RPZ-47/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , dnia 24 grudnia 2008 r. RPZ– 430/8/08/AR DECYZJA nr RPZ 47/2008 Na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada si ę na Gra ż yn ę Górsk ą prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Biuro Podró ż y „Mondial Tours” w Koninie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 5.000,00 z ł (s ł ownie: pi ęć tysi ę cy z ł otych), co stanowi równowarto ść 1.395,87 euro (s ł ownie: tysi ą c trzysta dziewi ęć dziesi ą t pi ęć 87/100 euro), za nieudzielenie informacji żą danych na podstawie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w post ę powaniu w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów prowadzonego pod sygnatur ą RPZ- 61/24/08/AR. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 22 lipca 2008r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du) wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Gra ż yn ę Górsk ą prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Biuro Podró ż y „Mondial Tours” w Koninie (dalej: Przedsi ę biorca) praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegaj ą cej na stosowaniu w „Warunkach uczestnictwa w imprezach turystycznych” oraz w umowie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Pismem z dnia 23 lipca 2008r. (dor ę czonym w dniu 25 lipca 2008r.) Prezes Urz ę du zawiadomi ł Przedsi ę biorc ę o wszcz ę ciu post ę powania administracyjnego. Dzia ł aj ą c na podstawie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wezwa ł jednocze ś nie Przedsi ę biorc ę do ustosunkowania si ę do podniesionych zarzutów oraz udzielenia informacji, 1 od kiedy stosuje wzorce umowne przed ł o ż one w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym poprzedzaj ą cym wszcz ę cie ww. post ę powania, ile umów zawar ł zgodnie z postanowieniami tego wzorca, a tak ż e wskazania wysoko ś ci przychodu osi ą gni ę tego w 2007r. i potwierdzenia tego w ł a ś ciwym dokumentem - w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. Prezes Urz ę du pouczy ł , ż e w przypadku nieudzielenia informacji albo udzielenia informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d, na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść do 50.000.000 euro. Wezwanie to pozosta ł o bez odpowiedzi. Pismem z dnia 5 wrze ś nia 2008r. (dor ę czonym w dniu 10 wrze ś nia 2008r.) Przedsi ę biorca zosta ł ponownie wezwany do udzielenia wymienionych powy ż ej informacji oraz pouczony o konsekwencjach niezastosowania si ę do wezwania, wynikaj ą cych z przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Pismem z dnia 17.09.2008r. Przedsi ę biorca poinformowa ł , ż e wzór umowy zawieraj ą cy zakwestionowane postanowienia „nie by ł nigdy wykorzystany lub u ż yty do zawarcia umowy z klientem” oraz wniós ł o przed ł u ż enie terminu do „poprawienia i przes ł ania wzoru nowej umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych” do dnia 15.10.2008r. Pismem z dnia 9.10.2008r. Przedsi ę biorca przes ł a ł nowy wzorzec warunków uczestnictwa Pismem z dnia 20.10.2008r. Przedsi ę biorca zosta ł ponownie wezwany do wskazania wysoko ś ci osi ą gni ę tego w 2007 roku przychodu oraz udzielenia informacji dotycz ą cych stosowania wzorca umowy przed ł o ż onego w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego. Do odpowiedzi z dnia 25.10.2008. Przedsi ę biorca po raz kolejny nie za łą czy ł o ś wiadczenia o osi ą gni ę tym przychodzie ani dokumentu potwierdzaj ą cego jego wysoko ść . Z uwagi na powy ż sze, postanowieniem z dnia 3 listopada 2008r. wszcz ę to z urz ę du post ę powanie w sprawie na ł o ż enia na Przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej, z tytu ł u nieudzielenia informacji żą danych na podstawie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedsi ę biorc ę zawiadomiono o wszcz ę ciu post ę powania pismem z dnia 3.11.2008r. (dor ę czonym 05.11.2008r.), wzywaj ą c ponownie m.in. do dostarczenia dokumentu potwierdzaj ą cego wysoko ść osi ą gni ę tego przychodu. Przedsi ę biorca nie ustosunkowa ł si ę do postawionego zarzutu, ani nie przes ł a ł stosownych informacji i dokumentów. Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , przedsi ę biorcy s ą obowi ą zani do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) dokumentów na żą danie Prezesa Urz ę du. Art. 106 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy stanowi, ż e Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść do 50.000.000 euro, je ż eli przedsi ę biorca ten cho ć by nieumy ś lnie nie udzieli ł informacji żą danych przez Prezesa Urz ę du m.in. na podstawie art. 50 ustawy b ą d ź udzieli ł informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 155, poz. 1095). Przepisy tej ustawy za przedsi ę biorc ę uznaj ą m.in. osob ę 2 fizyczn ą wykonuj ą c ą we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Za dzia ł alno ść gospodarcz ą uznaje si ę z kolei zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , budowlan ą , handlow ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą , wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. W ś wietle powy ż szego, Gra ż yna Górska prowadz ą ca zarobkow ą dzia ł alno ść us ł ugow ą w zakresie organizowania imprez turystycznych jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej , a co za tym idzie posiada status przedsi ę biorcy tak ż e w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Ci ąż y na niej zatem obowi ą zek przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów żą danych przez Prezesa Urz ę du na podstawie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów k ł adzie nacisk przede wszystkim na przydatno ść żą danych przez Prezesa Urz ę du informacji na potrzeby prowadzonego przez niego post ę powania (tak: E. Modzelewska- W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002r., str. 340; wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 19 listopada 1992r., sygn. akt XVII Amr 24/92). Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, ż e wszelkie informacje i dokumenty, których przedstawienia za żą da ł Prezes Urz ę du, by ł y niezb ę dne do merytorycznego rozstrzygni ę cia sprawy, a w konsekwencji do zako ń czenia prowadzonego post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (sygn. akt RPZ-61/24/08). Nale ż y podkre ś li ć , ż e kara nak ł adana przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorc ę w zwi ą zku ze stosowaniem praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, zale ż na jest od wysoko ś ci osi ą gni ę tego przychodu. Co za tym idzie, brak informacji na ten temat uniemo ż liwia merytoryczne rozstrzygni ę cie sprawy. Jednocze ś nie, jak podkre ś lono w orzecznictwie (np. wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 7 kwietnia 2004r. sygn. akt III SK 31/2004 OSNP 2005r., Nr 4, poz. 60), obowi ą zek udzielania informacji jest mo ż liwy do zrealizowania tylko wówczas, gdy skierowane do przedsi ę biorcy żą danie okre ś la wszystkie elementy, o których mowa w art. 45 ust. 2 (obecnie: w art. 50 ust. 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Wezwania Prezesa Urz ę du odpowiada ł y wszystkim wymogom okre ś lonym w art. 50 ust. 2 ustawy. Wskazywa ł y: zakres wymaganych informacji, cel żą dania, termin udzielenia informacji, zawiera ł y tak ż e pouczenie o sankcjach za nieudzielanie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d. Pomimo tego, Przedsi ę biorca nie z ł o ż y ł o ś wiadczenia o osi ą gni ę tym przychodzie i nie przedstawi ł żą danego dokumentu, powa ż nie utrudniaj ą c tym samym sprawne i efektywne przeprowadzenie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Celem kary pieni ęż nej na ł o ż onej na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest zdyscyplinowanie uczestników i ekonomia post ę powania prowadzonego w interesie publicznym. Zauwa ż y ć nale ż y, ż e zgodnie z art. 104 ustawy post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów powinno zako ń czy ć si ę nie pó ź niej ni ż w ci ą gu dwóch miesi ę cy, a w sprawie szczególnie skomplikowanej- nie pó ź niej ni ż w ci ą gu trzech miesi ę cy od dnia wszcz ę cia. Niezastosowanie si ę Przedsi ę biorcy do wezwa ń Prezesa Urz ę du skutkowa ł o natomiast niemo ż liwo ś ci ą dochowania ustawowego terminu zako ń czenia post ę powania administracyjnego i spowodowa ł o konieczno ść jego przed ł u ż enia. Podkre ś lenia wymaga, ż e przed wszcz ę ciem post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej Prezes Urz ę du dwukrotnie wzywa ł Przedsi ę biorc ę do udzielenia informacji i przed ł o ż enia dokumentu potwierdzaj ą cego wysoko ść osi ą gni ę tego przychodu, wyznaczaj ą c odpowiednio: 14 i 7-dniowy termin do wykonania obowi ą zków. Nadto, Przedsi ę biorca nie 3 zareagowa ł na wszcz ę cie post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej, nie wyja ś niaj ą c tym samym przyczyn uniemo ż liwiaj ą cych pe ł ne zastosowanie si ę do kolejnych wezwa ń Prezesa Urz ę du. Kary pieni ęż ne nak ł adane przez Prezesa Urz ę du w zwi ą zku z nieudzieleniem informacji maj ą charakter represyjny - za naruszenie ustawowego obowi ą zku