RLU-36/2004

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASIŃSKI Delegatura w Lublinie 20-079 Lublin, ul. Dolna 3-go Maja 5 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 10 grudnia 2004 r. RLU – 430 – 10/04/PZ Decyzja RLU Nr 36/2004 Na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86 poz. 804 ze zmianami), stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu przeciwko Grupie Kapitałowo Budowlanej EUROGROUP Sp. z o.o. z siedzibą w K. - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakłada się na Grupę Kapitałowo Budowlaną EUROGROUP Sp. z o.o. z siedzibą w K. karę pienięŜną z tytułu nieudzielenia na Ŝądanie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów informacji, dotyczących prowadzonego przez Prezesa Urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na stosowaniu przez Grupę Kapitałowo Budowlana EUROGROUP Sp. z o.o. z siedzibą w K. reklamy wprowadzającej w błąd poprzez rozpowszechnianie przez ww. przedsiębiorcę reklam prasowych zawierających informacje niepełne i wprowadzające w błąd odnośnie usług świadczonych przez przedsiębiorcę oraz brak oznaczenia przedsiębiorcy, oraz naruszaniu przez ww. Spółkę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej prawdziwej i pełnej informacji o świadczonych usługach i warunkach zawieranej przez konsumentów z ww. przedsiębiorcą umowy, w szczególności dotyczących przystąpienia do grupy samofinansującej, co stanowi naruszenie art. 45 ust. 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w wysokości 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), stanowiącą według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 2 grudnia 2003 r. równowartość 2 119,99 euro (słownie: dwa tysiące sto dziewiętnaście euro 99/100), płatną do budŜetu państwa. Uzasadnienie W dniu 18 lutego 2004 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął z urzędu wobec Grupy Kapitałowo Budowlanej EUROGROUP Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej w tekście EUROGROUP albo Spółka) postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na stosowaniu przez w/w Spółkę reklamy wprowadzającej w błąd poprzez rozpowszechnianie reklam prasowych zawierających informacje niepełne i wprowadzające w błąd odnośnie świadczonych usług oraz brak oznaczenia przedsiębiorcy, oraz na naruszaniu przez Spółkę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji o świadczonych usługach i warunkach zawieranych z konsumentami umów, w szczególności dotyczących przystąpienia do grupy samofinansującej, co stanowić mogło naruszenie art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu postępowania wezwano Spółkę do ustosunkowania się do zarzutów, jak równieŜ do udzielenia informacji na podstawie art. 45 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Na udzielenie odpowiedzi przedsiębiorcy wyznaczono termin 14 dni od daty doręczenia pisma zawierającego Ŝądanie, pouczając jednocześnie o moŜliwości nałoŜenia na przedsiębiorcę kary za nieudzielanie informacji lub udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. PoniewaŜ na powyŜsze Ŝądanie Spółka nie udzieliła odpowiedzi, w piśmie z dnia 14 kwietnia 2004 r. Prezes Urzędu ponownie wezwał EUROGROUP do udzielenia uprzednio Ŝądanych informacji. Do udzielenia informacji Spółce wyznaczono termin 7 dni od daty doręczenia wezwania. Ponownie poinformowano przedsiębiorcę o sankcji w postaci kary za nieudzielenie informacji. Wezwanie zostało doręczone Spółce dnia 19 kwietnia 2004 r. Ta jednakŜe nie odpowiedziała na nie. Wobec powyŜszego, postanowieniem Nr 37/04 z dnia 23 czerwca 2004 r. Prezes Urzędu wszczął postępowanie w sprawie nałoŜenia na Spółkę kary pienięŜnej z powodu nieudzielenia informacji na Ŝądanie Prezesa Urzędu. W uzasadnieniu postanowienia wezwano EUROGROUP do ustosunkowania się do zarzutu w terminie 14 dni od daty doręczenia postanowienia, poinformowano takŜe Spółkę o przysługującym jej prawie wglądu do materiału dowodowego na kaŜdym etapie postępowania. JednakŜe Prezes Urzędu nie otrzymał odpowiedzi od Spółki, w związku z czym pismem z dnia 12 sierpnia 2004 r. ponownie wezwano ją do 3 ustosunkowania się do