno w art. 23a ust. 1 jak i w art. 23a ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Na podstawie art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zak ł adowi Wodoci ą gów, Kanalizacji i Oczyszczalni Ś cieków „WOD-KAN” Sp. z o.o. w M ł awie zarzucono naruszenie wymienionych w art. 6 ust. 3 pkt: 1, 2, 3a i 6 ustawowych wymogów co do tre ś ci umów oraz art. 8 ust. 1 i 3 Ustawy, a ponadto naruszenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, stanowi ą cego za łą cznik do Uchwa ł y Nr XXXIX/444/2005 Rady Miejskiej w M ł awie z dnia 29 grudnia 2005 r. (dalej: Regulamin) oraz naruszenie § 17 ust. 1 Rozporz ą dzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (dalej: Rozporz ą dzenie). Podstaw ą zarzutów wobec Spó ł ki jest ponadto przepis art. 23a ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zachowaniem Przedsi ę biorcy, które wyczerpuje jedn ą z przes ł anek okre ś lon ą w katalogu niedozwolonych praktyk, jest naruszenie przez Spó ł k ę obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, a tym samym stosowanie praktyk niezgodnych z § 13 ust. 1 oraz § 7 ust. 4 Regulaminu, a tak ż e z art. 6 ust. 3 pkt 4 oraz art. 6 ust. 3 pkt 5 Ustawy. 1. Uprawdopodobnienie bezprawno ś ci dzia ł ania w rozumieniu art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Podstaw ą ś wiadczenia us ł ug w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków jest umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Do zawarcia umowy dochodzi poprzez zaakceptowanie przez konsumentów warunków umowy przedstawionych im przez Przedsi ę biorstwo w formie wzorca umownego. Tym samym wzorce umowy, b ę d ą ce przedmiotem niniejszego post ę powania, kierowane s ą do nieoznaczonego kr ę gu osób, co uzasadnia przypuszczenie, ż e ewentualne bezprawne dzia ł anie Przedsi ę biorcy mo ż e narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Do zawieranych mi ę dzy Spó ł k ą a indywidualnymi odbiorcami jej us ł ug umów o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków ma zastosowanie ustawowe ograniczenie zasady swobody umów. W przypadku umów o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków minimalna tre ść stosunku umownego uregulowana zosta ł a bezwzgl ę dnie wi ążą co w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (dalej: Ustawa). Ustawa w Rozdziale 2 okre ś la warunki zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków. Stosownie do art. 6 ust. 1 Ustawy dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków odbywa si ę na podstawie umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawartej pomi ę dzy przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo- kanalizacyjnym a odbiorc ą us ł ug, która zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1-6 Ustawy zawiera w szczególno ś ci postanowienia dotycz ą ce: 11 1) ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, 2) sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń , 3) praw i obowi ą zków stron umowy, 3a) warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych b ę d ą cych w posiadaniu odbiorcy us ł ug, 4) procedur i warunków kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych oraz urz ą dze ń kanalizacyjnych, 5) ustale ń zawartych w zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, 6) okresu obowi ą zywania umowy oraz odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia. Przedstawiony przez Spó ł k ę wzorzec umowny nie spe ł nia ustawowych wymogów co do tre ś ci Umowy, co sta ł o si ę podstaw ą omówionych poni ż ej zarzutów. Zarzut 1: naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 1 Ustawy Analiza postanowie ń wzorca umownego doprowadzi ł a do postawienia Spó ł ce zarzutu bezprawnego naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie wzorca umownego Umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 Ustawy nie zawiera postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie okre ś lenia wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi oraz maksymalnej ilo ś ci i dopuszczalnego poziomu zanieczyszcze ń dostarczanych ś cieków. Przepis art. 6 ust. 3 pkt 1 Ustawy zobowi ą zuje do okre ś lenia w umowie ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug oraz warunków ich ś wiadczenia. Tak ż e Regulamin zawiera postanowienia, które okre ś laj ą wymogi stawiane Umowie w zakresie regulacji ilo ś ci i jako ś ci dostarczanej wody i odprowadzanych ś cieków. Zgodnie z § 5 ust. 1 Regulaminu, który b ę d ą c aktem prawa miejscowego, powszechnie obowi ą zuj ą