RLU-26/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W LUBLINIE 20-079 Lublin, ul. Dolna 3-go Maja 5 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 26 czerwca 2007 r. RLU – 61 – 70/06/IM Decyzja RLU Nr 26/07 Na podstawie art. 23c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080, Dz. U. z 2006 r. Nr 157 poz. 119, Nr 170 poz. 1217 i Nr 249 poz. 1834) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172 i z 2003 r. Nr 6 poz. 68) w zwi ą zku z tre ś ci ą art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 331 ze zm), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł ania Pu ł awskiej Spó ł dzielni Mieszkaniowej w Pu ł awach, polegaj ą ce na stosowaniu we wzorcu umownym: Umowa (o doprowadzenie sygna ł ów programów radiowych i telewizyjnych, konserwacji i remontów) zapisów w brzmieniu: 1. Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za przerwy w dop ł ywie sygna ł ów radiowych i telewizyjnych powsta ł ych bez jego winy, jak braki dop ł ywu energii, przerwa w nadawaniu sygna ł u przez nadawc ę ; 2. Operator zastrzega sobie prawo zmiany op ł at w przypadku wzrostu kosztów utrzymania sieci. 3. Strony ustalaj ą , ż e w przypadku braku zap ł aty za dwa okresy p ł atno ś ci nast ą pi od łą czenie dop ł ywu sygna ł ów do Odbiorcy. 4. Ponowne pod łą czenie dop ł ywu sygna ł ów mo ż e nast ą pi ć po zap ł aceniu kary umownej w wysoko ś ci dwukrotnej op ł aty miesi ę cznej; stanowi ą cych klauzule wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. 2 II. rminie powoduje naliczenie odsetek umownych w wysoko ś ci 5% aj ą cego wysoko ść odsetek maksymalnych i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Pu ł awskiej Spó ł dzielni Mieszkaniowej w Pu ł awach, polegaj ą ce na stosowaniu we wzorcu umownym: Umowa (o doprowadzenie sygna ł ów programów radiowych i telewizyjnych, konserwacji i remontów) zapisu w brzmieniu: „Brak zap ł aty w/w w okre ś lonym te miesi ę cznie, b ę d ą cego bezprawnym w ś wietle art. 359 k.c., ustal Uzasadnienie W ramach monitoringu rynku us ł ug telewizji kablowej na terenie województwa lubelskiego Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie dokona ł a analizy wzo rów umów i regulaminów stosowanych przez dostawców telewizji kablowej i internetu. Jednym z dostawców telewizji kablowej jest Pu ł awska Spó ł dzielnia Mieszkaniowa w Pu ł awach. Analiza dokumentów w postaci wzoru umowy o doprowadzenie sygna ł ów programów radiowych i telewizyjnych, konserwacji i remontów wykaza ł a, ż e zawiera ona postanowienia, które mog ą stanowi ć niedozwolone postanowienie umowne wpisane do Rejest ru niedozwolonych postanowie ń umownych prowadzonego przez Prezesa UOKiK. W zwi ą zku z tym, Postanowieniem Nr 231/06 z dnia 23 listopada 2006 r. wszcz ę to z urz ę du post ę powanie administracyjne przeciwko Pu ł awskiej Spó ł dzielni Mieszkaniowej w Pu ł awach (Dalej: PSM lub Operator), pod zarzutem stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów opisanej w art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy cyt. wy ż ej, poprzez zamieszczenie w stosowanych w obrocie z konsumentami wzorze Umowy o doprowadzenie sygna ł ów programów radiowych i telewizyjnych, konserwacji i remontów (dalej: Umowa) postanowie ń , które z osta ł y wpisane do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. W odpowiedzi na wszcz ę cie post ę powania administracyjnego przedsi ę biorca odpowiedzia ł , ż e przeanalizowa ł stosowane wzorce umów i wyja ś ni ł , ż e jego zdaniem kwestionowane przez Prezesa UOK iK postanowienia Umownie nie stanowi ą naruszenia zbiorowych interesów abonentów. W odniesieniu do zapisu umownego, wskazanego w pkt 1 sentencji decyzji, uwalniaj ą cego Operatora od odpowiedzialno ś ci za przerwy w dostawie sygna ł u „powsta ł e bez jego winy”, PSM uzna ł a, ż e wynika on ze specyfiki ś wiadczonych us ł ug. Jej zdaniem brak dop ł ywu energii do danego budynku, to okoliczno ść niezale ż na od operatora. W odniesieniu do zapisu umownego, wskazanego w pkt 2 sentencji