RŁO-13/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Aleja Pi ł sudskiego 8 90-051 Ł ód ź , P - 73 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O/430-2/04/PJ Ł ód ź , dnia 8 grudnia 2004 r. DECYZJA Nr R Ł O 13/2004 Na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 w zw. z § 3a ust. 1 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej, dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Uni ę Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu przy ul. Armii Krajowej 61 kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 50 160 z ł (s ł ownie: pi ęć dziesi ą t tysi ę cy sto sze ść dziesi ą t z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u nie wspó ł dzia ł ania w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 24 sierpnia 2004 r. w biurze przedsi ę biorcy w Ł odzi przy ulicy Piotrkowskiej 60, w ramach post ę powania wyja ś niaj ą cego prowadzonego pod sygnatur ą akt R Ł O/402-94/04/PJ, poprzez odmow ę sporz ą dzenia kserokopii wzorca umowy. Uzasadnienie W dniu 23 sierpnia 2004 r. Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej Prezesem Urz ę du lub organem antymonopolowym) wszcz ęł a post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy Unia Rozwoju i Wspierania Finansowego w Ł odzi prowadzi dzia ł alno ść w systemie argenty ń skim oraz czy w inny sposób narusza interesy konsumentów. W dniu 24 sierpnia 2004 r. na podstawie upowa ż nienia Dyrektora Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi Nr 34/2004 r. z dnia 23 sierpnia 2004 r., w biurze Unii Rozwoju i Wspierania Finansowego w Ł odzi, przy ul. Piotrkowskiej 60 przeprowadzona zosta ł a kontrola bezpo ś rednia. Celem kontroli by ł o zebranie potwierdzonych za zgodno ść z orygina ł em kopii wzorców umów stosowanych w obrocie z udzia ł em konsumentów. W toku przeprowadzonej kontroli pracownik biura, który nie poda ł swojego imienia i nazwiska, odmówi ł sporz ą dzenia kserokopii wzorca umowy. Jako przyczyn ę poda ł brak mo ż liwo ś ci opuszczenia stanowiska pracy. Kontroluj ą cy poinformowali go o obowi ą zku sporz ą dzenia kserokopii dokumentu, spoczywaj ą cym na kontrolowanym na podstawie § 5 ust.3 Rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 18 wrze ś nia 2001 r. w sprawie szczegó ł owego trybu i sposobu przeprowadzania kontroli przedsi ę biorców i zwi ą zków przedsi ę biorców w toku post ę powania przed Prezesem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2001 r. Nr 116, poz. 1240). Po udzieleniu tych informacji pracownik po raz kolejny odmówi ł wykonania kserokopii dokumentów żą danych przez kontroluj ą cych. W dniu 25 sierpnia 2004 r. do przedsi ę biorcy wystosowane zosta ł o wezwanie do przekazania dokumentów, które by ł y przedmiotem żą dania w toku kontroli bezpo ś redniej. W odpowiedzi na wezwanie Unia Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. przekaza ł a pismem z dnia 31 sierpnia 2004 r. żą dane dokumenty oraz z ł o ż y ł a wyja ś nienia dotycz ą ce przyczyny braku wspó ł dzia ł ania w toku kontroli. Wskazano, i ż opuszczenie stanowiska pracy wymaga uprzedniego powiadomienia prze ł o ż onego, a nie powiadomienie o opuszczeniu stanowiska pracy mo ż e skutkowa ć rozwi ą zaniem umowy o prac ę . Unia Rozwoju i Wspierania Finansowego wyja ś ni ł a, i ż orygina ł wzorca stanowi druk numerowany i z tego powodu by ł udost ę pniony kontroluj ą cym, lecz nie móg ł by ć przez nich zaj ę ty. Przedsi ę biorca wskaza ł ponadto, i ż pracownicy biura posiadaj ą kserokopie dokumentów przekazywanych potencjalnym klientom, a brak takich kserokopii wi ą za ł si ę z faktem wydania klientom wszystkich wcze ś niej przygotowanych kopii. W dniu 23 wrze ś nia 2004 r. Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi w imieniu Prezesa Urz ę du moc ą postanowienia nr 1 wszcz ęł a post ę powanie w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej na Uni ę Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu za nie wspó ł dzia ł anie w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 24 sierpnia 2004 r. w biurze przedsi ę biorcy w Ł odzi przy ulicy Piotrkowskiej 60, w ramach post ę powania wyja ś niaj ą cego prowadzonego pod sygnatur ą akt R Ł O/402-94/04/PJ, poprzez odmow ę sporz ą dzenia kserokopii wzorca umowy. Odpowiadaj ą c na postawione zarzuty w pi ś mie z dnia 23 wrze ś nia 2004 r. Unia Rozwoju i Wspierania Finansowego podtrzyma ł a swe wyja ś nienia z ł o ż one w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego. I. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: 1. Biuro Unii Rozwoju i Wspierania Finansowego w Ł odzi przy ul. Piotrkowskiej 60 jest jednostk ą organizacyjn ą Unii Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu (dowód: protokó ł kontroli „Unia Rozwoju i Wspierania Finansowego”, ul. Piotrkowska 60, 90-105 Ł ód ź , karta 6-7) 2. Unia Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. jest wpisana do Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000215738 przez S ą d Rejonowy dla Wroc ł awia – Fabrycznej we Wroc ł awiu, VI Wydzia ł Gospodarczy KRS. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Unii 2 Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. jest mi ę dzy innymi prowadzenie dzia ł alno ś ci finansowej (dowód: wyci ą g z KRS, karta 10-12). 3. W dniu przeprowadzania kontroli w biurze Unii Rozwoju i Wspierania Finansowego w Ł odzi pracownik kontrolowanego odmówi ł wykonania kserokopii wzorca umowy zgodnie z żą daniem kontroluj ą cych, mimo udzielenia mu pouczenia o takim obowi ą zku wynikaj ą cym z § 5 ust. 3 Rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 18 wrze ś nia 2001 r. w sprawie szczegó ł owego trybu i sposobu przeprowadzania kontroli przedsi ę biorców i zwi ą zków przedsi ę biorców w toku post ę powania przed Prezesem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2001 r. Nr 116, poz. 1240) (dowód: protokó ł kontroli „Unia Rozwoju i Wspierania Finansowego”, ul. Piotrkowska 60, 90-105 Ł ód ź , karta 6-7). 4. Unia Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. przekaza ł a pismem z dnia 31 sierpnia 2004 r. dokumenty, których żą dali kontroluj ą cy (dowód: pismo Unii Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. z dnia 31 sierpnia 2004 r.). II. Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Prezes Urz ę du jest centralnym organem administracji rz ą dowej w ł a ś ciwym w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów. Prezesowi Urz ę du przyznano szczególne kompetencje zwi ą zane ze sprawowaniem kontroli przestrzegania przez przedsi ę biorców przepisów Ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm. – dalej zwana Ustaw ą ). Konkurencja oraz ochrona konsumentów – na mocy Ustawy - sta ł y si ę dobrem szczególnie chronionym. Wszelkie dzia ł ania Prezesa Urz ę du podejmowane s ą w interesie publicznym, maj ą c na uwadze ochron ę tego dobra. Powy ż sze wzgl ę dy zdecydowa ł y mi