cego na obszarze dzia ł ania organów, które go ustanowi ł y, jest wi ążą cy dla Odbiorców us ł ug Spó ł ki na terenie miasta M ł awa, umowa powinna okre ś la ć maksymalne ilo ś ci oraz dopuszczalny poziom zanieczyszcze ń dostarczanych ś cieków. W przedmiocie jako ś ci i ilo ś ci ś wiadczonych us ł ug Umowa zawiera jedynie w § 2 postanowienia dotycz ą ce ci ą g ł o ś ci dostarczania wody i odprowadzania ś cieków oraz przewiduje w § 3 mo ż liwo ść okre ś lenia ilo ś ci dostarczanej miesi ę cznie wody. Brak natomiast w umowie postanowie ń dotycz ą cych wymaganego ci ś nienia wody oraz jako ś ciowych wymogów wody przeznaczonej do spo ż ycia przez ludzi, a tak ż e postanowie ń okre ś laj ą cych maksymalne ilo ś ci oraz dopuszczalny poziom zanieczyszcze ń ś cieków. Z postanowie ń ustawowych jasno wynika, ż e kwestia ilo ś ci i jako ś ci us ł ug powinna by ć okre ś lona w umowie, co we wzorcu umownym przedstawionym przez Spó ł k ę nie znalaz ł o odzwierciedlenia. Skoro Regulamin odsy ł a do w ł a ś ciwych przepisów reguluj ą cych jako ść wody i jej ci ś nienie, to oznacza to, ż e konsument ma prawo oczekiwa ć us ł ug na poziomie co najmniej takim, jaki okre ś lono we w ł a ś ciwych przepisach. Brak po ś wi ę conych temu postanowie ń umownych pozostawia Odbiorc ę us ł ug w niewiedzy co do nale ż nej jako ś ci us ł ug, która skutkowa ć mo ż e zaniechaniem egzekwowania umownych zobowi ą za ń przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, za uprawdopodobnione nale ż y uzna ć , i ż niezamieszczenie w Umowie postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug 12 w zakresie wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi oraz maksymalnej ilo ś ci i dopuszczalnego poziomu zanieczyszcze ń dostarczanych ś cieków jest bezprawne. Zarzut 2: naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 2 Ustawy Drugi z postawionych Spó ł ce zarzutów dotyczy podejrzenia stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez stosowanie wzorca umownego, który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 2 Ustawy nie zawiera postanowie ń dotycz ą cych sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń w zakresie okre ś lenia cyklu obrachunkowego obowi ą zuj ą cego odbiorców. Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 2 Ustawy umowa powinna okre ś la ć sposób i termin wzajemnych rozlicze ń . Uregulowanie okresów rozliczeniowych jest wa ż nym elementem ukszta ł towania sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń , a brak tej regulacji stanowi, zdaniem Prezesa Urz ę du, naruszenie ustawowego obowi ą zku okre ś lenia w umowie tej kwestii. Ponadto niezawarcie w umowie przedmiotowych postanowie ń mo ż e stanowi ć naruszenie § 12 pkt 2 Regulaminu, który zobowi ą zuje Przedsi ę biorstwo do okre ś lenia cyklu rozlicze ń obowi ą zuj ą cego Odbiorców us ł ug. Regulamin nie stanowi wprawdzie wprost, i ż okre ś lenie takie ma nast ą pi ć w Umowie, ale ze wzgl ę du na donios ł o ść tej regulacji w ś wietle konieczno ś ci znajomo ś ci w ł asnych obowi ą zków i praw wobec Przedsi ę biorstwa dla skutecznej ich realizacji, przyj ąć nale ż y, i ż okre ś lenie cyklu rozlicze ń powinno nast ą pi ć w Umowie. Podkre ś li ć bowiem nale ż y, i ż znajomo ść tre ś ci stosunku zobowi ą zaniowego jest elementarn ą przes ł ank ą nale ż ytego wykonania umowy, brak natomiast takiej wiedzy uniemo ż liwia zarówno skuteczne dochodzenie w ł asnych roszcze ń jak i obron ę przed nieuzasadnionymi żą daniami kontrahenta. Brak przedmiotowej regulacji w Umowie uprawdopodabnia, w ocenie Prezesa Urz ę du, bezprawno ść zachowania Przedsi ę biorcy poprzez nieuregulowanie w Umowie sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń w zakresie dotycz ą cym okre ś lenia cyklu rozliczeniowego obowi ą zuj ą cego Odbiorców us ł ug. Zarzut 3: naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 2 Ustawy i § 17 ust. 1 Rozporz ą dzenia Zastrze ż enia Prezesa Urz ę du wzbudzi ł a tak ż e regulacja § 12 ust. 1 wzorca Umowy, którego analiza doprowadzi ł a do postawienia Spó ł ce zarzutu naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie wzorca umownego, który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 Ustawy oraz § 17 ust. 1 Rozporz ą dzenia w sposób nieprawid ł owy reguluje termin wzajemnych rozlicze ń . Zgodnie z § 12 ust. 1 Umowy Odbiorca Us ł ug dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia rachunku . Rozwi ą zanie takie jest sprzeczne z § 17 ust. 1 Rozporz ą dzenia, wed ł ug którego Odbiorca