RLU-25/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Lublinie 20-079 Lublin, ul. Dolna 3-go Maja 5 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl za p.o. Lublin, dnia czerwca 2007 r. RLU – 61 – 7/07/PZ Decyzja RLU Nr 25/2007 I. Na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080, z 2006 r. Nr 157 poz. 1119, Nr 170 poz.1217) w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331), stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172, z 2003 r. Nr 6 poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania administracyjnego w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Krzysztofowi M., zam. w Z. - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki Krzysztofa M., zam. w Z., prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą P. H.-U. „I. S.- T.”, polegaj ą ce na bezprawnym dzia ł aniu poprzez stosowanie w zawieranych z konsumentami umowach o dostarczanie sygna ł u w sieci telewizji kablowej nast ę puj ą cych zapisów: 1) „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany uk ł adu oferty programowej, jak równie ż do emisji oferowanych programów w pe ł nym pa ś mie cz ę stotliwo ś ci telewizyjnych”, 2) „Informacje o zmianach regulaminu, zmianach wysoko ś ci op ł at oraz aktualny wykaz programów dost ę pnych w poszczególnych pakietach, jak równie ż wszelkie zmiany dotycz ą ce TVK s ą przekazywane w Telewizyjnym Kanale Informacyjnym sieci TVK z jednomiesi ę cznym wyprzedzeniem”, 3) „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za: zak ł ócenia w przekazie satelitarnym, zmian ę satelity, zmian ę systemu nadawania, zaprzestanie nadawania programu przez nadawc ę , przerwy zwi ą zane z konserwacj ą 2 4) 5) mog ą by ć dokonane niedozwolone, o którym mowa w art. 79 Kodeksu post ę powania cywilnego, co stanowi naruszenie art. 23a ust. 1 i 2 entów i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia owej sieci telewizji kablowej, zawartych z konsumentami przed niem uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji postanowie ń , o których mowa w kt I niniejszej decyzji, w terminie 3 (trzech) miesi ę cy od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. urz ą dze ń stacji nadawczych, przerwy w dostawie energii elektrycznej oraz innych zdarze ń , które pozostaj ą poza kontrol ą operatora”, „(…) wszelkie sprawy sporne rozstrzyga S ą d Rejonowy w Z.”, „Zmiany w umowie, jak równie ż jej wypowiedzenie wy łą cznie w formie pisemnej pod rygorem niewa ż no ś ci, z wyj ą tkiem zmiany op ł aty eksploatacyjnej o której Operator mo ż e powiadomi ć na kanale informacyjnym lub rozwieszaj ą c og ł oszenia”, stanowi ą cych postanowienia wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za 45 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje si ę zaniechanie ich stosowania. II. Na podstawie art. 23c ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080, z 2006 r. Nr 157 poz. 1119, Nr 170 poz.1217) w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331), stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsum 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzecz delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172, z 2003 r. Nr 6 poz. 68) - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: okre ś la si ę Krzysztofowi M., zam. w Z., prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą P. H.-U. „I. S.-T.” w Z., ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu, polegaj ą ce na zaniechaniu stosowania w umowach o dostarczanie sygna ł u w d p Uzasadnienie . W zwi ą zku z prowadzonym badaniem dzia ł alno ś ci przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi dostarczania sygna ł u telewizyjnego na terenie województw lubelskiego i podlaskiego, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du albo organ antymonopolowy) przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie warunków umów o ś wiadczenie us ł ug telewizji kablowej, stosowanych przez Krzysztofa M., zam. w Z., prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą P. H.-U. „I. S.-T.”