RWA-2/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-430-2/13/ZT Warszawa, dn. 21 marca 2014 r. DECYZJA Nr RWA-2/2014 Na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakłada się na przedsiębiorcę Jaromira Wereszczaka prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Jaromir Wereszczak ,,SYSTEM GAZ” w Warszawie karę pienięŜną w wysokości 1 037 zł (słownie: jeden tysiąc trzydzieści siedem złotych), będącej równowartością 250 euro (słownie: dwieście pięćdziesiąt euro) z tytułu nieudzielenia informacji Ŝądanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 50 ww. ustawy w wezwaniu z dnia 8 października 2012 r. w postępowaniu wyjaśniającym o sygn. RWA-405-22/12/ZT, mającym na celu: I. wstępne ustalenie, czy w związku z wykonywaniem działalności przez przedsiębiorcę Jaromira Wereszczaka prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Jaromir Wereszczak ,,SYSTEM GAZ” w Warszawie nastąpiło naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów; II. ustalenie, czy w związku z wykonywaniem działalności przez przedsiębiorcę Jaromira Wereszczaka prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Jaromir Wereszczak ,,SYSTEM GAZ” w Warszawie miało miejsce naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniające podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach. 2 UZASADNIENIE W dniu 8 października 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie wszczął postępowanie wyjaśniające o sygn. RWA-405-22/12/ZT mające na celu: I. wstępne ustalenie, czy w związku z wykonywaniem działalności przez przedsiębiorcę Jaromira Wereszczaka prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Jaromir Wereszczak ,,SYSTEM GAZ” w Warszawie nastąpiło naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów; II. ustalenie, czy w związku z wykonywaniem działalności przez przedsiębiorcę Jaromira Wereszczaka prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Jaromir Wereszczak ,,SYSTEM GAZ” w Warszawie miało miejsce naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniające podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach. Prezes Urzędu - Delegatura UOKiK w Warszawie (dalej równieŜ: Prezes UOKiK, Prezes Urzędu, Delegatura UOKiK w Warszawie), w toku przedmiotowego postępowania, w dniu 8 października 2012 r. wysłał do przedsiębiorcy Jaromira Wereszczaka prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Jaromir Wereszczak ,,SYSTEM GAZ” w Warszawie (dalej równieŜ: Przedsiębiorca) pismo zawierające zawiadomienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego i jednocześnie wezwanie do przekazania, na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia informacji i dokumentów niezbędnych w sprawie znak: RWA-405-22/12/ZT. Przedsiębiorca nie podjął ww. pisma w terminie. Do Delegatury UOKiK w Warszawie nie wpłynęła Ŝądana odpowiedź Przedsiębiorcy. W związku w powyŜszym, pismem z dnia 27 grudnia 2012 r., Prezes Urzędu ponownie wezwał Przedsiębiorcę do przekazania informacji i dokumentów wskazanych w piśmie z dnia 8 października 2012 r. Przedsiębiorca ponownie nie odebrał przesyłki, która została następnie zwrócona do Delegatury UOKiK w Warszawie. Prezes UOKiK ustalił, Ŝe Jaromir Wereszczak figuruje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: CEIDG) prowadzonej w systemie teleinformatycznym przez ministra właściwego do spraw gospodarki jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Jaromir Wereszczak „SYSTEM GAZ”, a wskazany w CEIDG adres głównego miejsca wykonywania działalności przez tego przedsiębiorcę oraz adres do doręczeń zgadza się z adresem, na który Prezes Urzędu kierował wszystkie pisma w postępowaniu wyjaśniającym o sygnaturze RWA-405-22/12/ZT. W związku z tym, mając na uwadze, iŜ zgodnie z art. 33 zd. