RKT-52/2007

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 05. 11. 2007r. RKT – 61 – 29/07/AD DECYZJA Nr RKT - 52/2007 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Henrykowi G. prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Jota – Net Henryk G., ul. (...) Gliwice, w toku którego zosta ł o uprawdopodobnione, ż e ww. przedsi ę biorca stosuje praktyki, polegaj ą ce na : 1. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Jota zastrzega sobie prawo do zmiany Regulaminu udost ę pniania sieci Internet. Zmiany takie nie s ą traktowane jako zmiany warunków niniejszej umowy, a Zleceniodawca zostanie o nich powiadomiony w okresie minimum 30 dni przed dat ą ich wej ś cia w ż ycie. (...) ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Strony maj ą prawo ewentualnego pisemnego wypowiedzenia warunków umowy z zachowaniem trzymiesi ę cznego terminu wypowiedzenia. Je ś li jednak zleceniodawca wypowiada umow ę w okresie trwania umowy na czas okre ś lony zostanie obci ąż ony kar ą w wysoko ś ci 200z ł ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 3. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 1 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Strony maj ą prawo ewentualnego pisemnego wypowiedzenia warunków umowy z zachowaniem trzymiesi ę cznego terminu wypowiedzenia. Je ś li jednak zleceniodawca wypowiada umow ę w okresie trwania umowy na czas okre ś lony zostanie obci ąż ony kar ą w wysoko ś ci 300 z ł netto ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 4. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Zleceniodawca nie jest uprawniony do zg ł aszania jakichkolwiek roszcze ń w stosunku do Jota z tytu ł u uiszczonych op ł at ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 5. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Strony ustalaj ą , ż e s ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrzenia sporu b ę dzie S ą d Rejonowy w Zabrzu ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 6. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ W przypadku, gdy urz ą dzenia nie dzia ł aj ą poprawnie przez czas d ł u ż szy ni ż mowa w pkt. 2 ust. 2 odpowiedzialno ść Jota jest ograniczona do bonifikaty ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 7. naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez niezawieranie w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu informacji na temat trybu post ę powania reklamacyjnego, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 8. naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez niezawieranie w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu informacji na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 9. naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez oznaczanie cen ś wiadczonych us ł ug w sposób sprzeczny z § 10 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y 2 (Dz. U. Nr 99, poz. 894 ze zm.) w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, po przyj ę ciu zobowi ą zania Henryka G. do dor ę czenia konsumentom zmienionych regulaminów oraz umów, które zosta ł y przes ł ane w za łą czeniu do pisma z dnia 02. 08. 2007r. oraz pisma z dnia 14. 09. 2007r. nak ł ada si ę na Henryka G. obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania w terminie dwóch miesi ę cy od daty dor ę czenia niniejszej decyzji. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Henryka G., dzia ł aj ą cego pod nazw ą Jota – Net Henryk G., ul. (...) Gliwice, obowi ą zek z ł o ż enia w terminie trzech miesi ę cy od daty dor ę czenia niniejszej decyzji informacji o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania na ł o ż onego w punkcie I tej decyzji, przy czym sprawozdanie powinno zawiera ć : a/ informacj ę na temat, ile umów z konsumentami zawartych przed wprowadzeniem w ż ycie zmienionych wzorców umowy wymaga ł o zmiany, b/ informacj ę , na temat, do ilu konsumentów, o których mowa w punkcie a/ przes ł ano zmienione wzorce umowy, tj. regulamin i wzory umów. Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e Prezesem Urz ę du) przeprowadzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt RKT-402- 03/07/AD) w sprawie dzia ł alno ś ci Henryka G. (zwanego dalej tak ż e przedsi ę biorc ą ), w toku którego powzi ę to podejrzenie, ż e mo ż e on stosowa ć praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów wskazane w sentencji tej decyzji. W zwi ą zku z powy ż szym, postanowieniem nr 1 z dnia 20. 07. 2007r. (dowód: karty nr 1 - 2) wszcz ę to z urz ę du niniejsze post ę powanie. W poczet dowodów zaliczono dokumenty rejestrowe zgromadzone w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego (dowód: karty nr 11 – 12, 16 – 18), wzory umów stosowane przez przedsi ę biorc ę przy zawieraniu umów z konsumentami (dowód: karty nr 19 – 20) oraz umowy faktycznie zawarte z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 21 – 32). W toku prowadzonych czynno ś ci, w pi ś mie z dnia 02. 08. 2007r. (dowód: karty nr 33 – 34) przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do podj ę cia dzia ł a ń maj ą cych na celu zaprzestanie narusze ń wskazanych w zawiadomieniu o wszcz ę ciu niniejszego post ę powania. O ś wiadczy ł on, ż e dzia ł ania te b ę d ą polega ć na modyfikacji zakwestionowanych postanowie ń wzorów umów i regulaminów. W zwi ą zku z tym w za łą czeniu przes ł ano Prezesowi Urz ę du umowy udost ę pniania internetu w pakiecie MINI (dowód: karty nr 35, 37, 39) oraz MAXI (dowód: karty nr 41, 43, 45) wraz z regulaminami (dowód: karty nr 36, 38, 40, 42, 44, 46). Przekazano równie ż wzory dotycz ą ce pakietu MINI (dowód: karty nr 47 – 48), pakietu MAXX (dowód: karty nr 49 – 50), jak i dwóch nowych pakietów wraz z regulaminami, czyli pakietu MAXI (dowód: karty nr 51 – 52) i pakietu 128 (dowód: karty nr 53 – 54). Przedsi ę biorca poinformowa ł , ż e zmienione wzorce s ą wykorzystywane przy zawieraniu z konsumentami umów o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu od dnia 01. 08. 2007r. Ponadto o ś wiadczy ł on, ż e w terminie dwóch miesi ę cy aneksy zawieraj ą ce zmienione zapisy wraz z nowymi regulaminami oraz pouczeniem o mo ż liwo ś ci odst ą pienia od umowy w przypadku braku akceptacji zmian zostan ą przes ł ane wszystkim dotychczasowym klientom (dowód: karty nr 33 – 34). Przedsi ę biorca przes ł a ł te ż zeznanie o wysoko ś ci osi ą gni ę tego w 2006r. dochodu (dowód: karty nr 56 – 59). W pi ś mie z dnia 14. 09. 2007r. (dowód: karta nr 64) poinformowano Prezesa Urz ę du o kolejnej zmianie regulaminu w zakresie dotycz ą cym zapisów zawieraj ą cych informacje na 3 temat trybu reklamacyjnego. Przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , ż e regulamin ten jest stosowany od dnia 14. 09. 2007r., co udokumentowa ł przedstawiaj ą c umow ę zawart ą z konsumentem w tym terminie (dowód: karty nr 65 – 66). Zobowi ą za ł si ę on tak ż e do podj ę cia dzia ł a ń polegaj ą cych na modyfikacji postanowie ń regulaminów, którymi s ą zwi ą zani konsumenci, z którymi zawarto umowy przed wprowadzeniem do obrotu najnowszego regulaminu, co ma nast ą pi ć w terminie dwóch miesi ę cy (dowód: karta nr 64). Pismem z dnia 20. 09. 2007r. zawiadomiono przedsi ę biorc ę o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego (dowód: karta nr 76), jednak ż e w wyznaczonym terminie przedsi ę biorca nie skorzysta ł z przys ł uguj ą cego mu uprawnienia do zapoznania si ę z aktami sprawy. W tych okoliczno ś ciach mo ż liwe sta ł o si ę zako ń czenie niniejszego post ę powania i wydanie tej decyzji. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Henryk G. prowadzi pod nazw ą Jota – Net Henryk G. dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej Prezydenta Miasta Gliwice pod numerem (...) (dowód: karta nr 16). W zakresie prowadzonej przez niego dzia ł alno ś ci zawiera on z konsumentami umowy dotycz ą ce ś wiadczenia na ich rzecz us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu (dowód: karty nr 16, 21 – 32, 35 – 46). Przy zawieraniu z konsumentami umów przedsi ę biorca pos ł uguje si ę obecnie” - wzorem umowy dla pakietu MAXX (dowód: karty nr 19 i 47), - wzorem umowy dla pakietu MINI (dowód: karty nr 20 i 49), - wzorem umowy dla pakietu MAXI (dowód: karta nr 51) oraz - wzorem umowy dla pakietu 128 (dowód: karta 53), jak i - Regulaminem udost ę pniania sieci Internet przez firm ę „JOTA” (dowód: karty nr 19 verte, 20 verte, 48, 50, 52, 54, zwanym dalej tak ż e regulaminem). W toku niniejszego post ę powania ustalono, ż e umowy zawarte w ramach pakietu MAXX (dowód: karty nr 19) zawieraj ą nast ę puj ą ce postanowienia: - § 7: „Jota zastrzega sobie prawo do zmiany Regulaminu udost ę pniania sieci Internet. Zmiany takie nie s ą traktowane jako zmiany warunków niniejszej umowy, a Zleceniodawca zostanie o nich powiadomiony w okresie minimum 30 dni przed dat ą ich wej ś cia w ż ycie. Wszystkie zmiany umowy wymagaj ą formy pisemnej pod rygorem niewa ż no ś ci”, - § 9: „Strony maj ą prawo ewentualnego pisemnego wypowiedzenia warunków umowy z zachowaniem trzymiesi ę cznego terminu wypowiedzenia. Je ś li jednak zleceniodawca wypowiada umow ę w okresie trwania umowy na czas okre ś lony zostanie obci ąż ony kar ą w wysoko ś ci 200 z ł ”, - § 16: „Zleceniodawca nie jest uprawniony do zg ł aszania jakichkolwiek roszcze ń w stosunku do Jota z tytu ł u uiszczonych op ł at”, - § 18 : „Strony ustalaj ą , ż e s ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrzenia sporu b ę dzie S ą d Rejonowy w Zabrzu”. Analogiczne zapisy zawieraj ą umowy dla pakietu MINI i pakietu MAXI (dowód: karty nr 20), gdy ż s ą to postanowienia o tej tre ś ci: - § 7: „Jota zastrzega sobie prawo do zmiany Regulaminu udost ę pniania sieci Internet. Zmiany takie nie s ą traktowane jako zmiany warunków niniejszej umowy, a Zleceniodawca zostanie o nich powiadomiony w okresie minimum 30 dni przed dat ą ich wej ś cia w ż ycie. (...)”, - § 9: „Strony maj ą prawo ewentualnego pisemnego wypowiedzenia warunków umowy z zachowaniem trzymiesi ę cznego terminu wypowiedzenia. Je ś li jednak zleceniodawca wypowiada umow ę w okresie trwania umowy na czas okre ś lony zostanie obci ąż ony kar ą w wysoko ś ci 300 z ł netto”, 4 - § 15: „Z leceniodawca nie jest uprawniony do zg ł aszania jakichkolwiek roszcze ń w stosunku do Jota z tytu ł u uiszczonych op ł at”, - § 17: „„Strony ustalaj ą , ż e s ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrzenia sporu b ę dzie S ą d Rejonowy w Zabrzu”. Okoliczno ść stosowania ww. postanowie ń w obrocie konsumenckim potwierdzono gromadz ą c umowy faktycznie zawarte z konsumentami z wykorzystaniem wzorów umów dotycz ą cych pakietu MAXX, MINI i MAXI (dowód: karty nr 21, 23, 25, 27, 29, 31, 39, 43, 45). Przedsi ę biorca stosuje tak ż e regulamin, którego analiza wykaza ł a, ż e w § 2 ust. 3 zawiera ona nast ę puj ą ce postanowienie: „W przypadku, gdy urz ą dzenia nie dzia ł aj ą poprawnie przez czas d ł u ż szy ni ż mowa w pkt. 2 ust. 2 odpowiedzialno ść Jota jest ograniczona do bonifikaty” (dowód: karty nr 19 verte, 20 verte, 22, 24, 26, 28, 30, 32). Analiza ww. dokumentów wykaza ł a te ż , ż e nie zamieszczono w nich nale ż ytych informacji na temat trybu post ę powania reklamacyjnego oraz mo ż liwo ś ci rozwi ą zania ewentualnych sporów powsta ł ych na tle umowy w drodze mediacji lub przed s ą dem polubownym. W cenniku zamieszczonym w regulaminie wskazano, ż e podane ceny nie zawieraj ą podatku VAT. W toku post ę powania przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , ż e zmodyfikowa ł kwestionowane zapisy, jak i uzupe ł ni ł wykorzystywane w obrocie wzorce o wskazane przez Prezesa Urz ę du informacje (dowód: karta nr 33). Wzory umów i regulamin w nowym brzmieniu obowi ą zuj ą od 01. 08. 2007r., gdy ż od tej daty s ą przedk ł adane konsumentom, z którymi s ą podpisywane nowe umowy o ś wiadczenie us ł ug teleinformatycznych. Jednocze ś nie przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do przes ł ania dotychczasowym klientom aneksów obejmuj ą cych ni ż ej opisane zmiany w terminie dwóch miesi ę cy (dowód: karty nr 33 – 34) wraz z informacj ą o mo ż liwo ś ci odst ą pienia od umowy w przypadku braku ich akceptacji. Przedsi ę biorca przes ł a ł zmieniony wzór umowy dla pakietu MAXX (dowód: karta nr 49), który zawiera nast ę puj ą ce unormowania: - § 7 ust. 1 : „Jota zastrzega sobie prawo do zmiany Regulaminu udost ę pniania sieci Internet. W przypadku zmiany Regulaminu, Jota zobowi ą zuje si ę do powiadomienia o tym fakcie Zleceniodawc ę z wyprzedzeniem jednego okresu rozliczeniowego. W przypadku braku akceptacji zmian Regulaminu przez Zleceniodawc ę ma on prawo wypowiedzie ć umow ę z zachowaniem trzymiesi ę cznego okresu wypowiedzenia, a Jota nie przys ł uguje roszczenie odszkodowawcze. W okresie wypowiedzenia Zleceniodawc ę obowi ą zuj ą dotychczasowe postanowienia Regulaminu.”, - § 9: „Strony maj ą prawo ewentualnego pisemnego wypowiedzenia warunków umowy z zachowaniem trzymiesi ę cznego terminu wypowiedzenia”. § 16 w brzmieniu przywo ł anym na poprzedniej stronie zosta ł ca ł kowicie wyeliminowany. Wcze ś niejszemu § 18 nadano numer § 17 i nadano mu nast ę puj ą c ą tre ść : „ W przypadku powstania sporu na tle stosowania niniejszej umowy, strony dopuszczaj ą rozwi ą zanie go w drodze mediacji, lub poddania pod rozstrzygni ę cie s ą dowi polubownemu. Powy ż sze nie wy łą cza mo ż liwo ś ci dochodzenia roszcze ń przed w ł a ś ciwym miejscowo i rzeczowo s ą dem powszechnym ”. Analogiczne zmiany wprowadzono do wzoru umowy dla pakietu MINI, w wyniku czego modyfikacji uleg ł § 7 i 9 tego wzorca. Usuni ę to tak ż e § 15 wzoru umowy dla pakietu MINI w pierwotnym brzmieniu. Wcze ś niejszemu § 17 nadano numer 16 oraz tre ść identyczn ą z tre ś ci ą postanowienia § 17 wzoru umowy dla pakietu MAXX (dowód: karta nr 47). Zmiany w tym zakresie poczyniono te ż we wzorze umowy wykorzystywanym przy zawieraniu 5 z konsumentami umów w ramach pakietu MAXI (dowód: karta nr 51). W nowo wprowadzanym wzorcu dla pakietu 128 badane kwestie zosta ł y unormowane tak jak w ww. trzech zmodyfikowanych wzorach umów (dowód: karta nr 53). Przedsi ę biorca zmodyfikowa ł równie ż stosowany przez niego regulamin, który jest identyczny w przypadku umów wszystkich rodzajów (dowód: karty nr 48, 50, 52, 54). W wyniku tego § 2 ust. 3 nadano poni ż sz ą tre ść : „ Zleceniodawca ma prawo do zg ł aszania do Jota reklamacji w formie pisemnej lub mailowej w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi, jak równie ż nieprawid ł owego rozliczenia us ł ugi. Reklamacje mog ą by ć wnoszone w terminie 30 dni od zdarzenia stanowi ą cego przyczyn ę reklamacji i powinny by ć rozpoznane przez Jota w terminie 1 miesi ą ca od jej wniesienia. Odpowied ź na reklamacj ę zostanie przes ł ana w formie pisemnej i mailowej ”. W regulaminie dodano informacj ę , ż e wymienione ceny nie zawieraj ą podatku VAT w wysoko ś ci 22 % (dowód: karty nr 36, 38, 42, 48, 50, 52, 54). Przedsi ę biorca przes ł a ł te ż umowy z konsumentami z dnia 01. 08. 2007r. zbie ż ne w swej tre ś ci z przed ł o ż onym wzorcem umowy dla pakietu MINI (dowód: karty nr 35, 37) oraz dla pakietu MAXI (dowód: karta nr 41). Wszystkie badane umowy, bez wzgl ę du na to, jakiego pakietu dotycz ą , obejmuj ą identyczne uregulowania w zakresie, jakiego dotyczy niniejsze post ę powanie. Jednakowy jest równie ż termin wprowadzenia w ż ycie zmodyfikowanych wzorców, od kiedy s ą one przedk ł adane konsumentom do podpisu. Jak wskazano powy ż ej zmienione wzorce umowy s ą stosowane od dnia 01. 08. 2007r. Kolejn ą zmian ę wprowadzono dnia 14. 09. 