us ł ug dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę lub odprowadzone ś cieki w terminie okre ś lonym w fakturze, który nie mo ż e by ć krótszy ni ż 14 dni od daty jej wys ł ania. W przedmiotowej sprawie istnieje ewidentna sprzeczno ść mi ę dzy rozwi ą zaniem umownym, a tym, które wynika z Rozporz ą dzenia. Sprzeczno ść ta ponadto dzia ł a na niekorzy ść konsumenta, poniewa ż po pierwsze skraca termin na uregulowanie nale ż no ś ci, a po drugie dopuszcza teoretycznie mo ż liwo ść , i ż roszczenie wobec Odbiorcy us ł ug stanie si ę wymagalne zanim b ę dzie on mia ł mo ż liwo ść zapoznania si ę z wystawion ą za wykonane przez Przedsi ę biorstwo us ł ugi faktur ą . Mo ż e si ę bowiem zdarzy ć tak, i ż wystawiona faktura nie zostanie wys ł ana przed up ł ywem 14 dni od jej wystawienia. W takiej sytuacji - zgodnie z rozwi ą zaniem przyj ę tym przez Umow ę – Odbiorca us ł ug popada w zw ł ok ę i nara ż a si ę z tego tytu ł u na odpowiedzialno ść cywilnoprawn ą bez ś wiadomo ś ci zaistnienia takiej sytuacji. 13 Taka koncepcja jest - zdaniem Prezesa Urz ę du - b łę dna i stoi w sprzeczno ś ci zarówno z regulacj ą ustawow ą , jak i wynikaj ą c ą z Rozporz ą dzenia w zakresie prawid ł owego okre ś lenia terminów wzajemnych rozlicze ń . Zarzut 4: naruszenie art. 8 ust. 1 Ustawy Czwarty postawiony Spó ł ce zarzut wynika z podejrzenia naruszania przez ni ą zbiorowych interesów konsumentów poprzez sprzeczne z art. 8 ust. 1 i 3 Ustawy okre ś lenie w Umowie przypadków, w których Przedsi ę biorcy przys ł uguje prawo do odci ę cia przy łą cza wody od sieci oraz trybu dokonania odci ę cia. Ustawa w art. 8 ust. 1 wymienia enumeratywnie przypadki, w których przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne mo ż e odci ąć dostaw ę wody lub zamkn ąć przy łą cze kanalizacyjne. Uprawnienie takie przys ł uguje przedsi ę biorcy wy łą cznie, gdy: - przy łą cze wodoci ą gowe lub przy łą cze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa, - odbiorca us ł ug nie ui ś ci ł nale ż no ś ci za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe, nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej op ł aty, - jako ść wprowadzanych ś cieków nie spe ł nia wymogów okre ś lonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pomini ę cie urz ą dzenia pomiarowego, - zosta ł stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ś cieków, to jest bez zawarcia umowy, jak równie ż przy celowo uszkodzonych albo pomini ę tych wodomierzach lub urz ą dzeniach pomiarowych. Stosownie do art. 8 ust. 3 Ustawy przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne obowi ą zane jest do poinformowania o zamiarze odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego oraz o miejscach i sposobie udost ę pniania zast ę pczych punktów poboru wody powiatowego inspektora sanitarnego, wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz odbiorc ę us ł ug. Zawiadomienie powinno by ć dokonane na co najmniej 20 dni przed planowanym terminem odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza. W ś wietle przedstawionej regulacji ustawowej analiza postanowie ń wzorca umownego prowadzi do wniosku, i ż kwestie trybu oraz sytuacji uprawniaj ą cych Spó ł k ę do odci ę cia przy łą cza wody od sieci nast ą pi ł y w oderwaniu od bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cych w tym zakresie postanowie ń Ustawy. Zgodnie z § 8 ust. 2 Umowy W przypadku zerwania plomb z wodomierza oraz prób manipulacji wskazaniami liczyd ł a Odbiorca us ł ug pokrywa koszty wymiany wodomierza oraz op ł at ę na rzecz Przedsi ę biorstwa w równowa ż no ś ci zu ż ytej wody jak w § 7 pkt 6 Umowy, natomiast w my ś l § 8 ust. 3 Umowy Odmowa lub nieuregulowanie w terminie 14 dni nale ż no ś ci okre ś lonej w § 8 pkt 2 Umowy upowa ż nia Przedsi ę biorstwo do odci ę cia przy łą cza wody od sieci w terminie natychmiastowym. Jednocze ś nie nast ę puje wszcz ę cie post ę powania administracyjnego zgodnie z art. 28 Ustawy. Jak wynika z powo ł anych wy ż ej postanowie ń wzorca umownego, okre ś lone w § 8 ust. 2 Umowy zachowania Odbiorcy us ł ug skutkuj ą uprawnieniem do natychmiastowego odci ę cia przez Przedsi ę biorc ę przy łą cza wody i wszcz ę ciem post ę powania administracyjnego okre ś lonego w art. 28 Ustawy. Podstaw ą do podj ę cia takich dzia ł a ń przez Spó ł k ę mo ż e by ć odmowa lub nieuregulowanie w terminie 14 dni nale ż no ś ci, których obowi ą zek uiszczenia wynika z § 8 ust. 2 Umowy. Ustawa nie przewiduje okre ś lonej w Umowie