Numer decyzji
RWR-33/2009
Decyzja UOKiK RWR-33/2009
- Data decyzji
- 3 grudnia 2009
Treść rozstrzygnięcia
J 1 PREZES URZĘDU OCHRONY Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071) 344 65 87, (071) 34 05 920, fax (071) 34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-10/09/ZK Wrocław, 3 grudnia 2009 r. DECYZJA RWR 33/2009 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko „ Jadmar” sp. z o.o. z siedzibą w Bolesławcu - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 1. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , zamieszczenie przez ww. przedsiębiorcę we wzorcu umownym p.n. „ Umowa ” następujących zapisów: • • • • §7 pkt 4 „W przypadku braku wpłaty w terminie ustalonym w §7, pkt 2 Operator ma prawo wstrzymać dostarczanie usług Abonentowi do czasu uiszczenia opłat bez wcześniejszego wezwania.” • • • • §9 pkt. 1 „Wszelkie spory mogące wyniknąć na tle wykonywania postanowień Umowy, strony poddają pod rozstrzygnięcie właściwemu dla siedziby operatora Sądowi.” które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone; J 2 i nakazuje się zaniechania jej stosowania . 2. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , zamieszczenie przez ww. przedsiębiorcę we wzorcu umownym p.n. „ Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet. ” następujących zapisów: • § 6 pkt 1 „Operator zastrzega sobie prawo do rozłączania połączenia internetowego (rozłączenie serwisowe – time out).” • § 12 pkt 3 ust. 1) „Operator może wypowiedzieć ze skutkiem natychmiastowym świadczenie Usługi w przypadku stwierdzenia niewłaściwego wykonywania przez Abonenta postanowień Umowy i Regulaminu, a w szczególności: opóźnienia w regulowaniu opłat na rzecz Operatora przez okres dłuższy niż 14 dni od dnia płatności określonego w dokumencie.” • § 19 pkt 1 ust. 4 „Operator nie ponosi odpowiedzialności prawnej za: (…) szkody poniesione przez Abonenta w związku z korzystaniem lub niemożnością korzystania z Usługi (z zastrzeżeniem § 18).” • § 27 pkt 1 „Abonent wyraża zgodę na przeniesienie przez Operatora praw i obowiązków wynikających ze świadczenie Usługi na spółkę powiązaną kapitałowo lub organizacyjnie z Operatorem.” które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone; i nakazuje się zaniechania jej stosowania . 3. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach z konsumentami informacji na temat: • terminu oczekiwania na przyłączenie do sieci lub terminu rozpoczęcia świadczenia usług, co narusza obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); • polubownych sposobach załatwienia sporów, co narusza obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 15 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); • zasad, trybu i terminów składania oraz rozpatrywania reklamacji, co narusza obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 14 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) i nakazuje się zaniechania jej stosowania. 4. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosowanie we wzorcu umownym p.n.„Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet.” następujących postanowień: - § 28 pkt 1 w zw. z § 28 pkt 5: „O zmianach Regulaminu lub Cennika oraz o terminach ich wprowadzenia Operator informuje Abonenta z wyprzedzeniem jednego okresu J 3 rozliczeniowego.” w zw. z : „Doręczenie dokumentów, o których mowa w ust 1 może nastąpić w szczególności w formie przesyłki elektronicznej opatrzonej podpisem elektronicznym, dostarczonej na domyślny adres, o którym mowa w §3 ust. 2.”, co narusza art.60 a ust. 1 i art. 61 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) i nakazuje się zaniechania jej stosowania. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko „ Jadmar” sp. z o.o. z siedzibą w Bolesławcu - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 1. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych informacji na temat: • zasad wypłaty kar umownych, co naruszało obowiązek wynikający z art. 60 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu sprzed 6 lipca 2009 roku (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 6 lipca 2009 roku. 2. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych rzetelnej informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, co naruszało obowiązek wynikający z art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu sprzed 6 lipca 2009 roku (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) między innymi również poprzez stosowanie we wzorcu umownym p.n. „Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet.” następującego postanowienia: - § 23 pkt 1 „Reklamacje powinny być zgłaszane w BOA, telefonicznie lub poprzez stronę WWW.”, które narusza przepis § 5.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U. Nr 226 poz. 2291); i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 6 lipca 2009 roku. III. Na podstawie art. 106 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości J 4 miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na „ Jadmar” sp. z o.o. z siedzibą w Bolesławcu , karę pieniężną w wysokości: 1. 