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.) domniemywa się, Ŝe dane wpisane do CEIDG są prawdziwe, Delegatura UOKiK w Warszawie przyjęła, Ŝe adres, na który kierowane były pisma do Przedsiębiorcy w ramach postępowania wyjaśniającego o sygnaturze RWA-405-22/12/ZT, jako widniejący w CEIDG, jest poprawny, a adresat nie podejmował ich w terminie. W konsekwencji powyŜszego 3 Delegatura UOKiK w Warszawie, zgodnie z art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, uznała doręczenie tych pism za dokonane i pozostawiła je w aktach sprawy. NaleŜy wskazać, iŜ Przedsiębiorca w kaŜdym z wezwań pouczony został o sankcji przewidzianej w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy, czyli o moŜliwości nałoŜenia przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, kary pienięŜnej w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro w przypadku choćby nieumyślnego nieudzielenia przez przedsiębiorcę informacji Ŝądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 50 ustawy lub teŜ udzielenia informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Zgodnie z dyspozycją art. 50 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu we wskazanych powyŜej wezwaniach zawarł zakres informacji, cel Ŝądania, termin na udzielenie wyjaśnień, pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji, bądź za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Uwzględniając powyŜej wskazane okoliczności, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura UOKiK w Warszawie stwierdził, iŜ zasadnym jest wszczęcie postępowania w sprawie nałoŜenia na Przedsiębiorcę kary pienięŜnej za nieudzielenie informacji Ŝądanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W dniu 3 czerwca 2013 r. zostało wydane postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie nałoŜenia na Przedsiębiorcę kary pienięŜnej za nieudzielanie informacji. Stronę zawiadomiono o wszczęciu postępowania i o zaliczeniu dokumentów z akt postępowania RWA-405-22/12/ZT w poczet dowodów. Strona została poinformowana o prawie ustosunkowania się do zarzutu postawionego w postanowieniu o wszczęciu postępowania w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania. Przedsiębiorca nie skorzystał z tego uprawnienia. Delegatura UOKiK w Warszawie ponownie poinformowała o tym uprawnieniu pismem z dnia 25 lipca 2013 r. Przedsiębiorca ponownie nie skorzystał z tego uprawnienia. Pismem z dnia 27 września 2013 r. Prezes UOKiK zawiadomił Przedsiębiorcę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w prowadzonym postępowaniu oraz o moŜliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy i moŜliwości wypowiedzenia się przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień na gruncie art. 10 k.p.a. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w oparciu o ustalony stan faktyczny sprawy zwaŜył, co następuje W myśl art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej takŜe: ustawa), przedsiębiorcy na Ŝądanie Prezesa UOKiK obowiązani są do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów. Zgodnie z ust. 2 art. 50 ustawy Ŝądanie powinno zawierać: (1) wskazanie zakresu informacji (2) wskazanie celu Ŝądania 4 (3) wskazanie terminu udzielenia informacji (4) pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Obowiązek udzielania wszelkich koniecznych informacji, niezbędnych Prezesowi UOKiK do realizacji ustawowych działań, ciąŜy na wszystkich przedsiębiorcach, którzy dysponują wiadomościami istotnymi dla prowadzonego przez Prezesa Urzędu postępowania. KaŜdy przedsiębiorca, do którego zwróci się Prezes UOKiK z Ŝądaniem udzielenia stosownych informacji, zobowiązany jest do udzielenia odpowiedzi w sposób pełny, w terminie wskazanym przez Prezesa Urzędu, a informacje powinny być rzetelne i prawdziwe. Za niedopełnienie obowiązku udzielenia Ŝądanych przez Prezesa UOKiK informacji na przedsiębiorcę moŜe być nałoŜona kara pienięŜna przewidziana w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazać naleŜy, iŜ art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy uprawnia Prezesa Urzędu do nałoŜenia kary pienięŜnej w wysokości stanowiącej równowartość 50.000.000 euro w przypadku choćby nieumyślnego nieudzielenia przez przedsiębiorcę informacji Ŝądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kary