DIH-15/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Strona 1 z 11 DIH-023-8(3)/14/JN Warszawa, 20 lutego 2014 r. DECYZJA DIH-1/15 /2014 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz.U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorców: ElŜbiety Kowalczyk, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą ElŜbieta Kowalczyk w Warszawie oraz Mieczysława Kowalczyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Mieczysław Kowalczyk w Warszawie od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Warszawie z dnia 20 grudnia 2013 r. (nr akt sprawy: PO.830.202.2013.KP ś.8361.219.2013), którą ww. przedsiębiorcom wymierzono karę pienięŜną w wysokości 1200 zł (słownie: tysiąc dwieście złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu sześćdziesięciu partii wędlin oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań (luzem), nieodpowiadających jakości handlowej z uwagi na niewłaściwe oznakowanie, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 29-30 października 2013 r. przez inspektorów reprezentujących Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Warszawie – zwanego dalej równieŜ „Mazowieckim WIIH” – w sklepie spoŜywczym w Warszawie przy ul. Skoczylasa 10, naleŜącym do przedsiębiorców: ElŜbiety Kowalczyk, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą ElŜbieta Kowalczyk w Warszawie oraz Mieczysława Kowalczyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Mieczysław Kowalczyk w Warszawie, wspólników spółki cywilnej zwanych dalej równieŜ „stroną” – zakwestionowano sposób oznakowania sześćdziesięciu partii wędlin oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań (luzem) o łącznej wartości 1312,96 zł, tj.: − pięćdziesięciu pięciu partii wędlin, tj.: • kiełbasa górska w ilości 4 kg, w cenie 22,90 zł/kg, o wartości 91,60 zł • kiełbasa gorzowska w ilości 1,1 kg, w cenie 25,50 zł/kg, o wartości 28,05 zł Strona 2 z 11 • kiełbasa bekonówka w ilości 1 kg, w cenie 18,90 zł/kg, o wartości 18,90 zł • kiełbasa październikowa w ilości 2,8 kg, w cenie 16,90 zł/kg, o wartości 47,32 zł • kiełbasa wiejska w ilości 1,4 kg, w cenie 22,90 zł/kg, o wartości 32,06 zł • kabanosy z koniny w ilości 1,9 kg, w cenie 36,90 zł/kg, o wartości 70,11 zł • kiełbasa węgierska w ilości 0,5 kg, w cenie 41,90 zł/kg, o wartości 20,95 zł • kiełbasa filetówka w ilości 2,9 kg, w cenie 16,90 zł/kg, o wartości 49,01 zł • kiełbasa myśliwska w ilości 1,1 kg, w cenie 29,90 zł/kg, o wartości 32,89 zł • kiełbasa jesienna w ilości 2,1 kg, w cenie 14,90 zł/kg, o wartości 31,29 zł • parówki juniorki w ilości 1,6 kg, w cenie 15,90 zł/kg, o wartości 25,44 zł • parówki filetki w ilości 0,8 kg, w cenie 15,90 zł/kg, o wartości 12,72 zł • kiełbasa śląska w ilości 3 kg, w cenie 17,50 zł/kg, o wartości 52,50 zł • kiełbasa Józefa pieczona w ilości 1,9 kg, w cenie 28,90 zł/kg, o wartości 54,91 zł • parówki Hot Dog w ilości 1,5 kg, w cenie 11,90 zł/kg, o wartości 17,85 zł • kiełbasa złota drobiowa w ilości 2,1 kg, w cenie 15,90 zł/kg, o wartości 33,39 zł • kiełbasa parówkowa w ilości 1,1 kg, w cenie 12,50 zł/kg, o wartości 13,75 zł • kiełbasa schabówka w ilości 0,4 kg, w cenie 18,90 zł/kg, o wartości 7,56 zł • indyk w galarecie w ilości 0,3 kg, w cenie 14,90 zł/kg, o wartości 4,47 zł • szynka wiejska w ilości 0,9 kg, w cenie 25,50 zł/kg, o wartości 22,95 zł • pierś opiekana w ilości 0,2 kg, w cenie 25,90 zł/kg, o wartości 5,18 zł • gęś ze śliwką w ilości 0,2 kg, w cenie 15,90 zł/kg, o wartości 3,18 zł • szynka drobiowa w ilości 0,25 kg, w cenie 10,50 zł/kg, o wartości 2,63 zł • polędwica łososiowa w ilości 0,2 kg, w cenie 25,50 zł/kg, o wartości 5,10 zł • baleron w ilości 1,4 kg, w cenie 17,90 zł/kg, o wartości 25,06 zł • polędwica sopocka w ilości 0,3 kg, w cenie 18,90 zł/kg, o wartości 5,67 zł • polędwica z warzywami w ilości 0,27 kg, w cenie 13,90 zł/kg, o wartości 3,75 zł • przekładaniec