3 333 zł. (trzy tysiące trzysta trzydzieści trzy złote) z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zakresie opisanym w punkcie I.1 i I.2 sentencji niniejszej decyzji, płatną do budżetu państwa. 2. 7 246 zł. (siedem tysięcy dwieście czterdzieści sześć złotych) z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zakresie opisanym w punkcie I.3 i I.4, sentencji niniejszej decyzji, płatną do budżetu państwa. 3. 2 818 zł. ( dwa tysiące osiemset osiemnaście złotych) z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zakresie opisanym w punkcie II.1 i II.2, sentencji niniejszej decyzji, płatną do budżetu państwa. UZASADNIENIE W związku z działaniami Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zw. dalej także Prezesem Urzędu] związanymi z kontrolą wzorców umownych stosowanych przez przedsiębiorców z obszaru województwa dolnośląskiego i lubuskiego, prowadzących działalność w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych, wrocławska Delegatura Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadziła czynności kontrolne dotyczące działalności „Jadmar” sp. z o.o. z siedzibą w Bolesławcu. Prezes Urzędu w toku postępowania wyjaśniającego wstępnie ustalił, iż działalność przedsiębiorcy może odbywać się z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. (dowód: akta sprawy RWR 402-2/08/KK/ZK ) W związku z tym - Postanowieniem nr 68/2009 z dnia 16 marca 2009 r. - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez przedsiębiorcę „Jadmar” sp. z o.o. z siedzibą w Bolesławcu , praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której stanowi art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) [zw. dalej także ustawą o ochronie (...)] polegającej na umieszczeniu w postanowieniach wzorców umownych p.n. „Umowa” [zw. dalej także Umową] oraz „ Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet ” [zw. dalej także „Regulaminem] odpowiednio zapisów § 7 pkt 4, § 9 pkt 1, oraz § 6 pkt 1, § 12 pkt 3 ust. 1, § 19 pkt 1 ust. 4 i § 27 pkt 1, które są zbieżne z wpisanymi do rejestru postanowieniami wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym stanowi art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: niezamieszczanie w umowach z konsumentami informacji na temat: danych określających czas oczekiwania na przyłączenie do sieci lub określających termin rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych, trybu postępowania reklamacyjnego, możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego, niezamieszczenie w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych informacji na temat zasad wypłaty kar umownych, niezamieszczanie w regulaminie świadczenia usług rzetelnej informacji na temat J 5 trybu postępowania reklamacyjnego, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 2, 7 i 8 oraz art. 60 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) a także stosowanie we wzorcu umownym p.n. „ Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet ” postanowień § 23 pkt 1 w zw. z § 23 pkt 2, które mogły naruszać art. 61 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne. (dowód: karta 1-2) Ponadto — zgodnie z punktem 2. Postanowienia nr 50/2009 — Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów materiały (14 kart) uzyskane w trakcie wymienionego wyżej postępowania wyjaśniającego (nr sygn. RWR 402-2/08/KK/ZK). (dowód: karta 1-2) W trakcie postępowania Jadmar sp. z o.o. w piśmie z dnia 29 kwietnia 2009 roku odniosła się do zarzutów zawartych w Postanowieniu Nr 68/2009 wskazując, iż dokonała ona odpowiedniej modyfikacji zakwestionowanych wzorców umownych, przedkładając jednocześnie nowe wzorce umowne. (dowód: karta 20-30) I . Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: 1. Uczestnik postępowania: — Jadmar sp. z o.o. jest przedsiębiorcą wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Fabrycznej we Wrocławiu, pod numerem KRS 0000007004 (rejestracji dokonano dnia 17.05.2001r.) a przedmiotem jej działalności gospodarczej jest m.in. działalność w zakresie oprogramowania, produkcja komputerów i innych urządzeń, przetwarzanie danych oraz pozostała działalność związana z informatyką. Przy prowadzeniu tejże działalności przedsiębiorca zawiera umowy świadczenia usług dostępu do sieci internet oraz posługuje się wzorcami umownymi pod nazwami „Umowa ” oraz „ Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet ”. (dowód: karta 4-7 ) 2. Począwszy od października 2006 r. w związku z prowadzoną działalnością w wyżej wymienionym zakresie Jadmar sp. z o.o. wprowadziła do obrotu i stosuje wzorzec umowny pn. „Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet” który zawiera m.in. następujące zapisy: • § 6 pkt 1 „Operator zastrzega sobie prawo do rozłączania połączenia internetowego (rozłączenie serwisowe – time out).” • §12 pkt 3 ust. 1) „Operator może wypowiedzieć ze skutkiem natychmiastowym świadczenie Usługi w przypadku stwierdzenia niewłaściwego wykonywania przez Abonenta postanowień Umowy i Regulaminu, a w szczególności: opóźnienia w regulowaniu opłat na rzecz Operatora przez okres dłuższy niż 14 dni od dnia płatności określonego w dokumencie.” • § 18 „ Operator nie gwarantuje przepustowości transmisji do zasobów dostępnych