RLU-50/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W LUBLINIE 20-079 Lublin, ul. Dolna 3-go Maja 5 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, - Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia listopada 2007 r. RLU – 61 – 23/07/IM Decyzja RLU Nr 50/07 Na podstawie art. 23c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080, Dz. U. z 2006 r. Nr 157 poz. 119, Nr 170 poz. 1217 i Nr 249 poz. 1834) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172 i z 2003 r. Nr 6 poz. 68) w zwi ą zku z tre ś ci ą art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 331 ze zm), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł ania przedsi ę biorcy: D. L. Przedsi ę biorstwo Handlowo Us ł ugowe „SAT-MONT” w Zamo ś ciu, polegaj ą ce na stosowaniu we wzorcu umownym: „Umowie abonenckiej o ś wiadczenie us ł ug telewizji kablowej” zapisów w brzmieniu: 1. Podane wysoko ś ci op ł at obowi ą zuj ą na dzie ń podpisania umowy. Operator zastrzega sobie prawo zmiany cen co nie stanowi zmiany warunków umowy; 2. Operator zastrzeg ł sobie mo ż liwo ść dokonywania zmian w ofercie programowej, łą cznie z prawem do wy łą czenia programu je ż eli jego retransmisja jest niezgodna z prawem; 3. Zw ł oka trwaj ą ca d ł u ż ej ni ż 30 dni upowa ż nia Operatora do od łą czenia Abonenta od sieci TVK bez uprzedniego powiadomienia; 4. Ponowne przy łą czenie do sieci b ę dzie mo ż liwe po uregulowaniu wszystkich nale ż nych zaleg ł o ś ci wraz z odsetkami, oraz wniesieniu dodatkowej op ł aty w wysoko ś ci 15% aktualnie obowi ą zuj ą cej op ł aty przy łą czeniowej; 5. Operator nie odpowiada za zak ł ócenia lub zaniki sygna ł u powsta ł e z przyczyn od niego niezale ż nych (brak sygna ł u z satelity, brak napi ę cia w budynku)…; 6. Operator zastrzega sobie prawo do zmiany programów wchodz ą cych w sk ł ad poszczególnych pakietów; stanowi ą cych klauzule wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, odpowiednio pod numerami 681, 399, 498, 499, 680 i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. Uzasadnienie W ramach monitoringu rynku us ł ug telewizji kablowej na terenie województwa lubelskiego Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie dokona ł a analizy wzorów umów i regulaminów stosowanych przez dostawców telewizji kablowej i internetu. Jednym z dostawców telewizji kablowej jest przedsi ę biorca: D. L. Przedsi ę biorstwo Handlowo Us ł ugowe „SAT-MONT” w Zamo ś ciu. Analiza dokumentów w postaci wzoru „Umowy abonenckiej o ś wiadczenie us ł ug telewizji kablowej” wykaza ł a, ż e zawiera ona postanowienia, które mog ą stanowi ć niedozwolone postanowienie umowne wpisane do Rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych prowadzonego przez Prezesa UOKiK. W zwi ą zku z tym, Postanowieniem Nr 68/07 z dnia 11 kwietnia 2007 r. wszcz ę to z urz ę du post ę powanie administracyjne przeciwko przedsi ę biorcy: D. L. Przedsi ę biorstwo Handlowo Us ł ugowe „SAT-MONT” w Zamo ś ciu (dalej: SAT-MONT lub Operator), pod zarzutem stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów opisanej w art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy cyt. wy ż ej, poprzez zamieszczenie w stosowanych w obrocie z konsumentami wzorem „Umowy abonenckiej o ś wiadczenie us ł ug telewizji kablowej” (dalej: Umowa) postanowie ń , które zosta ł y wpisane do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. W odpowiedzi na wszcz ę cie post ę powania administracyjnego przedsi ę biorca poinformowa ł , ż e zosta ł y dokonane zmiany w Umowie, a tak ż e niektóre zapisy zosta ł y usuni ę te. Prezes UOKiK ustali ł , co nast ę puje: D. L. Przedsi ę biorstwo Handlowo Us ł