2007r., kiedy to po raz pierwszy przy zawieraniu umowy o ś wiadczenie us ł ug na zasadach okre ś lonych w pakiecie MAXI zastosowano regulamin, w którym zawarto nast ę puj ą c ą regulacj ę odnosz ą c ą si ę do trybu reklamacyjnego: „ Zleceniodawca ma prawo do zg ł oszenia do Jota reklamacji w formie pisemnej, telefonicznej [w godzinach do 10 do 15 w dni robocze na nr telefonu 032 271 45 78] lub mailowej w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi, jak równie ż nieprawid ł owego rozliczenia us ł ugi. Reklamacja winna zawiera ć dane Zleceniodawcy, okre ś lenie przedmiotu reklamacji, przedstawienie okoliczno ś ci uzasadniaj ą cych reklamacj ę , wysoko ść żą danej kwoty odszkodowania lub innej nale ż no ś ci, numer konta bankowego lub adres w ł a ś ciwy do wp ł aty odszkodowania lub innej nale ż no ś ci albo wniosek o ich zaliczenie na poczet przysz ł ych nale ż no ś ci, podpis reklamuj ą cego. W przypadku, gdy reklamacja nie spe ł nia powy ż szych warunków, Jota wzywa reklamuj ą cego do ich uzupe ł nienia zakre ś laj ą c termin 7 dni. Po bezskutecznym up ł ywie terminu Jota pozostawia reklamacj ę bez rozpoznania. Jota w terminie 14 dni potwierdza pisemnie przyj ę cie reklamacji. Reklamacja mo ż e by ć z ł o ż ona w terminie 12 miesi ę cy od ostatniego dnia okresu rozliczeniowego, w którym zako ń czy ł a si ę przerwa w ś wiadczeniu us ł ugi, lub od dnia w którym us ł uga zosta ł a nienale ż ycie wykonana, lub od dnia dor ę czenia faktury VAT zawieraj ą cej nieprawid ł owe obliczenie nale ż no ś ci. Jota w terminie 30 dni od dnia z ł o ż enia reklamacji udziela na ni ą pisemnej odpowiedzi zawieraj ą cej: wskazanie podstawy prawnej, rozstrzygni ę cie, okre ś lenie kwoty, terminu i sposobu wyp ł aty odszkodowania, pouczenie o mo ż liwo ś ci dalszego dochodzenia roszcze ń i podpis. W przypadku odmowy uznania reklamacji odpowied ź Jota zostanie wys ł ana przesy ł ka polecon ą i zawiera ć b ę dzie uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji ” (dowód: karty nr 66, 71 – 74). Przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę w pi ś mie z dnia 14. 09. 2007r. do wprowadzenia powy ż szej regulacji do wszystkich umów z konsumentami w terminie dwóch miesi ę cy (dowód: karta nr 64). 6 W toku niniejszego post ę powania Henryk G. z ł o ż y ł informacj ę o wysoko ś ci osi ą gni ę tego przez niego w 2006r. dochodu (dowód: karty nr 56 - 59). Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Do umów o ś wiadczenie us ł ug teleinformatycznych w zakresie dost ę pu do internetu stosuje si ę przepisy ustawy Prawo telekomunikacyjne i rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 pa ź dziernika 2004r. w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226, poz. 2291, zwanego dalej tak ż e rozporz ą dzeniem w sprawie sk ł adania reklamacji). Postanowienia umów ww. rodzaju nie mog ą zawiera ć postanowie ń sprzecznych z przywo ł anymi aktami prawnymi, a jednocze ś nie powinny zawiera ć wszystkie elementy wymagane ustaw ą , tj. musz ą zawiera ć nale ż yty zakres informacji, do przekazania których przedsi ę biorcy s ą zobowi ą zani z mocy prawa. Tak jak wszelkie umowy zawierane z konsumentami, umowy dotycz ą ce us ł ug telekomunikacyjnych nie mog ą te ż zawiera ć klauzul niezgodnych z przepisami o niedozwolonych postanowieniach umownych, unormowanie czego znajduje si ę w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., zwanej dalej tak ż e Kc). Zachowania przedsi ę biorców sprzeczne z regulacjami ww. aktów prawnych kwalifikowane jako bezprawne, je ś li godz ą w zbiorowe interesy konsumentów mog ą zosta ć uznane za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, o jakich mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dla stwierdzenia naruszenia przywo ł anego powy ż ej przepisu prawa musz ą kumulatywnie zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - okre ś lone zachowanie przedsi ę biorcy musi by ć bezprawne, - zachowanie to musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Zachowanie nale ż y oceni ć jako bezprawne, gdy przedsi ę biorca podejmuje dzia ł ania sprzeczne z ustaw ą lub nie wykonuje obowi ą zków, które na nim ci ążą . Przyk ł ad takiego zachowania mo ż e stanowi ć pos ł ugiwanie si ę w obrocie konsumenckim postanowieniami umownymi uznanymi za niedozwolone przez s ą d, zasadniczo S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e SOKiK) i wpisanymi do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone (zwanego dalej tak ż e rejestrem). Druga z przes ł anek jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowo ś ci. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy ogó ł u konsumentów, interesy nieograniczonej liczby podmiotów, których nie da si ę zidentyfikowa ć , interesy konsumentów, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Dzia ł ania oparte na przepisach niniejszej ustawy s ą zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowo ś ci, a nie wprost poszczególnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzgl ę dny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urz ę du do rozstrzygni ę cia okre ś lonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane dzia ł ania godz ą w interesy ogólnospo ł eczne i dotykaj ą szerokiego kr ę gu uczestników rynku i poprzez to powoduj ą zaburzenia w jego prawid ł owym funkcjonowaniu. Uwzgl ę dniaj ą c charakter praktyk opisanych w niniejszej decyzji nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w rozwa ż anej sprawie przes ł anka naruszenia interesu publicznoprawnego sformu ł owana w art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona, co przes ą dzi ł o o tym, ż e Prezes Urz ę du posiada kompetencj ę do prowadzenia dzia ł a ń 7 w niniejszej sprawie i wydania tej decyzji. Badane praktyki przedsi ę biorcy, które opisano szczegó ł owo poni ż ej, godz ą w interesy nie tylko poszczególnych osób, ale przede wszystkim w interesy ogó ł u konsumentów, ca ł ej ich zbiorowo ś ci. Niekorzystne skutki prowadzonych przez przedsi ę biorc ę dzia ł a ń maj ą wp ł yw na szerok ą grup ę konsumentów, którzy zawarli z nimi umowy. Stanowi ą one zagro ż enie tak ż e dla wszystkich tych konsumentów, którzy potencjalnie mog ą sta ć si ę jego kontrahentami. Zachowania przedsi ę biorcy oddzia ł uj ą lub mog ą oddzia ł ywa ć na nieoznaczon ą grup ę osób, której sk ł ad ulega systematycznym zmianom. Potencjalnie ka ż dy mo ż e bowiem zawrze ć umow ę dotycz ą c ą ś wiadczenia us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu, co nara ż a szerok ą rzesz ę podmiotów na niekorzystne konsekwencje wymierzonych przeciwko nim praktyk. Doda ć nale ż y, ż e zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, je ż eli praktyki te wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć skutki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia, ż e dana praktyka godzi w zbiorowe interesy konsumentów wystarczaj ą ce jest wi ę c wykazanie, ż e potencjalnie istnia ł o zagro ż enie naruszenia interesów w skutek np. zastosowania okre ś lonego postanowienia w umowach z konsumentami w przypadku zaistnienia okre ś lonych okoliczno ś ci. Zagadnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów nie b ę dzie oddzielnie poruszane przy poszczególnych praktykach wymienionych w pkt. I 1 - 9 przedmiotowej decyzji, gdy ż w przypadku wszystkich praktyk kwestia ta kszta ł tuje si ę identycznie, co uzasadnia odniesienie si ę do niniejszego problemu łą cznie w tym miejscu. We wszystkich przypadkach rozwa ż ane zachowania przedsi ę biorcy dotyka ł y zbiorowych interesów konsumentów. 1. Niniejsze post ę powanie wszcz ę to pod zarzutem stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzoru umowy, które zosta ł o uznane za niedozwolone, a nast ę pnie wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, które ma nast ę puj ą ce brzmienie: „Jota zastrzega sobie prawo do zmiany Regulaminu udost ę pniania sieci Internet. Zmiany takie nie s ą traktowane jako zmiany warunków niniejszej umowy, a Zleceniodawca zostanie o nich powiadomiony w okresie minimum 30 dni przed dat ą ich wej ś cia w ż ycie. (...) ”. Na mocy powy ż szego postanowienia przedsi ę biorca dopuszcza mo ż liwo ść zmiany przez niego regulaminu stanowi ą cego cz ęść umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych przy zastrze ż eniu, ż e zmiana taka nie jest traktowana jako zmiana warunków umowy. Zauwa ż y ć warto, ż e sam przedsi ę biorca traktuje regulamin jako cz ęść umowy wskazuj ą c w § 14 umów dla pakietu MAXX oraz w § 13 umów dla pakietu MINI oraz MAXI (dowód: karty nr 19 – 31, 43, 45), ż e konsument podpisuj ą c umow ę akceptuje postanowienia za łą czników do tej umowy, w tym regulaminu. Jedynym warunkiem, jaki musi zosta ć spe ł niony, aby zmodyfikowany regulamin zacz ął obowi ą zywa ć , jest w niniejszym przypadku powiadomienie konsumenta