ę dzy innymi, i ż przedsi ę biorcy oraz ich zwi ą zki zostali zobowi ą zani - na mocy art. 57 Ustawy - do wspó ł dzia ł ania z organem antymonopolowym w toku przeprowadzanych kontroli. Obowi ą zki kontrolowanego zosta ł y sprecyzowane w Rozporz ą dzeniu Rady Ministrów z dnia 18 wrze ś nia 2001 r. w sprawie szczegó ł owego trybu i sposobu przeprowadzania kontroli przedsi ę biorców i zwi ą zków przedsi ę biorców w toku post ę powania przed Prezesem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2001 r. Nr 116, poz. 1240). Wskazane powy ż ej uprawnienia maj ą na celu zapewnienie Prezesowi Urz ę du mo ż liwo ś ci sprawowania kontrolowania przestrzegania Ustawy. Ustawodawca nak ł adaj ą c na przedsi ę biorców rzeczony obowi ą zek, przewidzia ł jednocze ś nie sankcj ę za uchylanie si ę od tego obowi ą zku. Sankcja ta okre ś lona zosta ł a w art. 101 ust. 2 pkt. 3 Ustawy, który przewiduje mo ż liwo ść na ł o ż enia w drodze decyzji kary pieni ęż nej, je ż eli cho ć by nieumy ś lnie przedsi ę biorca nie wspó ł dzia ł a w toku kontroli prowadzonej w ramach post ę powania na podstawie art. 57 Ustawy. W niniejszej sprawie, Prezes Urz ę du uzna ł za w ł a ś ciwe na ł o ż enie na Uni ę Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. kary pieni ęż nej, przewidzianej w art. 101 ust. 2 pkt 3 Ustawy. Za zastosowaniem przedmiotowej sankcji przemawiaj ą zarówno sam charakter naruszenia jak i wyja ś nienia Spó ł ki, które w ocenie organu antymonopolowego, nie sanuj ą dzia ł a ń przedsi ę biorcy w czasie kontroli. Mo ż liwo ść przeprowadzenia, na postawie art. 57 Ustawy, kontroli bezpo ś redniej u przedsi ę biorcy jest jednym z najwa ż niejszych uprawnie ń Prezesa Urz ę du, maj ą cych zapewni ć mu mo ż liwo ść efektywnego sprawowania kontroli nad przestrzeganiem przepisów 3 Ustawy. Brak wspó ł dzia ł ania w toku kontroli godzi zatem bezpo ś rednio w uprawnienia organu antymonopolowego, przyznane mu w celu ochrony konkurencji i konsumentów. O tym, jak istotnym uprawnieniem Prezesa Urz ę du jest mo ż liwo ść uzyskiwania informacji w toku kontroli bezpo ś redniej na podstawie art. 57 Ustawy, ś wiadczy tak ż e sankcja okre ś lona w art. 101 ust 2 pkt 2 ust. 3, która umo ż liwia Prezesowi Urz ę du na ł o ż enie kary nawet w przypadku braku umy ś lno ś ci ze strony przedsi ę biorcy, który nie dope ł ni ł przedmiotowego obowi ą zku. W ocenie organu antymonopolowego, uchylanie si ę od obowi ą zków ustawowych co do zasady powinno skutkowa ć zastosowaniem sankcji przewidzianej z tego tytu ł u. Inaczej przepis prawa traci sw ą donios ł o ść . Z tych wzgl ę dów trudno znale źć okoliczno ś ci mog ą ce uzasadnia ć brak wspó ł dzia ł ania w toku kontroli, które mog ł yby powodowa ć zaniechanie w zastosowaniu sankcji. Jak wcze ś niej wskazano, wyja ś nienia z ł o ż one przez Uni ę Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. jednoznacznie wskazuj ą , i ż na ł o ż enie kary jest uzasadnione, gdy ż przedsi ę biorca przyzna ł si ę do podj ę cia dzia ł a ń , które mog ą zosta ć zakwalifikowane jako brak wspó ł dzia ł ania w toku kontroli. Za okoliczno ść ł agodz ą c ą Prezes Urz ę du uzna ł fakt przekazania przez przedsi ę biorc ę dokumentów, które by ł y przedmiotem żą dania w toku kontroli. Okoliczno ść ta jednak nie mog ł a w decyduj ą cy sposób wp ł yn ąć na wysoko ść kary. Istot ą kontroli bezpo ś redniej jest mo ż liwo ść zebrania materia ł ów na miejscu, w czasie jej przeprowadzania. Przedsi