grecki w ilości 0,35 kg, w cenie 18,90 zł/kg, o wartości 6,62 zł • filet królewski w ilości 0,95 kg, w cenie 18,00 zł/kg, o wartości 17,10 zł • szynka prasowana w ilości 0,5 kg, w cenie 18,90 zł/kg, o wartości 9,45 zł • karczek pieczony w ilości 0,15 kg, w cenie 27,90 zł/kg, o wartości 4,19 zł • schab pieczony w ilości 0,28 kg, w cenie 29,90 zł/kg, o wartości 8,37 zł • szynka uradna w ilości 0,32 kg, w cenie 34,90 zł/kg, o wartości 11,17 zł • szynka z wiochy w ilości 0,45 kg, w cenie 30,90 zł/kg, o wartości 13,91 zł • szynka babuni w ilości 0,37 kg, w cenie 33,90 zł/kg, o wartości 12,54 zł • salami rogal w ilości 0,2 kg, w cenie 31,90 zł/kg, o wartości 6,38 zł • salami mazowieckie w ilości 0,15 kg, w cenie 18,90 zł/kg, o wartości 2,84 zł • salami meksykańskie w ilości 0,2 kg, w cenie 18,90 zł/kg, o wartości 3,78 zł • schab na szaro w ilości 0,22 kg, w cenie 33,90 zł/kg, o wartości 7,46 zł • salami hiszpańskie w ilości 0,3 kg, w cenie 18,90 zł/kg, o wartości 5,67 zł • kaszanka w ilości 5,6 kg, w cenie 9,90 zł/kg, o wartości 55,44 zł • mielonka królewska w ilości 0,25 kg, w cenie 13,50 zł/kg, o wartości 3,38 zł • schab wiśniowy w ilości 0,45 kg, w cenie 22,90 zł/kg, o wartości 10,31 zł Strona 3 z 11 • bekon w ilości 0,28 kg, w cenie 25,50 zł/kg, o wartości 7,14 zł • golonka w ilości 0,31 kg, w cenie 21,50 zł/kg, o wartości 6,67 zł • mielonka z galaretką w ilości 0,32 kg, w cenie 11,50 zł/kg, o wartości 3,68 zł • szynka tradycyjna w ilości 0,35 kg, w cenie 21,90 zł/kg, o wartości 7,67 zł • szynka Bohuna w ilości 1,3 kg, w cenie 22,90 zł/kg, o wartości 29,77 zł • boczek w ilości 0,9 kg, w cenie 19,90 zł/kg, o wartości 17,91 zł • ogonówka w ilości 0,48 kg, w cenie 16,90 zł/kg, o wartości 8,11 zł • schab z beczki w ilości 0,49 kg, w cenie 29,90 zł/kg, o wartości 14,65 zł • salceson delikatesowy w ilości 0,4 kg, w cenie 8,90 zł/kg, o wartości 3,56 zł • salceson chłopski w ilości 0,6 kg, w cenie 16,90 zł/kg, o wartości 10,14 zł • salceson czosnkowy w ilości 0,55 kg, w cenie 9,90 zł/kg, o wartości 5,45 zł • salceson sułtański w ilości 1,2 kg, w cenie 16,90 zł/kg, o wartości 20,28 zł z uwagi na brak w miejscu ich sprzedaŜy, na wywieszkach dotyczących tych wędlin lub w inny sposób w miejscu bezpośrednio dostępnym konsumentom, informacji dotyczących nazwy lub imienia i nazwiska producenta oraz wykazu składników, co stanowiło naruszenie § 17 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz.U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie znakowania środków spoŜywczych” . − pięciu partii wędlin, tj.: • kabanosy w ilości 6 pęczków, w cenie 6,90 zł/pęczek, o wartości 41,40 zł • kabanosy drobiowe w ilości 2,2 kg, w cenie 34,20 zł/kg, o wartości 75,24 zł • kabanosy wieprzowe w ilości 2,1 kg, w cenie 32,50 zł/kg, o wartości 68,25 zł • kiełbasa brocka w ilości 2,5 kg, w cenie 20,90 zł/kg, o wartości 52,25 zł • kiełbasa podwawelska w ilości 2,1 kg, w cenie 20,90 zł/kg, o wartości 43,89 zł z uwagi na brak w miejscu ich sprzedaŜy, na wywieszkach dotyczących tych wędlin lub w inny sposób w miejscu bezpośrednio dostępnym konsumentom, wykazu składników, co stanowiło naruszenie § 17 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych. W trakcie kontroli rozpoczęto uwidacznianie nazwy lub imienia i nazwiska producenta oraz wykazu składników dla niektórych asortymentów wędlin oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań, poprzez umieszczenie oznaczeń producentów, uzyskanych z opakowań „MAP”. Opakowania „MAP” z oznakowaniem zawierającym m.in. informacje wymagane na podstawie ww. § 17 ust. 1 pkt 1, 2 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, znajdowały się w sklepie i umieszczone były w ladach chłodniczych pod niektórymi asortymentami wędlin wystawionych do sprzedaŜy. Opakowania nie były widoczne dla konsumentów. Lady chłodnicze były oszklone, przez co dostęp konsumentów