RGD-34/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W GDA Ń SKU 80-824 G DA Ń SK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (058 PREFIKS ) 346-29-32, 346-29-33, 301-50-21 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.61-15/07/CF Gda ń sk, dnia 12 listopada 2007r. D ECYZJA NR RGD. 34/2007 I. Stosownie do tre ś ci art. 131 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie kon- kurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. Nr 244 z 2005r., poz. 2080 ze zm.) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej de- legatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), na podstawie art. 23f ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. Nr 244 z 2005r., poz. 2080 ze zm.), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę po- wania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko przedsi ę biorcy Uniwersytet S. z siedzib ą w S. w sprawie stosowa- nia: 1) we wzorcu umownym: „U MOWA NR … O KSZTA Ł CENIE NA STUDIACH NIESTACJONARNYCH JEDNOLITYCH MAGISTERSKICH , I STOPNIA , II STOPNIA ”, stanowi ą cym za łą cznik nr 1 do Za- rz ą dzenia Nr 105/2006 Rektora Uniwersytetu S. w S. z dnia 12 wrze ś nia 2006r. po- stanowienia o tre ś ci, a) „Strony uzgadniaj ą , ż e wysoko ść op ł at, o których mowa w ust. 1 mo ż e ulec zmianie.” (§ 6 pkt 2), b) „Zaprzestanie ucz ę szczania na zaj ę cia nie zwalnia Studenta/Studentki z obowi ą zku wnoszenia nale ż nych op ł at za zaj ę cia dydaktyczne, jak równie ż nie powoduje obowi ą zku zwrotu przez Uczelni ę uiszczonych przez Studen- ta/Studentk ę op ł at.” (§ 8), c) „W sprawach ewentualnych sporów mog ą cych wynikn ąć na tle wykonywa- nia niniejszej umowy s ą dem w ł a ś ciwym b ę dzie s ą d powszechny w S.” (§ 11 pkt 3). 2) we wzorcu umownym „U MOWA NR … O REALIZACJ Ę W ROKU AKADEMICKIM 2006/2007 KSZTA Ł CENIA UPRAWNIAJ Ą CEGO DO WYKONYWANIA ZAWODU NAUCZYCIELA ” stanowi ą cym za łą cz- nik nr 2 do Zarz ą dzenia Nr 105/2006 Rektora Uniwersytetu S. w S. z dnia 12 wrze- ś nia 2006r.) postanowienia o tre ś ci: „Strony uzgadniaj ą , ż e wysoko ść op ł aty, o której mowa w ust. 1 mo ż e ulec zmianie.” (§ 2 pkt 3). 3) we wzorcu umownym: „U MOWA NR … DOTYCZ Ą CA OP Ł AT ZA WYBRANE US Ł UGI EDUKACYJNE NA STACJONARNYCH STUDIACH JEDNOLITYCH MAGISTERSKICH , I STOPNIA , II STOPNIA W ROKU AKA- DEMICKIM 2006/2007” stanowi ą cym za łą cznik nr 3 do Zarz ą dzenia Nr 105/2006 Rekto- ra Uniwersytetu S. w S. z dnia 12 wrze ś nia 2006r. postanowienia o tre ś ci: a) „W przypadku rezygnacji Studenta/Studentki z nauki uiszczona op ł ata nie podlega zwrotowi.” (§ 3 pkt 2), b) „Strony uzgadniaj ą , ż e wysoko ść op ł at, o których mowa w ust. 1 mo ż e ulec zmianie.” (§ 4), c) „W sprawach ewentualnych sporów mog ą cych wynikn ąć na tle wykonywa- nia niniejszej umowy s ą dem w ł a ś ciwym b ę dzie s ą d powszechny w S.” (§ 6 pkt 3). 4) we wzorcu „R EGULAMIN S TUDIÓW U NIWERSYTETU S., wprowadzonym uchwa łą nr 57/2006 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 27 kwietnia 2006r., stosuje postanowienie o tre ś ci „Dziekan mo ż e skre ś li ć studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów.” (§ 40 pkt 2.3) 5 . we wzorcu „U CHWA Ł A NR 63/2006 S ENATU U NIWERSYTETU S. Z DNIA 25 MAJA 2006 R W SPRAWIE ZASAD I TRYBU POBIERANIA OP Ł AT ZA Ś WIADCZONE US Ł UGI EDUKACYJNE ORAZ ZWALNIA- NIA Z OP Ł AT ZA ZAJ Ę CIA DYDAKTYCZNE W ROKU AKADEMICKIM 2006/2007.” postanowienia o tre ś ci: a) „Nieuiszczenie w terminie op ł aty semestralnej mo ż e by ć traktowane jako rezygnacja ze studiów i stanowi dla dziekana podstaw ę do skre ś lenia z listy studentów.” (§ 7 pkt 7), b) „Op ł ata za zaj ę cia dydaktyczne wniesiona po rozpocz ę ciu semestru nie podlega zwrotowi.” (§ 7 pkt 10 in principio), w wyniku którego uprawdopodobniono, ż e ww. przedsi ę biorca stosuje praktyk ę o ja- kiej mowa w art. 23a ust. 2 i w zwi ą zku z jego zobowi ą zaniem si ę do podj ę cia dzia- ł a ń zmierzaj ą cych do zaniechania naruszenia zbiorowych interesów konsumentów poprzez zmian ę tre ś ci kwestionowanych postanowie ń umownych, nak ł ada si ę na Uni- wersytet S. z siedzib ą w S. obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania poprzez zmian ę umów istniej ą cych ju ż w obrocie prawnym oraz poprzez zawieranie nowych umów zgodnie z przyj ę tym zobowi ą zaniem. II. Stosownie do tre ś ci art. 131 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grud- nia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. Nr 244 z 2005r., poz. 2080 ze zm.) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), na pod- stawie art. 23f ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i kon- sumentów (tekst jednolity: Dz.U. Nr 244 z 2005r., poz. 2080 ze zm.), ustala si ę , i ż wykonanie przez przedsi ę biorc ę Uniwersytet S. z siedzib ą w S. zobowi ą za ń , o których mowa w punkcie I decyzji, powinno nast ą pi ć do dnia 15 grudnia 2007r. III. Stosownie do tre ś ci art. 131 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grud- nia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. Nr 244 z 2005r., poz. 2080 ze zm.) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), na pod- stawie art. 23f ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i kon- sumentów (tekst jednolity: Dz.U. Nr 244 z 2005r., poz. 2080 ze zm.) nak ł ada si ę na przedsi ę biorc ę Uniwersytet S. z siedzib ą w S. obowi ą zek z ł o ż enia informacji o stop- niu realizacji zobowi ą za ń , o których mowa w punkcie I, w terminie do dnia 30 grud- nia 2007r. 2 U ZASADNIENIE W dniu 27 lutego 2007r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej Prezesem Urz ę du lub organem antymonopolowym, wszcz ął post ę powanie wyja ś nia- j ą ce, maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy umowy za odp ł atne formy kszta ł cenia zawie- rane przez publiczne szko ł y wy ż sze na podstawie art. 160 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wy ż szym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej ustaw ą o szkolnictwie wy ż szym, a tak ż e regulaminy i inne dokumenty normuj ą ce prawa i obowi ą zki stron, nie zawieraj ą niedozwolonych postanowie ń umownych, sprzecznych z przepisami Kodeksu cywilnego. Jedn ą ze szkó ł wy ż szych obj ę tych badaniem by ł Uniwer- sytet S. w S. (zwany dalej Uniwersytetem lub Uczelni ą ), który - w wykonaniu wezwania Prezesa Urz ę du z dnia 16 marca 2007r. – przes ł a ł do Delegatury Urz ę du Ochrony Konku- rencji i Konsumentów w Gda ń sku nast ę puj ą ce dokumenty: 1. Zarz ą dzenie Nr 105/2006 Rektora Uniwersytetu S. w S. z dnia 12 wrze ś nia 2006r. w sprawie wprowadzenia wzorów umów okre ś laj ą cych warunki odp ł atno ś ci za studia za- wieranych mi ę dzy Uniwersytetem a studentem wraz z za łą cznikami: a) Nr 1 „Umowa nr … o kszta ł cenie na studiach niestacjonarnych jednolitych ma- gisterskich, I stopnia, II stopnia” b) Nr 2 „Umowa nr … o realizacj ę w roku akademickim 2006/2007 kszta ł cenia uprawniaj ą cego do wykonywania zawodu nauczyciela” c) Nr 3 „Umowa nr … dotycz ą ca op ł at za wybrane us ł ugi edukacyjne na stacjo- narnych studiach jednolitych magisterskich, I stopnia, II stopnia w roku akade- mickim 2006/2007”. 