. Celem post ę powania by ł o wst ę pne ustalenie, czy nast ą pi ł o naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego ustalono, i ż niektóre zapisy stosowane przez Krzysztofa M. w „Regulaminie TVK I. S.-T.” (dalej: Regulamin) 3 mowy) mog ą by ć to ż same z postanowieniami wzorców umów, które postan wania wyja ś niaj ą cego (nr spr wie: RLU – 442 – 3/06/RD). odpowiedzi na zarzuty przedstawione w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę p enie zmian w cz ęś ci z zakwe awieraj ą c umowy z indywidualnymi klientami. Od miesi ą umowy z [ tajemnica przedsi ę biorcy ] abonentami (stan na dzie ń 3 raz aktualny wykaz programów dost ę pnych w poszczególnych pakieta ystemu nadawania, zaprze ze ń stacji nadawczych, przerwy w dostawie energii elektrycznej oraz in oraz wzorcu „Umowy o dostarczanie sygna ł ów telewizyjnych do Abonenta” (dalej: wzorzec u zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego (dalej: Rejestr). Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sze, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du albo organ antymonopolowy) wszcz ął z urz ę du wobec Krzysztofa M. post ę powanie administracyjne w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru owie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Jednocze ś nie w poczet dowodów w post ę powaniu zaliczono informacje i dokumenty uzyskane w toku wymienionego wy ż ej post ę po awy: RLU – 61 – 49/06/PZ) oraz materia ł y dostarczone przez Krzysztofa M. w zwi ą zku z wcze ś niej prowadzonym badaniem rynku (pismo przedsi ę biorcy z dnia 6 kwietnia 2006 r. w spra W owania Krzysztof M. zapowiedzia ł wprowadz stionowanych zapisów. Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: Przedsi ę biorca Krzysztof M., zam. w Z., prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą P. H.-U. „I. S.-T.”, wpisan ą pod nr 14261 do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Z. W/w przedsi ę biorca ś wiadczy us ł ugi w zakresie dostarczania sygna ł u w sieci telewizji kablowej, z ca maja 2006 r. przedsi ę biorca pos ł ugiwa ł si ę Regulaminem oraz wzorcem umowy, zawieraj ą c 1 stycznia 2007 r.). Wymienione wy ż ej Regulamin oraz wzorzec umowy zawiera m.in. nast ę puj ą ce zapisy: - pkt III.4. Regulaminu: „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany uk ł adu oferty programowej, jak równie ż do emisji oferowanych programów w pe ł nym pa ś mie cz ę stotliwo ś ci telewizyjnych”; - pkt VI.2. Regulaminu: „Informacje o zmianach regulaminu, zmianach wysoko ś ci op ł at o ch, jak równie ż wszelkie zmiany dotycz ą ce TVK s ą przekazywane w Telewizyjnym Kanale Informacyjnym sieci TVK z jednomiesi ę cznym wyprzedzeniem”; - pkt IX.5. Regulaminu: „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za: zak ł ócenia w przekazie satelitarnym, zmian ę satelity, zmian ę s stanie nadawania programu przez nadawc ę , przerwy zwi ą zane z konserwacj ą urz ą d nych zdarze ń , które pozostaj ą poza kontrol ą operatora”; 4 łą cznie w formie pisemnej pod rygorem niewa ż j ą c og ł oszenia”. op ł aty Operator jest obowi ą zany poinfo ci telewiz ś ci wyst ę puj ą cych poza sieci ą ”; m wyprzedzeniem ustnie dostarczaj ą c dowody wp ł at i na kanale informacyjnym”. Natomiast odno ś nie pkt IX.5 Regulaminu podniós ł , i ż wymie ą – „wszystkie czynniki któryc 2000 r. o ochronie konkurencji i konsu dualnych interesów konsumentów. Art. 23a ust. 2 stanowi, ż e za - § 6 pkt 5 in fine wzorca umowy: „wszelkie sprawy sporne rozstrzyga S ą d Rejonowy w Z.”; - § 6 pkt 6 wzorca umowy: „Zmiany w umowie, jak równie ż jej wypowiedzenie mog ą by ć dokonane wy no ś ci, z wyj ą tkiem zmiany op ł aty eksploatacyjnej o której Operator mo ż e powiadomi ć na kanale informacyjnym lub rozwiesza W rejestrze postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone zamieszczono m.in. nast ę puj ą ce zapisy: - nr 399 o tre ś ci: „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany programów wchodz ą cych w sk ł ad poszczególnych pakietów”; - nr 401 o tre ś ci: „O zmianie rmowa ć Abonenta z czternastodniowym wypowiedzeniem poprzez