w sieci Internet oraz bezpieczeństwa przekazu informacji” J 6 • § 19 pkt 1 ust. 4 „Operator nie ponosi odpowiedzialności prawnej za: (…) szkody poniesione przez Abonenta w związku z korzystaniem lub niemożnością korzystania z Usługi (z zastrzeżeniem § 18).” • § 27 pkt 1 „Abonent wyraża zgodę na przeniesienie przez Operatora praw i obowiązków wynikających ze świadczenie Usługi na spółkę powiązaną kapitałowo lub organizacyjnie z Operatorem.” oraz • § 23 pkt 1 „Reklamacje powinny być zgłaszane w BOA, telefonicznie lub poprzez stronę WWW.”; • § 28 pkt 1 „O zmianach Regulaminu lub Cennika oraz o terminach ich wprowadzenia Operator informuje Abonenta z wyprzedzeniem jednego okresu rozliczeniowego.” • § 28 pkt 5 „Doręczenie dokumentów, o których mowa w ust 1 może nastąpić w szczególności w formie przesyłki elektronicznej opatrzonej podpisem elektronicznym, dostarczonej na domyślny adres, o którym mowa w §3 ust. 2.”. Nadto w tym samym okresie Jadmar sp. z o.o. stosowała wzorzec umowny pn. „Umowa” który zawiera m.in. następujące zapisy: • • • • §7 pkt 4 „W przypadku braku wpłaty w terminie ustalonym w §7, pkt 2 Operator ma prawo wstrzymać dostarczanie usług Abonentowi do czasu uiszczenia opłat bez wcześniejszego wezwania.” • • • • §9 pkt. 1 „Wszelkie spory mogące wyniknąć na tle wykonywania postanowień Umowy, strony poddają pod rozstrzygnięcie właściwemu dla siedziby operatora Sądowi.” (dowód: karta 8-15) 3. W Rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone zamieszczono m.in. następujące klauzule: - 674 „W przypadku przeterminowania płatności na rzecz Ramtel powyżej 14 dni nastąpi automatyczne wyłączenie dostępu do Internetu. Ponowne włączenie nastąpi po rozliczeniu wszystkich zobowiązań oraz uiszczenia opłaty manipulacyjnej w wysokości 30.00 zł netto” - 409 „Sądem do rozstrzygania sporów jest sąd właściwy dla miejsca siedziby dostawcy sygnału.” - 1030 „Operator zastrzega sobie również prawo do zablokowania użytkownikowi dostępu do sieci Internet na łączny okres miesięcznie nie większy niż 48 godzin, w celu dokonania niezbędnej konserwacji i kontroli swojego sprzętu”. - 823 „ W przypadku kiedy Abonent nie zapłaci w terminie i na zasadach określonych w §13 Regulaminu którejkolwiek z opłat przewidzianych Umową Abonencką, Regulaminem lub Cennikiem, Operator może zawiesić bądź ograniczyć świadczenie wszystkich lub niektórych usług objętych Umową Abonencką (Zawieszenie Usług). Po uiszczeniu przez Abonenta wszystkich zaległych opłat przewidzianych Umową Abonencką, Regulaminem lub Cennikiem w tym odsetek karnych i opłat administracyjnych, o których mowa w §13 pkt 8 Regulaminu, Operator wznowi świadczenie na jego rzecz usług na dotychczasowych zasadach. W przypadku kiedy nastąpi Zawieszenie Usług wynikające z opóźnienia Abonenta w dokonywaniu płatności należnych operatorowi, wznowienie świadczenia Usług na jego rzecz będzie uwarunkowane uiszczeniem przez Abonenta opłaty dodatkowej w wysokości określonej w Cenniku.” - 1163 „Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek zakłócenia działalności J 7 sieci, wynikające z działania siły wyższej, lub pracy nadajników w pobliżu sieci Usługodawcy oraz awarie łącz Innych Operatorów.” - 601 „Abonent nie może wnosić żadnych roszczeń w stosunku do Operatora w związku z brakiem możliwości dostępu do sieci Internet z powodu trudności technicznych lub braku możliwości technicznych wykonania usługi w umownym terminie.” - 649 „Cosmosnet uprawniona jest do scedowania swoich uprawnień i obowiązków wynikających z umowy, Regulaminu i Cennika na dowolnie wskazaną przez siebie osobę trzecią, na co abonent wyraża zgodę podpisując umowę.” 4. W trakcie postępowania Jadmar sp. z o.o. - w piśmie z dnia 29 kwietnia 2009 r. wskazała, iż w pełni podziela opinię i zarzuty jakie zostały przedstawione przez Prezesa Urzędu. Poinformowała, iż w związku z tym przystąpiono do natychmiastowej zmiany dokumentów to jest stosowanych wzorców umownych w postaci umowy oraz regulaminu świadczenia usług dostępu do Internetu. Podała także, iż aktualnie z jej usług korzysta 216 abonentów, wszyscy z terenu Bolesławca działalność w ramach sieci DelfiNet jest tylko małym ułamkiem ogólnej działalności Spółki. Do pisma z dnia 29 kwietnia 2009 roku dołączono nowe, zmienione wzorce umowne. (dowód: karta 20-30) 5 . Pismem z dnia 9 września 2009 roku Prezes Urzędu poinformował Spółkę, iż w związku z wejściem w życie w dniu 6 lipca 2009 roku ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 roku o zmianie ustawy Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 85, poz. 716) iż zarzuty sformułowane w postanowieniu nr 68/2009, w jego punkcie I.2.a i I.2.d, o wszczęciu niniejszego postępowania administracyjnego pozostają co do swojej istoty bez zmian jednakże zmianie uległy podstawy prawne ww. zarzutów. Objęte są one nową kwalifikacją prawną zawartą w ustawie Prawo telekomunikacyjne w obecnie obowiązującym brzmieniu. I tak zarzut: • naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach z konsumentami informacji na temat danych określających czas oczekiwania na przyłączenie do sieci lub określających termin rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych - objęty jest aktualnie normą przepisu art. 56 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) ; • naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach z konsumentami informacji na temat możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego- objęty jest aktualnie normą przepisu art. 56 ust. 3 pkt 15 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) ; • naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach z konsumentami informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego - objęty jest aktualnie normą przepisu art. 56 ust. 3 pkt 14 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) ; • naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez stosowanie we wzorcu umownym p.n.„Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet.” następujących postanowień: J 8 - § 28 pkt 1 w zw. z § 28 pkt 5: „O zmianach Regulaminu lub Cennika oraz o terminach ich wprowadzenia Operator informuje Abonenta z wyprzedzeniem jednego okresu rozliczeniowego.” w zw. z : „Doręczenie dokumentów, o których mowa w ust 1 może nastąpić w szczególności w formie przesyłki elektronicznej opatrzonej podpisem elektronicznym, dostarczonej na domyślny adres, o którym mowa w §3 ust. 2.”, - objęty jest aktualnie normą przepisu art. 60a ust. 1 pkt 2 i 61 ust. 5 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) ; (Dowód: karta 35) II. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje: Zagrożenie interesu publicznoprawnego . Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (...) jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Jadmar sp. z o.o.. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie (...). Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów W ramach niniejszego postępowania postawiono przedsiębiorcy zarzut stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na zamieszczeniu we wzorcach umownych p.n. „Umowa” oraz „Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet” zapisów, które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (...) stanowi, iż ‚„Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.”, natomiast art. 24 ust. 2 określa, iż „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego. (...).„ Aby doszło do naruszenia ww. przepisów prawa muszą kumulatywnie zostać spełnione dwie przesłanki: - określone działanie przedsiębiorcy musi nosić znamiona bezprawności oraz - działanie to musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, tj. przepisami określonych aktów prawnych a także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Jak wspomniano wyżej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...)„ za praktykę J 9 naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. Należy w tym miejscu wskazać, iż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie był zastosowane przy konkretnej umowie . Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie — Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania postanowienia wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(...) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 kp.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (...) ”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „(..) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.ok.ik. [obecnie art. 24] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (..). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.ok.ik. znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (..) „. Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że zakwestionowane przez Prezesa Urzędu zapisy wzorców umownych pn. „Umowa” oraz „Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet” stosowanych przez Jadmar sp. z o.o. przy zawieraniu umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, są tożsame z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego pod pozycjami między innymi: 674, 409, 823, 1030, 1163, 601, 649. J 10 Zgodnie z treścią § 7 pkt 4 wzorca umownego pn. „Umowa” stosowanego przez Jadmar sp. z. o.o. - „W przypadku braku wpłaty w terminie ustalonym w §7, pkt 2 Operator ma prawo wstrzymać dostarczanie usług Abonentowi do czasu uiszczenia opłat bez wcześniejszego wezwania.” Po myśli natomiast § 12 ust. 3 pkt 1 wzorca umownego p.n. „ Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet” stosowanego przez ww. przedsiębiorcę - „Operator może wypowiedzieć ze skutkiem natychmiastowym świadczenie Usługi w przypadku stwierdzenia niewłaściwego wykonywania przez Abonenta postanowień Umowy i Regulaminu, a w szczególności: opóźnienia w regulowaniu opłat na rzecz Operatora przez okres dłuższy niż 14 dni od dnia płatności określonego w dokumencie.” W wyroku z dnia 5 października 2007 roku (sygn. akt XVII AmC 73/04) SOKiK uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 674 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „W przypadku przeterminowania płatności na rzecz Ramtel powyżej 14 dni nastąpi automatyczne wyłączenie dostępu do Internetu. Ponowne włączenie nastąpi po rozliczeniu wszystkich zobowiązań oraz uiszczenia opłaty manipulacyjnej w wysokości 30.00 zł netto”. Nadto w wyroku z dnia 8 czerwca 2006 roku (sygn. akt XVII AmC 125/05) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 823 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ W przypadku kiedy Abonent nie zapłaci w terminie i na zasadach określonych w §13 Regulaminu którejkolwiek z opłat przewidzianych Umową Abonencką, Regulaminem lub Cennikiem, Operator może zawiesić bądź ograniczyć świadczenie wszystkich lub niektórych usług objętych Umową Abonencką (Zawieszenie Usług). Po uiszczeniu przez Abonenta wszystkich zaległych opłat przewidzianych Umową Abonencką, Regulaminem lub Cennikiem w tym odsetek karnych i opłat administracyjnych, o których mowa w §13 pkt 8 Regulaminu, Operator wznowi świadczenie na jego rzecz usług na dotychczasowych zasadach. W przypadku kiedy nastąpi Zawieszenie Usług wynikające z opóźnienia Abonenta w dokonywaniu płatności należnych operatorowi, wznowienie świadczenia Usług na jego rzecz będzie uwarunkowane uiszczeniem przez Abonenta opłaty dodatkowej w wysokości określonej w Cenniku ”. W uzasadnieniu do powyższych orzeczeń Sąd wskazał, iż przedmiotowe postanowienia są sprzeczne z art. 491§ 1 k.c. w zakresie, w jakim zezwalają przedsiębiorcy na wyłączenie dostępu do internetu w przypadku zwłoki konsumenta w płatnościach, bez uprzedniego wezwania do uregulowania zadłużenia pod rygorem odłączenia. Sąd wskazał, iż takie zapisy godzą w dobre obyczaje i rażąco naruszają interesy konsumentów. Treść § 7 pkt 4 Umowy oraz § 12 pkt 3 ust. 1 Regulaminu stosowanego przez Jadmar sp. z o.o. w sposób tożsamy jak powyżej powołane niedozwolone postanowienia umowne ustanawiają dla przedsiębiorcy prawo do natychmiastowego wstrzymania świadczenia usług na rzecz konsumenta, ewentualnie rozwiązania zawartej z nim umowy, w przypadku pozostawania przez niego w zwłoce z uiszczaniem opłaty abonamentowej. Regulacja ta jest wprost sprzeczna z treścią art. 491§ 1 k.c., zgodnie z którym jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż skutek stosowania omawianych postanowień jest tożsamy ze skutkiem stosowania klauzul wpisanych do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone pod nr. 674 i 823. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów stwierdzić J 11 należy tożsamość porównywanych zapisów. Zgodnie z treścią §9 pkt. 1 wzorca umownego pn. „Umowa” stosowanego przez Jadmar sp. z. o.o. - „Wszelkie spory mogące wyniknąć na tle wykonywania postanowień Umowy, strony poddają pod rozstrzygnięcie właściwemu dla siedziby operatora Sądowi.” W wyroku z dnia 31 stycznia 2005 roku (sygn. akt XVII Amc 59/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 409 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Sądem do rozstrzygania sporów jest sąd właściwy dla miejsca siedziby dostawcy sygnału” . Taka treść postanowień narzuca właściwość sądową w przypadku wystąpienia sporów i jest niezgodna z art. 385³ pkt 23 k.c. Należy wskazać, iż kwestię właściwości sądu w sprawach cywilnych określają przepisy k.p.c. i zgodnie z art. 385³ pkt 23 k.c. nie mogą być one w tym zakresie wyłączane, ponieważ mogą stanowić dodatkową dolegliwość dla kupującego a także ograniczać realizację przysługujących mu praw. Treść punktu § 9 pkt 1 Umowy stosowanej przez Jadmar sp. z o.o. w ten sam sposób kształtuje stosunki między stronami umowy w zakresie właściwości sądowej w przypadku występowania sporów tj. narzuca właściwość, która w poszczególnych przypadkach może być inna, niż ta wynikająca z właściwych przepisów k.p.c . W związku z tym analiza porównawcza wskazuje na jednoznaczność treści porównywanych klauzul, której nie naruszają odmienności wynikające z użytych zwrotów i wyrazów. Stosownie do § 6 pkt 1 wzorca umownego p.n. „ Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet” stosowanego przez Jadmar sp. z o.o. - „Operator zastrzega sobie prawo do rozłączania połączenia internetowego (rozłączenie serwisowe – time out).” W wyroku z dnia 21 listopada 2006 roku Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 1030 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Operator zastrzega sobie również prawo do zablokowania użytkownikowi dostępu do sieci Internet na łączny okres miesięcznie nie większy niż 48 godzin, w celu dokonania niezbędnej konserwacji i kontroli swojego sprzętu ”. W powyższym orzeczeniu Sąd uznał za uzasadnioną argumentację Prezesa Urzędu przedstawioną w pozwie, zgodnie z którą usługa dostępu do internetu polega na nieprzerwanym zapewnieniu konsumentowi dostępu do sieci www w zamian za określoną opłatę abonamentową. W sytuacji, gdy przerwa w świadczeniu usługi jest powodowana przyczynami technicznymi zachodzi po stronie przedsiębiorcy niemożliwość świadczenia spowodowana okolicznościami, za które może nie ponosić on odpowiedzialności. W takiej sytuacji winien znaleźć zastosowanie przepis art. 495§ 2 k.c. stanowiący, iż jeżeli świadczenie jednej ze stron stało się niemożliwe tylko częściowo, strona ta traci prawo do odpowiedniej części świadczenia wzajemnego. Powyżej zacytowane postanowienie ustanawia po stronie przedsiębiorcy uprawnienie do zarządzania przerw w świadczeniu usługi dostępu do internetu jednocześnie