2. Zarz ą dzenie Nr 125/2006 Rektora Uniwersytetu S. w S. z dnia 17 listopada 2006r. w sprawie wprowadzenia wzoru umowy okre ś laj ą cej warunki odp ł atno ś ci za studia zawieranej pomi ę dzy Uniwersytetem S. a studentem oraz w sprawie zmiany zarz ą dzenia Nr 105/2006 Rektora Uniwersytetu S. w S. z dnia 12 wrze ś nia 2006r. w sprawie wprowa- dzenia wzorów umów okre ś laj ą cych warunki odp ł atno ś ci za studia zawieranych mi ę dzy Uniwersytetem a studentem. 3. Zarz ą dzenie Nr 93/2006 Rektora Uniwersytetu S. w S. z dnia 25 maja 2006r. w sprawie wysoko ś ci op ł at za ś wiadczone us ł ugi edukacyjne w roku akademickim 2006/2007. 4. Zarz ą dzenie Nr 103/2006 Rektora Uniwersytetu S. w S. z dnia 1 wrze ś nia 2006r. zmieniaj ą ce Zarz ą dzeni Nr 93/2006 Rektora Uniwersytetu S. w S. z dnia 25 maja 2006r. w sprawie wysoko ś ci op ł at za ś wiadczone us ł ugi edukacyjne w roku akademickim 2006/2007. 5. Uchwa łę Nr 63/2006 Senatu Uniwersytetu S. w S. z dnia 25 maja 2006r. w spra- wie zasad i trybu pobierania op ł at za ś wiadczone us ł ugi edukacyjne oraz zwalniania z op ł at za zaj ę cia dydaktyczne w roku akademickim 2006/2007. 6. Uchwa łę Nr 65/2006 Senatu Uniwersytetu S. w S. z dnia 25 maja 2006r. w spra- wie zasad realizacji w Uniwersytecie S. kszta ł cenia przygotowuj ą cego do wykonywania zawodu nauczyciela. 7. Uchwa łę Nr 57/2006 Senatu Uniwersytetu S. w S. z dnia 27 kwietnia 2006r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów Uniwersytetu S. Z analizy tre ś ci umów stanowi ą cych odpowiednio za łą czniki Nr 1, 2 i 3 do zarz ą dze- nia Nr 105/2006, Regulaminu Studiów Uniwersytetu S. oraz uchwa ł y Nr 63/2006 Senatu tej ż e Uczelni, reguluj ą cej zasady i tryb pobierania op ł at za ś wiadczone us ł ugi edukacyjne oraz zwalniania z op ł at za zaj ę cia dydaktyczne w roku akademickim 2006/2007, wynika ł o, 3 ż e cz ęść postanowie ń /zapisów zawartych w tych wzorcach jest w tre ś ci to ż sama z brzmie- niem postanowie ń wzorców umownych uznanych przez S ą d Ochrony Konkurencji i Kon- sumentów, zwany dalej SOKiK, za niedozwolone, i wpisanych do „Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone”, zwanego dalej Rejestrem. Maj ą c na uwadze poczynione ustalenia, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Kon- sumentów wszcz ął z dniem 20 kwietnia 2007r., post ę powanie w sprawie praktyk narusza- j ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na stosowaniu przez Uniwersytet w nast ę puj ą cych wzorcach: 1. „U MOWA NR … O KSZTA Ł CENIE NA STUDIACH NIESTACJONARNYCH JEDNOLITYCH MAGISTERSKICH , I STOPNIA , II STOPNIA ” (za ł . nr 1 do Zarz ą dzenia Nr 105/2006 Rektora Uniwersytetu S. z dnia 12 wrze ś nia 2006r.) zapisów o tre ś ci: a) „Strony uzgadniaj ą , ż e wysoko ść op ł at, o których mowa w ust. 1 mo ż e ulec zmianie.” (§ 6 pkt 2 ), który mo ż e zosta ć uznany za to ż samy np. z posta- nowieniem wpisanym w dniu 1 wrze ś nia 2006r. pod pozycj ą nr 848 do Re- jestru, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., na mocy wyroku SOKiK z dnia 06.07.2006r. w sprawie o sygn. akt XVII Amc 60/05, co mo ż e stanowi ć na- ruszenie art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, b) „Zaprzestanie ucz ę szczania na zaj ę cia nie zwalnia Studenta/Studentki z obowi ą zku wnoszenia nale ż nych op ł at za zaj ę cia dydaktyczne, jak równie ż nie powoduje obowi ą zku zwrotu przez Uczelni ę uiszczonych przez Studen- ta/Studentk ę op ł at.” (§ 8), który mo ż e zosta ć uznany za to ż samy np. z po- stanowieniem wpisanym w dniu 29 maja 2006r. pod nr 727 do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., na mocy wyroku SOKiK z dnia 27.02.2006r. w sprawie o sygn. akt XVII Amc 105/04 w dniu 3 lipca 2006r. pod nr 784., co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. c) „W sprawach ewentualnych sporów mog ą cych wynikn ąć na tle wykonywa- nia niniejszej umowy s ą dem w ł a ś ciwym b ę dzie s ą d powszechny w S.” (§ 11 pkt 3), który mo ż e zosta ć uznany za to ż samy np. z po stanowieniem wpisanym w dniu 5 maja 2005r. pod nr 388 do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., na mocy wyroku SOKiK z dnia 22.12.2004r. w sprawie o sygn. akt XVII Amc 15/04 co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 2. „U MOWA NR … O REALIZACJ Ę W ROKU AKADEMICKIM 2006/2007 KSZTA Ł CENIA UPRAWNIAJ Ą CE- GO DO WYKONYWANIA ZAWODU NAUCZYCIELA ” (za ł . nr 2 do Zarz ą dzenia Nr 105/2006 Rek- tora Uniwersytetu S. w S. z dnia 12 wrze ś nia 2006r.) zapisu o tre ś ci: „Strony uzgad- niaj ą , ż e wysoko ść op ł aty, o której mowa w ust. 1 mo ż e ulec zmianie.” (§ 2 pkt 3), który mo ż e zosta ć uznany za to ż samy np. z postanowieniem wpisanym w dniu 1.09.2006r. pod nr 848 do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., na mocy wyroku SOKiK z dnia 6.07.2006r. w sprawie o sygn. akt XVII 60/05, co mo ż e stano- wi ć naruszenie art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 3. „U MOWA NR … DOTYCZ Ą CA OP Ł AT ZA WYBRANE US Ł UGI EDUKACYJNE NA STACJONARNYCH STU- DIACH JEDNOLITYCH MAGISTERSKICH , I STOPNIA , II STOPNIA W ROKU AKADEMICKIM 2006/2007” (za ł . nr 3 do Zarz ą dzenia Nr 105/2006 Rektora Uniwersytetu S. w S. z dnia 12 wrze- ś nia 2006r.) zapisów o tre ś ci: a) „W przypadku rezygnacji Studenta/tki z nauki uiszczona op ł ata nie podlega zwrotowi.” (§ 3 pkt 2) , który mo ż e zosta ć uznany za to ż samy np. z postano- wieniem wpisanym w dniu 25 sierpnia 2006r. pod nr 833 i nr 835 do Rejestru, 4 o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., na mocy wyroku SOKiK z dnia 6.04.2006r. w sprawie o sygn. akt XVII Amc 79/05, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, b) „Strony uzgadniaj ą , ż e wysoko ść op ł at, o których mowa w ust. 1 mo ż e ulec zmianie.” (§ 4) , który mo ż e zosta ć uznany za to ż samy np. z postanowieniem wpisanym w dniu 1.09.2006r. pod nr 848 do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., na mocy wyroku SOKiK z dnia 6.07.2006r. w sprawie o sygn. akt XVII Amc 60/05, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, c) „W sprawach ewentualnych sporów mog ą cych wynikn ąć na tle wykonywania niniejszej umowy s ą dem w ł a ś ciwym b ę dzie s ą d powszechny w S..” (§ 6 pkt 3), który mo ż e zosta ć uznany za to ż samy np. z postanowieniem wpisanym w dniu 5 maja 2005r. pod nr 388 do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., na mocy wyroku SOKiK z dnia 22.12.2006r. w sprawie o sygn. akt XVII Amc 60/05, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 4. „R EGULAMIN S TUDIÓW U NIWERSYTETU S.” wprowadzony uchwa łą nr 57/2006 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 27 kwietnia 2006r. zapisu o tre ś ci „Dziekan mo ż e skre ś li ć stu- denta z listy studentów w przypadku niewniesienia op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów.” (§ 40 pkt 2.3) , który mo ż e zosta ć uznany za to ż samy np. z postanowie- niem wpisanym w dniu 29.05.2006r. pod nr 726 do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., na mocy wyroku SOKiK z dnia 27.02.2006r. w sprawie o sygn. akt XVII 105/04, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 5. „U CHWA Ł A NR 63/2006 S ENATU U NIWERSYTETU S. Z DNIA 25 MAJA 2006 R W SPRAWIE ZASAD I TRYBU POBIERANIA OP Ł AT ZA Ś WIADCZONE US Ł UGI EDUKACYJNE ORAZ ZWALNIANIA Z OP Ł AT ZA ZAJ Ę - CIA DYDAKTYCZNE W ROKU AKADEMICKIM 2006/2007.” zapisów o tre ś ci: a) „Nieuiszczenie w terminie op ł