ugowe „SAT-MONT” w Zamo ś ciu jest wpisany do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej, prowadzonej przez Urz ą d Miasta Zamo ść , pod numerem ... Operator prowadzi mi ę dzy innymi dzia ł alno ść w zakresie us ł ugi telewizji kablowej. W zwi ą zku z t ą dzia ł alno ś ci ą stosuje wzorzec umowny: Umow ę i Regulamin. W oparciu o te wzorce zawiera z konsumentami umowy cywilnoprawne. Z us ł ug tego przedsi ę biorcy korzystaj ą osoby fizyczne-konsumenci, którzy decyduj ą si ę na korzystanie z telewizji kablowej na warunkach zaproponowanych przez SAT-MONT.. W stosunku do wszystkich tych osób stosowane s ą , kwestionowane przez organ antymonopolowy, nast ę puj ą ce zapisy wzorca w postaci Umowy umo ż liwiaj ą cej odbiór programów okre ś lonych w ofercie tego operatora: 1. § 5 Umowy „Podane wysoko ś ci op ł at obowi ą zuj ą na dzie ń podpisania umowy. Operator zastrzega sobie prawo zmiany cen co nie stanowi zmiany warunków umowy”; 2. § 6 pkt 1 Umowy „Operator zastrzeg ł sobie mo ż liwo ść dokonywania zmian w ofercie programowej, łą cznie z prawem do wy łą czenia programu je ż eli jego retransmisja jest niezgodna z prawem”; 2 3. § 6 pkt 3 Umowy „Zw ł oka trwaj ą ca d ł u ż ej ni ż 30 dni upowa ż nia Operatora do od łą czenia Abonenta od sieci TVK bez uprzedniego powiadomienia”; 4. § 6 pkt 4 Umowy „Ponowne przy łą czenie do sieci b ę dzie mo ż liwe po uregulowaniu wszystkich nale ż nych zaleg ł o ś ci wraz z odsetkami, oraz wniesieniu dodatkowej op ł aty w wysoko ś ci 15% aktualnie obowi ą zuj ą cej op ł aty przy łą czeniowej”; 5. § 9 pkt 2 Umowy „Operator nie odpowiada za zak ł ócenia lub zaniki sygna ł u powsta ł e z przyczyn od niego niezale ż nych (brak sygna ł u z satelity, brak napi ę cia w budynku)…”; 6. § 9 pkt 4 Umowy „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany programów wchodz ą cych w sk ł ad poszczególnych pakietów”; Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 lutego 2005r. sygn. akt. XVII Amc 3/04 zapis o tre ś ci: „ PTK zastrzega sobie prawo zmiany wysoko ś ci op ł aty miesi ę cznej za korzystanie z sieci telewizji kablowej ” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 5 kwietnia 2006 r. pod nr 681. Z kolei wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 stycznia 2005r. sygn. akt. XVII Amc 3/04 zapis o tre ś ci: „ Zmiana op ł aty za doprowadzenie sygna ł u nie oznacza zmiany warunków umowy” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 5 maja 2005 r. pod nr 398. Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 stycznia 2005r. sygn. akt. XVII Amc 2/04 zapis o tre ś ci: „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany programów wchodz ą cych w sk ł ad poszczególnych pakietów” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 5 maja 2005r. pod nr 399. Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 czerwca 2005r. sygn. akt. XVII Amc 52/04 zapis o tre ś ci: „Operator mo ż e dezaktywowa ć gniazdo abonenckie i zaprzesta ć ś wiadczenia us ł ug konserwacji i TV je ż eli Abonent: a) zalega z uiszczeniem op ł aty miesi ę cznej co najmniej 15 dni po terminie wskazanym w par. 7” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 25 sierpnia 2005r. pod nr 498. Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 czerwca 2005r. sygn. akt. XVII Amc 52/04 zapis o tre ś ci: „Ponowne ś wiadczenie przez Operatora us ł ugi konserwacji TV mo ż e nast ą pi ć po: 1) uregulowaniu zaleg ł o ś ci z tytu ł u op ł at za wykonanie przez Operatora us ł ugi wraz z odsetkami ustawowymi za zw ł ok ę , 2) uregulowaniu op ł aty przy łą czeniowej w wysoko ś ci okre ś lonej w cenniku” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 25 sierpnia 2005r. pod nr 499. Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 lutego 2005r. sygn. akt. XVII Amc 3/04 zapis o tre ś ci: „ PTK nie ponosi odpowiedzialno ś ci za zak ł ócenia w odbiorze programów telewizyjnych i radiowych rozprowadzanych w sieci telewizji kablowej wynikaj ą ce z przyczyn niezale ż nych od PTK, a szczególno ś ci wyst ę puj ą cych poza sieci ą ” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 5 kwietnia 2006r. pod nr 680. 3 Operator ograniczy ł si ę do poinformowania Prezesa UOKiK, i ż dokonane zosta ł y zmiany w Umowie, a niektóre jej zapisy zosta ł y usuni ę te. Mianowicie: • wykre ś lony zosta ł przepis § 5, zastrzegaj ą cy dla Operatora mo ż liwo ść zmiany cen, przy czym zmiana tej ceny nie stanowi ł a zmiany warunków umowy; • zmieniony zosta ł zapis § 6 pkt 1 Umowy poprzez wprowadzenie wymogu informowania o zmianach w ofercie programowej przy jednoczesnej mo ż liwo ś ci odst ą pienia od Umowy przez abonenta; za wystarczaj ą cy sposób dor ę czenia informacji o zmianach programowych uznano jednak tylko jej umieszczenie na kanale informacyjnym; • uzupe ł niony zosta ł § 6 pkt 3 Umowy, poprzez ustalenie wymogu wyzwania abonenta do zap ł aty zaleg ł o ś ci, zanim Operator zaprzestanie ś wiadczenia us ł ug; • zmieniony zosta ł § 6 pkt 4 Umowy poprzez zniesienie jako jednego z warunków ponownego pod łą czenia konieczno ś ci zap ł aty kary umownej; • zmieniony zosta ł § 9 pkt 2 Umowy, wprowadzaj ą cy uprzednio znacz ą ce ograniczenia odpowiedzialno ś ci Operatora; dokonane zmiany bardzo szeroko (niekorzystnie dla konsumenta) interpretuj ą poj ę cie „si ł y wy ż szej”; • zmieniony zosta ł § 9 pkt 4, identycznie jak przepis § 6 pkt 1; Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z tre ś ci ą art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244 poz. 2080 ze zm.) przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Art. 23a ust. 2 stanowi natomiast, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umownych, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Dla uznania okre ś lonego dzia ł ania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie takie musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Oceny zakwestionowanego dzia ł ania nale ż y dokona ć w kontek ś cie dzia ł ania bezprawnego, o którym mowa w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jako niezgodnego z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym lub dobrymi obyczajami, jak równie ż w kontek ś cie wymienionych w art. 23a ust. 2 zachowa ń , które stanowi ą otwarty katalog przyk ł adowych praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W niniejszej sprawie postawiony przedsi ę biorcy zarzut, aby móg ł by ć skutecznie oceniony w ramach art. 23a ust. 1 i 2 musi spe ł nia ć poni ż sze przes ł anki: 1. narusza ć zbiorowy interes konsumentów, 2. by ć dzia ł aniem bezprawnym, Pierwsza przes ł anka jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowo ś ci, gdy ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy nieograniczonej z góry liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć , jest to zjawisko o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszym post ę powaniu administracyjnym. Dzia ł ania Sat-Mont skierowane s ą 4 do nieokre ś lonej z góry liczby konsumentów poprzez skierowanie do nich oferty us ł ugowej doprowadzenia sygna ł ów programów radiowych i telewizyjnych. W tym celu przedsi ę biorca pos ł uguje si ę przygotowanym przez siebie wzorcem umowy wraz z regulaminem, które wi ążą strony - przedsi ę biorc ę i konsumenta. Umowa ta okre ś la wzajemne prawa i obowi ą zki stron. Z oferty tej