zarzutu, wyznaczając dodatkowy termin 7 dni od daty doręczenia wezwania. Wezwanie zostało doręczone Spółce dnia 16 sierpnia 2004 r. Wobec braku odpowiedzi ze strony Spółki, Prezes Urzędu uznał za zasadne zamknąć postępowanie dowodowe, co teŜ uczyniono dnia 6 września 2004 r., zawiadamiając o tym stronę, z jednoczesnym wyznaczeniem jej terminu do zapoznania się z materiałem zgromadzonym w postępowaniu do dnia 24 września 2004 r. Z uprawnienia tego Spółka nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i zwaŜył, co następuje: W niniejszej sprawie bezspornym jest, iŜ Spółka EUROGROUP nie udzieliła informacji Ŝądanych przez Prezesa Urzędu w postanowieniu z dnia 18 lutego 2004 r. o wszczęciu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a następnie ponownie w wezwaniu z dnia 14 kwietnia 2004 r. Uprawnienie do Ŝądania od Spółki informacji Prezes Urzędu wywiódł z treści art. 45 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 45 ust. 1, przedsiębiorcy i związki przedsiębiorców są obowiązani do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na Ŝądanie Prezesa Urzędu. Konsekwencje naruszenia przez przedsiębiorcę tego przepisu przewidziane zostały w dziale VI ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zawierającym przepisy dotyczące nakładania przez Prezesa Urzędu kar pienięŜnych w związku z naruszeniem przepisów ustawy. NaleŜy w tym miejscu zauwaŜyć, iŜ w dniu 1 maja 2004 r., wraz z wejściem w Ŝycie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz o zmianie niektórych innych ustaw (dalej w tekście „ustawa zmieniająca”; Dz. U. z 2004 r. Nr 93 poz. 891), przepisy dotyczące kar pienięŜnych uległy istotnej nowelizacji. W szczególności zmianie uległa podstawa nałoŜenia kary za naruszenie art. 45 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak równieŜ określenia kwoty minimalnej oraz maksymalnej wysokości nakładanej kary. Do czasu wejścia w Ŝycie ustawy zmieniającej, Prezes Urzędu mógł nałoŜyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pienięŜną w wysokości stanowiącej równowartość od 200 do 5 000 euro, jeŜeli przedsiębiorca choćby nieumyślnie nie udzielił informacji Ŝądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 45, lub udzielił nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji, a to zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 2 b) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w ówczesnym brzmieniu. Skutkiem wprowadzonej ustawą zmieniającą nowelizacji, Prezes Urzędu moŜe, działając na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nałoŜyć na przedsiębiorcę w drodze decyzji, jeŜeli przedsiębiorca nie udzielił (choćby nieumyślnie) informacji Ŝądanych na podstawie art. 45, bądź udzielił informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd, karę pienięŜną w wysokości 4 stanowiącej równowartość od 1 000 do 50 000 000 euro. W nowym stanie prawnym ustawodawca przewidział zatem o wiele bardziej dotkliwe sankcje groŜące przedsiębiorcom w razie naruszenia art. 45 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jednocześnie naleŜy mieć na względzie, iŜ naruszenie przez Spółkę art. 45 ustawy miało miejsce w czasie obowiązywania ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w „starym” brzmieniu, tj. przed wejściem w Ŝycie ustawy zmieniającej. Powtórne wezwanie do udzielenia informacji, którego zignorowanie przez Spółkę spowodowało wszczęcie postępowania w sprawie nałoŜenia kary, zostało doręczone przedsiębiorcy dnia 19 kwietnia 2004 r. Wyznaczony w wezwaniu termin do udzielenia informacji upłynął z dniem 26 kwietnia 2004 r. Wobec braku odpowiedzi ze strony Spółki, upływ w/w terminu naleŜy uznać za moment, w którym dopuściła się ona naruszenia art. 45 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis art. 45 ust. 2 pkt 3 wyraźnie bowiem nakłada na Prezesa Urzędu obowiązek wskazania terminu udzielenia informacji. Z kolei postępowanie w sprawie nałoŜenia kary z powodu nieudzielenia informacji zostało wszczęte juŜ w czasie obowiązywania „nowej” ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. w brzmieniu nadanym przez ustawę zmieniającą. W celu ustalenia podstawy