aty semestralnej mo ż e by ć traktowane jako re- zygnacja ze studiów i stanowi dla dziekana podstaw ę do skre ś lenia z listy stu- dentów.” (§ 7 pkt 7), który mo ż e zosta ć uznany za to ż samy np. z postano- wieniem wpisanym w dniu 29.05.2006r. pod 726 do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., na mocy wyroku SOKiK z dnia 27.02.2006r. w sprawie o sygn. akt XVII Amc 105/04, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie i konsumentów. b) „Op ł ata za zaj ę cia dydaktyczne wniesiona po rozpocz ę ciu semestru nie podle- ga zwrotowi.” (§ 7 pkt 10 in principio), który mo ż e zosta ć uznany za to ż samy np. z postanowieniem wpisanym w dniu 3.04.2006r. pod nr 654 do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., na mocy wyroku SOKiK z dnia 27.01.2006r. w sprawie o sygn. akt XVII Amc 96/04, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Uczelnia, pismem z dnia 22 maja 2007r. z ł o ż y ł a wyja ś nienia w sprawie oraz zobowi ą za ł a si ę do dokonania stosow- nych zmian/odst ą pienia od kwestionowanych zapisów/ w ww. wzorcach. Dodatkowo, pi- smem z dnia 9 lipca 2007r. poinformowa ł a ona, ż e wszystkie umowy, w których stosowa- ne s ą wzorce obj ę te przedmiotowym post ę powaniem zosta ł y zawarte tylko na rok akade- micki 2006/2007, bowiem nie stosuje ona/nie zwiera umów na odp ł atne kszta ł cenie na okresy wieloletnie. Zmiany, do wprowadzenia których si ę zobowi ą za ł a, zostan ą wprowa- dzone do nowych umów zawieranych na rok akademicki 2007/2008. Nie obejm ą one 5 umów z roku akademickiego 2006/2007, bowiem rok ten praktycznie si ę ko ń czy, a w cza- sie jego trwania nie zdarzy ł si ę przypadek skre ś lenia studenta z listy studentów z powodu nie uregulowania nale ż nych op ł at ani te ż nie toczy ł o si ę jakiekolwiek post ę powanie s ą do- we zwi ą zane z regulowaniem nale ż no ś ci za studia. Na dowód, ż e cz ęść zobowi ą zania przy- j ę tego/wyra ż onego przez ni ą w pi ś mie z dnia 22 maja 2007r. zosta ł a ju ż wykonana, Uczelnia przedstawi ł a kopi ę uchwa ł y Nr 94/2007 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 28 czerw- ca 2007r. zmieniaj ą cej regulamin studiów tej ż e Uczelni, w ten sposób, w Regulaminie Stu- diów Uniwersytetu S. skre ś lony zosta ł . Pkt 2.3 w § 40. Uczelnia poinformowa ł a tak ż e, ż e ze wzgl ę du na przerw ę wakacyjn ą w pracach Senatu, pozosta ł e zmiany w umowach zo- stan ą wprowadzone po najbli ż szym posiedzeniu Senatu w m-cu wrze ś niu 2007r. O RGAN ANTYMONOPOLOWY USTALI Ł I ZWA Ż Y Ł , CO NAST Ę PUJE : Niniejsze post ę powanie zosta ł o wszcz ę te w dniu 20 kwietnia 2007r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Sto- sownie do tre ś ci art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), obowi ą zuj ą cej w dacie wydania decyzji, do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. i niezako ń czonych do dnia 21 kwietnia 2007r., tj. do dnia wej ś cia w ż ycie nowej ustawy - a taka sytuacja ma miejsce w okoliczno ś ciach faktycznych sprawy - zastosowanie znajduj ą przepisy dotych- czasowe. Zgodnie z art. 23a ust. 1 zdanie 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konku- rencji i konsumentów, „ przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozu- mie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy”, a przyk ł adem takiego dzia ł a- nia, jak to wynika z art. 23a ust. 2 tej ż e ustawy, „ stosowanie postanowie ń wzorców u- mów, które zosta ł y wpisane do rejestru wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego.” Zachowanie przedsi ę biorcy w kontaktach z konsumentami stanowi przejaw praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, je ż eli zostanie wykazane, ż e łą cznie spe ł - nione zosta ł y nast ę puj ą ce przes ł anki: a. dzia ł anie to ujawnia si ę obrocie konsumenckim, a wi ę c w relacjach pomi ę dzy podmiotem posiadaj ą cym przymiot przedsi ę biorcy i konsumentami, b. jest ono bezprawne, c. godzi w zbiorowy interes konsumentów. Ad a. Uniwersytet jest publiczn ą szko łą wy ż sz ą , prowadz ą c ą dzia ł alno ść edukacyjn ą na podstawie ustawy o szkolnictwie wy ż szym. Uczelnia ta prowadzi studia wy ż sze pierwszego i drugiego stopnia, jednolite studia magisterskie, studia doktoranckie, studia podyplomo- we, kszta ł cenie uprawniaj ą ce do wykonywania zawodu nauczyciela oraz wykonu- je/ ś wiadczy inne us ł ugi edukacyjne w systemie stacjonarnym i niestacjonarnym. Organizacj ę i tok studiów oraz zwi ą zane z tym prawa i obowi ą zki studentów okre ś la, odpowiednio do art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. o szkolnictwie wy ż szym, „Regulamin Studiów Uniwersytetu S.”, natomiast zasady i tryb wnoszenia op ł at za ś wiad- czone us ł ugi edukacyjne/zaj ę cia dydaktyczne na kolejny rok akademicki (tu: 2006/2007) okre ś la Senat Uczelni w drodze uchwa ł y (tu: uchwa ł a nr 63/2006 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 25 maja 2006r.). Wysoko ść rocznych op ł at za ś wiadczone us ł ugi edukacyjne na ka ż dy kolejny rok akademicki okre ś la Rektor Uczelni w drodze zarz ą dzenia (tu: Zarz ą dzenie Nr 93/2006 z dnia 26 maja 2006r.). Uczelnia zawiera z konsumentami/studentami pisemne 6 roczne umowy o kszta ł cenie (tu: umowy zawierane wg wzoru z za ł . Nr 1, 2 i 3 do Zarz ą - dzenia Nr 105/2006 Rektora Uczelni), w których jednym z warunków jest wysoko ść wyna- grodzenia na rzecz Uczelni. Studenci, z którymi Uniwersytet zawiera umowy o odp ł atne ś wiadczenie us ł ug edu- kacyjnych, s ą konsumentami w rozumieniu art. 22 1 Kodeksu cywilnego, tj. osobami fizycz- nymi dokonuj ą cymi czynno ś ci prawnych niezwi ą zanych bezpo ś rednio z ich dzia ł alno ś ci ą zawodow ą lub gospodarcz ą . Zgodnie z tre ś ci ą art. 12 ustawy o szkolnictwie wy ż szym uczelnia/szko ł a wy ż sza ma osobowo ść prawn ą , a jednym z jej podstawowych zada ń , okre ś lonych w art. 13 ust. 1 pkt 1 przywo ł anej ustawy, jest ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych i wychowawczych, polegaj ą - cych na kszta ł ceniu studentów w celu ich przygotowania do pracy zawodowej, która to dzia ł alno ść ma charakter us ł ug u ż yteczno ś ci publicznej. Pozwala to na uznanie, ż e Uniwer- sytet posiadaj ą c osobowo ść prawn ą i ś wiadcz ą c us ł ugi edukacyjne, jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i kon- sumentów, który stanowi, ż e przez przedsi ę biorc ę nale ż y rozumie ć m.in. osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizu- j ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno- ś ci gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.). P ł atne us ł ugi edukacyjne wykonywane s ą na podstawie umowy zawieranej przez Uczelni ę z konsumentami, którzy w zamian za ich ś wiadczenie w okre ś lonej formie i zakre- sie (wybrane us ł ugi edukacyjne na stacjonarnych studiach jednolitych magisterskich, I stopnia, II stopnia; kszta ł cenie uprawniaj ą ce do wykonywania zawodu nauczyciela, studia niestacjonarne jednolite magisterskie, I stopnia i II stopnia) zobowi ą zuj ą si ę do wniesie- nia/wnoszenia okre ś lonej op ł aty. Skoro zatem stronami umowy s ą : z jednej strony „profe- sjonalista”, który jest przedsi ę biorc ą i konsument, to bezspornym jest, ż e w przedmiotowej sprawie mamy do czynienie z obrotem konsumenckim. Poczynione ustalenia pozwalaj ą na przyj ę cie stwierdzenia, ż e pierwsza z wymienio- nych przes ł anek zosta ł a spe ł niona. Ad b. Bezprawno ść jako cecha dzia ł ania wynika z faktu, ż e jest ono sprzeczne z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego czy te ż dobrymi obyczajami, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć za- chowania niezgodne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na pod- stawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą ca bezpo ś rednie zastosowa- nie w stosunkach wewn ę trznych. „Sprzeczne z prawem” s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepi- sami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabro- nione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cy- wilnym lub prawie administracyjnym. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy wystarczy ustalenie, ż e jego okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. 1 Jakkolwiek zapis art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konku- rencji i konsumentów wskazuje przyk ł adowy katalog dzia ł a ń bezprawnych, które mog ą przybiera ć ró ż ne formy i postaci, to w jednym przypadku norma ta wprost uznaje za bez- 1 J. Szwaja, Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz. Urz ą d Antymonopolowy War- szawa 1994, s. 38-39. 7 prawny okre ś lony typ zachowa ń przedsi ę biorcy, a mianowicie sytuacj ę , kiedy stosuje on postanowienia wzorców umów uznanych za niedozwolone i wpisanych do Rejestru. Dla orzeczenia stosowania praktyki tego typu nale ż y, w ka ż dym konkretnym przypadku, udo- wodni ć , ż e: 9 przedsi ę biorca stosuje wzorzec umowny, 9 postanowienia tego wzorca zosta ł y uznane, wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za niedozwolone i wpisane do Rejestru przez organ do tego upo- wa ż niony. Nie budzi w ą tpliwo ś ci okoliczno ść , i ż Uniwersytet, ś wiadcz ą c odp ł atne us ł ugi eduka- cyjne na rzecz studentów, stosuje wzorce umowne w postaci umów, regulaminu i uchwa ł y reguluj ą cej zasady i tryb pobierania op ł at za studia. Stanowi ą one zbiór opracowanych (gotowych) i obowi ą zuj ą cych przepisów (klauzul), przygotowanych przez tego przedsi ę - biorc ę bez wspó ł udzia ł u, czy te ż woli jego kontrahentów (tu: studentów), odpowiadaj ą cy, zdaniem Prezesa Urz ę du, definicji „ wzorca umownego” rozumianego jako „ doktrynalne okre ś lenie wszelkich jednostronnie przygotowanych z góry, przed zawarciem umowy, go- towych klauzul, w postaci warunków umów, ich wzorów, regulaminów itp.” 2 . Wobec tego, ż e wzorce umowne, jako akty o charakterze ogólnym, narzucane przez przedsi ę biorc ę kontrahentom (tu: konsumentom), mog ą sta ć si ę dla tych ostatnich, zagro- ż eniem z ró ż nych powodów 3 , s ą przedmiotem szczególnego nadzoru i sta ł ej kontroli, ma- j ą cej charakter abstrakcyjny. Mog ą ni ą by ć obj ę te poszczególne postanowienia wzorca („ klauzule”), grupy tych postanowie ń lub ca ł e wzorce. Stosownie do tre ś ci art. 479 36 K.p.c., sprawy o uznanie postanowie ń wzorca umow- nego za niedozwolone nale żą do wy łą cznej w ł a ś ciwo ś ci S ą du Ochrony Konkurencji i Kon- sumentów, a stwierdzenie przez S ą d ra żą cego naruszenia interesów konsumentów po- przez stosowanie danej, konkretnej klauzuli umownej skutkuje jej wpisaniem do Rejestru prowadzonego, odpowiednio do tre ś ci art. 479 45 K.p.c., przez Prezesa Urz ę du. Zgodnie z art. 385 1 § K.p.c. niedozwolonymi postanowieniami umownymi, s ą posta- nowienia umowy zawieranej konsumentami, je ż eli nie by ł y one uzgodnione indywidualnie i je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i ra żą - co naruszaj ą ce ich interesy. Do ra żą cego naruszenia interesów konsumentów dochodzi w sytuacji, w której w sposób zdecydowany naruszona zosta ł a równowaga stron kontraktu, wskutek wykorzy- stania przez jedn ą ze nich przewagi przy uk ł adaniu wzorca umowy, wskutek czego za- chwiana zosta ł a zasada uczciwego wywa ż enia praw i obowi ą zków. Natomiast sprzeczno ść z dobrymi obyczajami oznacza „wykroczenie przeciw uznanym w spo ł ecze ń stwie zasadom moralnym lub przyj ę tej obrocie uczciwo ś ci, a wi ę c prób ę obrony praw strony uk ł adaj ą cej wzorzec na koszt konsumenta, bez dostatecznego brania po uwag ę jego interesów i bez przyznania mu z tego tytu ł u wyrównania” 4 . Konsekwencj ą umieszczenia okre ś lonego postanowienia w Rejestrze jest to, ż e po- s ł u ż enie si ę nim, w jakimkolwiek innym wzorcu umownym/wprowadzenie go do innej umowy, wywo ł uje skutek podobny do umieszczenia w takim wzorcu elementu bezwzgl ę d- nie zakazanego przez prawo. Dla uznania to ż samo ś ci klauzuli wpisanej do Rejestru i klau- zuli z ni ą porównywanej nie jest nawet niezb ę dna ich literalna identyczno ść , a jedynie to, 2 E. Łę towska, Ochrona niektórych praw konsumentów. Komentarz. wydanie 3. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 75. 3 Op. cit., s. 76. 4 Wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 23.05.2007r., sygn. akt VI ACa 107/07. 8 by ich tre ść wskazywa ł a na identyczny zamiar, b ą d ź wywo ł ywa ł a identyczny skutek praw- ny. Tak wi ę c zamiar/cel jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowana klauzula jest g ł ównym czyn- nikiem przes ą dzaj ą cym o tym, ż e jest ona to ż sama z klauzul ą wpisan ą do Rejestru 5 . Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul spe ł niaj ą one tak ą sam ą funkcj ę , jak przepisy prawne, a zatem dla ich oceny – w drodze analogii – stosowa ć nale ż y zasady wyk ł adni przepisów, a przy okre ś laniu znaczenia niedozwolonych postanowie ń umownych wykorzy- stywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej. Dlatego te ż niedozwolonymi s ą postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpi- sanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Stanowisko takie wynika nie tylko z zapisu art. 479 43 K.p.c. zgodnie którym prawo- mocno ść wyroku w sprawie w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedo- zwolone, zostaje rozszerzona na osoby trzecie od chwili wpisania wzorca umowy do Reje- stru, ale tak ż e z tre ś ci: 9 wyroku S ą du Najwy ż szego z dnia 20 czerwca 2006r. sygn. akt III SK 7/06 w któ- rym uzna ł on, ż e wpisanie okre ś lonej klauzuli do Rejestru ”(…) dzia ł a erga omnes, a dalsze pos ł ugiwanie si ę klauzul ą abuzywn ą wpisan ą do rejestru jest zakazane obrocie prawnym nie tylko wzgl ę dem podmiotu, wobec którego to orzeczono, ale równie ż identycznych lub podobnego rodzaju stosunkach prawnych zawieranych przez osoby trzecie, bez ograniczenia w ż adem sposób kategorii tych podmiotów”. 