pienięŜne nakładane w drodze decyzji z tytułu nieudzielenia informacji mają charakter represyjny – nakładane są za naruszenie ustawowego obowiązku udzielenia informacji na Ŝądanie Prezesa UOKiK, prewencyjny – mają zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcać do naruszania prawa, a zagroŜenie nimi – potencjalna moŜliwość nałoŜenia kary przez Prezesa UOKiK – nadaje im charakter dyscyplinujący. Takie teŜ stanowisko wyraził Sąd NajwyŜszy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2004 r. (sygn. akt: III SK 31/04), w którym stwierdził, iŜ kara pienięŜna określona w art. 101 ust. 2 pkt 2 lit. b nieobowiązującej juŜ ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (obecnie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) jest sankcją za niedopełnienie obowiązku i ma ona na celu zniechęcenie przedsiębiorców do nieprzestrzegania obowiązku udzielenia informacji na Ŝądanie Prezesa Urzędu. Wskazane wyŜej przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadzające obowiązek udzielenia Ŝądanych przez Prezesa UOKiK informacji oraz przewidujące karę pienięŜną za jego naruszenie znajdują zastosowanie jedynie w stosunku do przedsiębiorców. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w sprawach prowadzonych przed Prezesem Urzędu pod pojęciem „przedsiębiorcy” naleŜy rozumieć m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Jaromir Wereszczak prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Jaromir Wereszczak ,,SYSTEM GAZ” jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej o numerze NIP: 5261515384 i numerze REGON: 012330573. Przedmiotem działalności Przedsiębiorcy jest pozostała sprzedaŜ detaliczna prowadzona poza siecią sklepową, straganami i targowiskami (kod PKD 47.99.Z). Jako osoba fizyczna wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą działająca na podstawie 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, Jaromir Wereszczak jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ( in initio ) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym nie budzi wątpliwości, Ŝe Prezes UOKiK mógł od niego wymagać, na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, udzielenia w terminie odpowiedzi na wezwanie pod rygorem nałoŜenia kary pienięŜnej, o której mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy. Wbrew wynikającemu z ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obowiązkowi, Przedsiębiorca nie przekazał Ŝądanych przez Prezesa UOKiK informacji i dokumentów w postępowaniu wyjaśniającym RWA-405-22/12/ZT . NaleŜy wskazać, Ŝe Przedsiębiorca był wzywany w piśmie z dnia 8 października 2012 r. oraz w piśmie z dnia 27 grudnia 2012 r. Do momentu zakończenia postępowania w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej Przedsiębiorca nie udzielił odpowiedzi na Ŝadne w ww. wezwań. Mając na uwadze powyŜsze, stwierdzić naleŜy, iŜ na Jaromirze Wereszczaku jako na przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ciąŜy obowiązek udzielania informacji Ŝądanych przez Prezesa UOKiK w trybie art. 50 ust. 1 i 2 ww. ustawy w wyznaczonym przez ten organ terminie. Naruszenie tego obowiązku polegające na nieudzieleniu przez Przedsiębiorcę odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu do przekazania stosownych informacji jest w niniejszej sprawie bezsporne. NaleŜy wskazać, Ŝe Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć karę pienięŜną z tytułu nieudzielenia informacji, jeŜeli ich nieudzielenie nastąpiło choćby nieumyślne. Kwestia nieumyślności bądź umyślności działania, czyli kwestia działania podejmowanego bez świadomości po stronie przedsiębiorcy lub świadomie, w celu wywołania określonych skutków, które naruszyły prawo, pozostaje bez znaczenia w przedmiotowej sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy Prezes Urzędu moŜe nałoŜyć na przedsiębiorcę karę pienięŜna z tytułu nieudzielenia informacji Ŝądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 50 ustawy, gdy ten naruszył swoje obowiązki