RLU-25/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Lublinie 20-012 Lublin, ul. Ochotnicza 10 Tel. (0-81) 532-35-31, 743-77-30, 532-54-48 Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl za p.o. Lublin, dnia 7 grudnia 2009 r. RLU – 61-11/09/JS/BP DECYZJA RLU Nr 25/2009 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 roku (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), stosownie do art. 33 ust. 6 tejże ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939) oraz § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107 poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko przedsiębiorcy „Pollonus” Sp. z o. o. z siedzibą w Łukowie, − działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 5 ust.1 i 3 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206) tj. działaniu wprowadzającym w błąd, które może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął, a dotyczącym praw konsumenta, w szczególności prawa do naprawy lub wymiany produktu na nowy albo prawa do odstąpienia od umowy, poprzez bezpodstawne zamieszczenie w dokumentach o warunkach reklamowania towarów produkowanych przez „Pollonus” Sp. z o.o. z siedzibą w Łukowie, informacji ograniczających katalog przyczyn umożliwiających składanie reklamacji z tytułu niezgodności towaru z umową, przy jednoczesnym powołaniu się na przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 141, poz 1176 ze zm.), o treści: „Warunki reklamacji Reklamacji podlegają wyłącznie fizyczne wady ukryte powstałe z winy producenta w obuwiu nie zużytym. Obuwie do reklamacji przyjmowane jest czyste, za okazaniem dowodu sprzedaży. W przypadku naprawy obuwia klient nie może żądać zwrotu gotówki.” „Reklamacji nie podlega: • naturalne zużycie obuwia • obuwie z widocznymi wadami w momencie zakupu • uszkodzenie powstałe w wyniku nieprawidłowego użytkowania i konserwacji oraz wynikłe ze złego dopasowania do stopy • obuwie posiadające uszkodzenia mechaniczne • wygoda obuwia • różnica w kolorze i strukturze skóry oraz załamania, zmarszczenia powstałe w trakcie użytkowania wynikające z naturalnych właściwości skóry • odbarwianie się wnętrza obuwia wykonanego ze skór naturalnych pod wpływem potu lub mocnego przemoczenia.” co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), stosownie do art. 33 ust. 6 tejże ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939) oraz § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107 poz. 887) - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakłada się na „Pollonus” Sp. z o. o. z siedzibą w Łukowie karę pieniężną z tytułu naruszenia zakazu o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji decyzji, w wysokości 8.206 zł ( słownie: osiem tysięcy dwieście sześć złotych ), płatną do budżetu państwa. Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej zwany Prezesem Urzędu lub Prezesem UOKiK) wszczął postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy nastąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz czy miało miejsce naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniające podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach, w związku ze sprzedażą obuwia przez „Pollonus” Sp. z o. o. z siedzibą w Łukowie (dalej zwany Spółką, Przedsiębiorcą lub Pollonusem) i stosowanymi przez Spółkę materiałami informacyjnymi dotyczącymi warunków składnia reklamacji zakupionego obuwia. Postępowanie zostało wszczęte na skutek zawiadomienia nadesłanego przez Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Kozienicach. W toku prowadzonego postępowania Prezes Urzędu uzyskał wzór ulotki informacyjnej, jaka zamieszczana jest na opakowaniach produkowanych butów, a dotyczy uprawnień konsumenta do złożenia reklamacji na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz.U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.) (dalej zwana ustawą o sprzedaży konsumenckiej). Treść ulotki informacyjnej jest następująca: „Warunki reklamacji Reklamacji podlegają wyłącznie fizyczne wady ukryte powstałe z winy producenta w obuwiu nie zużytym. Obuwie do reklamacji przyjmowane jest czyste, za okazaniem dowodu sprzedaży. W przypadku naprawy obuwia klient nie może żądać zwrotu gotówki.” „Reklamacji nie podlega: • naturalne zużycie obuwia • obuwie z widocznymi wadami w momencie zakupu • uszkodzenie powstałe w wyniku nieprawidłowego użytkowania i konserwacji oraz wynikłe ze złego dopasowania do stopy • obuwie posiadające uszkodzenia mechaniczne • wygoda obuwia • różnica