decyzji, wprowadzaj ą cego odsetki umowne w wysoko ś ci 5 % za nieop ł acenie nale ż no ś ci z tytu ł u ś wiadczonych us ł ug w terminie, PSM wskaza ł a, ż e strony mog ą dowolnie kszta ł towa ć w umowie wysoko ść odsetek za zw ł ok ę . W odniesieniu do zapisu umownego, wskazanego w pkt 3 sentencji decyzji, zastrzegaj ą cego dla Operatora prawo do zmiany op ł at za ś wiadczone us ł ugi, PSM wskaza ł a, ż e w praktyce zmiana wysoko ś ci op ł at nast ę puje w formie aneksu do Umowy, którego nie podpisanie PSM traktuje jako odst ą pienie od Umowy. Jednocze ś nie PSM 3 miesi ę cznej, PSM wyja ś ni ł a, e stosuje nisk ą op ł at ę za korzystanie z sieci i jej zdaniem przedmiotowe zapisy stanowi ą chron ę dla abonentów nale ż ycie wykonuj ą cych Umow ę . a do KRS pod numerem mow ę o doprowadzenie mowy o doprowadzenie sygna ł ów rogramów radiowych i telewizyjnych, konserwacji i remontów. umo ż liwiaj ą cego odbiór pro 1) rwy w dop ł ywie 5) § 7 pkt 2 „Ponowne pod łą czenie dop ł ywu sygna ł ów mo ż e nast ą pi ć po zap ł aceniu osta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i e to 22%. PSM w Umowie o doprowadzenie sygna ł ów zobowi ą za ł a si ę do zmiany przedmiotowego zapisu w przysz ł o ś ci, tak aby abonent mia ł prawo odst ą pienia od Umowy. W odniesieniu do zapisu umownego, wskazanego w pkt 4 i 5 sentencji decyzji, przyznaj ą cego Operatorowi prawo odci ę cia sygna ł u w przypadku braku zap ł aty za dwa okresy rozliczeniowe oraz ustalaj ą cego, ż e ponowne pod łą czenie mo ż e nast ą pi ć po zap ł aceniu kary umownej w wysoko ś ci dwukrotnej op ł aty ż o Prezes UOKiK ustali ł , co nast ę puje: Pu ł awska Spó ł dzielnia Mieszkaniowa jest wpisan 0000038160. PSM prowadzi mi ę dzy innymi dzia ł alno ść us ł ugow ą w zakresie instalowania i dostawy telewizji kablowej na terenie Pu ł aw. W zwi ą zku z t ą dzia ł alno ś ci ą stosuje wzorzec umowny: U sygna ł ów programów radiowych i telewizyjnych, konserwacji i remontów. W oparciu o ten wzorzec zawiera z konsumentami umowy cywilnoprawne. Z us ł ug tego przedsi ę biorcy korzystaj ą osoby fizyczne-konsumenci, którzy decyduj ą si ę na korzystanie z telewizji kablowej na warunkach zaproponowanych przez PSM. W stosunku do wszystkich tych osób stosowane s ą , kwestionowane przez organ antymonopolowy, nast ę puj ą ce zapisy wzorca U p gramów okre ś lonych w ofercie tego Operatora: § 2 Umowy „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za prze sygna ł ów radiowych i telewizyjnych powsta ł ych bez jego winy, jak braki dop ł ywu energii, przerwa w nadawaniu sygna ł u przez nadawc ę ; 2) § 5 pkt 2 Umowy „Brak zap ł aty w/w w okre ś lonym terminie powoduje naliczenie odsetek umownych w wysoko ś ci 5% miesi ę cznie”; 3) § 6 Umowy „Operator zastrzega sobie prawo zmiany op ł at w przypadku wzrostu kosztów utrzymania sieci”. 4) § 7 pkt 1 „Strony ustalaj ą , ż e w przypadku braku zap ł aty za dwa okresy p ł atno ś ci nast ą pi od łą czenie dop ł ywu sygna ł ów do Odbiorcy”. kary umownej w wysoko ś ci dwukrotnej op ł aty miesi ę cznej”. Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 lutego 2005r. sygn. akt. XVII Amc 3/04 zapis o tre ś ci: „ PTK nie ponosi odpowiedzialno ś ci za zak ł ócenia w odbiorze programów telewizyjnych i radiowych rozprowadzanych w sieci telewizji kablowej wynikaj ą ce z przyczyn niezale ż nych od PTK, a szczególno ś ci wyst ę puj ą cych poza sieci ą ” z wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 5 kwietnia 2006r. pod nr 680. Z art. 359 k.c. wynika, ż e dopuszczalna jest mo ż liwo ść stosowania odsetek, jako maksymalnych, nie przekraczaj ą cych czterokrotno ś ci stopy lombardowej. Na dzie ń wszcz ę cia post ę powania administracyjnego stopa kredytu lombardowego wynosi ł a 5,50%, a wi ę c odsetki maksymaln 4 zakazany do zosta ł akazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń zorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 13 marca 20006 r. pod nr 618. ów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne ownych, równie ż w kontek ś cie wymienionych w art. 23a ust. 2 zachowa ń , które W niniejszej sprawie postawiony przedsi ę biorcy zarzut, aby móg ł by ć skutecznie oceni ż sze przes ł anki: . narusza ć zbiorowy interes konsumentów, wzorcem umowy, która wi ążą strony - przedsi ę biorc ę i konsumenta. Umowa ta okre ś la programów radiowych i telewizyjnych, konserwacji i remontów wprowadzi ł a odsetki równe 60% w stosunku rocznym. Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 lutego 2005r. sygn. akt. XVII Amc 3/04 zapis o tre ś ci: „ PTK zastrzega sobie prawo zmiany wysoko ś ci op ł aty miesi ę cznej za korzystanie z sieci telewizji kablowej ” zosta ł stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 5 kwietnia 2006 r. pod nr 681. Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 5 stycznia 2005r. sygn. akt. XVII Amc 122/03 zapis o tre ś ci: „ W przypadku nie uiszczenia op ł aty w terminie sygna ł zostanie od łą czony od gniazda. W przypadku wyra ż enia przez u ż ytkownika ch ę ci z dalszego korzystania z sygna ł u, wykonawca dokona przy łą czenia po zap ł aceniu zaleg ł o ś ci i dokonaniu jednorazowej op ł aty za ponowne przy łą czenie ” z w Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z tre ś ci ą art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244 poz. 2080 ze zm.) przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsument dzia ł ania przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Art. 23a ust. 2 stanowi natomiast, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców um które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Dla uznania okre ś lonego dzia ł ania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie takie musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Oceny zakwestionowanego dzia ł ania nale ż y dokona ć w kontek ś cie dzia ł ania bezprawnego, o którym mowa w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jako niezgodnego z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym lub dobrymi obyczajami, jak stanowi ą otwarty katalog przyk ł adowych praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. ony w ramach art. 23a ust. 1 i 2 musi spe ł nia ć poni 1 2. by ć dzia ł aniem bezprawnym, Pierwsza przes ł anka jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowo ś ci, gdy ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy nieograniczonej z góry liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć , jest to zjawisko o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszym post ę powaniu administracyjnym. Dzia ł ania PSM skierowane s ą do nieokre ś lonej z góry liczby konsumentów poprzez skierowanie do nich oferty us ł ugowej doprowadzenia sygna ł ów programów radiowych i telewizyjnych. W tym celu przedsi ę biorca pos ł uguje si ę przygotowanym przez siebie 5 y pod k ą tem art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i ą cego zachodzi ż adna ze szczególnych okoliczno ś ci lone dzia ł anie. w ramach porz ą dku prawnego, tj. dzia ł anie dozwolone przez obowi ą zuj ą ce owego, ok S ą du Najwy ż szego z dnia 9.10.1989 r. II CR 419/89 OSP 1990/11-12 poz. 377) . owanie olone postanowienia wzorca umowy do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § stanowi art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. wzajemne prawa i obowi ą zki stron. Z oferty tej skorzystali ju ż konsumenci decyduj ą c si ę na odbiór telewizji kablowej zgodnej z ofert ą PSM, a ponadto z us ł ug tych w ka ż dej chwili mog ą skorzysta ć tak ż e inni konsumenci, nie b ę d ą cy do tej pory jej kontrahentami. W zwi ą zku z tym kr ą g osób, który zosta ł ju ż dotkni ę ty stosowan ą praktyk ą i który tak ą praktyk ą mo ż e zosta ć dotkni ę ty jest formalnie nieograniczony, nie mo ż liwy z góry do okre ś lenia, a tym samym spe ł nia warunki zbiorowego interesu konsumentów. Nale ż y zatem uzna ć , ż e w niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem zbiorowych interesów konsumentów. Spe ł niona zosta ł a zatem pierwsza przes ł anka warunkuj ą ca ocen ę