o planowanej zmianie. Istotne jest to, ż e w dalszej cz ęś ci kwestionowanego zapisu zaznaczono, ż e zmiany umowy wymagaj ą formy pisemnej. Stwierdzaj ą c, ż e zmiana regulaminu nie stanowi zmiany umowy faktycznie wy łą czono w tym zakresie obowi ą zek zachowania formy pisemnej. Zgodnie z przepisami Prawa telekomunikacyjnego w zakresie dotycz ą cym regulaminów stosowanych przez przedsi ę biorców telekomunikacyjnych, jak i Kodeksu cywilnego w zakresie odnosz ą cym si ę do wzorców umowy, zmiana regulaminu jest dopuszczalna. Istotne s ą jednak zasady, jakie rz ą dz ą zmian ą , a tryb przyj ę ty przez przedsi ę biorc ę musi by ć zgodny z regulacjami wynikaj ą cymi z przywo ł anych aktów prawnych. Stosownie do art. 59 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego dostawca publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych jest obowi ą zany do nieodp ł atnego dostarczenia abonentowi regulaminu 8 wraz z umow ą o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych. Zgodnie z art. 59 ust. 2 ww. ustawy na dostawcy us ł ug ci ąż y obowi ą zek powiadamiania abonenta o ka ż dej zmianie regulaminu, przy czym odbiorca us ł ug musi zosta ć poinformowany o mo ż liwo ś ci wypowiedzenia umowy w zwi ą zku z planowan ą zmian ą , w przypadku braku jej akceptacji. Przepisy te nale ż y interpretowa ć łą cznie z regulacjami wynikaj ą cymi z Kodeksu cywilnego, który w art. 384 1 stanowi, ż e wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ci ą g ł ym, z czym mamy do czynienia w rozwa ż anym przypadku, wi ąż e drug ą stron ę , je ż eli zosta ł y zachowane wymagania okre ś lone w art. 384 Kc, a strona nie wypowiedzia ł a umowy w najbli ż szym terminie wypowiedzenia. Przywo ł any art. 384 § 1 Kc stanowi, ż e ustalony przez jedn ą ze stron wzorzec umowy, w szczególno ś ci ogólne warunki umów, wzory umów lub regulaminy wi ążą druga stron ę , je ż eli zosta ł y jej dor ę czone przy zawarciu umowy. Z powy ż szego wynika po pierwsze obowi ą zek dor ę czenia zmienionego regulaminu, a po drugie nakaz przyznania konsumentowi prawa wypowiedzenia umowy w przypadku, gdy planowane zmiany nie s ą przez niego akceptowane. W niniejszym przypadku stosowan ą przez przedsi ę biorc ę regulacj ę mo ż na by ł o uzna ć za niezgodn ą z przytoczonymi powy ż ej przepisami prawa okre ś laj ą cymi wymogi, jakie musz ą zosta ć zachowane przy zmianie regulaminu. W toku niniejszego post ę powania uprawdopodobniono równie ż okoliczno ść , ż e opisana klauzula stanowi niedozwolone postanowienie umowne, które zosta ł o wpisane do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du rejestru. Stosownie do art. 385 1 § 1 Kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Powy ż sze zastrze ż enie nie dotyczy postanowie ń okre ś laj ą cych g ł ówne ś wiadczenia stron, w tym cen ę lub wynagrodzenie, je ż eli zosta ł y sformu ł owane w sposób jednoznaczny. Kwestionowane w tym punkcie postanowienie nosi znamiona klauzuli niezgodnej z ww. przepisem prawa. Kwestionowany zapis jest równie ż podobny do regulacji wymienionej w rejestrze pod numerem 1183 , której tre ść jest nast ę puj ą ca: „NetArt zastrzega sobie prawo zmiany Regulaminu. Zmiany te obowi ą zuj ą od chwili udost ę pnienia nowej wersji Regulaminu na stronach WWW NetArt. Ponadto warunki ś wiadczenia us ł ugi mog ą ulec zmianie w razie zmiany regulaminu ś wiadczenia us ł ug przez wspó ł pracuj ą cych Rejestratorów domen ”. Niniejsza klauzula zosta ł a uznana za abuzywn ą na mocy wyroku SOKiK z dnia 23 pa ź dziernika 2006r. (sygn. akt XVII AmC 141/05). W przypadku obu porównywanych klauzul okre ś lono nieprawid ł owy tryb wprowadzania nowych unormowa ń regulaminowych. W obliczu tego, ż e oceniane dzia ł anie przedsi ę biorcy oddzia ł uje na szerok ą i nieoznaczon ą grup ę konsumentów nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e dosz ł o do uprawdopodobnienia naruszenia w rozwa ż anym przypadku art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W czasie trwania niniejszego post ę powania przedsi ę biorca przedstawi ł nowe wzorce umów dla pakietu MAXX (dowód: karty nr 49 i 69), pakiet MINI (dowód: karty nr 47 i 70), pakietu MAXI (dowód: karta nr 68) i pakietu 128 (dowód: karta nr 67), w których rozwa ż an ą kwestie unormowano w nast ę puj ą cy sposób: „ Jota zastrzega sobie prawo do zmiany Regulaminu udost ę pniania sieci Internet. W przypadku zmiany Regulaminu, Jota zobowi ą zuje si ę do powiadomienia o tym fakcie Zleceniodawc ę z wyprzedzeniem jednego okresu rozliczeniowego. W przypadku braku akceptacji zmian Regulaminu przez Zleceniodawc ę ma on prawo wypowiedzie ć umow ę z zachowaniem trzymiesi ę cznego okresu wypowiedzenia, a Jota nie przys ł uguje roszczenie odszkodowawcze. W okresie wypowiedzenia Zleceniodawc ę obowi ą zuj ą dotychczasowe postanowienia Regulaminu”. Nowa regulacja jest stosowana od dnia 01. 08. 2007r. w umowach nowo zawieranych. Jednocze ś nie przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do jej wprowadzenia do umów ju ż obowi ą zuj ą cych. Maj ą c na uwadze wszystkie okoliczno ś ci niniejszej sprawy Prezes Urz ę du 9 zdecydowa ł o skorzystaniu z mo ż liwo ś ci, jak ą daje art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i na ł o ż y ł na przedsi ę biorc ę obowi ą zek wykonania przyj ę tego przez niego zobowi ą zania w ww. zakresie. 2. Kolejny z zarzutów dotyczy stosowania przez przedsi ę biorc ę w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug na zasadach okre ś lonych w pakiecie MAXX nast ę puj ą cego postanowienia umownego: „ Strony maj ą prawo ewentualnego pisemnego wypowiedzenia warunków umowy z zachowaniem trzymiesi ę cznego terminu wypowiedzenia. Je ś li jednak zleceniodawca wypowiada umow ę w okresie trwania umowy na czas okre ś lony zostanie obci ąż ony kar ą w wysoko ś ci 200z ł ”. Zapis ten pochodzi z umów, które pierwotnie s ą zawierane na czas okre ś lony, a nast ę pnie mog ą ulec przed ł u ż eniu na czas nieokre ś lony. Na mocy ww. klauzuli, je ś li w terminie obowi ą zywania umowy na czas oznaczony konsument wypowie j ą , jest on zobowi ą zany do zap ł aty kary umownej w wysoko ś ci 200 z ł . Przedsi ę biorca nie wykaza ł , ż e kara tej wysoko ś ci jest skorelowana z przyznan ą konsumentowi ulg ą . Stosownie do art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego w przypadku zawarcia umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych zwi ą zanego z ulg ą przyznan ą abonentowi, roszczenie z tytu ł u jednostronnego rozwi ą zania umowy przez abonenta przed up ł ywem terminu ustalonego w umowie nie mo ż e przekroczy ć okre ś lonej w umowie równowarto ś ci ulgi przyznanej abonentowi. Przy dokonywaniu oceny praktyki polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę w umowach z konsumentami ww. postanowieniem nale ż y równie ż uwzgl ę dni ć tre ść postanowienia uznanego za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK Z dnia 26 maja 2004r. (sygn. akt XVII Amc 7/03) i wpisanego do rejestru pod numerem 710: „ Abonent, który przy zawarciu umowy, w ramach akcji promocyjnej otrzyma ł do u ż ywania anten ę satelitarn ą w wypadku, gdy po up ł ywie pierwszego 12-miesi ę cznego okresu umowy zawartej na okres 12 miesi ę cy nie przed ł u ż y umowy na kolejny okres 12 miesi ę cy albo, je ż eli rozwi ąż e umow ę przed up ł ywem tego kolejnego okresu, zobowi ą zany b ę dzie do zap ł aty na rzecz operatora Cyfry+ tytu ł em kary umownej, kwoty 100 (sto) z ł otych ”. Na mocy przedmiotowej klauzuli zastrze ż ono obowi ą zek zap ł aty przez konsumenta rozwi ą zuj ą cego umow ę przed up ł ywem terminu, na jaki j ą zawarto, kary umownej w wysoko ś ci 100 z ł . Kara okre ś lona w badanej sprawie dwukrotnie przewy ż sza t ę z klauzuli uznanej za niedozwolon ą . Podkre ś li ć te ż trzeba to, ż e w obu porównywanych klauzulach wy łą cznie na konsumentów na ł o ż ono obowi ą zek zap ł aty kar umownych w sytuacji, gdy dochodzi do wypowiedzenia umowy przed up ł ywem terminu jej obowi ą zywania. Wobec tego w obu przypadkach mamy do czynienia z naruszeniem art. 385 1 § 1 Kc, jak i z naruszeniem art. 385 3 pkt 16 Kc. Maj ą c na wzgl ę dzie wszystkie ww. okoliczno ś ci nale ż a ł o uzna ć , ż e w rozwa ż anym przypadku zosta ł o uprawdopodobnione stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, której dotyczy ten punkt decyzji. W toku niniejszego post ę powania przedsi ę biorca udokumentowa ł , ż e sporny zapis zosta ł wyeliminowany ze stosowanego przez niego wzoru umowy. Równocze ś nie przedsi ę biorca z ł o ż y ł zobowi ą zanie do zaniechania stosowania ww. praktyki w odniesieniu do umów ju ż obowi ą zuj ą cych, które to Prezes Urz ę du postanowi ł przyj ąć . W zwi ą zku z tym nak ł ada si ę na przedsi ę biorc ę obowi ą zek wykonania zobowi ą zania do zaniechania stosowania niniejszej praktyki w ten sposób, ż e zmianie ulegn ą umowy zawarte z konsumentami przed terminem wprowadzenia w ż ycie zmodyfikowanego wzoru. 