choćby nieumyślnie. Wymaga zaznaczenia, Ŝe informacje, których przekazania Prezes Urzędu Ŝądał od Przedsiębiorcy w wezwaniu z dnia 8 października 2012 r. ponowionym 27 grudnia 2012 r. były mu niezbędne do realizacji ustawowych działań. Miały one posłuŜyć do przeprowadzenia analizy, czy działania Przedsiębiorcy w ramach prowadzonej przez niego działalności nie naruszają chronionych prawem interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadziła zasadę fakultatywności określonych w art. 106 ust. 2 pkt 2 kar pienięŜnych z tytułu nieudzielenia przez przedsiębiorców informacji na Ŝądanie Prezesa UOKiK. W przypadku stwierdzenia naruszenia, choćby nieumyślnie, obowiązku udzielenia informacji, Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć na przedsiębiorcę karę pienięŜną. Mimo iŜ uprawnienie do nakładania kar pienięŜnych przewidzianych w art. 106 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy ma charakter fakultatywny, Prezes UOKiK uznał, Ŝe okoliczności rozpatrywanej sprawy w pełni uzasadniają nałoŜenie na Przedsiębiorcę kary pienięŜnej. 6 Wskazany powyŜej art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów daje Prezesowi UOKiK moŜliwość nałoŜenia na przedsiębiorcę kary pienięŜnej w wysokości do 50.000.000 euro. Ustawa nie przesądza bezwzględnie wysokości kary nakładanej przez Prezesa UOKiK, który decyduje o tym w kaŜdym konkretnym przypadku, kierując się załoŜeniem, Ŝe sankcja musi spełniać funkcję represyjną, jak i prewencyjną. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, określonej w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy, Prezes UOKiK powinien jednak wziąć pod uwagę okoliczności wynikające z art. 111 ustawy – w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a takŜe uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Mając na uwadze niedopełnienie przez Przedsiębiorcę obowiązku udzielenia odpowiedzi na wezwanie Prezesa UOKiK, który to obowiązek został nałoŜony na przedsiębiorców w celu umoŜliwienia skutecznej ochrony interesu publicznego, Prezes Urzędu postanowił nałoŜyć na Przedsiębiorcę karę pienięŜną w wysokości 1 037 zł (słownie: tysiąc trzydzieści siedem złotych), co stanowi równowartość 250 euro (słownie: dwieście pięćdziesiąt euro). Wartość euro została przeliczona na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2013 r. – Tabela kursów nr 251/A/NBP/2013, zgodnie z którą kurs euro wynosił 4,1472 zł. Stosownie bowiem do art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wartość euro, o której mowa w przepisach ustawy, podlega przeliczeniu na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok zgłoszenia zamiaru koncentracji lub nałoŜenia kary. Wysokość nałoŜonej kary została ustalona po uwzględnieniu okoliczności wynikających z art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes UOKiK wziął pod uwagę, Ŝe Przedsiębiorca nie udzielił informacji i dokumentów Ŝądanych przez Prezesa UOKiK w postępowaniu RWA-405-22/12/ZT. Uwzględnienia wymaga równieŜ fakt, iŜ Ŝądane przez Prezesa Urzędu informacje były niezbędne w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Delegaturę UOKiK w Warszawie. Ustalając wysokość kary pienięŜnej Prezes Urzędu wziął pod uwagę, iŜ kara za nieudzielenie informacji nakładana w trybie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy moŜe być nałoŜona w wysokości do 50 000 000 euro i nie jest zaleŜna, zgodnie z brzmieniem przepisów ustawy, od przychodu uzyskanego przez przedsiębiorcę. Biorąc pod uwagę wszystkie powyŜej wskazane okoliczności uznał, iŜ wysokość kary pienięŜnej nałoŜonej w niniejszej decyzji na Przedsiębiorcę jest adekwatna do okoliczności naruszenia i pozwoli na osiągnięcie w stosunku do Przedsiębiorcy skutku represyjnego i prewencyjnego. Mając powyŜsze na względzie, orzeczono jak w sentencji. 7 Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie nr: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie. Dyrektor Delegatury UOKiK w Warszawie Dorota Grudzień-Barbachowska /podpis/ Otrzymuje: