RPZ-2/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W POZNANIU 61-851 Pozna ń , ul. Zielona 8 Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail : poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , 21.03.2003 r. RPZ –411/2/03/AN DECYZJA NR RPZ – 2/2003 Na podstawie art. 105 § 1 kpa w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2000r. Nr 122, poz. 1319 ze zm.), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza si ę post ę powanie wszcz ę te z urz ę du w sprawie zastosowania ś rodków zmierzaj ą cych do przywrócenia konkurencji, o których mowa w art. 20 ust. 2 ustawy w zwi ą zku z dokonan ą , bez zg ł oszenia w trybie przewidzianym przepisami ustawy, koncentracj ą polegaj ą c ą na nabyciu w dniu 18 wrze ś nia 2002r. przez “MOKATE” S.A. z siedzib ą w Ustroniu 100% udzia ł ów spó ł ki Consumer - Serwis Sp. z o.o. w Ś rodzie Wielkopolskiej. UZASADNIENIE W zwi ą zku z pojawiaj ą cymi si ę w prasie informacjami na temat nabycia udzia ł ów Consumer - Serwis Sp. z o.o. w Ś rodzie Wielkopolskiej (zwana dalej Consumer) przez “MOKATE” S.A. w Ustroniu, w dniu 15.11.2002r. Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu wszcz ęł a z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy dotycz ą cych obowi ą zku notyfikacji zamiaru koncentracji, o którym mowa w art. 12 i nast. ww. ustawy. Z zebranych w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego materia ł ów ustalono, i ż “MOKATE” S.A. nie dope ł ni ł a obowi ą zku notyfikacji koncentracji i w zwi ą zku z tym w dniu 7 stycznia 2003r. wszcz ę to z urz ę du post ę powanie w sprawie ustalenia, czy dokonana koncentracja spowodowa ł a powstanie lub umocnienie si ę pozycji dominuj ą cej na rynku, wskutek czego konkurencja na rynku zosta ł a istotnie ograniczona i czy w zwi ą zku z tym istniej ą podstawy do zastosowania ś rodków przewidzianych w art. 20 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym artyku ł em, je ż eli koncentracja zosta ł a ju ż dokonana, a przywrócenie konkurencji na rynku nie jest mo ż liwe w inny sposób, Prezes Urz ę du mo ż e nakaza ć w szczególno ś ci: podzia ł po łą czonego przedsi ę biorcy, zbycie ca ł o ś ci lub cz ęś ci maj ą tku przedsi ę biorcy, zbycie udzia ł ów lub akcji zapewniaj ą cych kontrol ę nad przedsi ę biorc ą lub przedsi ę biorcami lub rozwi ą zanie spó ł ki, nad któr ą przedsi ę biorcy sprawuj ą wspóln ą kontrol ę , odwo ł anie z funkcji cz ł onka organów zarz ą dzaj ą cych lub kontrolnych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji. Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: W ramach wszcz ę tego post ę powania zwrócono si ę do “MOKATE” S.A. o dostarczenie Wykazu Informacji i Dokumentów (WID), które powinno zawiera ć zg ł oszenie zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, stanowi ą cego za łą cznik do rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002r. (D.U. Nr 37, poz. 334). Dokument ten by ł niezb ę dny do oceny skutków rynkowych dokonanej koncentracji oraz zidentyfikowania ś rodków jakie nale ż y zastosowa ć w celu przywrócenia konkurencji na rynku, o ile zosta ł aby ona zak ł ócona. Zgodnie z tre ś ci ą art. 12 ust.1 w zwi ą zku z art. 12 ust.2 pkt 2 ww. ustawy, zamiar koncentracji przedsi ę biorców polegaj ą cy na przej ę ciu – poprzez nabycie lub obj ę cie akcji, innych papierów warto ś ciowych, udzia ł ów, ca ł o ś ci lub cz ęś ci maj ą tku lub w jakikolwiek inny sposób - bezpo ś redniej lub po ś redniej kontroli nad ca ł ym albo cz ęś ci ą jednego lub wi ę cej przedsi ę biorców przez jednego