udzielania informacji na żą danie Prezesa Urz ę du oraz prewencyjny - zapobiegaj ą cy podobnym naruszeniom w przysz ł o ś ci i zniech ę caj ą cy do takiego naruszenia, za ś zagro ż enie nimi, czyli potencjalna mo ż liwo ść na ł o ż enia kary nadaje im charakter dyscyplinuj ą cy. W interesie Prezesa Urz ę du le ż y zapobieganie sytuacjom, w których przedsi ę biorcy poprzez nieudzielenie informacji opó ź niaj ą lub uniemo ż liwiaj ą realizacj ę jego zada ń ustawowych. Na ł o ż enie kary na podstawie przytoczonego powy ż ej art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów odbywa si ę w trybie uznania administracyjnego. Tak wi ę c o tym, czy w konkretnej sprawie na konkretnego przedsi ę biorc ę na ł o ż ona zostanie kara pieni ęż na decyduje Prezes Urz ę du. Ustawodawca wskaza ł natomiast w art. 111 ustawy te okoliczno ś ci, które Prezes Urz ę du winien uwzgl ę dni ć decyduj ą c o wymiarze kary pieni ęż nej, wymieniaj ą c w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Bior ą c pod uwag ę okoliczno ś ci sprawy, Prezes Urz ę du uzna ł , ż e na ł o ż enie kary pieni ęż nej na Przedsi ę biorc ę za nieudzielanie informacji żą danych na podstawie art. 50 jest w pe ł ni uzasadnione. Ustalaj ą c wysoko ść kary Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę przede wszystkim stopie ń zawinienia Przedsi ę biorcy. Przedsi ę biorca nie udzieli ł informacji o swoim przychodzie, ani nie przes ł a ł dokumentu potwierdzaj ą cego t ę okoliczno ść pomimo dwukrotnych wezwa ń skierowanych w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz kolejnego wezwania wystosowanego w toku post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej. Nie bez znaczenia jest równie ż fakt, ż e żą dane przez Prezesa Urz ę du informacje i dokumenty dotyczy ł y podstawowej dzia ł alno ś ci Przedsi ę biorcy i nie wi ą za ł y si ę z nadmiernymi i skomplikowanymi dzia ł aniami w celu ich pozyskania. Za szczególnie obci ąż aj ą c ą okoliczno ść uznano uprzednie naruszenie przez Przedsi ę biorc ę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Podkre ś li ć bowiem nale ż y, ż e na Przedsi ę biorc ę na ł o ż ono ju ż wcze ś niej, prawomocn ą decyzj ą nr RPZ 9/2008 z dnia 28.03.2008r., kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 750,00 z ł za nieudzielenie informacji żą danych na podstawie art. 50 ustawy, w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym (sygn. akt RPZ- 405/1/08), poprzedzaj ą cym wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Przedsi ę biorca mia ł zatem ś wiadomo ść nie tylko ci ążą cych na nim obowi ą zków, ale równie ż konsekwencji ich niewykonania. Postawa Przedsi ę biorcy wskazuje zatem na jego wyj ą tkowo lekcewa żą cy stosunek do obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Maj ą c na uwadze przedstawione okoliczno ś ci, Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na Przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 5.000,00 z ł otych, co stanowi równowarto ść 1.395,87 euro (s ł ownie: tysi ą c trzysta dziewi ęć dziesi ą t pi ęć euro 87/100). Warto ść euro zosta ł a przeliczona na z ł ote wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2007r., zgodnie z którym kurs euro wynosi ł 3,5820 z ł . Stosownie bowiem do art. 5 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów , warto ść euro, o której mowa w przepisach ustawy, podlega przeliczeniu na z ł ote wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez NBP w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok zg ł oszenia zamiaru koncentracji lub na ł o ż enia kary. 4 W ocenie Prezesa Urz ę du, ustalona kara pieni ęż na jest adekwatna do okoliczno ś ci sprawy i stopnia zawinienia Przedsi ę biorcy, za ś jej wysoko ść jest na tyle dolegliwa dla Przedsi ę biorcy, ż e skutecznie zapobiegnie ponownym naruszeniom art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Na ł o ż ona kara spe ł nia równocze ś nie funkcj ę prewencji ogólnej, zniech ę caj ą c do naruszania prawa równie ż innych przedsi ę biorców. Z uwagi na powy ż sze, orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 10100078 7822 31000 000 . Stosownie do art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 kpc- od niniejszej decyzji s ł u ż y odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie- S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury w Poznaniu. z up. PREZESA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DYREKTOR DELEGATURY w POZNANIU Jaros ł aw Krüger Otrzymuje: Gra ż yna Górska Biuro Podro ż y „Mondial Tours” ul. 1 Maja 13 62-510 Konin 5