tej spraw konsumentów. Drug ą przes ł ank ą jest bezprawno ść , tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym. Poj ę cie porz ą dek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z normy prawnej, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm moralnych i obyczajowych okre ś lanych, jako zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. Bezprawno ść jest kategori ą obiektywn ą . Rozwa ż enia przy ocenie bezprawno ś ci wymaga kwestia, czy czyn sprawcy by ł zgodny, czy te ż niezgodny z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego. Ź ród ł em tych zasad s ą normy prawa powszechnie obowi ą zuj oraz nakazy i zakazy wynikaj ą ce z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego (dobre obyczaje) O bezprawno ś ci dzia ł ania decyduje ca ł okszta ł t okoliczno ś ci konkretnego stanu faktycznego- uzasadnienie do I PKN 267/2001 wyrok S ą du Najwy ż szego – Izba Administracyjna – Lex Polonica Prima. S ą d Najwy ż szy wskaza ł , ż e o bezprawno ś ci dzia ł ania mo ż na mówi ć wówczas, gdy nie usprawiedliwiaj ą cych okre ś Okoliczno ś ciami tymi s ą : - dzia ł anie przepisy, - wykonywanie prawa podmiot - zgoda pokrzywdzonego oraz - dzia ł anie w obronie uzasadnionego interesu ( wyr 1 Zakwestionowanym dzia ł aniem PSM w ramach prowadzonego post ę powania administracyjnego w niniejszej sprawie jest: pos ł ugiwanie si ę w stosunku do konsumentów – odbiorców telewizji kablowej w Pu ł awach zapisami, to ż samymi pod wzgl ę dem tre ś ci z zapisami uznanymi ju ż przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone klauzule umowne i wpisanymi zosta ł y do Rejestru niedozwolonych klauzul umownych oraz bezprawne stos odsetek karnych w wysoko ś ci przekraczaj ą cej dopuszczalne odsetki maksymalne. Z tre ś ci art. 479 42 k.p.c. wynika, ż e S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w razie uwzgl ę dnienia powództwa o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone w sentencji wyroku przytacza tre ść postanowienia wzorca uznanego za niedozwolony i zakazuje jego stosowania. Z brzmienia art. 479 43 k.p.c. wynika równie ż , ż e wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozw 2 k.p.c. Stanowisko Prezesa Urz ę du zawarte w niniejszej decyzji zosta ł o poparte orzecznictwem SOKiK. Z wyroku SOKiK z dnia 25.03.2004 r. – sygn. akt XVII AmA 51/03 wynika, ż e wprowadzenie przez przedsi ę biorc ę do obrotu wzorca umownego zawieraj ą cego postanowienia o tre ś ci ju ż wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi przes ł ank ę uznania bezprawno ś ci dzia ł ania tego przedsi ę biorcy, o czym 6 Oznacza to, ż e bezprawnym dzia ł aniem jest stosowanie w obrocie z konsumentami postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru, nawet je ż eli postanowienia te stosuj ą przedsi ę biorcy nie pozwani w procesie przed SOKiK na podstawie art. 479 36-45 k.p.c. Kwestia rozszerzonej prawomocno ś ci wyroku SOKiK na podstawie którego dokonany zosta ł wpis postanowienia do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. zosta ł a ostatecznie rozstrzygni ę ta w uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006 r. w sprawie o sygn. akt III SZP 3/06. W ś lad za tym nale ż y przyj ąć , ż e orzeczenie s ą du w danej sprawie ma skutek równie ż wobec osób trzecich, czyli w przypadku, gdy zakazana jest ju ż jedna klauzula, jako niezgodna z prawem, a w obrocie gospodarczym w stosunku do konsumentów funkcjonuje zapis o tre ś ci analogicznej, jak ten w klauzuli zakazanej, celowe jest uznanie, ż e tre ść zapisu stosowana wobec konsumentów innych ani ż eli ci dotkni ę ci zapisem ju ż zakazanym, stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 2 w postaci stosowania klauzul umownych wpisanych do rejestru klauzul uznanych za niedozwolone. Nie jest przy tym konieczne by tre ść badanego postanowienia wzorca umowy by ł a literalnie identyczna jak tre ść postanowienia wpisanego do rejestru. Wystarczy by kwestionowane i porównywane postanowienie mie ś ci ł o