9 uchwa ł y S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006r., sygn. akt III SZP 3/06, w której zaj ął on stanowisko, ż e „(…) zakaz stosowania postanowienia wpisanego do reje- stru niedozwolonych klauzul umownych obejmuje wszystkie firmy stosuj ą ce wzor- ce umowne w obrocie z konsumentami, a nie tylko te, których dotyczy ł wyrok b ę - d ą cy podstaw ą wpisu do rejestru”, tak ż e wtedy, gdy przedmiotem oceny s ą „ przy- padki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegaj ą cych na przestawieniu wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów innymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postano- wienia pozwoli stwierdzi ć , i ż jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli”. Aby zatem stwierdzi ć stosowanie przez okre ś lonego przedsi ę biorc ę praktyki narusza- j ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na stosowaniu postanowie ń wzorców umów wpisanych do Rejestru, nale ż y wykaza ć , ż e stosowane przez niego klauzule, w po- równaniu z klauzulami wyst ę puj ą cymi w Rejestrze, charakteryzuj ą si ę albo identycznym brzmieniem, albo s ą nieznacznie zmodyfikowane - co nie ma istotnego wp ł ywu na zmian ę kwalifikacji klauzuli, jako niedozwolonej - albo, pomimo ró ż nicy w brzmieniu wywo ł uj ą to ż - same skutki. G ł ównym czynnikiem przes ą dzaj ą cym winien by ć cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwe- stionowana klauzula. Je ż eli jest on zgodny z celem utworzenia klauzuli uznanej za niedo- zwolon ą , mo ż na uzna ć , ż e klauzule s ą to ż same. 6 Zestawienie klauzul umieszczonych w Rejestrze z postanowieniami zawartymi we wzorcach umownych stosowanych przez Uniwersytet przy zawieraniu umów na p ł atne us ł ugi edukacyjne przedstawia zamieszona ni ż ej tabela: P OSTANOWIENIA UMIESZCZONE W R EJESTRZE PO- STANOWIE Ń NIEDOZWOLONYCH P OSTANOWIENIA UMIESZCZONE WE WZORCACH U NIWERSYTETU S. L P . P OZY- CJA W R EJE- T RE ŚĆ POSTANOWIENIA T RE ŚĆ POSTANOWIENIA Z APIS W UMOWIE , REGULAMI- NIE , UCHWALE 5 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25.05.2005r., sygn. akt XVII Ama 46/04. 6 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25.05.2005r., sygn. akt XVII Ama 46/04. 9 STRZE 1. 388 „Za s ą d w ł a ś ciwy do rozpozna- nia spraw spornych strony uznaj ą S ą d miejscowo w ł a ś ci- wy dla Impuls School” Wyrok SOKiK z dnia 22.12.2004r., sygn. akt XVII Amc 15/04 w sprawie o uznanie za niedozwolone po- stanowie ń wzorca stosowanego przez „Impuls School” Szko ł a J ę zyków Obcych Aleksandra Krzy ż anowska w Katowicach. „W sprawach ewentualnych sporów mog ą cych wynikn ąć na tle wykonywania niniej- szej umowy s ą dem w ł a ś ci- wym b ę dzie s ą d powszechny w Szczecinie” 1/ § 11 pkt 3 „Umowy nr … o kszta ł cenie na studiach niestacjonar- nych jednolitych magi- sterskich, I stopnia, II stopnia” 2/ § 6 pkt 3 „Umowy Nr … dotycz ą cej op ł at za wybrane us ł ugi edu- kacyjne na stacjonar- nych studiach jednoli- tych magisterskich, I stopnia, II stopnia w roku akademickim 2006/2007” 2. 654 „ Op ł ata za studia i inne formy kszta ł cenia nie podlega zwro- towi po dniu planowanego rozpocz ę cia zaj ęć ” Wyrok SOKiK z dnia 25.01.2006r., sygn. akt 96/04 w sprawie o uznanie za niedozwolone postanowie ń wzorca stosowanego przez Uniwersytet Opolski w Opolu. „Op ł ata za zaj ę cia dydak- tyczne wniesiona po rozpo- cz ę ciu semestru nie podlega zwrotowi” § 7 pkt 10 in principio Uchwa ł y Nr 63/2006 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 25 maja 2006r. w sprawie zasad i trybu pobierania op ł at za ś wiadczone us ł ugi edu- kacyjne oraz zwalniania z op ł at za zaj ę cia dy- daktyczne w roku aka- demickim 2006/2007.” 3. 726 „Nieusprawiedliwione zaleganie z uiszczeniem czesnego lub innych op ł at spowoduje skre- ś lenie z listy studentów” Wyrok SOKiK z dnia 27.02.2006r., sygn. akt 105/04 w sprawie o uznanie za niedozwolone postanowie ń wzorca stosowanego przez Wy ż sz ą Szko łę Ekonomii i In- formatyki w Krakowie. 1/ „Dziekan mo ż e skre ś li ć studenta z listy studentów przypadku niewniesienia op ł at zwi ą zanych z odbywa- niem studiów” 2/ Nieuiszczenie w terminie op ł aty semestralnej mo ż e by ć traktowane jako rezy- gnacja ze studiów i stanowi dla dziekana podstaw ę do skre ś lenia z listy studentów” 1/ § 40 pkt 2.3 Regu- laminu Studiów Uniwer- sytetu S. 2/ § 7 pkt 7 Uchwa ł y Nr 63/2006 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 25 maja 2006r. w sprawie zasad i trybu pobierania op ł at za ś wiadczone us ł ugi edu- kacyjne oraz zwalniania z op ł at za zaj ę cia dy- daktyczne w roku aka- demickim 2006/2007.” 4. 727 „Przerwanie studiów, ich nie- podj ę cie lub skre ś lenie z listy studentów z przyczyn le żą cych po stronie studenta powoduje brak mo ż liwo ś ci zwrotu uisz- czonego czesnego” Wyrok SOKiK z dnia 27.02.2006r., sygn. akt XVII Amc 105/04 w sprawie o „Zaprzestanie ucz ę szczania na zaj ę cia nie zwalnia Stu- denta/Studentki z obowi ą zku wnoszenia nale ż nych op ł at za zaj ę cia dydaktyczne, jak równie ż nie powoduje obo- wi ą zku zwrotu przez Uczel- ni ę uiszczonych przez Stu- denta/Studentk ę op ł at” § 8 „Umowy nr … o kszta ł cenie na studiach niestacjonarnych jedno- litych magisterskich, I stopnia, II stopnia” 10 uznanie za niedozwolone po- stanowie ń wzorca stosowanego przez Wy ż sz ą Szko łę Ekonomii i Informatyki w Krakowie. 5. 833 835 „Czesne nie podlega zwrotowi, je ż eli student w trakcie seme- stru przerwa ł studia” Wyrok SOKiK z dnia 6.04.2006r., syg. akt XVII Amc 79/05 w sprawie o uznanie za niedozwolone po- stanowie ń wzorca stosowanego przez Uczelni ę Zawodow ą Za- g łę bia Miedziowego w Lubinie. „ W przypadku przerwania studiów w trakcie semestru, student zobowi ą zany jest do zap ł acenia czesnego za ca ł y semestr, a czesne zap ł acone nie podlega zwrotowi” Wyrok SOKiK z dnia 6.07.2006r., sygn. akt XVII Amc 60/05 w sprawie o uznanie za niedozwolone po- stanowie ń wzorca stosowanego przez Centrum J ę zyków i Za- rz ą dzania B.Bakier „W przypadku rezygnacji Studenta/Studentki z nauki uiszczona op ł ata nie podlega zwrotowi” § 3 pkt 2 „Umowy Nr … dotycz ą cej op ł at za wybrane us ł ugi eduka- cyjne na stacjonarnych studiach jednolitych magisterskich, I stop- nia, II stopnia w roku akademickim 2006/2007” 6 848 „Wysoko ść odp ł atno ś ci ustala dyrektor placówki w oparciu o kalkulacj ę kosztów bie żą cych . Odp ł atno ść mo ż e ulec zmianie w ci ą gu roku szkolnego.” Wyrok SOKiK z dnia 6.07.2006r., sygn. akt 60/05 w sprawie o uznanie za niedozwolone postanowie ń wzorca stosowanego przez Centrum J ę zyków i Zarz ą dzania B.Bakier. „Strony uzgadniaj ą , ż e wy- soko ść op ł at o których mo- wa w ust. 1 mo ż e ule ć zmia- nie” 1/ § 6 pkt 2 „Umowy nr … o kszta ł cenie na studiach niestacjonar- nych jednolitych magi- sterskich, I stopnia, II stopnia” 2/ § 2 pkt 3 „Umowy nr … o realizacj ę w roku akademickim 2006/2007 kszta ł cenia uprawniaj ą cego do wykonywania zawodu nauczyciela” 3/ § 4 „Umowy nr … dotycz ą cej op ł at za wybrane us ł ugi eduka- cyjne na stacjonarnych studiach jednolitych magisterskich, I stop- nia, II stopnia w roku akademickim 2006/2007” Ad pozycja Nr 1 w tabeli: 11 Zasad ę w zakresie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej okre ś la art. 27 § 1 K.p.c. stanowi ą c, ż e „Powództwo wytacza si ę przed s ą d pierwszej instancji, w którego okr ę gu pozwany ma miejsce zamieszkania”. Mówi ą c o w ł a ś ciwo ś ci miejscowej, mo ż na wyró ż ni ć w ł a ś ciwo ść : ogóln ą , przemienn ą i wy łą czn ą . W ł a ś ciwo ść wy łą czna dotyczy powództw zwi ą zanych m.in. prawem rzeczowym na nieruchomo ś ci, dziedziczeniem, stosunkami pomi ę dzy rodzicami i dzie ć mi. Przepisy dotycz ą ce w ł a ś ciwo ś ci przemiennej przewiduj ą mo ż liwo ść wytoczenia powództwa o ustalenie istnienia umowy, jej wykonania, rozwi ą zania lub uniewa ż nienia, jak te ż o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy, przed s ą dem w ł a ś ciwym dla miejsca jej wykonania. W razie w ą tpliwo ś ci, miejsce to powinno by ć stwierdzone dokumentem. Przepisy art. 31 i nast. K.p.c. umo ż liwiaj ą powodowi dokonanie wyboru pomi ę dzy s ą dem w ł a ś ciwo ś ci ogólnej, a innym s ą dem oznaczonym w tych przepi- sach, w zale ż no ś ci od tego, który s ą d jest dla niego dogodniejszy. 