w kolorze i strukturze skóry oraz załamania, zmarszczenia powstałe w trakcie użytkowania wynikające z naturalnych właściwości skóry • odbarwianie się wnętrza obuwia wykonanego ze skór naturalnych pod wpływem potu lub mocnego przemoczenia.” W wyniku analizy dokumentów, postanowieniem nr 93/09 z dnia 11 września 2009 r. wszczęto postępowanie administracyjne RLU-61-11/09/JS w sprawie podejrzenia naruszenia przez „Pollonus” Sp. z o.o. z siedzibą w Łukowie, zbiorowych interesów konsumentów, poprzez stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 5 ust.1 i 3 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206) (dalej zwana ustawą o przeciwdziałaniu(...)). Ustosunkowując się do przedstawionych zarzutów, pismem z dnia 22 września 2009 r., Przedsiębiorca poinformował, że zaistniała sytuacja powstała w wyniku zbyt dużych zapasów magazynowanych opakowań jednostkowych. Obecnie informacja o zasadach reklamacji oraz aktualnych przepisach prawnych jest dołączana do opakowania obuwia (trwale z nim połączona lub umieszczona wewnątrz). W kolejnym piśmie z dnia 9 listopada 2009 r. Przedsiębiorca poinformował, że od dnia 1 października 2009 r. informacje dotyczące reklamacji są trwale zamieszczone na opakowaniach jednostkowych w formie nadruku. Do pisma dołączył także treść tych informacji. Z informacji usunięto fragment: „Reklamacji nie podlega: • naturalne zużycie obuwia • obuwie z widocznymi wadami w momencie zakupu • uszkodzenie powstałe w wyniku nieprawidłowego użytkowania i konserwacji oraz wynikłe ze złego dopasowania do stopy • obuwie posiadające uszkodzenia mechaniczne • wygoda obuwia • różnica w kolorze i strukturze skóry oraz załamania, zmarszczenia powstałe w trakcie użytkowania wynikające z naturalnych właściwości skóry odbarwianie się wnętrza obuwia wykonanego ze skór naturalnych pod wpływem potu lub mocnego przemoczenia.” Pozostał natomiast kwestionowany przez Prezesa UOKiK fragment o treści: „Warunki reklamacji. Reklamacji podlegają wyłącznie fizyczne wady ukryte powstałe z winy producenta w obuwiu nie zużytym. Obuwie do reklamacji przyjmowane jest czyste, za okazaniem dowodu sprzedaży. W przypadku naprawy obuwia klient nie może żądać zwrotu gotówki.” Postanowieniem Nr 95/09 z dnia 17 listopada 2009 r. zaliczono w poczet prowadzonego postępowania administracyjnego w tej sprawie dowody uzyskane w postępowaniu wyjaśniającym wszczętym Postanowieniem Nr 7/09 z dnia 20 stycznia 2009 r., RLU-405-03/09/JS. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny w tej sprawie: „Pollonus” Sp. z o. o. z siedzibą w Łukowie jest przedsiębiorcą wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000001496 (data rejestracji 21.02.2001r.). Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest produkcja obuwia. W opakowaniach jednostkowych obuwia, Spółka zamieszcza ulotki informacyjne dotyczące zasad czyszczenia i konserwacji obuwia oraz warunków reklamacji. Analiza treści informacji zamieszczanej w opakowaniu obuwia dała podstawy do postawienia Przedsiębiorcy zarzutu stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 3 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu (…), poprzez zamieszczenie informacji ograniczających katalog przyczyn umożliwiających składanie reklamacji z tytułu niezgodności towaru z umową, przy jednoczesnym powołaniu się na przepisy ustawy o sprzedaży konsumenckiej. Treść w/w ulotki informacyjnej jest następująca: „Warunki reklamacji. Reklamacji podlegają wyłącznie fizyczne wady ukryte powstałe z winy producenta w obuwiu nie zużytym. Obuwie do reklamacji przyjmowane jest czyste, za okazaniem dowodu sprzedaży. W przypadku naprawy obuwia klient nie może żądać zwrotu gotówki.” „Reklamacji nie podlega: • naturalne zużycie obuwia • obuwie z widocznymi wadami w momencie zakupu • uszkodzenie powstałe w wyniku nieprawidłowego użytkowania i konserwacji oraz wynikłe ze złego dopasowania do stopy • obuwie posiadające uszkodzenia mechaniczne • wygoda obuwia • różnica w kolorze i strukturze skóry oraz załamania, zmarszczenia powstałe w trakcie użytkowania wynikające z naturalnych właściwości skóry odbarwianie się wnętrza obuwia wykonanego ze skór naturalnych pod wpływem potu lub mocnego przemoczenia.” Ustosunkowując się do przedstawionych zarzutów Przedsiębiorca poinformował, że treść informacji została zmieniona. Usunięty został fragment „Reklamacji nie podlega (...)” , natomiast został zachowany fragment „Warunki gwarancji (...)”