si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, by mog ł o korzysta ć z jej rozszerzonej prawomocno ś ci. Zatem, dla stwierdzenia stosowania praktyki polegaj ą cej na bezprawnym naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń umowy uznanych za niedozwolone, konieczne jest wykazanie, ż e stosowane przez przedsi ę biorc ę w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umownego s ą to ż same (mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru) z wpisem do rejestru postanowienia wzorca umowy uznanego za niedozwolony na mocy stosownego orzeczenia SOKiK. Zakwestionowane przez organ antymonopolowy w niniejszym post ę powaniu zapisy zawarte s ą we wzorcu umownym, stosowanym w obrocie z konsumentami przez PSM, tj. Umowie (o doprowadzenie sygna ł ów programów radiowych i telewizyjnych, konserwacji i remontów). Zapisami tym s ą : I. § 2 Umowy „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za przerwy w dop ł ywie sygna ł ów radiowych i telewizyjnych powsta ł ych bez jego winy, jak braki dop ł ywu energii, przerwa w nadawaniu sygna ł u przez nadawc ę . Natomiast wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 lutego 2005r. sygn. akt. XVII Amc 3/04 zapis o tre ś ci: „ PTK nie ponosi odpowiedzialno ś ci za zak ł ócenia w odbiorze programów telewizyjnych i radiowych rozprowadzanych w sieci telewizji kablowej wynikaj ą ce z przyczyn niezale ż nych od PTK, a szczególno ś ci wyst ę puj ą cych poza sieci ą ” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 5 kwietnia 2006r. pod nr 680. W ocenie Prezesa UOKiK kwestionowany zapis Umowy mie ś ci si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru. Zarówno w przypadku klauzuli wpisanej do Rejestru, jak i w przypadku zapisu wzorca umownego PSM ma miejsce próba ekskulpowania si ę od odpowiedzialno ś ci za nienale ż yte wykonanie us ł ugi. Przedsi ę biorca w ramach nale ż ytej staranno ś ci powinien odpowiednio zabezpieczy ć si ę (w umowach z innymi przedsi ę biorcami) na wypadek okoliczno ś ci wskazanych w przedmiotowym zapisie Umowy. II. § 5 pkt 2 Umowy „Brak zap ł aty w/w w okre ś lonym terminie powoduje naliczenie odsetek umownych w wysoko ś ci 5% miesi ę cznie”. Z przytoczonego zapisu wynika, ż e PSM stosowa ł a odsetki z tytu ł u nieterminowego wnoszenia wp ł at, w wysoko ś ci 60%, w skali rocznej. Natomiast wysoko ść dopuszczalnych do 7 stosowania w obrocie odsetek maksymalnych stanowi, zgodnie z art. 359 k.c. czterokrotno ść stopy lombardowej Narodowego Banku Polskiego. Na dzie ń wszcz ę cia post ę powania, poprzedzaj ą cego wydanie niniejszej decyzji stopa lombardowa wynosi ł a 5,50%. Oznacza to, ż e maksymalne odsetki w skali rocznej nie mog ł y przekracza ć 22%. III. § 6 Umowy „Operator zastrzega sobie prawo zmiany op ł at w przypadku wzrostu kosztów utrzymania sieci”. Natomiast wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 lutego 2005r. sygn. akt. XVII Amc 3/04 zapis o tre ś ci: „ PTK zastrzega sobie prawo zmiany wysoko ś ci op ł aty miesi ę cznej za korzystanie z sieci telewizji kablowej ” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 5 kwietnia 2006 r. pod nr 681. W uzasadnieniu powo ł anego wyroku SOKiK uzna ł m.in. za bezprawne nieprzyznanie konsumentom przez operatora prawa do odst ą pienia od umowy, w sytuacji jednostronnej zmiany umowy, co wyczerpuje znamiona niedozwolonego postanowienia umownego, okre ś lonego w art. 385 3 k.c. pkt 20.W cenie Prezesa UOKiK kwestionowany zapis Umowy mie ś ci si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru. Zakwestionowany zapis Umowy, jakkolwiek nie jednobrzmi ą cy jest w swej tre ś ci to ż samy z postanowieniem wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych. Zarówno w przypadku klauzuli wpisanej do Rejestru, jak i w przypadku wzorca umownego PSM zapis ten daje operatorowi prawo zmiany istotnego warunku umowy (ceny), nie przewiduj ą c mo ż liwo ś ci wypowiedzenia tej ż e umowy przez konsumenta. IV. § 7 pkt 1 „Strony ustalaj ą , ż e w przypadku braku zap ł aty za dwa okresy p ł atno