7 Nie jest zatem dopusz- czalne narzucenie w ł a ś ciwo ś ci przemiennej przez jedn ą ze stron stosunku prawne- go/umowy, a jedynie nast ę pczy jej wybór w chwili powstania roszczenia wynikaj ą cego z umowy. Artyku ł 46 K.p.c. przewiduje mo ż liwo ść zawarcia tzw. umowy prorogacyjnej, po- legaj ą cej na tym, ż e strony mog ą umówi ć si ę na pi ś mie o poddanie s ą dowi pierwszej in- stancji, który wed ł ug ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy, sporu ju ż wynik ł ego lub sporów mog ą cych wynikn ąć w przysz ł o ś ci z oznaczonego stosunku prawnego. S ą d ten, je ż eli stro- ny nie postanowi ł y inaczej, b ę dzie wówczas s ą dem wy łą cznie w ł a ś ciwym. W ś wietle przy- toczonego przepisu mo ż liwe jest odej ś cie od generalnego modelu w ł a ś ciwo ś ci ogólnej, jednak tylko wtedy, gdy jest to przedmiotem indywidualnego uzgodnienia umownego. Skuteczno ść takiej umowy zale ż y zatem od zgodnego wyra ż enia woli stron. W niniejszej sprawie, w sytuacji konieczno ś ci rozwi ą zywania sporu na drodze s ą do- wej w gr ę wchodz ą tylko dwie w ł a ś ciwo ś ci, tj. ogólna i przemienna. Wed ł ug w ł a ś ciwo ś ci ogólnej, je ż eli powodem jest student, to powództwo powinno zosta ć wniesione do s ą du w ł a ś ciwego dla siedziby Uczelni (art. 30 K.p.c.). Je ż eli natomiast powodem jest Uczelnia, to s ą dem w ł a ś ciwym jest s ą d, w okr ę gu którego student ma miejsce zamieszkania (art. 27 § 1 K.p.c.). W przypadku w ł a ś ciwo ś ci przemiennej dotycz ą cej roszcze ń wynikaj ą cych z zawartej umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych, w ł a ś ciwym b ę dzie s ą d miejsca wyko- nania tej umowy – czyli zazwyczaj s ą d w ł a ś ciwy dla siedziby Uczelni (art. 34 K.p.c.). Tak wi ę c nie w ka ż dym przypadku s ą dem w ł a ś ciwym b ę dzie s ą d w Szczecinie, w którym znaj- duje si ę siedziba Uniwersytetu. W przypadku powstania sporu na tle wykonywania umowy o studia p ł atne, zapis o tre ś ci: „W sprawach ewentualnych sporów mog ą cych wynikn ąć na tle wykonywania niniej- szej umowy s ą dem w ł a ś ciwym b ę dzie s ą d powszechny w Szczecinie” bezprawnie narzuca konsumentom w ł a ś ciwo ść miejscow ą s ą du ze wzgl ę du na siedzib ę Uczelni i ogranicza ich prawo do wytoczenia powództwa, wynikaj ą ce przepisów K.p.c o w ł a ś ciwo ś ci ogólnej i przemiennej, utrudniaj ą c im tym samym skuteczn ą realizacj ę konstytucyjnego prawa do s ą du. 8 Narzucaj ą c studentom mo ż liwo ść dochodzenia roszcze ń powsta ł ych w zwi ą zku z realizacj ą umowy o nauczanie wy łą cznie przed s ą dem w Szczecinie, Uczelnia narusza inte- resy konsumentów, bowiem nara ż a ich na niewygody i niepotrzebn ą strat ę czasu, a przede wszystkim na zb ę dne wydatki w zwi ą zku konieczno ś ci ą prowadzenia procesu, w innej ni ż miejsce zamieszkania, cz ę sto odleg ł ej miejscowo ś ci. 9 7 Kodeks post ę powania cywilnego. Tom I. Komentarz pod redakcj ą K. Piaseckiego. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996r., str. 164. 8 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25.05.2005r., sygn. akt XVII Ama 46/04. 9 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22.12.2004r., sygn. akt XVII Amc 15/04. 12 Prezes Urz ę du uzna ł zatem za uprawdopodobnione, ż e zapis umieszczony zarówno w § 11 pkt 3 wzorca „Umowa nr.. o kszta ł cenie...” i w § 6 pkt 3 wzorca „U MOWA NR .. DOTYCZ Ą - CA OP Ł AT …” , mimo i ż ró ż ni si ę literalnie od klauzuli abuzywnej wpisanej do Rejestru pod poz. 388, to jednak ż e mie ś ci si ę w jej hipotezie i ż e Uniwersytet stosuj ą c j ą dopu ś ci ł si ę naruszenia przepisu art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konku- rencji i konsumentów. Ad pozycja Nr 2, 4 i 5 w tabeli: Zgodnie z art. 160 § 3 ustawy o szkolnictwie wy ż szym warunki odp ł atno ś ci za studia okre ś la umowa zawarta w formie pisemnej pomi ę dzy uczelni ą a studentem. Od daty jej podpisania, studenta i uczelni ę łą czy stosunek cywilnoprawny, powsta ł y z woli stron, któ- rych wzajemne relacje, w tym w zakresie odp ł atno ś ci, cechuje równorz ę dno ść . Wspóln ą cech ą klauzul jest natomiast to, ż e ich wprowadzenie do wzorca powoduje – niezale ż nie od konkretnych okoliczno ś ci - nierównomierne roz ł o ż enie praw, obowi ą zków i ryzyka mi ę dzy stronami umowy, prowadz ą ce do zachwiania równowagi kontraktowej stron, ze szkod ą dla konsumenta. 10 Umowa o p ł atne studia zawierana mi ę dzy Uczelni ą a studentem ma charakter umo- wy zlecenia. Wprowadzenie do niej, jak i do innych dokumentów stanowi ą cych wzorzec umowny, postanowie ń o tre ś ci: 1. „Op ł ata za zaj ę cia dydaktyczne wniesiona po rozpocz ę ciu semestru nie podle- ga zwrotowi”, 2. „Zaprzestanie ucz ę szczania na zaj ę cia nie zwalnia Studenta/Studentki z obo- wi ą zku wnoszenia nale ż nych op ł at za zaj ę cia dydaktyczne, jak równie ż nie powoduje obowi ą zku zwrotu przez Uczelni ę uiszczonych przez Studen- ta/Studentk ę op ł at”, 3. „W przypadku rezygnacji Studenta/Studentki z nauki uiszczona op ł ata nie pod- lega zwrotowi”, narusza istot ę umowy wzajemnej. Wspóln ą cech ą wymienionych postanowie ń jest to, ż e ich tre ść umo ż liwia Uczelni w ka ż dym przypadku - niezale ż nie od przyczyn i okoliczno ś ci, które spowodowa ł y, ż e student przerwa ł p ł atne studia/nauk ę (zrezygnowa ł sam lub za- przesta ł ucz ę szczania na zaj ę cia, gdy ż zosta ł dyscyplinarnie usuni ę ty lub zawieszony) – zatrzymanie w ca ł o ś ci czesnego wp ł aconego za dany semestr po jego rozpocz ę ciu, pomi- mo, ż e od okre ś lonej daty faktycznie ju ż nie ś wiadczy ona us ł ug edukacyjnych na rzecz konsumenta. Klauzula wymieniona w pkt 2 nak ł ada ponadto na studenta obowi ą zek zap ł a- ty za zaj ę cia, w których przesta ł uczestniczy ć . Wprowadzenie wymienionych postanowie ń do wzorców w sposób nieusprawiedliwiony narusza równowag ę praw, obowi ą zków i ryzy- ka stron umowy, na niekorzy ść konsumenta. Kwestionowane zapisy zosta ł y tak skonstru- owane, ż e zapewniaj ą pe ł n ą ochron ę ekonomiczn ą jedynie Uczelni. Wprowadzenie ich do wzorca powoduje, ż e student/konsument, nawet je ż eli w trakcie semestru wypowiada umow ę z przyczyn od niego niezale ż nych i niezawinionych (np. choroba czy losowa zmiana sytuacji ż yciowej) lub z winy Uczelni (np. niezadowalaj ą cy poziom kszta ł cenia lub nienale- ż yta organizacja pracy), nie tylko zobowi ą zany jest do poniesienia op ł aty w pe ł nej wyso- ko ś ci, ale tak ż e pozbawiony zostaje prawa żą dania zwrotu nawet cz ęś ci wniesionej wcze- ś niej op ł aty. 11 Zapisy te naruszaj ą wi ę c równo ść stron umowy i zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń , przez co ra żą co naruszone zostaj ą nie tylko interesy konsumentów, ale tak ż e i 10 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 6.07.2006r., sygn. akt XVII Amc 60/05. 11 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27.02.2006r., sygn. akt XVII Amc 105/04. 