3. Podobna do praktyki opisanej w punkcie poprzednim jest praktyka polegaj ą ca na pos ł ugiwaniu si ę w umowach z konsumentami nast ę puj ą cym postanowieniem umownym pochodz ą cym z umów o ś wiadczenie us ł ug teleinformatycznych okre ś lonych w pakiecie MINI i MAXI: „ Strony maj ą prawo ewentualnego pisemnego wypowiedzenia warunków 10 umowy z zachowaniem trzymiesi ę cznego terminu wypowiedzenia. Je ś li jednak zleceniodawca wypowiada umow ę w okresie trwania umowy na czas okre ś lony zostanie obci ąż ony kar ą w wysoko ś ci 300 z ł netto ”. W zwi ą zku z tym, ż e stosuj ą c przedmiotow ą klauzul ę przedsi ę biorca godzi ł w te same przepisy prawa, które przywo ł ano w odniesieniu do praktyki wskazanej w punkcie I 2 tej decyzji, w tym miejscu nale ż y odwo ł a ć si ę do uzasadnienia praktyki opisanej w tamtym punkcie. Jedyna ró ż nica dotyczy wysoko ś ci zastrze ż onej kary umownej, przy czym w niniejszym przypadku kara ta jest jeszcze wy ż sza i wynosi 300 z ł . Obowi ą zuj ą ca konstrukcja jest jednak analogiczna. Tak ż e i w tym wypadku nale ż a ł o zatem uzna ć za uprawdopodobnione stosowanie przez przedsi ę biorc ę niezgodnej z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Równie ż w niniejszym przypadku przedsi ę biorca wyeliminowa ł kwestionowany zapis ze stosowanych przez niego wzorów umowy, a w odniesieniu do umów zawartych przed modyfikacj ą , zobowi ą za ł si ę do ich zmiany, na co Prezes Urz ę du wyrazi ł zgod ę nak ł adaj ą c na przedsi ę biorc ę obowi ą zek wykonania niniejszego zobowi ą zania. 4. Niniejsze post ę powanie wszcz ę to w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez przedsi ę biorc ę bezprawnej praktyki polegaj ą cej na stosowaniu postanowienia wzorca umowy uznanego za niedozwolone i wpisanego do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du rejestru, którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Zleceniodawca nie jest uprawniony do zg ł aszania jakichkolwiek roszcze ń w stosunku do Jota z tytu ł u uiszczonych op ł at ”. Na mocy niniejszego postanowienia zastrze ż ono, ż e konsument korzystaj ą cy z us ł ug telekomunikacyjnych przedsi ę biorcy nie jest uprawniony do zg ł aszania jakichkolwiek roszcze ń w stosunku do przedsi ę biorcy zwi ą zanych z uiszczonymi wcze ś niej op ł atami. W tym miejscu zauwa ż y ć nale ż y, ż e pomimo zastosowanej przez przedsi ę biorc ę terminologii, umowa z której pochodzi kwestionowane postanowienie nie jest umow ą zlecenia, lecz umow ą o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych. Postanowienie to wy łą cza mo ż liwo ść dochodzenia zwrotu dokonanych wcze ś niej wp ł at. W zwi ą zku z trym uzasadnione by ł o postawienie zarzutu, ż e przedmiotowa klauzula jest niezgodna z art. 385 1 § 1 Kc i art. 385 3 pkt 13 Kc. Tre ść pierwszego z przywo ł anych przepisów przytoczono powy ż ej, natomiast stosownie do art. 385 3 pkt 13 Kc za niedozwolone uznaje si ę postanowienia, które przewiduj ą utrat ę prawa żą dania zwrotu ś wiadczenia konsumenta spe ł nionego wcze ś niej ni ż ś wiadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadaj ą , rozwi ą zuj ą lub odst ę puj ą od umowy. W niniejszym przypadku trzeba te ż uwzgl ę dni ć okoliczno ść , ż e na mocy wyroku SOKiK z dnia 31 stycznia 2005r. (sygn. akt XVII Amc 30/04) do rejestru pod numerem 4 11 wpisano nast ę puj ą c ą klauzul ę uznan ą za niedozwolon ą : „ Rezygnacja z us ł ug ISN nie uprawnia klienta/abonenta do ubiegania si ę o zwrot ca ł o ś ci lub nawet cz ęś ci op ł aconego a nie wykorzystanego abonamentu ”, a pod numerem 412 postanowienie o tre ś ci: „ Klient/abonent mo ż e w dowolnym czasie rozwi ą za ć umow ę o ś wiadczenie us ł ug internetowych godz ą c si ę jednocze ś nie na przepadek wniesionej op ł aty abonamentowej ”. Ró ż nice pomi ę dzy wszystkimi trzema postanowieniami maj ą charakter jedynie redakcyjny i nie dotycz ą istoty regulacji, wobec czego klauzule te mo ż na uzna ć za to ż same. Uwzgl ę dniaj ą c wszystkie przywo ł ane okoliczno ś ci nale ż y uzna ć za uprawdopodobnione stosowanie przez przedsi ę biorc ę niezgodnej z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z tym, ż e przedsi ę biorca zrezygnowa ł z pos ł ugiwania si ę sporn ą klauzul ą w nowo zawieranych umowach oraz zobowi ą za ł si ę do jej wyeliminowania z umów wcze ś niej zawartych z konsumentami, nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 4 sentencji niniejszej decyzji. 11 5. Kolejny z zarzutów dotyczy ł stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Podstaw ę do postawienia niniejszego zarzutu stanowi wykorzystywanie przez przedsi ę biorc ę w umowach z konsumentami nast ę puj ą cego postanowienia umownego: „Strony ustalaj ą , ż e s ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrzenia sporu b ę dzie S ą d Rejonowy w Zabrzu”. Niniejsze postanowienie jest niezgodne z art. 385 1 § 1 Kc i z art. 385 3 pkt 23 Kc. Tre ść przepisu art. 385 1 § 1 Kc przytoczono powy ż ej. Art. 385 3 pkt 23 Kc stanowi natomiast, ż e za niedozwolone uwa ż a si ę postanowienia, które wy łą czaj ą jurysdykcj ę s ą dów polskich lub poddaj ą spraw ę pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a tak ż e narzucaj ą rozpoznanie sprawy przez s ą d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy. W ł a ś ciwo ść miejscowa s ą du, który jest kompetentny do rozstrzygania sporów cywilnych, zosta ł a okre ś lona w przepisach Kodeks post ę powania cywilnego. Zasadniczo, zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy powództwo wytacza si ę przed s ą dem w ł a ś ciwym ze wzgl ę du na miejsce zamieszkania lub siedziby pozwanego. W rozwa ż anej sprawie, stosownie do tego przepisu, gdyby z powództwem wyst ę powa ł przeciwko konsumentowi przedsi ę biorca, musia ł by to zrobi ć przed s ą dem oznaczonym wedle miejsca zamieszkania konsumenta. Gdyby do s ą du wyst ą pi ł konsument, musia ł by uczyni ć to przed s ą dem wyznaczonym wed ł ug miejsca prowadzenia dzia ł alno ś ci przez przedsi ę biorc ę . Stosownie do art. 34 Kodeksu post ę powania cywilnego w sprawach o ustalenie istnienia umowy, jej wykonanie, rozwi ą zanie lub uniewa ż nienie, jak te ż o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy mo ż na wytoczy ć tak ż e przed s ą dem wyznaczonym wed ł ug miejsca wykonania umowy. Kwestionowany zapis umowny stanowi klauzul ę abuzywn ą ze wzgl ę du na to, ż e na jej mocy w ł a ś ciwy do rozstrzygania ewentualnych sporów jest s ą d zlokalizowany w Zabrzu, przy czym nie jest to nawet miejsce gdzie mie ś ci si ę zak ł ad g ł ówny przedsi ę biorcy, W mie ś cie tym przedsi ę biorca ś wiadczy jedynie cz ęść us ł ug na rzecz konsumentów. Na mocy zakwestionowanej klauzuli ograniczono mo ż liwo ść wyboru s ą du, który zgodnie z przepisami Kodeksu post ę powania cywilnego nale ż a ł oby uzna ć za w ł a ś ciwy do rozstrzygni ę cia sporu powsta ł ego na tle umowy. Dodatkowo podkre ś li ć trzeba, ż e za niezgodne z art. 385 3 pkt 23 Kc uznaje si ę postanowienia, które nie tylko wy łą czaj ą w ł a ś ciwo ść s ą du wyznaczonego wed ł ug przepisów Kodeksu post ę powania cywilnego w ogóle, ale te ż te, które ograniczaj ą zakres mo ż liwo ś ci przewidzianych w tej ustawie, w wyniku czego sytuacja konsumentów ulega pogorszeniu. W rozwa ż anej sprawie klauzula stosowana przez przedsi ę biorc ę mo ż e godzi ć w konsumentów w szczególno ś ci w ten sposób, ż