do informacji na opakowaniach wyłoŜonych w nich wędlin był uniemoŜliwiony. PowyŜsze ustalenia udokumentowano w Protokole kontroli z dnia 30 października 2013 r. (nr akt: ś.8361.219.2013). a szczegółowe dane dotyczące zakwestionowanych Strona 4 z 11 produktów - w załączniku nr 1 do tego protokołu oraz na wydrukach zdjęć przedstawiających sposób ich oznakowania w miejscu sprzedaŜy. W związku z powyŜszym, pismem z dnia 21 listopada 2013 r., Mazowiecki WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz.U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” , kary pienięŜnej z tytułu wprowadzenia do obrotu sześćdziesięciu ww. partii wędlin nieodpowiadających jakości handlowej, z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie. Jednocześnie strona została zobowiązana do przekazania informacji na temat wielkości obrotów osiągniętych w roku rozliczeniowy poprzedzającym rok nałoŜenia kary, a takŜe poinformowana o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa, natomiast Ŝądane informacje przekazała, tj. bilans na dzień 31 grudnia 2012 r., rachunek zysków i strat za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. oraz PIT-36 zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012 wraz załącznikami. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 20 grudnia 2013 r. (nr akt: PO.830.202.2013.KP ś.8361.219.2013) Mazowiecki WIIH, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, wymierzył ww. przedsiębiorcom karę pienięŜną w wysokości 1200 zł (słownie: tysiąc dwieście złotych) za wprowadzenie do obrotu ww. sześćdziesięciu partii wędlin nieodpowiadających jakości handlowej, z uwagi na niewłaściwe oznakowanie. Pismem z dnia 13 stycznia 2014 r., strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK” – odwołanie od ww. decyzji. W odwołaniu strona podniosła, Ŝe nałoŜona na nią kara z tytułu niewłaściwego oznakowania jest niezasadna. Strona wyjaśniła, Ŝe informacje dotyczące m.in. składu wędlin i ich producentów dostępne są na etykietach opakowań, te zaś ułoŜone są przy lub pod rozpakowanym towarem (towar sprzedawany w sklepie jest częściowo wyjmowany z opakowań ze względów estetycznych i praktycznych, tak by umoŜliwić klientom swobodny wybór, spośród kilku sztuk/paczek). Ponadto etykiety te umieszczone są w segregatorze, który jest do wglądu dla kaŜdego klienta i który był przeglądany przez jednego z inspektorów Mazowieckiego WIIH w dniu 30 października 2013 r.. Co więcej wszelkimi informacjami dotyczącymi sprzedawanych towarów słuŜy wykwalifikowany i kompetentny personel sklepu, który ze względu na to, Ŝe sklep jest osiedlowym zna gusta, upodobania klientów, pomagając im wybrać odpowiedni asortyment wędlin w zaleŜności od ich przeznaczenia. Pismem z dnia 23 stycznia 2014 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował ww. przedsiębiorców, iŜ przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. W imieniu strony, w dniu 4 lutego 2014 r., skontaktowała się telefonicznie z Urzędem osoba podająca się za córkę ww. przedsiębiorców i podtrzymała stanowisko przedstawione w Strona 5 z 11 odwołaniu. Wyraziła równieŜ gotowość do osobistego dostarczenia do Urzędu segregatora z oryginalnymi etykietami wędlin oferowanych do sprzedaŜy w skontrolowanym sklepie bez opakowań, w tym z etykietami zakwestionowanych sześćdziesięciu partii wędlin. Z przeprowadzonej rozmowy telefonicznej sporządzono notatkę słuŜbową. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz.U. L 31 z 01.02.2002 r. s. 1 z późn. zm.) – zwane dalej „rozporządzeniem 178/2002” - stanowi w art. 17 ust. 1, Ŝe podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności lub pasz z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Jakość handlowa, w myśl art. 3 pkt 5 ww. ustawy, to cechy artykułu rolno- spoŜywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykuły rolno-spoŜywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Wymagania dotyczące sposobu oznakowania środków spoŜywczych oferowanych bez opakowań (luzem) zostały określone w rozporządzeniu w sprawie znakowania środków spoŜywczych. Przepis § 17 ust. 1 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia stanowi, Ŝe w miejscu sprzedaŜy środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, oprócz nazwy środka spoŜywczego podaje się dodatkowo informację o imieniu i nazwisku lub nazwie producenta oraz wykaz składników. Zgodnie z § 17 ust. 2 ww. rozporządzenia, informacje te podaje się w miejscu sprzedaŜy na wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom. Pojęcie „wprowadzania do obrotu” w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej oraz art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002 oznacza posiadanie Ŝywności lub pasz w celu sprzedaŜy, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaŜy lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaŜ, dystrybucję i inne formy dysponowania. Strona 6 z 11 Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 3, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Na mocy art. 40a ust. 4 tej ustawy, kary pienięŜne wymierza, w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 ww. ustawy stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. W niniejszej sprawie, w toku kontroli przeprowadzonej w placówce handlowej, naleŜącej do przedsiębiorców: ElŜbiety Kowalczyk, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą ElŜbieta Kowalczyk w Warszawie oraz Mieczysława Kowalczyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Mieczysław Kowalczyk w Warszawie, stwierdzono, Ŝe wprowadzone do obrotu: • pięćdziesiąt pięć partii wędlin, oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań nie spełniało wymagań określonych w § 17 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, z uwagi na brak w miejscu ich sprzedaŜy (na wywieszkach dotyczących tych wędlin lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom) informacji dotyczących nazwy lub imienia i nazwiska producenta oraz wykazu składników, • pięć partii wędlin, oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań nie spełniało wymagań określonych w § 17 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, z uwagi na brak w miejscu ich sprzedaŜy (na wywieszkach dotyczących tych wędlin lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom) wykazu składników. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Mazowiecki WIIH wymierzył w drodze decyzji karę pienięŜną przedsiębiorcom: ElŜbiecie Kowalczyk, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą ElŜbieta Kowalczyk w Warszawie oraz Mieczysławowi Kowalczykowi, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Mieczysław Kowalczyk w Warszawie, to jest przedsiębiorcom, którzy wprowadzili do obrotu artykuły rolno- spoŜywcze o niewłaściwej jakości handlowej. W opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalenia kontroli odnoszące się do braku oznaczeń sześćdziesięciu ww. partii wędlin wskazywały na popełnienie czynu opisanego w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, a więc były podstawą do wymierzenia kary określonej w tym przepisie. Odwołując się od wydanej decyzji strona stwierdziła, Ŝe nałoŜona na nią kara pienięŜna z tytułu niewłaściwego oznakowania sześćdziesięciu ww. partii wędlin jest Strona 7 z 11 niezasadna. Wyjaśniła, Ŝe sprzedawany w sklepie towar jest częściowo wyjmowany z opakowań ze względów estetycznych i praktycznych, tak by umoŜliwić klientom swobodny wybór, spośród kilku sztuk/paczek. Etykiety z opakowań, zawierające informacje o składzie wędlin, producencie ułoŜone są przy lub pod rozpakowanym towarem. Ponadto etykiety te umieszczone są w segregatorze, który jest do wglądu dla kaŜdego klienta. Co więcej wszelkimi informacjami dotyczącymi sprzedawanych towarów słuŜy