skorzystali ju ż konsumenci decyduj ą c si ę na odbiór telewizji kablowej zgodnej z ofert ą Sat-Mont, a ponadto z us ł ug tych w ka ż dej chwili mog ą skorzysta ć tak ż e inni konsumenci, nie b ę d ą cy do tej pory jej kontrahentami. W zwi ą zku z tym kr ą g osób, który zosta ł ju ż dotkni ę ty stosowan ą praktyk ą i który tak ą praktyk ą mo ż e zosta ć dotkni ę ty jest formalnie nieograniczony, nie mo ż liwy z góry do okre ś lenia, a tym samym spe ł nia warunki zbiorowego interesu konsumentów. Nale ż y zatem uzna ć , ż e w niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem zbiorowych interesów konsumentów. Spe ł niona zosta ł a zatem pierwsza przes ł anka warunkuj ą ca ocen ę tej sprawy pod k ą tem art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Drug ą przes ł ank ą jest bezprawno ść , tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym. Poj ę cie porz ą dek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z normy prawnej, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm moralnych i obyczajowych okre ś lanych, jako zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. Bezprawno ść jest kategori ą obiektywn ą . Rozwa ż enia przy ocenie bezprawno ś ci wymaga kwestia, czy czyn sprawcy by ł zgodny, czy te ż niezgodny z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego. Ź ród ł em tych zasad s ą normy prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego oraz nakazy i zakazy wynikaj ą ce z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego (dobre obyczaje) O bezprawno ś ci dzia ł ania decyduje ca ł okszta ł t okoliczno ś ci konkretnego stanu faktycznego- uzasadnienie do I PKN 267/2001 wyrok S ą du Najwy ż szego – Izba Administracyjna – Lex Polonica Prima. S ą d Najwy ż szy wskaza ł , ż e o bezprawno ś ci dzia ł ania mo ż na mówi ć wówczas, gdy nie zachodzi ż adna ze szczególnych okoliczno ś ci usprawiedliwiaj ą cych okre ś lone dzia ł anie. Okoliczno ś ciami tymi s ą : - dzia ł anie w ramach porz ą dku prawnego, tj. dzia ł anie dozwolone przez obowi ą zuj ą ce przepisy, - wykonywanie prawa podmiotowego, - zgoda pokrzywdzonego oraz - dzia ł anie w obronie uzasadnionego interesu ( wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 19.10.1989 r. II CR 419/89 OSP 1990/11-12 poz. 377) . Zakwestionowanym dzia ł aniem Sat-Mont w ramach prowadzonego post ę powania administracyjnego w niniejszej sprawie jest: pos ł ugiwanie si ę w stosunku do konsumentów – odbiorców telewizji kablowej w Zamo ś ciu zapisami, to ż samymi pod wzgl ę dem tre ś ci z zapisami uznanymi ju ż przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone klauzule umowne i wpisanymi do Rejestru niedozwolonych klauzul umownych. Z tre ś ci art. 479 42 k.p.c. wynika, ż e S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w razie uwzgl ę dnienia powództwa o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone w sentencji wyroku przytacza tre ść postanowienia wzorca uznanego za niedozwolony i zakazuje jego stosowania. Z brzmienia art. 479 43 k.p.c. wynika równie ż , ż e wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Stanowisko Prezesa Urz ę du zawarte w niniejszej decyzji zosta ł o poparte orzecznictwem SOKiK. Z wyroku SOKiK z dnia 25.03.2004 r. – sygn. akt XVII AmA 51/03 wynika, ż e wprowadzenie przez przedsi ę biorc ę do obrotu wzorca umownego zawieraj ą cego postanowienia o tre ś ci ju ż wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi przes ł ank ę 5 uznania bezprawno ś ci dzia ł ania tego przedsi ę biorcy, o czym stanowi art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Oznacza to, ż e bezprawnym dzia ł aniem jest stosowanie w obrocie z