e zostaje wy łą czona mo ż liwo ść wytoczenia powództwa przed s ą dem w ł a ś ciwym ze wzgl ę du na miejsce ich zamieszkania, a wi ę c w miejscu dla nich najbardziej dogodnym. Z uwagi na powy ż sze, zakwestionowane postanowienie jest niedozwolonym zapisem umownym. W niniejszym przypadku podwa ż ona przez Prezesa Urz ę du klauzula jest podobna do klauzul uznanych przez SOKiK za niedozwolone, w których za w ł a ś ciwy uznano s ą d w konkretnym mie ś cie. Postanowienia te wpisano nast ę pnie do rejestru pod numerami: 604, 637, 676. Jak podniesiono we wcze ś niejszej cz ęś ci uzasadnienia swoimi dzia ł aniami przedsi ę biorca móg ł godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wymaga uprawdopodobnienia stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, co te ż uczyniono w niniejszym przypadku. W czasie trwania niniejszego post ę powania przedsi ę biorca poinformowa ł o zmianie stosowanych przez niego wzorów umów polegaj ą cej na zast ą pieniu ww. niew ł a ś ciwego unormowania postanowieniem o nast ę puj ą cej tre ś ci: „ W przypadku powstania sporu na tle stosowania niniejszej umowy, strony dopuszczaj ą rozwi ą zanie go w drodze mediacji, lub poddania pod rozstrzygni ę cie s ą dowi polubownemu. Powy ż sze nie wy łą cza mo ż liwo ś ci 12 dochodzenia roszcze ń przed w ł a ś ciwym miejscowo i rzeczowo s ą dem powszechnym ”. Niniejsza regulacja jest stosowana przy zawieraniu nowych umów od dnia 02. 08. 2007r. Jednocze ś nie przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do wprowadzenia przedmiotowej regulacji do umów, w których funkcjonuje unormowanie zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du. Akceptuj ą c sposób, w jaki przedsi ę biorca zamierza dostosowa ć swoje zachowanie do obowi ą zuj ą cych wymogów prawa, po uprawdopodobnieniu stosowania przez niego praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, nak ł ada si ę na przedsi ę biorc ę obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania. 6. W ramach niniejszego post ę powania rozwa ż ono zarzut stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na stosowaniu w § 2 ust. 3 regulaminu nast ę puj ą cego postanowienia umownego, które jest podobne do klauzul uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru: „ W przypadku, gdy urz ą dzenia nie dzia ł aj ą poprawnie przez czas d ł u ż szy ni ż mowa w pkt. 2 ust. 2 odpowiedzialno ść Jota jest ograniczona do bonifikaty ”. Na mocy przedmiotowego postanowienia przedsi ę biorca ogranicza swoj ą odpowiedzialno ść za nienale ż yte wykonanie umowy powodowane nieprawid ł ow ą prac ą jego urz ą dze ń . Stosownie do kwestionowanego zapisu odpowiedzialno ść zostaje ograniczona do wysoko ś ci upustu w cenie, przy czym wysoko ść tego upustu nie zosta ł a wyra ź nie okre ś lona. Z drugiej strony przedsi ę biorca ogranicza swoj ą odpowiedzialno ść w ten sposób, ż e czas, za jaki przys ł uguje obni ż enie ceny liczy si ę po up ł ywie 24 godzin od zg ł oszenia nieprawid ł owo ś ci. Z tego wynika, ż e nie odpowiada on za nieprawid ł owo ś ci, które wyst ą pi ł y przed zg ł oszeniem przez konsumenta wyst ą pienia nieprawid ł owo ś ci, a za te, które mia ł y miejsce po przyj ę ciu zg ł oszenia te ż nie odpowiada w pe ł nym wymiarze. W tym miejscu nale ż y odnie ść si ę do regulacji ustawy Prawo telekomunikacyjne w zakresie dotycz ą cym odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ug telekomunikacyjnych, czego dotyczy Dzia ł III, rozdzia ł 3. Stosownie do art. 104 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego do odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorców telekomunikacyjnych, do których zalicza si ę przedsi ę biorca, w sprawie dzia ł alno ś ci którego jest prowadzone niniejsze post ę powanie, za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ugi telekomunikacyjnej stosuje si ę przepisy Kodeksu cywilnego. W ś wietle powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorca jest obowi ą zany do naprawienia szkody wynik ł ej z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania, chyba ż e niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie jest nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które nie ponosi on odpowiedzialno ś ci. Nieuprawnione zatem jest ograniczanie odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorcy jedynie do równowarto ś ci kwoty, o jak ą obni ż a si ę abonament. Wobec tego uzasadnione jest stwierdzenie, ż e analizowana klauzula narusza art. 385 1 § 1 Kc, który stanowi, ż e postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Postanowienie to nosi tak ż e znamiona klauzuli niezgodnej z art. 385 3 pkt 2 Kc, w my ś l którego za niedozwolone uznaje si ę postanowienia umowne, które wy łą czaj ą lub istotnie ograniczaj ą odpowiedzialno ść wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy. Postanowienie to nale ż y te ż uzna ć za sprzeczne z art. 385 3 pkt 22 Kc, stosownie do którego za niedozwolone uznaje si ę postanowienia, które przewiduj ą obowi ą zek wykonania zobowi ą zania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania przez jego kontrahenta. W toku niniejszego post ę powania uwzgl ę dniono tre ść klauzul figuruj ą cych w rejestrze niedozwolonych postanowie ń umownych. Za podobne do kwestionowanej regulacji mo ż na uzna ć nast ę puj ą ce postanowienie uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 28 lipca 2005r. (sygn. akt Amc XVII 109/04): „W przypadku roszcze ń U ż ytkownika niezale ż nie od ich przedmiotu 13 i podstawy odpowiedzialno ść finansowa Dostawcy jest ograniczona do maksymalnej wysoko ś ci niewykorzystywanego abonamentu”, Na mocy klauzuli uznanej za niezgodn ą z prawem przez SOKiK konsument mo ż e żą da ć maksymalnie zwrotu nale ż no ś ci w wysoko ś ci niewykorzystanego abonamentu. W badanym przypadku analogicznie konsument mo ż e uzyska ć jedynie bonifikat ę , a wi ę c upust w wysoko ś ci nie przekraczaj ą cej wysoko ść abonamentu. Zwa ż y ć równie ż nale ż y na czasowe ograniczenie odpowiedzialno ś ci, które na gruncie Kodeksu cywilnego nie jest dopuszczalne. Wyraz temu da ł SOKiK w swoich wyrokach, na mocy których za niedozwolone uzna ł postanowienia, w których przedsi ę biorcy wy łą czali swoj ą odpowiedzialno ść za nieprawid ł owo ś ci trwaj ą ce krócej ni ż 2 lub 3 dni. S ą to postanowienia wpisane do rejestru pod numerami 207, 211, 406, 423, 500, 502 i 648. W tym miejscu w szczególno ś ci trzeba zwróci ć uwag ę na postanowienie uznane przez S ą d Apelacyjny w Warszawie za niedozwolone na mocy wyroku z dnia 25 pa ź dziernika 2006r. (sygn. akt VI ACa 431/06): „ Je ż eli przerwy w ś wiadczeniu Us ł ugi Radia i Telewizji Kablowej wyst ą pi ł y z wa ż nych przyczyn, a ich łą czny czas w Okresie Rozliczeniowym by ł krótszy od 48 godzin, rekompensata Abonentowi nie przys ł uguje ”. Stosownie do przywo ł anego postanowienia przedsi ę biorca przewiduje obowi ą zek spe ł nienia ś wiadczenia przez konsumenta w okresie obj ę tym wy łą czeniem, podczas gdy sam nie wykonuje ci ążą cego na nim wówczas zobowi ą zania. Maj ą c na uwadze fakt, ż e powy ż ej uprawdopodobniono okoliczno ść naruszenia przez przedsi ę biorc ę swym dzia ł aniem zbiorowych interesów konsumentów, za uprawdopodobnione nale ż y te ż uzna ć naruszenie w rozwa ż anym przypadku art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku niniejszego post ę powania przedsi ę biorca udokumentowa ł zmian ę stosowanego przez niego regulaminu polegaj ą c ą na wyeliminowaniu z niego powy ż ej zakwestionowanego unormowania. Zmodyfikowany regulamin wprowadzono w ż ycie z dniem 01. 08. 2007r., od kiedy to jest stosowany przy zawieraniu z konsumentami nowych umów. Jednocze ś nie przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do zaniechania stosowania opisanej praktyki poprzez wyeliminowanie nieprawid ł owej regulacji z obowi ą zuj ą cych umów z konsumentami. Maj ą c na wzgl ę dzie opisane okoliczno ś ci Prezes Urz ę du postanowi ł skorzysta ć z mo ż liwo ś ci, jak ą daje mu art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z tym przyj ę to zobowi ą zanie przedsi ę biorcy i na ł o ż ono na niego obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania w terminie okre ś lonym w pkt. II niniejszej decyzji. 