. Przychód przedsiębiorcy za 2008 r. wyniósł: xxxx zł. Prezes Urzędu zakończył zbieranie materiału dowodowego, o czym poinformował Przedsiębiorcę pismem z dnia 17 listopada 2009 roku. Przedsiębiorca nie skorzystał z prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w powyższej sprawie. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy Prezes Urzędu zważył, co następuje: Aby rozstrzygnąć sprawę w oparciu o przepisy ustawy o okik, niezbędnym jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Wykazanie tej okoliczności, upoważnia dopiero Prezesa UOKiK do realizacji celu ustawy, którym zgodnie z jej art. 1 ust 1, jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, gdyż wiąże się i dotyczy ochrony interesu szerszej grupy konsumentów, będących klientami Przedsiębiorcy. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Wszczynając postępowanie administracyjne wobec wskazanego wyżej Przedsiębiorcy, Prezes UOKiK postawił mu zarzuty podejrzenia naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 „ Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.” Art. 24 ust. 2 pkt. 3 stanowi, iż „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy w szczególności: nieuczciwe praktyki lub czyny nieuczciwej konkurencji.” W niniejszej sprawie postawione przedsiębiorcy zarzuty, aby mogły być skutecznie ocenione w ramach art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, muszą spełniać poniższe przesłanki: 1. być działaniem przedsiębiorcy 2. być działaniem bezprawnym, polegającym na działaniu sprzecznym z obowiązującymi przepisami prawa 3. godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o okik pod pojęciem przedsiębiorcy rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, a także: (a) osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, (b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu, (c) osobę fizyczną, która posiada kontrolę, w rozumieniu pkt 4, nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13, (d) związek przedsiębiorców w rozumieniu pkt 2 - na potrzeby przepisów dotyczących praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. „Pollonus” jest kapitałową spółką handlową zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze Sądowym, a prowadzoną działalność gospodarczą wykonuje we własnym imieniu, w sposób zorganizowany i ciągły. Nie budzi wątpliwości, iż działalność ta ma charakter zarobkowy. Jest on zatem przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o okik i jego działania mogą być poddane ocenie w toku postępowania przed Prezesem Urzędu. Drugą przesłanką jest bezprawność, tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Jako działanie „bezprawne” należy kwalifikować zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych. Sprzeczne z prawem są czyny: zabronione i zagrożone sankcją karną, czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. „ Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia przeto bezprawności działania wystarczy ustalenie, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa.” (tak: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcją prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 – 118). Ponadto Sąd Najwyższy wskazał, że o bezprawności działania można mówić wówczas, gdy nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających określone działanie, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy, wykonywanie prawa podmiotowego, zgoda pokrzywdzonego oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.10.1989 r. II CR 419/89 OSP 1990/11-12 poz. 377). Zakwestionowane w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym praktyki Przedsiębiorcy, polegające na bezpodstawnym zamieszczaniu w dokumentach o warunkach reklamowania towarów produkowanych przez Przedsiębiorcę informacji ograniczających katalog przyczyn umożliwiających składanie reklamacji z tytułu niezgodności towaru z umową, stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i 3 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu (…). Przepisy ustawy o przeciwdziałaniu (...) uznają za nieuczciwą praktykę rynkową praktykę stosowaną wobec konsumentów, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu (art. 4 ust. 1 w/w ustawy). Ponadto za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk, jeżeli działania te spełniają przesłanki określone w ust. 1 (art. 4 ust. 2 w/w ustawy). Artykuł 5 ust. 1 ustawy stanowi, że „Praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.” Natomiast ust. 3 pkt 4 tego artykułu stanowi, że „Wprowadzające w błąd działanie może w szczególności dotyczyć praw konsumenta, w szczególności prawa do naprawy lub wymiany produktu na nowy albo prawa do obniżenia ceny lub do odstąpienia od umowy” . Należy stwierdzić, iż warunki reklamacji dotyczące towarów konsumpcyjnych uregulowane są ustawowo w ustawie o sprzedaży konsumenckiej. Warunki reklamacji opisane są w art. 4 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że „sprzedawca odpowiada wobec kupującego, jeżeli towar konsumpcyjny w chwili jego wydania jest niezgodny z umową, w przypadku stwierdzenia niezgodności przed upływem sześciu miesięcy od daty wydania towaru domniemywa się, że istniała ona w chwili wydania”. Ustęp 2 w/w artykułu stanowi, że w przypadku indywidualnego uzgadniania właściwości towaru konsumpcyjnego domniemywa się, że jest on zgodny z umową, jeżeli odpowiada podanemu przez sprzedawcę opisowi lub ma cechy okazanej kupującemu próbki albo wzoru, a także jeżeli nadaje się do celu określonego przez kupującego przy zawarciu umowy, chyba, że sprzedawca zgłosił zastrzeżenia co do takiego przeznaczenia towaru. W przypadkach nieobjętych ust. 2 domniemywa się, że towar konsumpcyjny jest zgodny z umową, jeżeli nadaje się do celu, do jakiego tego rodzaju towar jest zwykle używany, oraz gdy jego właściwości odpowiadają właściwościom cechującym towar danego rodzaju. Takie samo domniemanie przyjmuje się, gdy towar odpowiada oczekiwaniom dotyczącym towaru tego rodzaju, opartych na składanych publicznie zapewnieniach sprzedawcy, producenta lub jego przedstawiciela, wyrażone w oznakowaniu towaru lub reklamie, odnoszące się do właściwości towaru, w tym także terminu w jakim towar ma je zachować( art. 4 ust. 3 w/w ustawy). Artykuł 11 w/w ustawy stanowi, że „Uprawnień unormowanych w tej ustawie nie można wyłączyć ani ograniczyć w drodze umowy zawartej przed zawiadomieniem sprzedawcy o niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową. W szczególności nie można tego dokonać przez oświadczenie kupującego, że wie o wszelkich niezgodnościach towaru z umową, lub przez wybór prawa obcego” . Powyższe przepisy mają charakter przepisów prawa bezwzględnie obowiązujących, w związku z czym sprzedawca nie ma prawa wprowadzać zapisów rozszerzających jego uprawnienia lub uszczuplających uprawnienia konsumentów. Ani producent, ani też sprzedawca w stosowanych przez siebie wzorcach umownych, dokumentach, ulotkach, nie może dowolnie kształtować treści uprawnienia konsumenta dotyczącego reklamacji. Nie wolno mu także wprowadzać regulacji, które ograniczają uprawnienia konsumenta w stosunku do regulacji ustawowych. Umieszczenie kwestionowanych zapisów w dokumentach stosowanych przez sprzedawcę lub producenta, ma negatywny wpływ na zachowanie rynkowe konsumenta. Należy podkreślić że jednym z podstawowych uprawnień konsumenta jest prawo do rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Jest to zasadnicze prawo konsumenta, polegające na „uzyskaniu wiedzy o przedmiocie i warunkach transakcji (o warunkach uczestnictwa w rynku), do uzyskania w ten sposób podstaw oceny sytuacji rynkowej i swobodnego podjęcia decyzji, a więc świadomego odgrywania na nim roli „biernego podmiotu ekonomicznego” – Prawo umów konsumenckich Ewa Łętowska, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 1999 r. Brak informacji pełnej, prawdziwej i rzetelnej wprowadza konsumenta w błąd, bowiem powoduje, że przeciętny konsument podejmuje lub może podjąć decyzję dotyczącą umowy, której inaczej by nie podjął. Stanowi to zatem nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu (…). W ocenie Prezesa Urzędu kwestionowane zapisy są sprzeczne z prawem, a przy tym wprowadzają konsumenta w błąd w zakresie dotyczącym jego praw, w szczególności prawa do naprawy lub wymiany produktu na nowy albo prawa do obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy. Jako zapisy niezgodne z brzmieniem wyżej wymienionych norm prawnych, należy uznać informację producenta dołączoną do obuwia, że „reklamacji podlegają wyłącznie fizyczne wady ukryte powstałe z winy producenta w obuwiu nie zużytym” . Taka informacja jest nieprawdziwa w kontekście przepisu art. 4 ustawy o sprzedaży konsumenckiej, który nie tylko nie ogranicza możliwości składania reklamacji wyłącznie do wad fizycznych towaru, ale nie uzależnia jej w żadnym zakresie od winy lub braku winy producenta. Przedsiębiorca nie ma zatem prawa wprowadzać takiego rodzaju ograniczeń w ulotkach informacyjnych, które są dołączane do produkowanego przez niego obuwia. W dalszej części ulotki znajduje się informacja, że obuwie do reklamacji przyjmowane jest czyste i za okazaniem dowodu sprzedaży. Należy stwierdzić, że ustawa o sprzedaży konsumenckiej nie uzależnia prawa konsumenta do złożenia reklamacji od okazania dowodu sprzedaży. Artykuł. 