lub wi ę cej przedsi ę biorców, podlega zg ł oszeniu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów je ż eli łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku kalendarzowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia zamiaru – przekracza 50 milionów euro. Zg ł oszenia nale ż y dokona ć w terminie 7 dni od dnia zawarcia umowy lub dokonania innej czynno ś ci, na podstawie której ma nast ą pi ć koncentracja. Ponadto, zgodnie z art. 94 ust 2 pkt 2 ww. ustawy obowi ą zek dokonania g ł oszenia spoczywa ł na przedsi ę biorcy przejmuj ą cym kontrol ę . Z ustale ń post ę powania wynika, i ż w dniu 18.09.2002r. podpisano umow ę , na mocy której “MOKATE” S.A. z siedzib ą w Ustroniu naby ł a 100% udzia ł ów spó ł ki Consumer z siedzib ą w Ś rodzie Wielkopolskiej. Łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji (uwzgl ę dniaj ą cy obroty innych przedsi ę biorców tworz ą cych grup ę kapita ł ow ą MOKATE), liczony zgodnie z §3 i § 9.1. rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 23 maja 2001r. w sprawie sposobu obliczania obrotu przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji (Dz. U. z 2001r. Nr 60, poz. 611), wyniós ł w 2001 roku [usuni ę to] euro . Przyczyn ą niezg ł oszenia przez “MOKATE” S.A. zamiaru koncentracji by ł a b łę dna interpretacja przepisów art. 12 i 15 ustawy oraz § 9 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 23 maja 2001r. w sprawie sposobu obliczania obrotu przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji (Dz. U. z 2001r. Nr 60, poz. 611), w wyniku której obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji wyliczono na poziomie [usuni ę to] euro. Jednocze ś nie nie zasz ł y przes ł anki okre ś lone w art. 13 ww. ustawy b ę d ą ce podstaw ą do zwolnienia z obowi ą zku dokonania zg ł oszenia. Z zebranych materia ł ów wynika, i ż przedmiotem dzia ł ania “MOKATE” S.A. i innych przedsi ę biorców z grupy kapita ł owej jest wytwarzanie i sprzeda ż na terenie kraju i za granic ą cappucino, zabielaczy, mixów kawowych i kawy rozpuszczalnej, kakao, czekolady na gor ą co oraz pó ł produktów i surowców dla przemys ł u spo ż ywczego. Spó ł ka nale ż y do grupy kapita ł owej, której sk ł ad przedstawia si ę nast ę puj ą co: “ MOKATE” S.A. “ MOKATE” S p . z o.o. [usuni ę to] [usuni ę to] umowa nabycia 100% udzia ł ów z 18.09.2002r. Consumer S p . z o.o. Firma Produkcyjno- Us ł ugowo-Handlowa “MOKATE” - Teresa Mokrysz “MOKATE” S.A. posiada dominuj ą ca pozycj ę na polskim rynku rozpuszczalnej kawy cappucino (ok.70% udzia ł w rynku). Pozosta ł e 30% rozk ł ada si ę mi ę dzy takich uczestników rynku jak Maspex (marki La Festa i Italiano), Gellwe, Kruger Polska, Tchibo, Kraft Foods, Astra, Galaxia Ltd. Drugi uczestnik koncentracji, Consumer, prowadzi ł dzia ł alno ść podlegaj ą c ą na konfekcjonowaniu i sprzeda ż y herbaty. Spó ł ka nie przynale ż a ł a do ż adnej grupy kapita ł owej. Jej w ł a ś cicielem by ł a osoba fizyczna. Z danych udost ę pnionych przez Mokate S.A. wynika, i ż udzia ł Consumer w rynku herbaty w okresie grudzie ń 2000 – listopad 2001 wynosi ł 10,6% ilo ś ciowo (4,6% warto ś ciowo) a w nast ę pnym analogicznym okresie wzrós ł do 10,9% ilo ś ciowo (5,2% warto ś ciowo). Marki sprzedawane przez Consumer to: Indyjska, Poranna, Minutka, Millenium, Consumer, Ceylon, Yunnan, Assam, Madras. Najwi ę ksi uczestnicy rynku herbaty to: Unilever S.A (Lipton, Saga, Brooke Bond), Posti S.A.