7. W ramach niniejszego post ę powania postawiono przedsi ę biorcy zarzut naruszenia obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji na temat trybu post ę powania reklamacyjnego. Obowi ą zek zamieszczania informacji na ten temat zosta ł sformu ł owany w art. 56 ust. 3 pkt 7 Prawa telekomunikacyjnego, natomiast zgodnie z nakazem p ł yn ą cym z art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przekazywane konsumentom informacje powinny by ć rzetelne, prawdziwe i pe ł ne. Z poczynionych w toku niniejszego post ę powania ustale ń wynika, ż e umowy z konsumentami, zawierane z wykorzystaniem wzorów umowy dotycz ą cych pakietu MINI oraz pakietu MAXX i MAXI, jak i za łą czany do nich regulamin nie obejmowa ł y informacji na temat mo ż liwo ś ci wniesienia reklamacji oraz obowi ą zuj ą cego trybu post ę powania reklamacyjnego (dowód: karty nr 19 – 32, 43 - 46). Na ł o ż enie na przedsi ę biorców obowi ą zku tego rodzaju ma s ł u ż y ć zapewnieniu konsumentom ź ród ł a wiedzy na temat przys ł uguj ą cych im uprawnie ń , spoczywaj ą cych na nich obowi ą zków, które powinni dope ł ni ć , aby z ł o ż y ć prawnie skuteczn ą reklamacj ę , a tak ż e odpowiadaj ą cych im obowi ą zków i praw przedsi ę biorcy. Nie dostosowuj ą c si ę do nakazu p ł yn ą cego z art. 56 ust. 3 pkt 7 Prawa telekomunikacyjnego przedsi ę biorca pozbawia konsumentów wiedzy koniecznej do ich ś wiadomego i czynnego uczestniczenia w rynku, czym przyczynia si ę do pogorszenia, 14 os ł abienia ich sytuacji, a tym samym godzi w ich interesy. Jak wykazano powy ż ej w niniejszym przypadku zachowanie przedsi ę biorcy ma wp ł yw na zbiorowe interesy konsumentów. Z uwagi na to, ż e w zwi ą zku z wy ż ej opisanym bezprawnym zachowaniem przedsi ę biorcy dosz ł o do spe ł nienia wszystkich przes ł anek wymienionych w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e zachowanie to stanowi zakazan ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W czasie trwania niniejszego post ę powania przedsi ę biorca, w pi ś mie z dnia 02. 08. 2007r. (dowód: karta nr 33 – 34) , o ś wiadczy ł , ż e zmodyfikowa ł w rozwa ż anym zakresie stosowany przez niego regulamin dodaj ą c w § 2 ust. 3 do niego zapis o nast ę puj ą cej tre ś ci: „ Zleceniodawca ma prawo do zg ł aszania do Jota reklamacji w formie pisemnej lub mailowej w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi, jak równie ż nieprawid ł owego rozliczenia us ł ugi. Reklamacje mog ą by ć wnoszone w terminie 30 dni od zdarzenia stanowi ą cego przyczyn ę reklamacji i powinny by ć rozpoznane przez Jota w terminie 1 miesi ą ca od jej wniesienia. Odpowied ź na reklamacj ę zostanie przes ł ana w formie pisemnej lub mailowej ” (dowód: karty nr 48, 50, 52, 54). W tym miejscu nale ż y wskaza ć , ż e stosowana przez przedsi ę biorc ę regulacja, aby czyni ł a zado ść obowi ą zkowi p ł yn ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt. 7 Prawa telekomunikacyjnego, musi by ć zgodna z unormowaniami wynikaj ą cymi z rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjnej. Rozporz ą dzenie to okre ś la w § 2 elementy, jakie powinna zawiera ć reklamacja. W § 5 ww. rozporz ą dzenia wskazano, ż e reklamacja mo ż e by ć z ł o ż ona pisemnie, telefonicznie lub ustnie do protoko ł u, a tak ż e przy wykorzystaniu innych ś rodków porozumiewania si ę na odleg ł o ść , w tym drog ą elektroniczn ą , o ile nie stoj ą temu na przeszkodzie techniczne mo ż liwo ś ci. W § 6 rozporz ą dzenia w sprawie sk ł adania reklamacji okre ś lono, ż e reklamacja mo ż e by ć z ł o ż ona w terminie 12 miesi ę cy od ostatniego okresu rozliczeniowego, w którym zako ń czy ł a si ę przerwa w ś wiadczeniu us ł ugi telekomunikacyjnej, lub od dnia, w którym us ł uga zosta ł a nienale ż ycie wykonana lub mia ł a by ć wykonana, lub od dnia dor ę czenia faktury zawieraj ą cej nieprawid ł owe obliczenie nale ż no ś ci z tytu ł u ś wiadczenia us ł ugi telekomunikacyjnej. Nast ę pnie okre ś lono, ż e odpowied ź na reklamacj ę powinna mie ć form ę pisemn ą i powinna zosta ć udzielona w terminie 30 dni od dnia jej z ł o ż enia oraz jakie elementy powinna obejmowa ć . W rozwa ż anym przypadku, wbrew ww. regulacji, przedsi ę biorca zastrzeg ł , ż e reklamacja powinna by ć z ł o ż ona w terminie 30 dni od zaistnienia zdarzenia stanowi ą cego przyczyn ę jej z ł o ż enia. Zastrze ż ono te ż , ż e odpowied ź mo ż e przybra ć alternatywnie form ę pisemn ą lub elektroniczn ą , jakiej nie przewiduj ą przepisy prawa (dowód: karty nr 48, 50, 52, 54). W czasie trwania niniejszego post ę powania przedsi ę biorca dokona ł dalszych modyfikacji w rozwa ż anym zakresie. Pismem z dnia 14. 09. 2007r. (dowód: karta nr 64) poinformowa ł on, ż e zmieni ł wykorzystywany regulamin w ten sposób, ż e w § 2 ust. 3 zamie ś ci ł nast ę puj ą c ą regulacj ę : „ Zleceniodawca ma prawo do zg ł oszenia do Jota reklamacji w formie pisemnej, telefonicznej [w godzinach do 10 do 15 w dni robocze na nr telefonu 032 271 45 78] lub mailowej w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi, jak równie ż nieprawid ł owego rozliczenia us ł ugi. Reklamacja winna zawiera ć dane Zleceniodawcy, okre ś lenie przedmiotu reklamacji, przedstawienie okoliczno ś ci uzasadniaj ą cych reklamacj ę , wysoko ść żą danej kwoty odszkodowania lub innej nale ż no ś ci, numer konta bankowego lub adres w ł a ś ciwy do wp ł aty odszkodowania lub innej nale ż no ś ci albo wniosek o ich zaliczenie na poczet przysz ł ych nale ż no ś ci, podpis reklamuj ą cego. W przypadku, gdy reklamacja nie spe ł nia powy ż szych warunków, Jota wzywa reklamuj ą cego do ich uzupe ł nienia zakre ś laj ą c termin 7 dni. Po bezskutecznym up ł ywie terminu Jota pozostawia reklamacj ę bez rozpoznania. Jota w terminie 14 dni potwierdza pisemnie przyj ę cie reklamacji. Reklamacja mo ż e by ć z ł o ż ona w terminie 12 miesi ę cy od ostatniego dnia okresu rozliczeniowego, w 15 którym zako ń czy ł a si ę przerwa w ś wiadczeniu us ł ugi, lub od dnia w którym us ł uga zosta ł a nienale ż ycie wykonana, lub od dnia dor ę czenia faktury VAT zawieraj ą cej nieprawid ł owe obliczenie nale ż no ś ci. Jota w terminie 30 dni od dnia z ł o ż enia reklamacji udziela na ni ą pisemnej odpowiedzi zawieraj ą cej: wskazanie podstawy prawnej, rozstrzygni ę cie, okre ś lenie kwoty, terminu i sposobu wyp ł aty odszkodowania, pouczenie o mo ż liwo ś ci dalszego dochodzenia roszcze ń i podpis. W przypadku odmowy uznania reklamacji odpowied ź Jota zostanie wys ł ana przesy ł ka polecon ą i zawiera ć b ę dzie uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji ” (dowód: karty nr 66, 71 – 74). Powy ż sza regulacja, która jest zgodna z unormowaniami wynikaj ą cymi z ww. rozporz ą dzenia w sprawie sk ł adania reklamacji, jest stosowana w nowo zawieranych umowach od dnia 14. 09. 2007r. Jednocze ś nie przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do uzupe ł nienia umów wcze ś niej zawartych o przedstawione regulacje, co da ł o podstaw ę do skorzystania w niniejszym przypadku z mo ż liwo ś ci przewidzianej w art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 8. Kolejny z zarzutów postawionych przedsi ę biorcy w ramach niniejszego post ę powania dotyczy ł naruszenia obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego. Obowi ą zek taki spoczywa na przedsi ę biorcach zawieraj ą cych umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych na mocy art. 56 ust. 3 pkt 8 Prawa telekomunikacyjnego. Pozbawienie konsumentów wiedzy na temat przys ł uguj ą cych im uprawnie ń powoduje faktyczne ograniczenie mo ż liwo ś ci podj ę cia przez nich dzia ł a ń w okre ś lonym trybie. Konsumenci nie maj ą c ś wiadomo ś ci tego, ż e spory powsta ł e na tle umów telekomunikacyjnych mog ą by ć rozstrzygane w drodze polubownej, bez konieczno ś ci udawania si ę do s ą du powszechnego, najprawdopodobniej nie skorzystaj ą z przewidzianych prawem instrumentów. Badane umowy zawierane przez przedsi ę biorc ę , jak i regulamin nie zawiera ł y ż adnych wskazówek w ww. zakresie. W zwi ą zku z tym za uprawdopodobnione nale ż a ł o uzna ć to, ż e przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę stosowania bezprawnej praktyki. Jak zaznaczono na wst ę pie uzasadnienia punkt I niniejszej decyzji, praktyki stosowane przez przedsi ę biorc ę rozwa ż ane w ramach niniejszego post ę powania godz ą w zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego za uprawdopodobnione trzeba by ł o uzna ć , ż e w rozwa ż anym przypadku przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia art. 56 ust. 3 pkt 8 Prawa telekomunikacyjnego, a poprzez to art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku przedmiotowego post ę powania, w pi ś mie z dnia 02. 