ś ci nast ą pi od łą czenie dop ł ywu sygna ł ów do Odbiorcy”. Natomiast Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 czerwca 2005r. sygn. akt. XVII Amc 52/04 zapis o tre ś ci: „ Operator mo ż e dezaktywowa ć gniazdo abonenckie i zaprzesta ć ś wiadczenia us ł ug konserwacji i TV je ż eli Abonent: a) zalega z uiszczeniem op ł aty miesi ę cznej co najmniej 15 dni po terminie wskazanym w par. 7 ” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 25 sierpnia 2005 r. pod nr 498. W ocenie Prezesa UOKiK kwestionowany zapis Umowy mie ś ci si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru. Zakwestionowany zapis Umowy, jakkolwiek nie jednobrzmi ą cy jest w swej tre ś ci to ż samy z postanowieniem wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych. Brak wezwania abonenta do zap ł aty, przed czynno ś ci ą faktycznego od łą czenia sygna ł u, zarówno w przypadku klauzuli wpisanej do Rejestru, jak i w przypadku wzorca umownego PSM powoduje jednakowy skutek dla konsumenta w postaci od łą czenia sygna ł u, bez formalnej mo ż liwo ś ci wcze ś niejszego uregulowania zaleg ł o ś ci na rzecz operatora. V. § 7 pkt 2 „Ponowne pod łą czenie dop ł ywu sygna ł ów mo ż e nast ą pi ć po zap ł aceniu kary umownej w wysoko ś ci dwukrotnej op ł aty miesi ę cznej”. Natomiast S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku wskazanym w/w pkt IV, uzna ł , ż e niedozwolonym postanowieniem umownym jest (w Rejestrze klauzula nr 618) uzale ż nianie ponownego przy łą czenia do sieci po uiszczeniu zaleg ł o ś ci i wniesieniu op ł aty za ponowne przy łą czenie. Takiej sytuacji dotyczy ca ł y szereg klauzul wpisanych do Rejestru (np. nr 618, 635). W Umowie PSM zastrzeg ł dla siebie odsetki umowne z tytu ł u braku zap ł aty za ś wiadczone us ł ugi telewizji kablowej. Żą danie wi ę c dodatkowo kary umownej, jako warunku ponownego pod łą czenia dop ł ywu sygna ł u (po jego uprzednim wy łą czeniu z tytu ł u zaleg ł o ś ci) 8 prowadzi do kumulacji op ł at. Za to samo „przewinienie” abonenta Operator żą da zarówno odsetek umownych, jak i kary umownej. Klauzule w/w s ą to ż same co do tre ś ci z kwestionowanym przez organ antymonopolowy zapisem Umowy. Wobec powy ż szego nale ż y uzna ć , ż e spe ł nione zosta ł y przes ł anki warunkuj ą ce uznanie dzia ł a ń PSM za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. bezprawne dzia ł anie polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego oraz bezprawne stosowanie odsetek z tytu ł u zaleg ł o ś ci we wp ł atach, w wysoko ś ci przekraczaj ą cej znacznie wysoko ść maksymaln ą , dozwolon ą prawem. Operator w odpowiedzi na wszcz ę cie post ę powania administracyjnego z jednej strony uzna ł , ż e stosowane przez niego postanowienia wzorca umowy nie stanowi ą naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, z drugiej jednak zadeklarowa ł zastosowanie si ę do zalece ń Prezesa UOKiK dotycz ą cych zmian zapisów we wzorcu umowy. Dlatego te ż organ antymonopolowy poprzesta ł wy łą cznie na nakazaniu dokonania zmian w przedmiotowej Umowie, nie korzystaj ą c z innych instrumentów prawnych. W toku prowadzonego post ę powania, z dniem 20.04.2007 r. zosta ł a uchylona ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, na podstawie której wszcz ę te zosta ł o niniejsze post ę powanie administracyjne. W jej miejsce wesz ł a ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 3126). Przepisy przej ś ciowe, zawarte w art. 131 nowej ustawy stanowi ą , ż e do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji (…) z dnia 15 grudnia 2000 r. i nie zako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie tej ż e ustawy, stosuje si ę przepisy dotychczasowe. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (…), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od decyzji Prezesa UOKiK przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa UOKiK - Delegatura w Lublinie. Otrzymuje: Pu ł awska Spó ł dzielnia Mieszkaniowa Decyzja podpisana przez Dyrektora Delegatury UOKiK w Lublinie