nie przewidując w takim wypadku odpowiedniego zmniejszenia świadczenia po stronie konsumentów. Prowadzi to z jednej strony do uiszczenia przez konsumenta opłaty za świadczenie, którego nie uzyskał, z drugiej zaś do bezpodstawnego wzbogacenia przedsiębiorcy. Takie postanowienie jest niedozwolonym postanowieniem umownym, o którym mowa w art. 385 3 pkt 22 k.c. Treść § 6 pkt 1 Umowy stosowanej przez Jadmar sp. z o.o. również, jak powyżej J 12 zacytowane klauzula abuzywna zastrzega dla przedsiębiorcy uprawnienie do przerwania dostarczania sygnału internetowego do konsumentów celem przeprowadzenia prac serwisowych. Jednocześnie, ani w omawianym postanowieniu, ani też w innych zapisach stosowanych przez Jadmar sp. z o.o. wzorców umownych nie ma regulacji, która w takiej sytuacji przewidywałaby zmniejszenie świadczenia po stronie konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu nie może być bowiem za taką uznany przepis § 17 pkt 2 wskazujący, iż za każdy pełny dzień przerwy w świadczeniu Usługi, Abonent ma prawo wnieść żądanie o odszkodowanie w wysokości 1/30 opłaty abonamentowej. Podkreślić należy, iż postanowienie to zostało umieszczone w Regulaminie w jego Dziale IV zatytułowanym „Odpowiedzialność” a zawierającym regulację odnoszącą się do niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Stanowi ono o odszkodowaniu za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usługi przez przedsiębiorcę, gdy tymczasem, jak wskazał Sąd, rozliczenie z tytułu niemożności świadczenia przez operatora winno odbywać się w myśl zasad ustanowionych art. 495 k.c. a zatem według przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Podkreślić nadto należy, iż przedmiotowe postanowienie nie wskazuje choćby przybliżonego przewidywanego okresu wstrzymania dostarczania usług związanego z koniecznością przeprowadzenia odpowiednich prac, a zatem mogłyby prowadzić do sytuacji, w której konsument nawet przez znaczny czas okresu rozliczeniowego (np. kilkanaście dni przy okresie rozliczeniowym wynoszącym miesiąc) zobowiązany byłby do zapłaty za świadczenie, którego nie otrzymuje. Skutek stosowania omawianego postanowienia jest zatem tożsamy ze skutkiem klauzuli wpisanej do rejestru pod nr. 1030, gdyż przewiduje po stronie konsumentów obowiązek wykonania zobowiązania pomimo niewykonania zobowiązania przez dostawcę usług telekomunikacyjnych, co prowadzi do uzyskania przez przedsiębiorcę nienależnego mu świadczenia. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów. Po myśli § 19 pkt 1 ust. 4 wzorca umownego p.n. „ Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet” stosowanego przez Jadmar sp. z o.o. - „Operator nie ponosi odpowiedzialności prawnej za: (…) szkody poniesione przez Abonenta w związku z korzystaniem lub niemożnością korzystania z Usługi (z zastrzeżeniem § 18).” W wyroku z dnia 12 marca 2007 roku (sygn. akt XVII AmC 1/07) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 1163 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: ” Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek zakłócenia działalności sieci, wynikające z działania siły wyższej, lub pracy nadajników w pobliżu sieci Usługodawcy oraz awarie łącz Innych Operatorów ”. Nadto wyrokiem z dnia 17 października 2005 roku (XVII AmC 75/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 601 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Abonent nie może wnosić żadnych roszczeń w stosunku do Operatora w związku z brakiem możliwości dostępu do sieci Internet z powodu trudności technicznych lub braku możliwości technicznych wykonania usługi w umownym terminie.” W powyższych orzeczeniach Sąd uznał za uzasadnioną argumentację Prezesa Urzędu przedstawioną w pozwach, zgodnie z którą do umów o świadczenie dostępu do internetu stosuje się ogólne przepisy dotyczące odpowiedzialności za szkodę, w tym art. 415 i n. k.c. oraz art. 471 i n. k.c.. Przedmiotowe postanowienia wzorców umownych w sposób niedozwolony, to jest zbyt szeroko i nieprecyzyjnie określają przesłanki wyłączenia odpowiedzialności za ewentualne szkody J 13 poniesione przez abonenta na skutek korzystania z usług operatora, i jako takie są niedozwolonymi postanowieniami umownymi opisanymi w art. 385 3 pkt 2 k.c. Treść § 19 pkt 1 ust. 4 Regulaminu stosowanego przez Jadmar sp. z o.o. w podobny sposób kształtuje odpowiedzialność przedsiębiorcy wobec konsumenta z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Wskazać przede wszystkim należy, iż przedsiębiorca w omawianym postanowieniu wzorca umownego wyłącza już z góry swoją odpowiedzialność za wszelkie szkody wynikłe z niewykonania lub nienależytego wypełniania swoich zobowiązań wynikających z umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Podnieść trzeba, że każde ewentualne roszczenie abonenta o naprawienie wyrządzonej szkody powinno podlegać indywidualnej ocenie, z uwzględnieniem wszystkich występujących w sprawie okoliczności, w tym także przesłanek wyłączających odpowiedzialność operatora. Tymczasem przedsiębiorca w analizowanym postanowieniu wyłączył z góry – tj. przed zaistnieniem ewentualnych szkód – swoją odpowiedzialność za szkody wyrządzone w trakcie korzystania ze świadczonej usługi dostępu do internetu. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż skutek stosowania omawianych postanowień Regulaminu stosowanego przez Jadmar sp. z o.o. jest identyczny jak skutek stosowania klauzul wpisanych do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone pod nr.1163 i 601. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów. Po myśli § 27 pkt 1 wzorca umownego p.n. „ Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet” stosowanego przez Jadmar sp. z o.o. „Abonent wyraża zgodę na przeniesienie przez Operatora praw i obowiązków wynikających ze świadczenie Usługi na spółkę powiązaną kapitałowo lub organizacyjnie z Operatorem.” W wyroku z dnia 24 stycznia 2006 roku (sygn. akt XV AmC 16/05) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 649 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Cosmosnet uprawniona jest do scedowania swoich uprawnień i obowiązków wynikających z umowy, Regulaminu i Cennika na dowolnie wskazaną przez siebie osobę trzecią, na co abonent wyraża zgodę podpisując umowę ”. Wydając powyższe orzeczenia Sąd uznał za uzasadnioną argumentację Prezesa Urzędu przedstawioną w pozwie, zgodnie z którą przedmiotowe postanowienie wzorca umownego stanowi niedozwolone postanowienie umowne, o którym mowa w art. 385 3 pkt 5 k.c. Przyznaje ono bowiem przedsiębiorcy prawo dokonania tzw. cesji umowy, tj. przeniesienia łącznie praw i obowiązków wynikających z umowy bez zgody abonenta. Zgoda na przejęcie długu przez osobę trzecią winna być wyrażona przez konsumenta w momencie zawierania takiej umowy, nie zaś zastrzeżona z góry, gdyż istotnym jest, kim będzie nowy dłużnik - operator. Przedmiotowe postanowienie wzorca umownego w istocie pozbawia konsumentów prawa do wyrażenia bądź odmowy wyrażenia zgody na przejęcie jego wierzytelności wynikających z umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych i w takim zakresie będąc sprzecznym z art. 519 § 2 pkt 2 k.c. w sposób rażący narusza ich interesy. Treść § 27 pkt 1 Regulaminu stosowanego przez Jadmar sp. z o.o. w sposób identyczny, jak powyżej przytoczona klauzula abuzywna, kształtuje sytuację stron umowy o zapewnienie dostępu do sieci internet w zakresie przelewu wierzytelności oraz przejęcia długu z niej wynikających. Tak bowiem zastrzega ona z góry zgodę konsumenta na przejęcie długów przedsiębiorcy przez podmiot trzeci i w ten sposób próbuje ominąć regulację art. 519§2 pkt 2 k.c. Takie zastrzeżenie J 14 uniemożliwia abonamentowi zapoznanie się z warunkami jakie zaoferuje podmiot przejmujący dług, tak aby mógł dokonać racjonalnego wyboru i podjąć świadomą decyzję o wyrażeniu zgody na kontynuowanie umowy z nowym podmiotem. Jest ono także niedozwolonym postanowieniem umownym o którym mowa w treści art. 385 3 pkt 5 k.c. Skutek stosowania omawianego postanowienia wzorca umownego stosowanego przez Jadmar sp. z o.o. jest identyczny ze skutkiem stosowania klauzuli abuzywnej wpisanej do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod nr 649, a zatem pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów. Mając powyższe na względzie, Prezes Urzędu uznał, iż kwestionowane a wskazane powyżej zapisy umowne mieszczą się w hipotezach wymienionych klauzul wpisanych do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone: - treść § 7 pkt. 4 wzorca umownego pn. „„ Umowa ””: w klauzulach z poz. 674 i 823; - treść § 9 pkt. 1 wzorca umownego pn. „ Umowa ”: w klauzuli z poz.409; - treść § 6 pkt. 1 wzorca umownego pn. „ Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet. ”: w klauzuli z poz.1030; - treść § 12 pkt 3 ust. 1 wzorca umownego pn. „ Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet.” : w klauzulach z poz. 674 i 823; - treść § 19 pkt 1 ust. 4 wzorca umownego pn. „ Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet. ”: w klauzulach z poz.1163 i 601; - treść § 27 pkt. 1 wzorca umownego pn. „ Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet. ”: w klauzuli z poz.649. Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ramach niniejszego postępowania, na jego początku postawiono nadto przedsiębiorcy zarzut stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Zarzut ten dotyczył zarówno braku zamieszczania w umowach z konsumentami informacji na temat danych określających czas oczekiwania na przyłączenie do sieci lub określających termin rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych, trybu postępowania reklamacyjnego, możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego oraz braku zamieszczenia w regulaminie świadczenia usług informacji na temat zasad wypłaty kar umownych, rzetelnej informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, co naruszało obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 2, 7 i 8 oraz art. 60 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku, jak i stosowania postanowień sprzecznych z art. 61 ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku. W tym miejscu wskazać należy, iż w dniu 6 lipca 2009 roku weszła w życie ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 85, poz. 716). Artykuł 