sytuacji, tj. nieuregulowania nale ż no ś ci w terminie 14 dni, jako podstawy do odci ę cia przy łą cza wody od sieci – takowe mo ż e 14 bowiem nast ą pi ć dopiero po nieuregulowaniu przez Odbiorc ę us ł ug nale ż no ś ci za co najmniej dwa pe ł ne okresy rozliczeniowe. Ponadto ustawa w ogóle nie dopuszcza mo ż liwo ś ci zastosowania trybu natychmiastowego odci ę cia przy łą cza wody od sieci, wymagaj ą c bezwzgl ę dnie zawiadomienia o zamiarze odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego okre ś lone w art. 8 ust. 3 podmioty, w tym Odbiorc ę us ł ug, na co najmniej 20 dni przedtem. St ą d – w ocenie Prezesa Urz ę du – pozbawienie konsumentów przys ł uguj ą cej z mocy Ustawy ochrony przed natychmiastowym odci ę ciem dostawy wody poprzez sprzeczne z art. 8 ust. 1 i 3 Ustawy uregulowanie w umowie trybu oraz przypadków, w których Spó ł ka mo ż e odci ąć przy łą cze wody od sieci uprawdopodabnia bezprawno ść . Zarzut 5: naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 3a Ustawy W ocenie Prezesa Urz ę du, uprawdopodabnia naruszenie zbiorowych interesów konsumentów nieokre ś lenie, wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 3a Ustawy, warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug. W my ś l art. 6 ust. 3 pkt 3a Ustawy Umowa powinna okre ś la ć warunki usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug. Z analizy postanowie ń umownych wynika, i ż taka regulacja nie znalaz ł a si ę w Umowie. Umowa zobowi ą zuje wprawdzie Odbiorc ę us ł ug do utrzymania w ł a ś ciwego stanu technicznego nale żą cych do niego instalacji i urz ą dze ń , ale wymagane przez art. 6 ust. 3 pkt 3a Ustawy okre ś lenie warunków usuwania awarii sta ł o si ę przedmiotem jedynie regulacji Regulaminu, nie za ś Umowy. Regulamin w § 28 ust. 2 stanowi, i ż Odbiorca us ł ug zobowi ą zany jest do natychmiastowego usuni ę cia awarii na przy łą czu b ę d ą cym w jego posiadaniu. Je ś li tego nie uczyni w ci ą gu 5 godzin od jej wyst ą pienia, Przedsi ę biorstwo mo ż e usun ąć awari ę we w ł asnym zakresie, a kosztami obci ąż y ć Odbiorc ę us ł ug. Umowa o takim trybie usuwania awarii nie wspomina, co w sposób ewidentny stoi w sprzeczno ś ci z nakazami Ustawy i jednocze ś nie narusza uzasadniony interes konsumentów w znajomo ś ci ci ążą cych na nich z mocy umowy zobowi ą za ń w celu nale ż ytego ich wykonania. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y uzna ć za uprawdopodobnione, i ż nieokre ś lenie w umowie warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu Odbiorcy us ł ug jest bezprawne. Zarzut 6: naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy Przedmiotem kolejnego postawionego Spó ł ce zarzutu jest naruszenie zbiorowych interesów konsumentów poprzez nieuregulowanie – wbrew nakazowi sformu ł owanemu w art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy – odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy w zakresie ilo ś ci i jako ś ci dostarczanej wody i odprowadzanych ś cieków. Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy Umowa powinna zawiera ć postanowienia dotycz ą ce okresu obowi ą zywania umowy oraz odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym okresów wypowiedzenia. O ile w ś ród postanowie ń wzorca umownego znajduj ą si ę regulacje dotycz ą ce okresu obowi ą zywania Umowy, okresów wypowiedzenia oraz przys ł uguj ą cych Przedsi ę biorstwu uprawnie ń w zakresie rozwi ą zania umowy w przypadku naruszenia przez Odbiorc ę us ł ug postanowie ń Umowy, tak pomini ę te zosta ł y ca ł kowicie kwestie ewentualnej odpowiedzialno ś ci Spó ł ki w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania przez ni ą zobowi ą za ń umownych w zakresie ilo ś ci i jako ś ci dostarczanej wody i odprowadzanych ś cieków. 15 Jako fundamentalne w zakresie odpowiedzialno ś ci Spó ł ki za niedotrzymanie postanowie ń Umowy okre ś li ć nale ż y prawo Odbiorcy us ł ug do uzyskania upustu w przypadku obni ż enia jako ś ci ś wiadczonych us ł ug. Istotnym z punktu widzenia konsumenta jest otrzymywanie w sposób ci ą g ł y wody o odpowiedniej jako ś ci, ci ś nieniu i w okre ś lonej ilo ś ci oraz mo ż liwo ść odprowadzania w sposób ci ą g ł y ś cieków w ustalonej ilo ś ci i jako ś ci. Za te us ł ugi, ś wiadczone zgodnie z zasadami okre ś lonymi w Umowie, konsument zobowi ą zany jest uiszcza ć op ł aty w ustalonej wysoko ś ci i na warunkach sformu ł owanych umownie. Niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie przez Spó ł k ę ci ążą cych na niej z mocy Umowy obowi ą