wykwalifikowany i kompetentny personel sklepu. Odnosząc się do powyŜszego, naleŜy zwrócić uwagę, Ŝe artykuły rolno-spoŜywcze wprowadzane do obrotu powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania (art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej). Obowiązujące regulacje wprost definiują pojęcie jakości handlowej, z której jednoznacznie wynika, iŜ oznakowanie artykułów rolno-spoŜywczych jest jej elementem (art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej). Wymagania dotyczące sposobu oznakowania środków spoŜywczych oferowanych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, do których zaliczają się przedmiotowe wędliny, zostały określone w rozporządzeniu w sprawie znakowania środków spoŜywczych. Zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 tego rozporządzenia, w miejscu sprzedaŜy, na wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom, podaje się oprócz nazwy środka spoŜywczego nazwę albo imię i nazwisko producenta oraz wykaz składników. Zatem tylko informacje podane w formie wywieszki umieszczonej bezpośrednio przy wędlinie (obok, na, przy produkcie) lub uwidocznione w inny sposób, ale w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom odpowiadają prawidłowemu oznakowaniu wędlin, stosownie do tego przepisu. W tym miejscu naleŜy wskazać, Ŝe etykieta z opakowania wędliny, zawierająca wykaz składników wędliny oraz dane producenta moŜe zostać uznana za wywieszkę spełniającą wymagania § 17 ww. rozporządzenia, o ile będzie ona umieszczona w widocznym i dostępnym dla konsumentów miejscu, a obowiązkowe informacje będą dla nich czytelne. Jak wynika z Protokołu kontroli, wymagane informacje znajdowały się na etykietach opakowań „MAP”, trzymanych w sklepie i umieszczonych częściowo w ladach chłodniczych pod niektórymi asortymentami wędlin ale nie były one widoczne dla konsumentów. Lady chłodnicze były oszklone, przez co dostęp konsumentów do informacji na opakowaniach wyłoŜonych w nich wędlin był uniemoŜliwiony. W związku z powyŜszym sposób udostępnienia przez stronę wymaganych informacji odnośnie składu i danych producenta wędlin naleŜy uznać za niespełniający wymagań § 17 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych. W tym miejscu naleŜy nadmienić, iŜ do treści protokołu strona nie wniosła uwag, a zatem twierdzenie przez nią, dopiero na etapie odwołania, Ŝe opakowania z etykietami były umieszczone przy częściowo rozpakowanym towarze, co miałoby świadczyć o spełnieniu wymagań § 17 ww. rozporządzenia, w ocenie Prezesa UOKiK jest niewiarygodne. Argumenty strony, iŜ informacje o towarach sprzedawanych znajdowały się w segregatorze, który był dostępny dla kaŜdego klienta sklepu, nie informując przy tym, w którym miejscu Strona 8 z 11 sklepu się znajdował, w świetle wyjaśnienia złoŜonego w piśmie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 20 stycznia 2014 r. równieŜ nie zasługuje na uwzględnienie. Prezes UOKiK podkreśla, Ŝe ww. segregator został rzeczywiście okazany inspektorom w dniu 30 października 2013 r. ale juŜ po zakończeniu czynności kontrolnych i w związku z tym nie moŜe to zmienić stanu faktycznego zastanego w dniu kontroli, opisanego w protokole kontroli. NaleŜy przy tym zaznaczyć, Ŝe z protokołu kontroli nie wynika aby segregator był bezpośrednio dostępny konsumentom, oraz czy w ogóle istniał. Ponadto Prezes UOKiK wyjaśnia, Ŝe przepis § 17 rozporządzenia w sprawie znakowania stanowi o wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego lub innym sposobie uwidocznienia wykazu składników i danych producenta w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom. Zatem nawet gdyby strona posiadała przed rozpoczęciem kontroli segregator z oryginalnymi etykietami producentów wędlin w sklepie, to przy braku zapewnienia bezpośredniego do niego dostępu konsumentom, nie zostałyby spełnione wymagania powyŜszego