08. 2007r. przedsi ę biorca poinformowa ł o dokonanych zmianach. W stosowanym przez niego regulaminie zamieszczono nast ę puj ą c ą regulacj ę : „ W przypadku powstania sporu na tle stosowania niniejszej umowy, strony dopuszczaj ą rozwi ą zanie go w drodze mediacji, lub poddania pod rozstrzygni ę cie s ą dowi polubownemu. Powy ż sze nie wy łą cza mo ż liwo ś ci dochodzenia roszcze ń przed w ł a ś ciwym miejscowo i rzeczowo s ą dem powszechnym ” (dowód: karty nr 48, 50, 52 i 54). Wzory te wprowadzono w ż ycie z dniem 01. 08. 2007r. (dowód: karty nr 33, 35 – 38, 41 – 42). Jednocze ś nie przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do zmiany w niniejszym zakresie umów zawartych z wykorzystaniem regulaminu w pierwotnym brzmieniu w ten sposób, ż e uzupe ł ni je o przytoczone powy ż ej informacje. W tych okoliczno ś ciach sprawy za uzasadnione uznano na ł o ż enie na przedsi ę biorc ę okre ś lonego przez niego zobowi ą zania do dokonania zmian. St ą d orzeczono, jak w punkcie I 8 sentencji niniejszej decyzji. 9. Niniejsze post ę powanie wszcz ę to pod zarzutem stosowania bezprawnej praktyki polegaj ą cej na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez oznaczanie w stosowanym w obrocie konsumenckim cenniku cen us ł ug nie zawieraj ą cych podatku VAT. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o cenach, cen ą jest 16 warto ść wyra ż ona w jednostkach pieni ęż nych, któr ą kupuj ą cy jest obowi ą zany zap ł aci ć przedsi ę biorcy za towar lub us ł ug ę , przy czym w cenie uwzgl ę dnia si ę podatek od towarów i us ł ug, je ż eli na podstawie odr ę bnych przepisów prawa dana us ł uga podlega takiemu podatkowi. Na mocy § 10 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Finansów w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y ceny za us ł ugi podaje si ę wraz z dok ł adnym okre ś leniem rodzaju i zakresu us ł ugi. Z powy ż szych regulacji prawnych rozwa ż anych łą cznie wynika, ż e przedsi ę biorca powinien podawa ć przy poszczególnych ś wiadczonych przez niego us ł ugach ceny za te us ł ugi, do zap ł aty których zobowi ą zani s ą korzystaj ą cy z nich, przy czym ceny to wielko ś ci obejmuj ą ce tak ż e nale ż ny podatek VAT. W przeciwnym razie konsumenci nie wiedz ą , w jakiej wysoko ś ci op ł at ę faktycznie musz ą wnie ść . Mog ą oni te ż nie wiedzie ć , czy dana us ł uga jest obci ąż ana podatkiem VAT oraz ewentualnie jaka jest jego wysoko ść . W prawdzie przedsi ę biorca podawa ł w cenniku zamieszczanym na ko ń cu regulaminu, ż e wszystkie ceny nie zawieraj ą podatku VAT, to stwierdzenie tej tre ś ci nie zapewnia ł o konsumentom nale ż ytego zakresu danych. W niniejszym przypadku brak by ł o stosownych informacji w powy ż szym zakresie, co w ś wietle tego, ż e zachowanie przedsi ę biorcy oddzia ł uje na interesy szerokiej grupy konsumentów, daje podstawy do przyj ę cia za uprawdopodobnione stosowania przez niego praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w tym punkcie decyzji. W toku prowadzonych czynno ś ci przedsi ę biorca poinformowa ł o tym, ż e stosowany przez niego cennik zosta ł zmieniony. Modyfikacja polega na tym, ż e zaznaczono, i ż podane wielko ś ci przyporz ą dkowane poszczególnym pozycjom nie obejmuj ą podatku VAT w wysoko ś ci 22 %. Jak zauwa ż ono powy ż ej cena, to wielko ść obejmuj ą ca ju ż wliczony podatek VAT. W niniejszym przypadku przygotowano jednak jednoznaczn ą informacj ę , ż e okre ś lona nale ż no ść b ę dzie powi ę kszona o podatek, którego stawka wynosi 22%, na podstawie czego mo ż na jednoznacznie ustali ć wysoko ść op ł aty. Wobec tego mo ż na stwierdzi ć , ż e takie zachowanie przedsi ę biorcy nie narusza interesów konsumentów. Zmieniony cennik jest stosowany przez przedsi ę biorc ę od 01. 08. 2007r. przy zawieraniu nowych umów. Nale ż y te ż zwróci ć uwag ę , ż e uzupe ł nienia wymagaj ą umowy zawarte z konsumentami przed terminem jego wprowadzenia, do czego przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę w pi ś mie z dnia 02. 08. 2007r. (dowód: karta nr 33). W tych okoliczno ś ciach sprawy nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 9 sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w decyzji wydawanej na podstawie art. 28 ust. 1 tej ustawy, Prezes Urz ę du mo ż e okre ś li ć termin wykonania zobowi ą zania. W swoich pismach z dnia 02. 08. 2007r. oraz z dnia 14. 09. 2007r. przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do wprowadzenia zadeklarowanych przez niego zmian w terminie dwóch miesi ę cy. W pismach tych nie oznaczono pocz ą tku biegu zastrze ż onych dwumiesi ę cznych terminów. Maj ą c jednak na wzgl ę dzie to, ż e przedsi ę biorca dobrowolnie zadeklarowa ł modyfikacj ę obowi ą zuj ą cych umów w takim terminie zdecydowano o na ł o ż eniu na niego obowi ą zku wykonania podj ę tego zobowi ą zania w terminie dwóch miesi ę cy liczonym od dnia dor ę czenia mu niniejszej decyzji. Termin ten b ę dzie bowiem liczony od chwili, gdy strona b ę dzie mia ł a mo ż liwo ść zapoznania si ę z tre ś ci ą przedmiotowej decyzji, a tym samym z tre ś ci ą na ł o ż onego na ni ą zobowi ą zania, a jednocze ś nie bez wzgl ę du na to, którego dnia faktycznie zostanie ona dor ę czona, przedsi ę biorcy b ę dzie przys ł ugiwa ł taki sam termin wykonania decyzji. Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sze okoliczno ś ci orzeczono, jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. 17 II. Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w przypadku, gdy wydaje si ę decyzj ę na podstawie art. 28 ust. 1 tej ustawy, Prezes Urz ę du nak ł ada na przedsi ę biorc ę obowi ą zek sk ł adania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowi ą zania. Kieruj ą c si ę powy ż sz ą regulacj ą nakazuje si ę przedsi ę biorcy z ł o ż y ć Prezesowi Urz ę du informacje o stopniu realizacji zobowi ą zania w terminie 3 miesi ę cy od daty jej dor ę czenia. Aby uczyni ć zado ść niniejszemu obowi ą zkowi nale ż y przed ł o ż y ć informacj ę na temat tego, ile umów z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu nale ż a ł o zmieni ć wykonuj ą c nakaz okre ś lony w punkcie I niniejszej decyzji. W celu realizacji niniejszego obowi ą zku nale ż y te ż wskaza ć , do ilu konsumentów, których umowy wymagaj ą zmiany w niniejszym trybie przes ł ano dokumenty obejmuj ą ce zmodyfikowane regulacje. Szczegó ł owo nale ż y opisa ć , czy konsumenci otrzymali do akceptacji ca ł e zmodyfikowane wzorce, czy te ż dokumenty obejmuj ą ce wy łą cznie zmieniane fragmenty. Aby udokumentowa ć powy ż sze nale ż y przes ł a ć przyk ł adowe pismo kierowane do konsumenta w zwi ą zku z dokonywanymi zmianami oraz wszystkie dokumenty, jakie zosta ł y mu przekazane. Prezes Urz ę du oczekuje równie ż w terminie trzech miesi ę cy od daty dor ę czenia niniejszej decyzji na poinformowanie, do ilu konsumentów w wyznaczonym terminie przes ł ano informacje o dokonywanych zmianach wraz z niezb ę dnymi dokumentami. Zaznaczy ć nale ż y, ż e konkretny termin podpisania zmienionych wzorców przez konsumentów zale ż y zasadniczo od ich woli. Maj ą c na uwadze to, ż e zmiana regulacji poszczególnych umów musi przebiega ć zgodnie z przepisami art. 384 1 Kc oraz art. 59 i 61 Prawa telekomunikacyjnego Prezes Urz ę du oczekuje na informacje dotycz ą ce stopnia realizacji zobowi ą zania przez przedsi ę biorc ę , co ma polega ć na przes ł aniu konsumentom stosownych informacji i dokumentów. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Alicja Kral 18