13 dobre obyczaje kontraktowe. Fakt, ż e mo ż liwo ść odzyskania op ł aty wniesionej przed roz- pocz ę ciem semestru maj ą osoby, które w z powodu choroby lub innych wa ż nych zdarze ń losowych nie podejm ą studiów na kolejnym semestrze studiów niestacjonarnych, nie ma dla przyj ę tej oceny znaczenia. Prezes Urz ę du uzna ł zatem za uprawdopodobnione, ż e pomimo ró ż nicy literalnej, za- pis umieszczony w: 1. § 7 pkt 10 in principio wzorca „U CHWA Ł A N R 63/2006 S ENATU U NIWERSYTETU S…” mie ś ci si ę w hipotezie klauzuli abuzywnej wpisanej do Rejestru pod poz. 654, 2. § 8 wzorca „U MOWA NR … O KSZTA Ł CENIE NA STUDIACH NIESTACJONARNYCH …” mie ś ci si ę w hipotezie klauzuli abuzywnej wpisanej do Rejestru pod poz. 727, 3. § 3pkt 3 wzorca „U MOWA NR .. O KSZTA Ł CENIE ...” mie ś ci si ę w hipotezie klauzuli abuzywnej wpisanej do Rejestru pod poz. 833 i 835 oraz, ż e w zwi ą zku z tym Uniwersytet stosuj ą c je, dopu ś ci ł si ę naruszenia przepisu art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Ad pozycja Nr 3 w tabeli: Uchwala Senatu Uczelni reguluj ą ca zasady i tryb pobierania op ł at za studia w roku akademickim 2006/2007 („U CHWA Ł A N R 63/2006…”) stanowi, ż e op ł aty za us ł ugi edukacyj- ne wykonywane przez Uczelni ę , okre ś lone w § 2 tej ż e uchwa ł y studenci zobowi ą zani s ą wnie ść przed rozpocz ę ciem zaj ęć dydaktycznych. Op ł aty semestralne mog ą by ć wnoszone w ratach, w terminie p ł atno ś ci ustalonym na okre ś lony dzie ń . Kwesti ę odp ł atno ś ci za stu- dia reguluje tak ż e „R EGULAMIN STUDIÓW …” Ustawa o szkolnictwie wy ż szym w art. 190 wy- ra ź nie rozstrzyga, ż e kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej mo ż e skre ś li ć stu- denta z listy studentów w trzech przypadkach, a jednym z nich jest niewniesienie op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów (art. 90 ust. 2 pkt 3). Jednak ż e decyzja dziekana nie jest w tej mierze ostateczna, bowiem studentowi przys ł uguje prawo odwo ł ania si ę do rek- tora (art. 190 ust. 3). 12 Wprowadzenie do „R EGULAMINU STUDIÓW …” klauzuli o tre ś ci „Dziekan mo ż e skre ś li ć studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów” oraz do „U CHWA Ł Y N R 63/2006…” klauzuli o tre ś ci „Nieuiszczenie w terminie op ł a- ty semestralnej mo ż e by ć traktowane jako rezygnacja ze studiów i stanowi dla dziekana podstaw ę do skre ś lenia z listy studentów” powoduje, ż e wy łą cznie do Uczelni nale ż y wi ą - żą ca interpretacja warunków umowy i ustalenie, 13 czy w sytuacji kiedy czesne nie zosta ł o wp ł acone w okre ś lonej dacie, mia ł o miejsce nieterminowe wniesienie op ł aty (usprawiedli- wione lub nie) czy te ż taki stan nale ż y - i wobec tego od jakiej daty - traktowa ć jako niew- niesienie op ł aty w ogóle. Ani w wymienionym regulaminie, ani w uchwale nie ma informa- cji o przys ł uguj ą cym studentowi prawie odwo ł ania si ę do Rektora Uczelni od decyzji o jego skre ś leniu ze studiów, je ż eli taka zosta ł aby podj ę ta na podstawie wymienionych postano- wie ń . Konieczno ść zamieszczenia tej informacji wynika z przepisów ustawy o szkolnictwie wy ż szym, a jej brak godzi w interesy konsumentów przez to, ż e pozbawia ich mo ż liwo ś ci odwo ł ania/obrony w tak istotnej kwestii ż yciowej, jak dalsza nauka. Nale ż y przy tym za- 12 W zwi ą zku ze stosowaniem przez Politechnik ę S. w S. zapisu „Dziekan wydzia ł u mo ż e skre ś li ć stu- denta z listy studentów, w przypadku niewniesienia op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów” Prezes Urz ę du w decyzji nr 18/2007 z dnia 25 lipca 2007r. orzek ł o niestosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, bowiem we wspomnianym regulaminie, jako nast ę pny punkt wskazana zosta ł a mo ż liwo ść i termin odwo ł ania od decyzji dziekana do rektora uczelni. Regulamin Uniwersytetu S. takiego zapisu nie za- wiera. 13 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27.02.2006r., sygn. akt XVII Amc 105/04 14 znaczy ć , ż e zapis w § 7 pkt 7 cytowanej uchwa ł y nie mie ś ci si ę w granicach uprawnie ń przyznanych ustaw ą o szkolnictwie wy ż szym, bowiem nie przewiduje ona mo ż liwo ś ci skre- ś lenia z listy studentów studiów p ł atnych w przypadku nieterminowego wniesienia op ł aty za semestr. Prezes Urz ę du uzna ł zatem za uprawdopodobnione, ż e zapis umieszczony zarówno w § 40 ust. 2 pkt 3 wzorca „R EGULAMIN S TUDIÓW U NIWERSYTETU S…” i w § 7 pkt 7 wzorca „U CHWA Ł A N R 63/2006…” dotycz ą ca zasad i trybu pobierania op ł at za ś wiadczone us ł ugi edukacyjne, mimo i ż ró ż ni si ę literalnie od klauzuli abuzywnej wpisanej do Rejestru pod poz. 388, to jednak ż e mie ś ci si ę w jej hipotezie i ż e Uniwersytet stosuj ą c j ą dopu ś ci ł si ę naruszenia przepisu art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konku- rencji i konsumentów. Ad pozycja Nr 5 w tabeli Postanowienie o tre ś ci: „Strony uzgadniaj ą , ż e wysoko ść op ł at o których mowa w ust. 1 mo ż e ule ć zmianie”, wprowadzone przez Uczelni ę do wzorców wykorzystywanych przy zawieraniu umów o ś wiadczenie p ł atnych us ł ug edukacyjnych gwarantuje jej prawo do swobodnego podnoszenia op ł at za nauk ę przez ca ł y okres obowi ą zywania umowy. Jak ka ż dy sprzedawca /przedsi ę biorca ś wiadcz ą cy/ us ł ugi ma ona pe ł ne prawo do podwy ż sza- nia op ł at za ich wykonanie z powodu np. zmiany kosztów (tu: kosztów kszta ł cenia), ale jednocze ś nie w takiej sytuacji student/konsument winien mie ć zagwarantowane prawo do odst ą pienia od zawartej umowy, je ż eli nie jest on w stanie uiszcza ć podwy ż szonej op ł a- ty/czesnego. 14 Stosowane przez Uczelni ę wzorce, w których zawarte jest omawiane posta- nowienie, nie przewiduj ą takiego uprawnienia dla studenta, przez co godz ą w interesy konsumentów, przymuszaj ą c ich do uznania przedstawionych przez Uczelni ę podwy ż ek czesnego. Dodatkowo nale ż y wskaza ć , ż e postanowienie, o którym mowa, jest sformu ł o- wane ogólnie, bez wskazania okoliczno ś ci i warunków w jakich mo ż e doj ść do zmiany umowy w zakresie wysoko ś ci op ł aty. Prezes Urz ę du uzna ł zatem za uprawdopodobnione, ż e zapis umieszczony zarówno w § 6 pkt 2 wzorca „U MOWA NR .. O KSZTA Ł CENIE ...”, § 2 pkt 3 wzorca „U MOWA NR … O REALIZA- CJ Ę …” oraz § 4 wzorca „U MOWA NR .. DOTYCZ Ą CA OP Ł AT …” , mimo i ż ró ż ni si ę literalnie od klau- zuli abuzywnej wpisanej do Rejestru pod poz. 848, to jednak ż e mie ś ci si ę w jej hipotezie i ż e Uniwersytet stosuj ą c j ą dopu ś ci ł si ę naruszenia przepisu art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Ad c. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, okre ś la ona „warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów” . Warunkiem decyduj ą cym o urucho- mieniu jej przepisów jest zatem stwierdzenie przez Prezesa Urz ę du, ż e w danej sprawie dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. 15 Interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym, a w takim trybie toczy si ę po- st ę powanie przed Prezesem Urz ę du, nie jest poj ę ciem jednolitym, ani sta ł ym i jako taki nie 14 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 6.07.2006r., sygn. akt XVII Amc 60/05. 15 Por. wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 7.07.2001r., sygn. akt XVII Amc 82/00. 