przepisu. Wskazać naleŜy, Ŝe kwestię bezpośredniej dostępności poruszył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1652/10. Sąd wskazał, Ŝe konsumenci muszą mieć bezpośrednią moŜliwość zapoznania się z informacjami przysługującymi im z mocy prawa, bez konieczności podejmowania dodatkowych starań o uzyskanie ich od sprzedawcy. Konieczność podjęcia dodatkowych działań mających na celu uzyskanie informacji np. od sprzedawcy powoduje w rzeczywistości utrudnienie w zakupie, co moŜe skutkować utratą zainteresowania konsumenta wykazem składników czy informacjami o producencie, a w konsekwencji zakupem produktu niezgodnego z jego oczekiwaniami. W związku z powyŜszym udostępnianie konsumentom wymaganych informacji dopiero na ich prośbę przez personel sklepu nie stanowi sposobu określonego w przepisie § 17 rozporządzenia w sprawie znakowania. W opinii Prezesa UOKiK, w zakresie niedopełnienia obowiązków wynikających z rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, za odpowiedzialną naleŜy uznać wyłącznie stronę, która jako profesjonalista w branŜy powinna znać i stosować przepisy związane z wykonywaną przez nią działalnością. KaŜdy podmiot w podległym mu przedsiębiorstwie ma prawny obowiązek zapewnienia zgodności Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów, co wynika z art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002. W związku z powyŜszym, naleŜy stwierdzić, Ŝe organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał stronę jako odpowiedzialną za wprowadzenie do obrotu sześćdziesięciu ww. partii wędlin o niewłaściwej jakości handlowej, z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie. Odnosząc się do wysokości wymierzonej kary, Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe przy ustalaniu wysokości kary, organ ma obowiązek uwzględnić przesłanki określone w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, tj.: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno- spoŜywczych i wielkość jego obrotów. Organ drugiej instancji przeanalizował ponownie prawidłowość oceny ww. przesłanek i stwierdził, Ŝe: Strona 9 z 11 • w odniesieniu do stopnia szkodliwości czynu polegającego na wprowadzeniu do obrotu sześćdziesięciu partii wędlin o niewłaściwej jakości handlowej, organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iŜ brak w miejscu sprzedaŜy, tj. na wywieszkach dotyczących tych wędlin lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom, wykazu składników oraz danych producenta naruszał w sposób istotny interesy i prawa konsumentów, gdyŜ utrudniało im to dokonanie właściwego wyboru zgodnego z ich oczekiwaniami. Zdaniem Prezesa UOKiK, zwłaszcza w przypadku wyrobów oferowanych luzem – w przeciwieństwie do Ŝywności w opakowaniach – oznakowanie w miejscu sprzedaŜy stanowi praktycznie jedyne źródło informacji dla nabywcy o rodzaju i właściwościach środka spoŜywczego. Ponadto brak zdefiniowania poszczególnych rodzajów wędlin oraz duŜa ich róŜnorodność na rynku moŜe powodować, Ŝe nawet dostatecznie uwaŜny konsument, nie mając podanej informacji o składzie, producencie nie będzie mógł wybrać produktu zgodnego ze swoimi oczekiwaniami. Prezes UOKiK wziął pod uwagę, iŜ w miejscu sprzedaŜy zakwestionowanych wędlin bez opakowań, oferowano łącznie 94 asortymenty, • oceniając stopień zawinienia, organ właściwie wziął pod uwagę, Ŝe nieprawidłowości powstały u przedsiębiorcy, który powinien znać przepisy dotyczące oznakowania artykułów rolno-spoŜywczych oraz dochować naleŜytej staranności aby towary wprowadzane do obrotu były prawidłowo oznakowane, • w kwestii zakresu naruszenia organ pierwszej instancji słusznie zauwaŜył, Ŝe został naruszony przepis § 17 ust. 1 pkt 1, 2 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, istotny z punktu widzenia ochrony konsumentów. Przepis ten został ustanowiony w celu zapewnienia konsumentom podstawowych