konsumentami postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru, nawet je ż eli postanowienia te stosuj ą przedsi ę biorcy nie pozwani w procesie przed SOKiK na podstawie art. 479 36-45 k.p.c. Kwestia rozszerzonej prawomocno ś ci wyroku SOKiK na podstawie którego dokonany zosta ł wpis postanowienia do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. zosta ł a ostatecznie rozstrzygni ę ta w uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006 r. w sprawie o sygn. akt III SZP 3/06. W ś lad za tym nale ż y przyj ąć , ż e orzeczenie s ą du w danej sprawie ma skutek równie ż wobec osób trzecich, czyli w przypadku, gdy zakazana jest ju ż jedna klauzula, jako niezgodna z prawem, a w obrocie gospodarczym w stosunku do konsumentów funkcjonuje zapis o tre ś ci analogicznej, jak ten w klauzuli zakazanej, celowe jest uznanie, ż e tre ść zapisu stosowana wobec konsumentów innych ani ż eli ci dotkni ę ci zapisem ju ż zakazanym, stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 2 w postaci stosowania klauzul umownych wpisanych do rejestru klauzul uznanych za niedozwolone. Nie jest przy tym konieczne by tre ść badanego postanowienia wzorca umowy by ł a literalnie identyczna jak tre ść postanowienia wpisanego do rejestru. Wystarczy by kwestionowane i porównywane postanowienie mie ś ci ł o si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, by mog ł o korzysta ć z jej rozszerzonej prawomocno ś ci. Zatem, dla stwierdzenia stosowania praktyki polegaj ą cej na bezprawnym naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń umowy uznanych za niedozwolone, konieczne jest wykazanie, ż e stosowane przez przedsi ę biorc ę w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umownego s ą to ż same (mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru) z wpisem do rejestru postanowienia wzorca umowy uznanego za niedozwolony na mocy stosownego orzeczenia SOKiK. Zakwestionowane przez organ antymonopolowy w niniejszym post ę powaniu zapisy zawarte s ą we wzorcu umownym, stosowanym w obrocie z konsumentami przez Sat-Mont, tj. Umowie abonenckiej o ś wiadczenie us ł ug telewizji kablowej. Zapisami tym s ą : 1. § 5 Umowy „Podane wysoko ś ci op ł at obowi ą zuj ą na dzie ń podpisania umowy. Operator zastrzega sobie prawo zmiany cen co nie stanowi zmiany warunków umowy”. Natomiast wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 lutego 2005r. sygn. akt. XVII Amc 3/04 zapis o tre ś ci: „ PTK zastrzega sobie prawo zmiany wysoko ś ci op ł aty miesi ę cznej za korzystanie z sieci telewizji kablowej ” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 5 kwietnia 2006 r. pod nr 681. Z kolei wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 stycznia 2005r. sygn. akt. XVII Amc 3/04 zapis o tre ś ci: „ Zmiana op ł aty za doprowadzenie sygna ł u nie oznacza zmiany warunków umowy” zosta ł tak ż e zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 5 maja 2005 r. pod nr 398. Przedmiotowy zapis Umowy jest to ż samy z klauzulami wpisanymi do Rejestru. Zmiana wysoko ś ci op ł aty abonamentowej jest zmian ą istotnego warunku umowy i wprowadzenie do Umowy takiego zapisu, bez udzielenia jednocze ś nie konsumentowi prawa do odst ą pienia zmodyfikowanej umowy, narusza niew ą tpliwie jego interes. 