zamieszczenie informacji na kanale informacyjno-planszowym, w formie og ł osze ń na budynkach lub pisemnie. Za takie powiadomienie uwa ż a si ę równie ż przes ł anie druków op ł at z nadrukowan ą now ą cen ą .”; - nr 680 o tre ś ci: „PTK nie ponosi odpowiedzialno ś ci za zak ł ócenia w odbiorze programów telewizyjnych i radiowych rozprowadzanych w sie ji kablowej wynikaj ą ce z przyczyn niezale ż nych od PTK, a w szczególno - nr 41 o tre ś ci: „Wszelkie spory wynik ł e na tle zawartej umowy podlegaj ą wy łą czno ś ci s ą du powszechnego dla siedziby firmy przyjmuj ą cej zamówienie”; - nr 400 o tre ś ci: „Zmiana op ł aty nie powoduje konieczno ś ci zmiany umowy”. W toku post ę powania Krzysztof Ma ń ko zapowiedzia ł zmian ę pkt VI.2 Regulaminu oraz § 6 pkt 5 i § 6 pkt 6 wzorca umowy. Odno ś nie pkt III.4 Regulaminu wskaza ł , i ż o ka ż dej zmianie uk ł adu oferty programowej informuje abonentów „z miesi ę czny nione tam okoliczno ś ci traktuje jako si łę wy ż sz h nie mo ż na przewidzie ć przy zachowaniu staranno ś ci wymaganej w stosunkach kupieckich”. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Wszczynaj ą c wobec Krzysztofa M. post ę powanie administracyjne, organ antymonopolowy postawi ł przedsi ę biorcy zarzuty naruszenia art. 23a ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej. Nale ż y zauwa ż y ć , i ż w dniu 21 kwietnia 2007 r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331). W my ś l art. 131 ust. 1 tej ustawy, do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia mentów, i niezako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie ustawy nowej, stosuje si ę przepisy dotychczasowe. Zastosowanie w niniejszej sprawie znajduj ą zatem przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (ustawy antymonopolowej) w dotychczasowym brzmieniu. Zgodnie z tre ś ci ą art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywi 5 prakty wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 sz ą spe ł nia ć poni ż sze przes 1 anego przez s ą d za niedozwolone postan k ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń 45 k.p.c. W niniejszej sprawie postawione Krzysztofowi M. zarzuty, aby mog ł y by ć skutecznie ocenione w ramach art. 23a ust. 1 i 2, mu ł anki: . by ć dzia ł aniem bezprawnym i polega ć na stosowaniu w obrocie konsumenckim postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, 2. godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawno ść tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym. Poj ę cie „porz ą dek prawny” obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z normy prawnej, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm moralnych i obyczajowych okre ś lanych jako zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. W niniejszej sprawie dzia ł anie przedsi ę biorcy, polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umów wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, nale ż y uzna ć za bezprawne nie tylko ze wzgl ę du na fakt zdefiniowania w art. 23a ust. 2 ustawy antymonopolowej okre ś lonej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. O bezprawno ś ci tego ż dzia ł ania przes ą dza równie ż rozszerzona skuteczno ść wyroku w sprawie o uznanie postanowie ń umownych za niedozwolone, co wynika z art. 479 43 k.p.c. W momencie wpisania do rejestru zapisu uzn owienie umowne, zapis ów staje si ę samodzielnie funkcjonuj ą c ą zasad ą , która zosta ł a zakwestionowana. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść wyroku, klauzule spe ł niaj ą funkcj ę podobn ą do przepisów prawa, za ś pos ł ugiwanie si ę nimi w kontaktach z konsumentami jest zakazane. Wzorce umów stosowane przez przedsi ę biorców w kontaktach z konsumentami podlegaj ą szczególnej kontroli. Wzorzec umowy to doktrynalne okre ś lenie wszelkich jednostronnie przygotowanych z góry przed zawarciem umowy, gotowych klauzul umów w postaci warunków umów, ich wzorów, regulaminów itp. ( E. Łę towska , Prawo umów konsumenckich, C.H. Beck 2002, s. 292). W systemie polskiego prawa cywilnego ustawodawca przewidzia ł instytucj ę abstrakcyjnej kontroli wzorców umownych, realizowanej w drodze post ę powania o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone. Zgodnie ze stanowiskiem S ą du Apelacyjnego w Warszawie (wyroki: z dnia 29 wrze ś nia 2005 r., sygn. akt: VI Aca 381/05; z dnia 16 listopada 2005 r., sygn. akt VI Aca 473/05), „celem post ę powania w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone jest tzw. abstrakcyjna kontrola wzorców, dokonana w oderwaniu od konkretnej umowy, za ś wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich.(…)”. Co wi ę cej, jak wskaza ł S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt III SZP 3/06, „stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w 6 zej. St ą d te ż , niedozwolone b ę d ą takie postan zuli z ni ą porównywanej. gwarantuje, i ż konsument zostanie rzetelnie poinfo art. 479 45 § 2 k.p.c. mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów”. Tak wi ę c, dokonuj ą c oceny tre ś ci postanowie ń umownych wykorzystywanych przez przedsi ę biorców we wzorcach umownych nale ż y wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzecznic owienia umów, które mieszcz ą si ę w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klau W niniejszej sprawie organ antymonopolowy zakwestionowa ł niektóre spo ś ród zapisów zamieszczonych w wykorzystywanych przez Krzysztofa M. Regulaminie i wzorcu umowy, z uwagi na ich to ż samo ść z klauzulami wpisanymi do Rejestru. 1. W ocenie Prezesa Urz ę du, zapis pkt III.4. Regulaminu o tre ś ci: „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany uk ł adu oferty programowej, jak równie ż do emisji oferowanych programów w pe ł nym pa ś mie cz ę stotliwo ś ci telewizyjnych” jest to ż samy z zapisem wpisanym do Rejestru pod numerem 399, o tre ś ci: „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany programów wchodz ą cych w sk ł ad poszczególnych pakietów”. Postanowienie powy ż sze zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: SOKiK) z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt XVII Amc 2/04. Nale ż y zauwa ż y ć , i ż pomimo braku identyczno ś ci dos ł ownego brzmienia porównanych zapisów, wywo ł uj ą one to ż samy skutek. Stwierdzone zmiany maj ą jedynie kosmetyczny charakter, za ś istot ą obydwu zapisów jest zastrze ż enie dla przedsi ę biorcy uprawnienia do jednostronnej zmiany istotnych elementów ś wiadczenia spe ł nianego wzgl ę dem konsumenta. Bez znaczenia jest tu okoliczno ść , i ż – jak podniós ł Krzysztof M. – o ka ż dych zmianach informuje on konsumentów „ustnie dostarczaj ą c dowody wp ł at i na kanale informacyjnym”. Taki sposób zawiadamiania nie rmowany o wprowadzanej do tre ś ci umowy zmianie; ponadto pozostaje on w sprzeczno ś ci z art. 77 § 1 Kodeksu cywilnego, wedle którego uzupe ł nienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, jak ą ustawa lub strony przewidzia ł y w celu jej zawarcia. 2. Zapis pkt VI.2. Regulaminu o tre ś ci: „Informacje o zmianach regulaminu, zmianach wysoko ś ci op ł at oraz aktualny wykaz programów dost ę pnych w poszczególnych pakietach, jak równie ż wszelkie zmiany dotycz ą ce TVK s ą przekazywane w Telewizyjnym Kanale Informacyjnym sieci TVK z jednomiesi ę cznym wyprzedzeniem” nale ż y uzna ć za to ż samy z zapisem wpisanym do Rejestru pod numerem 401, o tre ś ci: „O zmianie op ł aty Operator jest obowi ą zany poinformowa ć Abonenta z czternastodniowym wypowiedzeniem poprzez zamieszczenie informacji na kanale informacyjno-planszowym, w formie og ł osze ń na budynkach lub pisemnie. Za takie powiadomienie uwa ż a si ę równie ż przes ł anie druków op ł at z nadrukowan ą now ą cen ą .” Zapis ten zosta ł uznany za niedozwolony wyrokiem SOKiK z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt XVII Amc 2/04. Porównywane klauzule, pomimo braku literalnej identyczno ś ci, prowadz ą do tego samego skutku. Zapis stosowany przez Krzysztofa M. idzie nawet dalej, wprowadzaj ą c praktycznie nieograniczony zakres mo ż liwych zmian tre ś ci umowy, 7 cytowanego wy ż ej art. 77 k.c t ę puj ą ce elementy: nadzwyczajno ść , przemo rozpatrzenia ewentu o których konsument mo ż e dowiedzie ć si ę jedynie z informacji udzielanych poprzez telewizyjny kana ł informacyjny, redagowany przez przedsi ę biorc ę . Taka forma zmian tre ś ci umowy nie jest dopuszczalna w ś wietle .; wymogów okre ś lonych w tym przepisie, w ś wietle przyj ę tej w praktyce przedsi ę biorcy formy zawierania umów, nie spe ł nia równie ż stosowany przez Krzysztofa M. sposób informowania klientów o zmianach tre ś ci umów „osobi ś cie ustnie podczas dostarczania abonentom dowodów wp ł at”. 