zków, tj. wykonanie us ł ug o jako ś ci gorszej ni ż przewidywana kontraktowo, skutkuje odpowiedzialno ś ci ą Przedsi ę biorcy wobec odbiorców us ł ug w postaci obowi ą zku obni ż enia ceny za wykonan ą nienale ż ycie us ł ug ę . Brak ś wiadomo ś ci co do uprawnienia żą dania odpowiedniego upustu skutkowa ć mo ż e zaniechaniem dochodzenia roszcze ń z tytu ł u nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania i w sposób negatywny wp ł ywa ć na interes ekonomiczny Us ł ugobiorców. Z tre ś ci Umowy nie wynika, aby konsumentowi przys ł ugiwa ł o prawo do upustu, co w ś wietle ustawowego nakazu uregulowania w Umowie odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy przes ą dza o uprawdopodobnieniu naruszenia art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków poprzez brak okre ś lenia w Umowie odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo - kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy w zakresie ilo ś ci i jako ś ci dostarczanej wody i odprowadzonych ś cieków. 2. Uprawdopodobnienie naruszenia obowi ą zku informacyjnego, o którym mowa w art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów W ś ród zachowa ń przedsi ę biorców szczególnie niebezpiecznych dla zbiorowych interesów konsumentów, ustawodawca wymienia w art. 23a ust. 2 naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Prawo do rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji jest jednym z fundamentalnych praw konsumenta. Profesjonalista – a takim jest Przedsi ę biorca - jest obowi ą zany poinformowa ć konsumenta, b ę d ą cego z zasady s ł absz ą stron ą stosunku umownego, o istotnych okoliczno ś ciach dotycz ą cych kontraktu w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny. Obowi ą zek informowania partnera o istotnych okoliczno ś ciach dotycz ą cych kontraktu, jego przedmiotu i tre ś ci, przedmiotu ś wiadczenia, a tak ż e powinno ść czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny – jest cech ą generaln ą prawa umów i wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania, dotycz ą cego zarówno stadium przedkontraktowego, jak i wszelkich dalszych faz ju ż istniej ą cego stosunku prawnego (por. E. Łę towska: „Prawo umów konsumenckich”, Wydawnictwo C.H. BECK 2002 r., s. 159 i n.). Tak ż e Europejski Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci w sprawie Spó ł ki INNO (wyrok z dnia 7 marca 1990 r., C-362/88, Zb. Orz. I-667) stwierdzi ł , ż e prawo konsumenta do informacji jest jednym z jego zasadniczych praw, bowiem brak pe ł nej wiedzy uniemo ż liwia konsumentowi swobod ę oceny i wyboru, ograniczaj ą c wolno ść jego decyzji rynkowych. Tym bardziej informacyjny obowi ą zek przedsi ę biorcy nabiera donios ł o ś ci w sprawach, w których konsument ma do czynienia z kontrahentem posiadaj ą cym na w ł a ś ciwym rynku pozycj ę monopolistyczn ą b ą d ź dominuj ą c ą . W przedmiotowej sprawie charakter ś wiadczonych przez Spó ł k ę us ł ug przes ą dza o tym, i ż jest ona na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków monopolist ą . Tym samym pozycja Odbiorcy us ł ug wodno – kanalizacyjnych jest du ż o s ł absza ni ż konsumenta w warunkach pe ł nej konkurencji. Nie mo ż e on bowiem dokona ć wyboru innego kontrahenta i najcz ęś ciej nie ma wp ł ywu na tre ść łą cz ą cego go z przedsi ę biorc ą stosunku prawnego. St ą d w przedmiotowej sprawie obowi ą zek profesjonalisty do czynienia zado ść generalnej zasadzie lojalnego kontraktowania w zakresie rzetelnego i prawdziwego informowania konsumentów 16 o wszystkich istotnych elementach stosunku umownego nabiera szczególnej donios ł o ś ci. W zwi ą zku z tym naruszenie obowi ą zków informacyjnych uprawdopodabnia postawione Spó ł ce, omówione poni ż ej zarzuty. Zarzut 7: naruszenie § 13 ust. 1 Regulaminu Podstaw ą siódmego postawionego Spó ł ce w niniejszym post ę powaniu zarzutu jest podejrzenie naruszenia przez ni ą art. 23a ust. 2 w zw. z ust. 1 poprzez niedope ł nienie wynikaj ą cego z § 13 ust. 1 Regulaminu obowi ą zku informacyjnego, polegaj ą cego na do łą czaniu do Umowy taryfy obowi ą zuj ą cej w dniu zawarcia Umowy. Stawki op ł at obowi ą zuj ą ce Odbiorców us ł ug za otrzymane ś wiadczenia stanowi ą podstawowy element tre ś ci stosunku umownego. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków - jako akt prawa miejscowego - stanowi bezwzgl ę dnie w § 13 ust. 1, i ż taryfa obowi ą zuj ą ca w dniu zawarcia Umowy stanowi za łą cznik do niej. Regulamin nie pozostawia tym samym Spó ł ce mo ż liwo ś ci poinformowania konsumentów o obowi ą zuj ą cej taryfie w innym trybie, co jednoznacznie wynika z redakcji § 13 ust. 1 Regulaminu. Tymczasem z tre ś ci przedstawionego przez Przedsi ę biorc ę wzorca umownego nie wynika, aby przedmiotowa taryfa by ł a za łą czana do Umowy. Fakt ten przes ą dza o zasadno ś ci zarzucenia Spó ł ce naruszenia obowi ą zku poinformowania konsumentów o obowi ą zuj ą cej ich w dniu zawarcia Umowy taryfie poprzez nieza łą czenie jej do Umowy. Zarzut 8: naruszenie § 7 ust. 4 Regulaminu Kolejnym naruszeniem wynikaj ą cego z Regulaminu obowi ą zku informacyjnego jest niezamieszczenie w ś ród postanowie ń umownych zapisu wskazuj ą cego miejsce publikacji Regulaminu. Regulamin oraz Umowa konkretyzuj ą tre ść łą cz ą cego strony stosunku kontraktowego, a znajomo ść postanowie ń w nich zawartych jest niezb ę dn ą przes ł ank ą nale ż ytego wype ł niania zobowi ą za ń umownych. St ą d § 7 ust. 4 Regulaminu stanowi, i ż Umowa winna w szczególno ś ci zawiera ć postanowienia okre ś lone w art. 6 ust. 3 Ustawy oraz wskazywa ć miejsce publikacji Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Moc prawna Regulaminu jako aktu prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego przes ą dza o bezwzgl ę dno ś ci tego obowi ą zku. Brak w Umowie postanowienia dotycz ą cego miejsca publikacji Regulaminu uprawdopodabnia w zwi ą zku z tym – w ś wietle regulacji § 7 ust. 4 – bezprawno ść . Zarzut 9: naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 7 Ustawy Przedmiotem dalszych rozwa ż a ń Prezesa Urz ę du sta ł si ę brak postanowie ń umownych dotycz ą cych procedury przeprowadzania kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie poinformowania o obowi ą zku Przedsi ę biorstwa do okazania podczas kontroli legitymacji s ł u ż bowej oraz pisemnego upowa ż nienia. Art. 6 ust. 3 pkt 4 Ustawy obliguje do uwzgl ę dnienia w Umowie postanowie ń okre ś laj ą cych procedur ę i warunki kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. W tym zakresie Umowa stanowi jedynie w § 9, i ż Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne ma prawo kontroli instalacji wodoci ą gowej i kanalizacyjnej Odbiorcy us ł ug , a przedstawiciele Przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego maj ą prawo wst ę pu do wszystkich pomieszcze ń i miejsc wyposa ż onych w instalacje wodoci ą gowe i kanalizacyjne Odbiorcy us ł ug . Taka regulacja jest sprzeczna z art. 7 Ustawy, który wyra ź nie stanowi, i ż osoby reprezentuj ą ce przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne maj ą prawo wst ę pu na teren 17 nieruchomo ś ci lub obiektu budowlanego, ale dopiero po okazaniu legitymacji s ł u ż bowej i pisemnego upowa ż nienia. Umowa pomijaj ą c t ę kwesti ę , wprowadza Odbiorc ę us ł ug w b łą d i pozostawia go w niewiedzy co do obowi ą zku przedstawicieli Przedsi ę biorstwa do wylegitymowania si ę i okazania pisemnego upowa ż nienia. Tym samym niezawarcie w umowie postanowie ń dotycz ą cych wynikaj ą cego z art. 7 Ustawy obowi ą zku przedstawicieli przedsi ę biorstwa do wylegitymowania si ę i okazania pisemnego upowa ż nienia podczas kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych uzna ć mo ż na za sprzeczne z nakazem z art. 6 ust. 3 pkt 4 Ustawy uregulowania umownego procedury kontroli. Zarzut 10: naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 5 Ustawy Dalsza analiza postanowie ń wzorca umownego doprowadzi ł a do postawienia Spó ł ce zarzutu naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie wzorca umownego, który wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 5 Ustawy nie zawiera postanowie ń informuj ą cych konsumenta o ustaleniach zawartych w zezwoleniu w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków. Art. 6 ust. 3 pkt 5 wymaga, aby umowa zawiera ł a te informacje, które s ą przedmiotem ustale ń zawartych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18 Ustawy. Art. 18 Ustawy okre ś la jako obligatoryjne postanowienia zezwolenia w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, nast ę puj ą ce kwestie: 1) oznaczenie przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego, jego siedzib ę i adres, 2) dat ę podj ę cia dzia ł alno ś ci, 3) wymagania w zakresie jako ś ci us ł ug wodoci ą gowo – kanalizacyjnych, 4) warunki, zakres i tryb kontroli realizacji zezwolenia i przestrzegania regulaminu, o którym mowa w art. 19 ust. 1, 5) warunki wprowadzania ogranicze ń dostarczania wody w przypadku wyst ą pienia jej niedoboru, 6) zobowi ą zanie