2. § 6 pkt 1 Umowy „Operator zastrzeg ł sobie mo ż liwo ść dokonywania zmian w ofercie programowej, łą cznie z prawem do wy łą czenia programu je ż eli jego retransmisja jest niezgodna z prawem”. Natomiast wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i 6 Konsumentów z dnia 19 stycznia 2005r. sygn. akt. XVII Amc 2/04 zapis o tre ś ci: „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany programów wchodz ą cych w sk ł ad poszczególnych pakietów” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 5 maja 2005r. pod nr 399. Przedmiotowy zapis Umowy jest to ż samy z klauzul ą wpisan ą do Rejestru. Zmiana zawarto ś ci programowej (zestawu programów – pakietu) jest zmian ą istotnego warunku umowy i wprowadzenie do Umowy takiego zapisu, bez udzielenia jednocze ś nie konsumentowi prawa do odst ą pienia zmodyfikowanej umowy, narusza niew ą tpliwie jego interes. 3. § 6 pkt 3 Umowy „Zw ł oka trwaj ą ca d ł u ż ej ni ż 30 dni upowa ż nia Operatora do od łą czenia Abonenta od sieci TVK bez uprzedniego powiadomienia”. Natomiast Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 czerwca 2005r. sygn. akt. XVII Amc 52/04 zapis o tre ś ci: „Operator mo ż e dezaktywowa ć gniazdo abonenckie i zaprzesta ć ś wiadczenia us ł ug konserwacji i TV je ż eli Abonent: a) zalega z uiszczeniem op ł aty miesi ę cznej co najmniej 15 dni po terminie wskazanym w par. 7” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 25 sierpnia 2005r. pod nr 498. Przedmiotowy zapis Umowy jest to ż samy z klauzul ą wpisan ą do Rejestru. W tym i podobnych przypadkach (np. wyrok z dn. 5.10.2005r., sygn. akt Amc 73/04) SOKiK uzna ł , ż e postanowienie przedmiotowe zezwalaj ą c Operatorowi na od łą czenie abonenta od sygna ł u telewizji kablowej w przypadku jego zw ł oki w p ł atno ś ciach, bez uprzedniego wezwania do uregulowania zad ł u ż enia , jest niedozwolone. Taki zapis Umowy godzi w dobre obyczaje i ra żą co narusza interes konsumenta. 4. § 6 pkt 4 Umowy „Ponowne przy łą czenie do sieci b ę dzie mo ż liwe po uregulowaniu wszystkich nale ż nych zaleg ł o ś ci wraz z odsetkami, oraz wniesieniu dodatkowej op ł aty w wysoko ś ci 15% aktualnie obowi ą zuj ą cej op ł aty przy łą czeniowej”. Natomiast wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 czerwca 2005r. sygn. akt. XVII Amc 52/04 zapis o tre ś ci: „Ponowne ś wiadczenie przez Operatora us ł ugi konserwacji TV mo ż e nast ą pi ć po: a. uregulowaniu zaleg ł o ś ci z tytu ł u op ł at za wykonanie przez Operatora us ł ugi wraz z odsetkami ustawowymi za zw ł ok ę , b. uregulowaniu op ł aty przy łą czeniowej w wysoko ś ci okre ś lonej w cenniku” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 25 sierpnia 2005r. pod nr 499. Sat-Mont zastrzeg ł dla siebie odsetki z tytu ł u braku zap ł aty za ś wiadczone us ł ugi telewizji kablowej. Żą danie wi ę c dodatkowo op ł aty za ponowne pod łą czenie, jako warunku ponownego pod łą czenia dop ł ywu sygna ł u (po jego uprzednim wy łą czeniu z tytu ł u zaleg ł o ś ci) prowadzi do kumulacji op ł at. Za to samo „przewinienie” abonenta Operator żą da zarówno odsetek, jak i swego rodzaju kary umownej. Klauzule w/w s ą to ż same co do tre ś ci z kwestionowanym przez organ antymonopolowy zapisem Umowy. 5. § 9 pkt 2 Umowy „Operator nie odpowiada za zak ł ócenia lub zaniki sygna ł u powsta ł e z przyczyn od niego niezale ż nych (brak sygna ł u z satelity, brak napi ę cia w 7 budynku)…”. Natomiast Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 lutego 2005r. sygn. akt. XVII Amc 3/04 zapis o tre ś ci: „ PTK nie ponosi odpowiedzialno ś ci za zak ł ócenia w odbiorze programów telewizyjnych i radiowych rozprowadzanych w sieci telewizji kablowej wynikaj ą ce z przyczyn niezale ż nych od PTK, a szczególno ś ci wyst ę puj ą cych poza sieci ą ” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 5 kwietnia 2006r. pod nr 680. W ocenie Prezesa UOKiK kwestionowany zapis Umowy mie ś ci si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru. Zarówno w przypadku klauzuli wpisanej do Rejestru, jak i w przypadku zapisu wzorca umownego Operatora ma miejsce próba ekskulpowania si ę od odpowiedzialno ś ci za nienale ż yte wykonanie us ł ugi. Przedsi ę biorca w ramach nale ż ytej staranno ś ci powinien odpowiednio zabezpieczy ć si ę (w umowach z innymi przedsi ę biorcami) na wypadek okoliczno ś ci wskazanych w przedmiotowym zapisie Umowy. 6. § 9 pkt 4 Umowy „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany programów wchodz ą cych w sk ł ad poszczególnych pakietów”. Natomiast wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 stycznia 2005r. sygn. akt. XVII Amc 2/04 zapis o tre ś ci: „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany programów wchodz ą cych w sk ł ad poszczególnych pakietów” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 5 maja 2005r. pod nr 399. Przedmiotowy zapis Umowy jest identyczny jak klauzula wpisana do Rejestru. Zmiana zawarto ś ci programowej (zestawu programów – pakietu) jest zmian ą istotnego warunku umowy i wprowadzenie do Umowy takiego zapisu, bez udzielenia jednocze ś nie konsumentowi prawa do odst ą pienia zmodyfikowanej umowy, narusza niew ą tpliwie jego interes. Wobec powy ż szego nale ż y uzna ć , ż e spe ł nione zosta ł y przes ł anki warunkuj ą ce uznanie dzia ł a ń SAT-MONT za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. bezprawne dzia ł anie polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Operator przedstawi ł informacj ę , i ż dokona ł zmian w Umowie oraz usun ął niektóre jej, kwestionowane przez organ antymonopolowy, zapisy. Do Prezesa UOKiK nie zosta ł y jednak przekazane ż adne dokumenty, które mog ł yby ś wiadczy ć o dokonaniu wymiany umów w uprzednio obowi ą zuj ą cym kszta ł cie na nowe, poprawione, niezale ż nie od tego, ż e nie wszystkie poprawki doprowadzi ł y do stanu po żą danego, z punktu widzenia ochrony interesów konsumentów. Informacje przekazane przez SAT-MONT wskazuj ą na podj ę cie przez niego dzia ł a ń w postaci zmian we wzorcu umownym. Jednak nie mo ż e stanowi ć to wystarczaj ą cej przes ł anki do uznania zarzucanej praktyki za zaniechan ą . Zgodnie z zapisem art. 23e ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów to na przedsi ę biorcy spoczywa ci ęż ar udowodnienia okoliczno ś ci uzasadniaj ą cych wydanie decyzji uznaj ą cej przedmiotowe praktyki za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów i jednocze ś nie stwierdzaj ą cej ich zaniechanie. W zwi ą zku z tym, ż e Operator zadeklarowa ł oraz przedstawi ł zmiany we wzorcu umownym, w kwestionowanym zakresie, oraz zacz ął je wprowadza ć w ż ycie, organ antymonopolowy poprzesta ł w decyzji wy łą cznie na nakazaniu dokonania zmian w 8 przedmiotowej Umowie, nie korzystaj ą c z innych instrumentów prawnych (np. nakazu publikacji niniejszej decyzji). W toku prowadzonego post ę powania, z dniem 20.04.2007 r. zosta ł a uchylona ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, na podstawie której wszcz ę te zosta ł o niniejsze post ę powanie administracyjne. W jej miejsce wesz ł a ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 3126). Przepisy przej ś ciowe, zawarte w art. 131 nowej ustawy stanowi ą , ż e do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji (…) z dnia 15 grudnia 2000 r. i nie zako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie tej ż e ustawy, stosuje si ę przepisy dotychczasowe. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (…), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od decyzji Prezesa UOKiK przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa UOKiK - Delegatura w Lublinie. Otrzymuje: D. L. Przedsi ę biorstwo Handlowo- Us ł ugowe „SAT-MONT” Zamo ść 9