3. Zapis pkt IX.5. Regulaminu o tre ś ci: „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za: zak ł ócenia w przekazie satelitarnym, zmian ę satelity, zmian ę systemu nadawania, zaprzestanie nadawania programu przez nadawc ę , przerwy zwi ą zane z konserwacj ą urz ą dze ń stacji nadawczych, przerwy w dostawie energii elektrycznej oraz innych zdarze ń , które pozostaj ą poza kontrol ą operatora” mo ż e wywo ł ywa ć takie same skutki, jak zapis wpisany do Rejestru pod numerem 680, o tre ś ci: „PTK nie ponosi odpowiedzialno ś ci za zak ł ócenia w odbiorze programów telewizyjnych i radiowych rozprowadzanych w sieci telewizji kablowej wynikaj ą ce z przyczyn niezale ż nych od PTK, a w szczególno ś ci wyst ę puj ą cych poza sieci ą ”. Postanowienie to zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem SOKiK z dnia 23 lutego 2005 r., sygn. akt XVII Amc 3/04. Skutek obydwu zapisów polega na mo ż liwo ś ci wy łą czenia odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cego us ł ugi telewizji kablowej za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. Nale ż y przy tym podnie ść , i ż wymienione w zapisie stosowanym przez Krzysztofa M. okoliczno ś ci nie mog ą by ć generalnie uznane za zdarzenia b ę d ą ce wynikiem dzia ł ania si ł y wy ż szej, „których nie mo ż na przewidzie ć przy zachowaniu staranno ś ci wymaganej w stosunkach kupieckich”. Si łę wy ż sz ą okre ś laj ą przede wszystkim „ nas ż no ść (tj. niemo ż liwo ść przeciwstawienia si ę ) oraz zewn ę trzno ść (…). Judykatura (i cz ęść doktryny) wskazuje równie ż na nieprzewidywalno ść jako na kryterium si ł y wy ż szej” (M. Safjan w: K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I , Warszawa 1999, s. 1028). 4. Zapis § 6 pkt 5 in fine wzorca umowy o tre ś ci: „wszelkie sprawy sporne rozstrzyga S ą d Rejonowy w Z.”, nale ż y uzna ć za to ż samy z klauzul ą wpisan ą do rejestru pod nr 41: „ Wszelkie spory wynik ł e na tle zawartej umowy podlegaj ą wy łą czno ś ci s ą du powszechnego dla siedziby firmy przyjmuj ą cej zamówienie ”. Postanowienie takie zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem SOKiK z dnia 31 stycznia 2003 r., sygn. akt XVII Amc 31/02. Porównywane zapisy wy łą czaj ą zastosowanie ogólnych przepisów o w ł a ś ciwo ś ci s ą du zawartych w Kodeksie post ę powania cywilnego, wskazuj ą c jako s ą d w ł a ś ciwy do alnych zaistnia ł ych mi ę dzy stronami umów sporów s ą d ustalony wed ł ug miejsca siedziby przedsi ę biorcy. Tymczasem zgodnie z ogólnymi przepisami kpc o w ł a ś ciwo ś ci s ą dów (art. 27 i nast. kpc), powództwo wytacza si ę przed s ą d wyznaczony wed ł ug miejsca zamieszkania lub siedziby pozwanego. 5. Zapis § 6 pkt 6 wzorca umowy o tre ś ci: „Zmiany w umowie, jak równie ż jej wypowiedzenie mog ą by ć dokonane wy łą cznie w formie pisemnej pod rygorem niewa ż no ś ci, z wyj ą tkiem zmiany op ł aty eksploatacyjnej o której Operator mo ż e powiadomi ć na kanale informacyjnym lub rozwieszaj ą c og ł oszenia”, mo ż e wywo ł ywa ć takie same skutki, jak postanowienie wpisane do Rejestru pod numerem 400, o tre ś ci: „Zmiana op ł aty nie powoduje konieczno ś ci 8 y ż ej art. 77 k.c. Je ż eli wymienionych klauzu wej. Naruszane przy tym interesy konsumentów nie maj ą jednos dzia ł anie Krzysztofa M. stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, wymie esów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu, w szczeg zmiany umowy”. Postanowienie powy ż sze zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem SOKiK z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt XVII Amc 2/04. Zmiany przedmiotowo istotnych elementów tre ś ci umowy kszta ł tuj ą cej stosunek zobowi ą zaniowy łą cz ą cy przedsi ę biorc ę i konsumenta wymagaj ą zachowania odpowiedniej formy, co wynika wprost z tre ś ci cytowanego ju ż w strony przewidzia ł y, i ż zawarcie umowy, jak równie ż jej zmiana, wymaga zachowania formy pisemnej, niedopuszczalne s ą odst ę pstwa w tym zakresie, szczególnie w odniesieniu do tak istotnych elementów umowy, jak okre ś lenie ś wiadczenia, do ponoszenia którego zobowi ą zany jest konsument. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze nale ż y uzna ć , i ż kwestionowane zapisy stosowane przez Krzysztofa M. mieszcz ą si ę w „hipotezach” l wpisanych do Rejestru. Tym samym udowodniono, i ż spe ł niona zosta ł a przes ł anka bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy, polegaj ą cego na stosowaniu w obrocie konsumenckim postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Druga z wymienionych wy ż ej przes ł anek jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowo ś ci, gdy ż ustawa antymonopolowa chroni interesy nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć . Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Dzia ł anie Krzysztofa M. godzi w interesy ogó ł u obecnie korzystaj ą cych z jej us ł ug konsumentów, ale tak ż e ka ż dego potencjalnego konsumenta, który zdecyduje si ę zawrze ć z przedsi ę biorc ą umow ę o dostarczanie sygna ł u w sieci telewizji kablo tkowego charakteru, ale s ą wspólne dla z góry nieustalonej zbiorowo ś ci konsumentów. Nale ż y zatem stwierdzi ć , i ż spe ł niona zosta ł a druga z przes ł anek uznania dzia ł ania Krzysztofa M. za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku ze spe ł nieniem obu przes ł anek nale ż a ł o uzna ć , i ż nion ą w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej i nakaza ć zaniechanie jej stosowania. W ś wietle powy ż szego nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I sentencji. W punkcie II sentencji niniejszej decyzji, dzia ł aj ą c na podstawie art. 23c ust. 2 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du zobowi ą za ł Krzysztofa M. do dokonania zmian w umowach zawartych z konsumentami w oparciu o wzorzec umowy zawieraj ą cy zapisy zakwestionowane w niniejszej decyzji, w zakresie niezb ę dnym do usuni ę cia lub odpowiedniej zmiany tych ż e zapisów. Zgodnie z tre ś ci ą powo ł anego art. 23a ust. 2, w decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, Prezes Urz ę du mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych inter ólno ś ci zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do z ł o ż enia jednokrotnego lub wielokrotnego o ś wiadczenia o tre ś ci i w formie okre ś lonej w decyzji. Mo ż e równie ż nakaza ć publikacj ę decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci na koszt przedsi ę biorcy. 9 które zosta ł y zawarte z wykorzystaniem wzorca zawieraj ą cego zapisy yzji. Uwzgl dniaj ą c podan ą przez Krzysztofa M. liczb ę tak zawartych umów organ antym na podstawie art. 78 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du chrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony onkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji. Na ł o ż ony na Krzysztofa M. w pkt II sentencji obowi ą zek zmierza w istocie do usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów i zapewni wykonanie nakazu zaniechania stosowania niedozwolonej praktyki. Usuni ę cie tych ż e skutków wymaga ć b ę dzie nie tylko modyfikacji Regulaminu i wzorca umowy wykorzystywanych do zawierania nowych umów, ale równie ż modyfikacji wszystkich umów obowi ą zuj ą cych w chwili uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du w niniejszej dec ę onopolowy uzna ł , i ż wystarczaj ą cy do wykonania omawianego zobowi ą zania b ę dzie okres trzech miesi ę cy od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Maj ą c powy ż sze na uwadze nale ż a ł o orzec, jak w punkcie II sentencji. Od niniejszej decyzji, O K