do prowadzenia przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne racjonalnej gospodarki w zakresie dzia ł alno ś ci obj ę tej zezwoleniem, 7) warunki cofni ę cia zezwolenia, 8) warunki dotycz ą ce okoliczno ś ci, w których zezwolenie mo ż e by ć cofni ę te bez odszkodowania. Spo ś ród wymienionych ustale ń , które zawarte s ą w zezwoleniu, umowa czyni przedmiotem swej regulacji zaledwie dane okre ś lone w pkt 1, czyli oznaczenie, siedzib ę i adres Przedsi ę biorstwa. Pozosta ł e kwestie zosta ł y w Umowie pomini ę te, a nale ż y uzna ć je za istotne z punktu widzenia wyczerpuj ą cego uregulowania tre ś ci stosunku umownego w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, skoro wymóg taki sta ł si ę przedmiotem nakazu ustawowego. W zwi ą zku z powy ż szym niedope ł nienie obowi ą zku informacyjnego wynikaj ą cego z art. 6 ust. 3 pkt 5 Ustawy poprzez niezamieszczenie w Umowie informacji dotycz ą cych ustale ń zawartych w zezwoleniu wskazuje na zasadno ść zarzuty bezprawno ś ci. W okoliczno ś ciach przedmiotowej sprawy uprawdopodobniono zatem, ż e analizowane zachowania WOD-KAN s ą bezprawne. W celu uprawdopodobnienia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, konieczne jest w dalszej kolejno ś ci wykazanie, ż e zachowania te mog ą godzi ć w interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. 18 3. Uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Opisane wy ż ej praktyki mog ą godzi ć w interesy konsumentów rozumiane jako prawo do ukszta ł towania umowy o ś wiadczenie us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego oraz otrzymania pe ł nej, wyczerpuj ą cej i prawdziwej informacji na temat wszystkich warunków umowy tak, aby konsumenci mogli w pe ł ni korzysta ć ze swoich praw, wykonywa ć obowi ą zki bez nara ż ania si ę na sankcje, a tak ż e wymaga ć od dostawcy us ł ug odpowiednich standardów zachowania. Umowy zawierane przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjne powinny w sposób prawid ł owy regulowa ć wszelkie aspekty ich wspó ł pracy z konsumentami. Przejawia ć si ę to powinno w ukszta ł towaniu wzajemnych relacji w sposób pe ł ny (bez pomini ę cia jakichkolwiek kwestii wymagaj ą cych regulacji), równoprawny tj. gwarantuj ą cy obu stronom umowy realizacj ę ich s ł usznych interesów oraz zgodny z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa. Zaniechanie wprowadzenia do umów obligatoryjnych – z mocy art. 6 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków – regulacji oraz pe ł nej informacji o tre ś ci łą cz ą cego strony stosunku zobowi ą zaniowego, jak równie ż zamieszczenie w umowach postanowie ń niezgodnych z prawem, sytuuje umow ę jako jednostronnie korzystn ą i godz ą c ą w interesy najs ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Nale ż y podkre ś li ć , ż e z faktu istnienia utrudnie ń w zapoznaniu si ę z ca ł okszta ł tem uprawnie ń i obowi ą zków odbiorcy wynika, i ż z powodu niepe ł nej ich znajomo ś ci uci ąż liwe, a nawet niemo ż liwe mo ż e okaza ć si ę dochodzenie przez konsumenta jego praw oraz prawid ł owe wykonywanie jego zobowi ą za ń . Niepodawanie kompletnej informacji o tre ś ci stosunku umownego mo ż e doprowadzi ć do niekorzystania przez konsumentów z przys ł uguj ą cych im uprawnie ń , jak równie ż do nieegzekwowania od dostawcy us ł ug zachowa ń , które na profesjonali ś cie wymuszaj ą przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz postanowienia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów konsumentów oraz reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika tre ś ci art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów dotyczy nieokre ś lonego ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku oraz wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa antymonopolowa w odniesieniu do konsumentów chroni zatem ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. W przedmiotowej sprawie opisane dzia ł ania WOD-KAN dotycz ą zbiorowego interesu konsumentów, gdy ż skierowane s ą do nieokre ś lonego kr ę gu konsumentów, których nie sposób jednoznacznie zidentyfikowa ć . Antykonsumenckie ostrze stosowanych praktyk wymierzone jest bowiem we wszystkich rzeczywistych odbiorców ś wiadczonych przez Spó ł k ę us ł ug, z którymi zawarto umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków o tre ś ci zakwestionowanej w toku niniejszego post ę powania, jak równie ż w jej potencjalnych odbiorców, b ę d ą cych konsumentami w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Powy ż sze wskazuje na prawdopodobie ń stwo naruszenia w przedmiotowej sprawie zbiorowego interesu konsumentów, przez który nale ż y rozumie ć prawo wszystkich odbiorców (konsumentów) do ukszta ł towania umowy o ś wiadczenie us ł ug wodoci ą gowo- kanalizacyjnych zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego oraz otrzymania pe ł nej, wyczerpuj ą cej i prawdziwej informacji na temat wszystkich warunków umowy. 19 II. Zobowi ą zanie Przedsi ę biorcy do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia naruszeniom art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Je ż eli, stosownie do przepisu art. 23f ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie przepisu art. 23a ww. ustawy, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia ww. naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do wykonania tych zobowi ą za ń . Ustosunkowuj ą c si ę do zarzutów sformu ł owanych w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Spó ł ka natychmiast uzna ł a ich zasadno ść oraz wyrazi ł a wol ę dobrowolnej zmiany zakwestionowanego wzorca umownego stosownie do zastrze ż e ń Prezesa Urz ę du. Wraz z pismem z dnia 30 lipca 2007 r. Przedsi ę biorca przekaza ł przyj ę ty uchwa łą Zarz ą du Spó ł ki z dnia 26 lipca 2007 r., nowoopracowany wzór Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , którego analiza pozwoli ł a na stwierdzenie, i ż spe ł nia on standardy okre ś lone w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, przepisach wykonawczych na jej podstawie wydanych oraz Regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Jednocze ś nie, w pi ś mie z dnia 30 lipca 2007 r., Spó ł ka zobowi ą za ł a si ę do dokonania stosownych zmian we wszystkich umowach dotychczas zawartych do ko ń ca pa ź dziernika 2007 r. (zobowi ą zanie dotyczy zarówno umów zawartych na podstawie kwestionowanego wzorca, jak i na podstawie innych, nie kontrolowanych przez Prezesa UOKiK wzorów umów). Nale ż y uzna ć , ż e przyj ę te przez Spó ł k ę rozwi ą zania s ą równoznaczne z podj ę ciem dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia uprawdopodobnionym w toku niniejszego post ę powania naruszeniom art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z uwagi na powy ż sze, istnieje mo ż liwo ść skorzystania z instrumentu prawnego przewidzianego art. 23f ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jako ż e przedsi ę biorca przejawi ł inicjatyw ę maj ą c ą na celu eliminacj ę dzia ł a ń powoduj ą cych naruszenie prawa, celowa i uzasadniona jest akceptacja propozycji WOD-KAN, z której wynika zamiar zmiany wszystkich umów stosownie do tre ś ci nowych wzorców umownych najpó ź niej do dnia 31 pa ź dziernika 2007 r. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. III. Zobowi ą zanie do z ł o ż enia sprawozdania o stopniu realizacji zobowi ą za ń . Stosownie do art. 23f ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji(…) Prezes Urz ę du nak ł ada na przedsi ę biorc ę (…) obowi ą zek sk ł adania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu wykonania zobowi ą za ń . Zgodnie z tym przepisem Spó ł ka zosta ł a zobowi ą zana do z ł o ż enia do dnia 10 pa ź dziernika 2007 r. oraz do dnia 10 listopada 2007 r. sprawozda ń o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które maj ą zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona odpowiednio do dnia 28 wrze ś nia 2007 r. oraz do dnia 31 pa ź dziernika 2007 r., stosownie do wzoru Umowy 20 o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma ww. Spó ł ki z dnia 30 lipca 2007 r., sygn. P-136/2007, - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona odpowiednio do dnia 28 wrze ś nia 2007 r. oraz do dnia 31 pa ź dziernika 2007 r., stosownie do wzoru Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma ww. Spó ł ki z dnia 30 lipca 2007 r., sygn. P-136/2007, - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych odpowiednio do dnia 28 wrze ś nia 2007 r. oraz do dnia 31 pa ź dziernika 2007 r., na podstawie wzoru Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, za łą czonego do pisma ww. Spó ł ki z dnia 30 lipca 2007 r., sygn. P-136/2007. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie II 1 i 2 sentencji decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia o ochronie konkurencji i konsumentów o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie. Otrzymuje: Zak ł ad Wodoci ą gów, Kanalizacji i Oczyszczalnia Ś cieków „WOD-KAN” Sp. z o.o. ul. P ł ocka 106 06-500 M ł awa 21