4 ustawy stanowi, że sprzedawca odpowiada wobec kupującego jeżeli towar konsumpcyjny w chwili jego wydania jest niezgodny w umową. Z ogólnych zasad prawa wynika, że na podmiocie dochodzącym swoich praw ciąży obowiązek wykazania istnienia podstawy faktycznej swoich roszczeń oraz legitymacji biernej i czynnej związanej z dochodzonym roszczeniem, ale przepisy nie ograniczają w żaden sposób środków dowodowych jakie mogą być wykorzystane w tym celu. Z tego względu wydaje się, że ustawodawca celowo w w/w ustawie zrezygnował z generalnej regulacji uzależniającej prawo konsumenta do złożenia dowodu sprzedaży na rzecz indywidualnego podejścia przez sprzedawcę do każdego jednostkowego przypadku i pozostawienie jego ocenie kwestii posiadania lub nie legitymacji do dochodzenia roszczenia na podstawie przedmiotowej ustawy. W kolejnej części ulotki „Reklamacji nie podlega” wymienione jest : • naturalne zużycie obuwia • obuwie z widocznymi wadami w momencie zakupu • uszkodzenie powstałe w wyniku nieprawidłowego użytkowania i konserwacji oraz wynikłe ze złego dopasowania do stopy • obuwie posiadające uszkodzenia mechaniczne • wygoda obuwia • różnica w kolorze i strukturze skóry oraz załamania, zmarszczenia powstałe w trakcie użytkowania wynikające z naturalnych właściwości skóry • odbarwianie się wnętrza obuwia wykonanego ze skór naturalnych pod wpływem potu lub mocnego przemoczenia. Artykuł. 7 ustawy o sprzedaży konsumenckiej stanowi, że „sprzedawca nie odpowiada za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową, gdy kupujący o tej niezgodności wiedział lub oceniając rozsądnie powinien był wiedzieć. To samo odnosi się do niezgodności, która wynikła z przyczyny tkwiącej w materiale dostarczonym przez kupującego”. W/w artykuł wskazuje zatem przypadki, w których sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową. Wydaje się, że regulacja ustawowa w sposób celowy ogranicza odpowiedzialność sprzedawcy za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową jedynie do przypadku, gdy kupujący o tej niezgodności wiedział lub powinien był wiedzieć, co nie do końca i nie w każdym przypadku utożsamiać można z „widoczną w momencie zakupu wadą”. Zamieszczenie kwestionowanych zapisów wprowadza u konsumentów mylne przekonanie, że wskazane okoliczności wyłączają możliwość złożenia reklamacji, przez co mogą oni odstąpić od dochodzenia swoich praw u sprzedawcy. Zatem przekazana w ten sposób w treści ulotki informacja jest sprzeczna z prawem i nieprawdziwa. Trzecia przesłanka jest spełniona, gdy dane działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowości, gdyż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy nieograniczonej z góry liczby konsumentów, których nie da się zidentyfikować, jest to zjawisko o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2008r., sygn. akt III SK 27/07, stwierdził co następuje : „Zdaniem SN, sformułowanie z art. 23a ust. 1 ustawy o okik „nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów” należy rozumieć w ten sposób, że liczba indywidualnych interesów konsumentów, których interesy zostały naruszone, nie decyduje o tym, czy dana praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów. Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest bowiem takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalne zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy do której skierowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy”. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Do opakowań jednostkowych obuwia produkowanego przez „Pollonus” dołączana jest ulotka informacyjna, zawierająca informacje o warunkach konserwacji obuwia oraz jego reklamacji. Ulotka ta skierowana jest do osób, które zakupiły obuwie produkowane przez Spółkę, jak i do jej potencjalnych klientów. Należy zatem uznać, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem zbiorowych interesów konsumentów. Spełniona została zatem druga przesłanka warunkująca ocenę tej sprawy pod kątem art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o okik. W związku ze spełnieniem obu przesłanek należało uznać, iż działanie „Pollonusa” Sp. z o. o. z siedzibą w Łukowie stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, wymienioną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o okik. Ad II. W punkcie II sentencji Prezes Urzędu nałożył na „Pollonus” Sp. z o. o. z siedzibą w Łukowie karę pieniężną z tytułu naruszenia zakazu o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji decyzji, w wysokości 8.206 zł (słownie: osiem tysięcy dwieście sześć złotych ), płatną do budżetu Państwa. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu ma kompetencje do ukarania przedsiębiorcy poprzez nałożenie na niego kary pieniężnej do wysokości 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeśli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek, od których uzależniona jest wysokość kar nakładanych na przedsiębiorców. Artykuł 111 ustawy stanowi, iż przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, należy w szczególności uwzględnić „okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy.” W niniejszej sprawie, z uwagi na rodzaj i wagę przypisanego przedsiębiorcy zarzutu, Prezes Urzędu uznał, że uzasadnione jest nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej. W roku 2008 „Pollonus” Sp. z o. o. z siedzibą w Łukowie osiągnął przychód w wysokości xxxx zł. Górna granica kary, jaką Prezes Urzędu mógł nałożyć na Przedsiębiorcę wynosi zatem xxxx zł. Należy przyjąć, że naruszenie nastąpiło na etapie wykonywania kontraktu. Istotą tego etapu jest zachowanie przedsiębiorcy polegające na wykorzystaniu przewagi wynikającej z zawarcia kontraktu poprzez zniekształcanie wynikających z przepisów praw i obowiązków stron kontraktu. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której konsument dokonał już zakupu obuwia, a wraz z zakupem uzyskał ulotkę informacyjną zawierającą warunki konserwacji obuwia oraz złożenia reklamacji na podstawie ustawy o sprzedaży konsumenckiej. Przedsiębiorca wykorzystując swoją przewagę kontraktową w sposób bezprawny umieszcza w dokumentach o warunkach reklamowania towarów produkowanych przez „Pollonus” Sp. z o.o. z siedzibą w Łukowie, informacje ograniczające katalog przyczyn umożliwiających składanie reklamacji z tytułu niezgodności towaru z umową . W niniejszej sprawie za naruszenie zakazu określonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji Prezes UOKiK nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 8.206 zł, co stanowi xxxx % przychodu osiągniętego w 2008 roku. Podstawą obliczenia wysokości kary jest przychód przedsiębiorcy osiągnięty w roku poprzedzającym rok nałożenia kary tj. kwota xxxx zł. Odsetek określony w celu dalszego obliczania kary to xxxx % przychodu przedsiębiorcy. Kwota uzyskana w wyniku przeprowadzonych obliczeń stanowi tzw. kwotę bazową, która wynosi w zaokrągleniu xxxx zł. Znaczący wpływ na ustalenie wysokości kary mają okoliczności obciążające oraz łagodzące. Okolicznością łagodzącą w sprawie jest pozytywna reakcja na wszczęcie postępowania poprzez podjęcie działań mających na celu wyeliminowanie nieprawidłowości, jakkolwiek nie stanowiąca pełnego zaprzestania, która wyniosła 10%. W niniejszej sprawie nie wykazano istnienia przesłanek obciążających. Wpływ przesłanki łagodzącej spowodował obniżenie kary o10% tj. xxxx zł. Jako okoliczność łagodzącą przyjęto pozytywną reakcję na wszczęcie postępowania poprzez podjęcie działań mających na celu wyeliminowanie nieprawidłowości, jakkolwiek nie stanowiącą pełnego zaprzestania. W toku postępowania administracyjnego Prezes Urzędu zakwestionował treść zapisów znajdujących się w ulotce informacyjnej, która dołączana jest do produkowanego przez Przedsiębiorcę obuwia. Spółka zdecydowała o zmianie treści ulotki informacyjnej poprzez usunięcie jednego z kwestionowanych przez Prezesa Urzędu fragmentów. Jednakże zmieniona ulotka informacyjna w dalszym ciągu zawiera zapisy naruszające zbiorowe interesy konsumentów. W związku z powyższym nie można było stwierdzić, że Spółka całkowicie zaniechała stosowania praktyki, o której mowa powyżej. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara za naruszenie spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegającą ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Biorąc od uwagę powyższe kara pieniężna nałożona na „Pollonus” Sp. z o. o. jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Mając powyższe na względzie, orzeka się jak w sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia. Otrzymuje: „Pollonus” Sp. z o. o. ul. Glinki 65 21-400 Łuków