informacji o nabywanych wędlinach bez konieczności podejmowania dodatkowych starań zmierzających do ich uzyskania, • oceniając, na podstawie zgromadzonej dokumentacji, dotychczasową działalność podmiotu na rynku artykułów rolno-spoŜywczych, organ pierwszej instancji uwzględnił, Ŝe kontrolowany przedsiębiorca nie był wcześniej karany przez Mazowieckiego WIIH z powodu podobnych nieprawidłowości, • wielkość obrotów przedsiębiorców została ustalona na podstawie przekazanych przez nich: bilansu na dzień 31 grudnia 2012 r., rachunku zysków i strat za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. oraz PIT-36 zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012 i uwzględniona przez organ pierwszej instancji przy ustalaniu wysokości kary. Zdaniem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów opisane powyŜej przesłanki stanowiły podstawę do wymierzenia ww. przedsiębiorcy kary pienięŜnej na mocy art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej w wysokości ustalonej przez organ pierwszej instancji, która jest adekwatna do popełnionego czynu, a przy tym spełni swój skutek prewencyjny i represyjny oraz skłoni stronę do przestrzegania przepisów o jakości handlowej, Strona 10 z 11 zwłaszcza z uwagi na wykazane powyŜej niedopełnienie naleŜytej staranności w zakresie zapewnienia prawidłowego oznakowania ww. artykułów rolno-spoŜywczych. NaleŜy wskazać, Ŝe w przedmiotowej sprawie najniŜszy moŜliwy wymiar kary pienięŜnej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wynosi 500 zł, natomiast najwyŜszy – 6564.80 zł, wyraŜony jako pięciokrotność wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie do obrotu nieprawidłowo oznakowanych sześćdziesięciu ww. partii wędlin o łącznej wartości 1312.96 zł (tj. 5 x 1312.96 zł). W omawianym przypadku, stronie wymierzono karę w wysokości 1200 zł, czyli w kwocie niŜszej niŜ jednokrotną wartość zakwestionowanych partii wędlin. Zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002, kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa Ŝywnościowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Dodatkowo, kara nałoŜona na podmiot musi spełniać funkcję prewencyjną, tj. być ostrzeŜeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. NałoŜona sankcja powinna spełniać takŜe funkcję represyjną, czyli stanowić powaŜną dolegliwość, jednakŜe nie eliminować przedsiębiorcy z obrotu gospodarczego. Dodać naleŜy, Ŝe w myśl art. 8 rozporządzenia 178/2002 celem prawa Ŝywnościowego jest ochrona interesów konsumentów, dlatego jego przestrzeganie powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spoŜywaną przez nich Ŝywnością. Wprowadzenie na rynek Ŝywności, która nie jest oznakowana w sposób w przepisach przewidziany, jak w przedmiotowej sprawie, pozbawia konsumentów moŜliwości świadomego wyboru. śywność taka nie odpowiada wymogom w zakresie jakości handlowej i jako taka nie powinna być wprowadzana na rynek, co wynika z art. 4 ustawy o jakości handlowej. Podsumowując, Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe przedstawione w odwołaniu zarzuty są bezpodstawne, a sposób ustalenia wysokości kary pienięŜnej był zgodny z kryteriami zawartymi w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek bankowy Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Strona 11 z 11 Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r. Nr 270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę moŜna wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nieuiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes 1. ElŜbieta Kowalczyk prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą ElŜbieta Kowalczyk ul. Ząbkowska 12 03-735 Warszawa 2. Mieczysław Kowalczyk prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Mieczysław Kowalczyk ul. Ząbkowska 12 03-735 Warszawa 3. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Warszawie 4. a/a