ę biorca nie mo ż e tym samym uchyla ć si ę od spe ł nienia ustawowych obowi ą zków i decydowa ć kiedy i w jakiej formie b ę dzie wspó ł pracowa ł z organem antymonopolowym. Przedmiotem prowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego o sygnaturze R Ł O/402- 94/04/PJ by ł o w szczególno ś ci ustalenie, czy Unia Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu prowadzi dzia ł alno ść w systemie argenty ń skim. Post ę powanie to mia ł o zatem ogromne znaczenie dla ochrony zbiorowych interesów konsumentów. Prezes Urz ę du niejednokrotnie podejmowa ł dzia ł ania przeciwko systemom konsorcyjnym, wskazuj ą c na powa ż ne zagro ż enie jakie stwarzali ci przedsi ę biorcy dla konsumentów. Na mocy z art. 17 e ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 1993 r. Nr 47, poz. 211) prowadzenie takiej dzia ł alno ś ci jest expressis verbis zakazane i podlega ś ciganiu w trybie przepisów Kodeksu post ę powania karnego. Zdaniem organu antymonopolowego, powy ż ej wskazane okoliczno ś ci w sposób jednoznaczny przemawiaj ą za zastosowaniem sankcji przewidzianej w art. 101 ust. 2 pkt 3 Ustawy. Wskazany powy ż ej przepis przewiduje, i ż wysoko ść kary, jak ą mo ż na na ł o ż y ć w zwi ą zku z nie wspó ł dzia ł aniem w toku kontroli kszta ł tuje si ę na poziomie od 1000 do 50 000000 euro. Prezes Urz ę du zdecydowa ł na ł o ż y ć na Uni ę Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu kar ę w wysoko ś ci 50 160 z ł (s ł ownie: pi ęć dziesi ą t tysi ę cy sto sze ść dziesi ą t z ł otych), co stanowi równowarto ść 12 000 euro. Przy ustalaniu wymiaru kary Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł okres, stopie ń naruszenia oraz charakter i znaczenie post ę powania, w ramach którego przeprowadzana by ł a kontrola - stosownie do dyspozycji art. 104 Ustawy. Wskazany wcze ś niej charakter naruszenia przepisów Ustawy, który uderza w sposób bezpo ś redni w uprawnienia Prezesa Urz ę du s ł u żą ce ochronie konkurencji i konsumentów uzasadnia, w ocenie organu antymonopolowego, proporcjonalnie wysoki wymiar kary. Nak ł adaj ą c na Uni ę Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. kar ę we wskazanej 4 wysoko ś ci, Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę tak ż e przychody osi ą gane przez Spó ł k ę . Nale ż y bowiem zauwa ż y ć , ż e katalog przes ł anek wskazanych w art. 104 Ustawy, którymi powinien kierowa ć si ę Prezes Urz ę du przy ustalaniu wymiaru kary jest przyk ł adowy. Kary stosowane przez Prezesa Urz ę du na podstawie art. 101 ust. 2 pkt. 3 ustawy maj ą za ś zastosowanie do przedsi ę biorców o ró ż nym potencjale finansowym. Z tych wzgl ę dów konieczne jest zró ż nicowanie wysoko ś ci kary z uwzgl ę dnieniem równie ż tej przes ł anki. Spó ł ka poda ł a, i ż przychód osi ą gni ę ty przez ni ą w roku 2004 (Spó ł ka nie istnia ł a w 2003 r.) wynosi ł , w dniu przekazywania odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urz ę du, oko ł o (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł . Maj ą c na uwadze powy ż ej wskazane okoliczno ś ci Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji. Pouczenie: Orzeczon ą kar ę pieni ęż n ą nale ż y wp ł aci ć w z ł otych polskich na konto: Narodowy Bank Polski o/o Warszawa 51 10101010 0078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Iwona BIELSKA Otrzymuje: Unia Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. Ul. Armii Krajowej 61 50-541 Wroc ł aw 5