(Assam, Junan, Madras, Czarna, Indyjska, Ceylon, Ekspresowa, Chi ń ska), Vitax Foods Sp. z o.o. (Vitax, Tetley, Flosana). Przyczyn ą dokonanej koncentracji by ł o wzbogacenie dotychczasowej oferty oraz wej ś cie na rynki Europy Ś rodkowej i Wschodniej. Z zebranych materia ł ów wynika, i ż przedmiotowa koncentracja mia ł a charakter konglomeratowy. Mia ł a ona miejsce mi ę dzy podmiotami, które nie by ł y zaanga ż owane na jednym rynku produktowym oraz nie wyst ę powa ł y w relacjach dostawca-odbiorca. Bior ą c pod uwag ę ustawow ą definicj ę rynku w ł a ś ciwego nale ż y uzna ć , i ż herbata i kawa cappuccino nie s ą wzgl ę dem siebie substytutami wi ę c nie mog ą by ć uczestnikami tego samego rynku w ł a ś ciwego. Ponadto, nie posiadaj ą w ł a ś ciwo ś ci dóbr komplementarnych w aspekcie technicznym (konsumpcja cappuccino nie wymaga nabycia herbaty, w przeciwie ń stwie do np. komputerowego systemu operacyjnego, którego sprzeda ż jest ś ci ś le powi ą zana ze sprzeda żą odpowiedniego oprogramowania) oraz ekonomicznym (nie s ą produktami konsumowanymi jednocze ś nie jak np. kawa i ś mietanka). Ze wzgl ę du na popytow ą stron ę tych ż e rynków (zarówno ogniwa po ś rednie dystrybucji (sklepy, markety) jaki finalni konsumenci nabywaj ą cy cappuccino s ą równie ż nabywcami na rynku herbaty), mo ż na oba rynki okre ś li ć jako komplementarne handlowo. Istotne ró ż nice wyst ę puj ą ce mi ę dzy analizowanymi rynkami to przede wszystkim: zaspakajanie innych potrzeb (herbata – powszechne u ż ycie, zaspakajanie pragnienia; cappuccino – sporadycznie okazjonalne spo ż ycie, wi ę ksze znaczenie maj ą walory smakowe ni ż zaspokajanie pragnienia), w ł a ś ciwo ś ci fizyczne (herbata – produkt mniej przetworzony, cappuccino – mieszanka kawy naturalnej z mlekiem w proszku lub zabielaczem, t ł uszczami ro ś linnymi, cukrem i dodatkami smakowymi lub aromatycznymi). Powy ż sza koncentracja umo ż liwi ł a Mokate rozszerzenie gamy oferowanych produktów tzw. portfolio, które oferowane jako ca ł o ść mog ą cieszy ć si ę wi ę kszym powodzeniem ni ż gdyby by ł y oferowane osobno. Analizuj ą c powy ż sz ą koncentracj ę rozwa ż ono prawdopodobie ń stwo wykorzystania silnej pozycji rynkowej Mokate na rynku cappuccino do stosowania antykonkurencyjnych zachowa ń prowadz ą cych do uzyskania dominuj ą cej pozycji na równie ż na rynku herbaty. Si ł a nabywcz ą (kontraktowa) kolejnego szczebla dystrybucji, w ś ród których s ą du ż e sieci handlowe, stanowi istotny czynnik dyscyplinuj ą cy. Ponadto, sam okazjonalny charakter spo ż ywania cappucino, fakt, i ż nie nale ż y ono do dóbr pierwszego znaczenia w ca ł kowitych wydatkach finalnych konsumentów i co si ę z tym wi ąż e – du ż a elastyczno ść cenowa tego dobra oraz wyst ę powanie na rynku herbaty silnej konkurencji ze strony mi ę dzynarodowych koncernów, ograniczaj ą mo ż liwo ś ci antykonkurencyjnych zachowa ń .. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę mo ż na stwierdzi ć , i ż dokonana koncentracja nie przyczyni ł a si ę do powstania lub umocnienia pozycji dominuj ą cej ż adnego z uczestników koncentracji i nie powinna wywrze ć negatywnych skutków dla konkurencyjno ś ci rynku oraz interesów konsumentów. Od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje prawo wniesienia odwo ł ania do S ą du Okr ę gowego – S ą du Antymonopolowego w Warszawie w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Poznaniu. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki Otrzymuj ą : 1. “MOKATE” S.A. ul. Katowicka 2658 43-450 Ustro ń 2. Departament Prawny i Orzecznictwa Europejskiego Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów 3. a.a.