nałoŜenia kary konieczne jest zatem zastosowanie właściwej normy intertemporalnej. Wedle art. 6 ustawy zmieniającej, do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w Ŝycie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Ustawodawca nie wprowadził jednak w ustawie zmieniającej normy intertemporalnej, która wyraźnie stanowiłaby, na jakiej podstawie dopuszczalne jest nałoŜenie kary przez Prezesa Urzędu w sytuacji, gdy przedsiębiorca naruszył obowiązek udzielenia informacji na Ŝądanie Prezesa Urzędu przed zmianą ustawy, zaś postępowanie i wydanie decyzji ma miejsce juŜ w czasie obowiązywania zmienionej ustawy, kiedy to naruszenie będące przedmiotem postępowania zagroŜone jest bardziej dotkliwą sankcją. NaleŜy zatem zwrócić uwagę na dotyczące zbliŜonych sytuacji orzecznictwo. W wyroku z dnia 9 marca 2004 r. (sygn. akt III SK 19/04) Sąd NajwyŜszy podkreślił, Ŝe w odniesieniu do porównywalnych sytuacji prawnych, na gruncie polskiego porządku prawnego ustawodawca nakazał stosowanie następującej prawnomaterialnej reguły międzyczasowej „jeśli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niŜ w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakŜe naleŜy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeśli jest względniejsza dla sprawcy (art. 4 § 1 Kodeksu karnego)” oraz „jeŜeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niŜ w czasie popełnienia wykroczenia, stosuje się ustawę nową, jednakŜe naleŜy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeśli jest względniejszą dla sprawcy” (art. 2 § 1 Kodeksu wykroczeń). Na podstawie tych regulacji prawnych moŜna w sposób racjonalny ustalić, jakie uzasadnienie 5 aksjologiczne legło u podstaw norm prawnych postępowania, które przyjmowane jest na gruncie polskiego porządku prawnego przez ustawodawcę w tego rodzaju sytuacjach. W drodze rozumowania analogii z prawa, naleŜy tą sama regułę odnieść równieŜ do rozwaŜanego przypadku. Po rozwaŜeniu okoliczności faktycznych sprawy naleŜy stwierdzić, iŜ w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki nałoŜenia na przedsiębiorcę kary pienięŜnej z tytułu nieudzielenia informacji Ŝądanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 45 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia przez Stronę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Stronę karę pienięŜną w wysokości 10 000 zł, stanowiącą według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2003 r. równowartość 2 119,99 euro (słownie: dwa tysiące sto dziewiętnaście euro 99/100). Wysokość kary mieści się w dopuszczalnych granicach wysokości kary, jaką Prezes Urzędu mógł nałoŜyć na przedsiębiorcę na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 2 b) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przed wejściem w Ŝycie ustawy zmieniającej, tj. do dnia 1 maja 2004 r. W opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kara pienięŜna o tak ustalonej wysokości odzwierciedla raŜący charakter naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Spółka zignorowała Ŝądanie Prezesa Urzędu, jakkolwiek w myśl art. 45 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów na przedsiębiorcach spoczywa bezwzględny obowiązek udzielania wszelkich koniecznych informacji na Ŝądanie Prezesa Urzędu. NaleŜy uznać, iŜ takie zachowanie Strony mogło zmierzać do uniknięcia odpowiedzialności w związku z naruszeniem przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyŜszych okoliczności ustaloną wysokość kary pienięŜnej naleŜy uznać za uzasadnioną. W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji niniejszej Decyzji. Od niniejszej Decyzji, na podstawie art. 78 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, przysługuje Stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie, w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia Decyzji. 6 Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej Decyzji, na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: Narodowy Bank Polski, Oddział Okręgowy w Warszawie, nr 51101010100078782231000000. Z upowaŜnienia Prezesa UOKiK decyzję podpisała Dyrektor Delegatury UOKiK w Lublinie Ewa Wiszniowska