15 zosta ł zdefiniowany w ustawie antymonopolowej ani te ż jednoznacznie okre ś lony w orzecznictwie, jakkolwiek wielokrotnie by ł przedmiotem interpretacji S ą du Okr ę gowego – S ą du Ochrony konkurencji i Konsumentów, S ą du Apelacyjnego i S ą du Najwy ż szego. W orzecznictwie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrwali ł si ę pogl ą d, ż e naruszenie interesu publicznoprawnego ma miejsce wówczas, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z przepisami prawa antymonopolowego dotkni ę ty zosta ł /jest szerszy kr ą g uczestników ryn- ku, wzgl ę dnie, gdy dzia ł anie te wywo ł uj ą na rynku inne niekorzystne zjawiska. 16 Stanowi- sko to znalaz ł o potwierdzenie w wyroku S ą du Najwy ż szego z dnia 12 wrze ś nia 2003r. (sy- gn. akt I CKN 504/01) stwierdzi ł , ż e „nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszczyna ć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden kon- sument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczby konsumentów.” Interes publiczny przejawia si ę tak ż e w postaci zbiorowego interesu konsumentów. W ocenie Pre- zesa Urz ę du rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, bowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy s ą lub b ę d ą kontrahentami Uczelni. Za- wieraj ą c umowy z konsumentami/studentami o p ł atne us ł ugi edukacyjne Akademia pos ł u- giwa ł a si ę przygotowanymi przez siebie wzorcami umownymi. Stron ą takiej umowy s ą za- równo wszyscy aktualni studenci Uniwersytetu, jak i przyszli (potencjalni), a zatem kr ą g adresatów takiego wzorca nie jest z góry okre ś lony. Bior ą c pod uwag ę fakt, ż e student zamierzaj ą cy podj ąć odp ł atne studia na Uniwersytecie nie ma mo ż liwo ś ci negocjowania warunków umowy zawieranej z Uczelni ą , a przez to nie ma wp ł ywu tre ść zapisów tej ż e umowy Prezes Urz ę du uzna ł , ż e bezprawne zapisy zawarte w umowach o ś wiadczenie p ł atnych us ł ug edukacyjnych godz ą w interes ogó ł u konsumentów, rozumiany jako zbio- rowy interes konsumentów, chroniony przepisami ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji. Reasumuj ą c rozwa ż ania odnosz ą ce si ę do przes ł anek wymienionych w punktach a, b i c, poczynione w celu uprawdopodobnienia naruszenia art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów, mo ż na przyj ąć , i ż zosta ł y one spe ł nione. Mianowicie Uniwersytet posiadaj ą cy status przedsi ę biorcy i ś wiadcz ą cy na rzecz studentów p ł atne us ł ugi edukacyjne w ró ż nych formach, stosowa ł w obrocie konsumenc- kim wzorce umowne, w których okre ś lone postanowienia tj. postanowienia zawarte w: 1) § 6 pkt 2, § 8 i § 11 pkt 3 wzorca „U MOWA NR … O KSZTA Ł CENIE NA STUDIACH NIESTA- CJONARNYCH JEDNOLITYCH MAGISTERSKICH , I STOPNIA , II STOPNIA ” (za łą cznik nr 1 do Zarz ą - dzenia Nr 105/2006 Rektora Uniwersytetu S. w S. z dnia 12 wrze ś nia 2006r.), 2) § 2 pkt 3 wzorca „U MOWA NR … O REALIZACJ Ę W ROKU AKADEMICKIM 2006/2007 KSZTA Ł - CENIA UPRAWNIAJ Ą CEGO DO WYKONYWANIA ZAWODU NAUCZYCIELA ” (za łą cznik nr 2 do Zarz ą - dzenia Nr 105/2006 Rektora Uniwersytetu S. w S. z dnia 12 wrze ś nia 2006r.), 3) § 3 pkt 2, § 4 i § 6 pkt 3 wzorca „U MOWA NR … DOTYCZ Ą CA OP Ł AT ZA WYBRANE US Ł UGI EDUKACYJNE NA STACJONARNYCH STUDIACH JEDNOLITYCH MAGISTERSKICH , I STOPNIA , II STOPNIA W ROKU AKADEMICKIM 2006/2007” (za łą cznik nr 3 do Zarz ą dzenia Nr 105/2006 Rektora Uniwersytetu S. w S. z dnia 12 wrze ś nia 2006r.), 4) § 40 pkt 2.3 wzorca „R EGULAMIN S TUDIÓW U NIWERSYTETU S., WPROWADZONYM UCHWA ŁĄ NR 57/2006 S ENATU U NIWERSYTETU S. Z DNIA 27 KWIETNIA 2006 R ”, 16 Por. wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 24.01.1991r., sygn. akt XV Amr 8/90, S ą du Ochrony Konku- rencji i Konsumentów: z dnia 4.07.2001r., sygn. akt XVII 108/00; z dnia 23.20.2002r., sygn. akt Ama XVII 133/2001. 16 5 ) § 7 pkt 7 i § 7 pkt 10 in principio wzorca „U CHWA Ł A NR 63/2006 S ENATU U NIWERSY- TETU S. Z DNIA 25 MAJA 2006 R W SPRAWIE ZASAD I TRYBU POBIERANIA OP Ł AT ZA Ś WIADCZONE US Ł UGI EDUKACYJNE ORAZ ZWALNIANIA Z OP Ł AT ZA ZAJ Ę CIA DYDAKTYCZNE W ROKU AKADEMICKIM 2006/2007.” okaza ł y si ę to ż same z postanowieniem uznanym przez SOKiK za abuzywne i wpisanym przez Prezesa Urz ę du do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., przez co dzia ł a ł , w tym zakresie bezprawnie, a dzia ł aniem tym narusza ł zbiorowy interes konsumentów. Zgodnie z art. 23 f ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji […], je ż e- li w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione, na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji we wniosku lub b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du, ż e przedsi ę biorca stosuje prak- tyk ę , o której mowa w art. 23 a, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ą zuje si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obo- wi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń (ust. 1), okre ś li ć termin ich wykonania (ust.2) oraz z ł o ż enia informacji o stopniu realizacji tych zobowi ą za ń (ust.3). Okoliczno ś ci sprawy uprawdopodobni ł y, i ż Uczelnia stosowa ł a praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Bior ą c jednak ż e pod uwag ę fakt, ż e Uniwersytet: 1. zobowi ą za ł si ę do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia temu naru- szeniu, poprzez zmian ę tre ś ci kwestionowanych zapisów w mowach, w odnie- sieniu do roku akademickiego 2007/2008, 2. w trakcie post ę powania dokona ł zmiany „R EGULAMINU STUDIÓW …” w ten sposób, ze z tre ś ci § 40 skre ś lony zosta ł pkt 2.3, Prezes Urz ę du uznaje, ż e zobowi ą zanie si ę przedsi ę biorcy do podj ę cia dzia ł a ń zmie- rzaj ą cych do zaniechania naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, poprzez zmian ę kwestionowanych postanowie ń umownych w umowach ju ż istniej ą cych w obrocie praw- nym oraz poprzez zawieranie nowych umów zgodnie z przyj ę tym zobowi ą zaniem, b ę dzie chroni ć i w sposób wystarczaj ą cy zabezpieczy interesy studentów (konsumentów) zamie- rzaj ą cych podj ąć /odbywaj ą cych na Uczelni studia p ł atne. Zdaniem Prezesa Urz ę du zade- klarowane w ramach zobowi ą zania dzia ł anie przedsi ę biorcy ma polega ć na konieczno ś ci aneksowania wszystkich umów ju ż funkcjonuj ą cych w obrocie, b ą d ź przynajmniej podj ę cia przez przedsi ę biorc ę udokumentowanych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zmiany wcze ś niej za- wartych umów, polegaj ą cych na przedstawieniu wszystkim kontrahentom aneksów zawie- raj ą cych nowe regulacje. We wszystkich nowo zawieranych umowach przedsi ę biorca wi- nien bezwzgl ę dnie stosowa ć poprawiony ju ż wzorzec umowy. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze orzeczono, jak w punkcie I sentencji. Jednocze ś nie na podstawie art. 23f ust. 2 i art. 23f ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du: 1) wyznacza dla realizacji zobowi ą za ń , o których mowa w punkcie I sentencji, termin do dnia 15 grudnia 2007r., 2) nak ł ada na Uniwersytet obowi ą zek przekazania, do dnia 30 grudnia 2007r., in- formacji o stopniu realizacji zobowi ą za ń . 17 Maj ą c na uwadze po do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku. Z UP . P REZESA U RZ Ę DU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW D YREKTOR D ELEGATURY W G DA Ń SKU R OMAN J ARZ Ą BEK OTRZYMUJE : U NIWERSYTET S. W S. 18