1 ww. ustawy zmienił treść ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne między innymi również nadając nowe brzmienie art. 56, 59, 60 oraz wprowadzając nowy art. – 60a. Do najważniejszych zmian (biorąc pod uwagę rodzaj postawionych przedsiębiorcom zarzutów) wprowadzonych dokonaną nowelizacją zaliczyć należy nowe, szersze określenie obligatoryjnej treści wzorca umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Podkreślić przy tym należy, iż niektóre obowiązki informacyjne pozostały J 15 w istocie niezmienione, jednakże nadano im nowe brzmienie oraz inną numerację. Do takich zaliczyć należy między innymi obowiązek: • zamieszczania w umowach z konsumentami informacji na temat danych określających czas oczekiwania na przyłączenie do sieci lub określających termin rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych - objęty aktualnie normą przepisu art. 56 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne wskazującego na obowiązek zamieszczenia w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych informacji o terminie oczekiwania na przyłączenie do sieci lub terminie rozpoczęcia świadczenia usług; • zamieszczania w umowach z konsumentami informacji na temat możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego- objęty aktualnie normą przepisu art. 56 ust. 3 pkt 15 ustawy Prawo telekomunikacyjne wskazującego na obowiązek zamieszczenia w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych informacji o polubownych sposobach rozwiązania sporów; • zamieszczania w umowach z konsumentami informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego - objęty aktualnie normą przepisu art. 56 ust. 6 pkt 14 Prawo telekomunikacyjne wskazującego na obowiązek zamieszczenia w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych informacji o zasadach, trybie i terminach składania oraz rozpatrywania reklamacji Nowelizacja ustawy Prawo telekomunikacyjne dokonała nadto zmiany przepisów określających tryb wprowadzania zmian cennika świadczonych usług. W obowiązującej uprzednio ustawie Prawo telekomunikacyjne regulacja ta zawarta była w art. 61 ust. 5 i 6, obecnie zamieszczona została w art. 61 ust. 5. 6 i 6a ustawy. Podkreślić należy, iż zarówno uprzednio obowiązujące przepisy jak i nowe zastrzegają dla przedstawienia przez przedsiębiorcę konsumentowi proponowanych zmian cennika formę pisemną. Zmiana taka winna zostać przedłożona konsumentowi z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego a abonent powinien zostać jednocześnie poinformowany o prawie wypowiedzenia umowy oraz o tym, iż w razie skorzystania z tego prawa przedsiębiorcy, co do zasady nie przysługuje roszczenie odszkodowawcze. Podnieść również należy, iż nowelizacja ustawy Prawo telekomunikacyjne zdjęła z dostawców publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych obowiązek tworzenia regulaminu świadczenia tych usług. Zgodnie ze zmienionym art. 56 ust. 5 i art. 59 ust. 1 ustawy, niektóre dane mogą lecz nie muszą zostać zamieszczone przez operatora w regulaminie. Z analizy ww. przepisów wynika, iż Prawo telekomunikacyjne w art. 56 ust. 3 przewiduje zarówno obligatoryjną treść umowy o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych (określoną w pkt 1-8) jak i jej treść fakultatywną (określoną w pkt 9-16), która na mocy wyraźnego odesłania może zostać zamieszczona w regulaminie. Podnieść ednocześnie należy, iż w treści obecnie obowiązującej ustawy Prawo telekomunikacyjne brak jest innego przepisu, który wskazywałby na obowiązek zamieszczenia w regulaminie świadczenia usług innych danych oprócz wymienionych w art. 56 ust. 3 pkt 9-16 ustawy. Wobec powyższego przyjąć należy, iż jeśli przedsiębiorca uzna za właściwe zamieścić wszystkie informacje z art. 56 ust. 3 w treści umowy zawieranej z konsumentem, nie będzie on zobligowany do stworzenia regulaminu świadczenia usług w ogólności, a jeśli go stworzy, to treść regulaminu winna być zgodna z obowiązującym prawem w ogólności. Stwierdzić przy tym jednak jednocześnie należy, iż w takiej sytuacji Prawo telekomunikacyjne nie nakłada na przedsiębiorcę obowiązku zamieszczenia J 16 w regulaminie określonych danych, w szczególności nie kreuje określonych obowiązków informacyjnych wobec konsumentów. Jak już powyżej wskazano, zgodnie z treścią przepisu art. 24 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Jednocześnie według art. 24 ust. 2 pkt 2 przedmiotowej ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy a w szczególności naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Aby doszło do naruszenia ww. przepisów prawa muszą kumulatywnie zostać spełnione dwie przesłanki: - określone działanie przedsiębiorcy musi nosić znamiona bezprawności oraz - działanie to musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Zamieszczenie we wzorcu umownym postanowień sprzecznych z przepisami ustaw, jak i zaniechanie zamieszczenia w stosowanych wzorach umów prawem nakazanych informacji może zatem stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Wskazać należy, iż przepisy art. 56 i 60 ustawy Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku jak i przepis art. 56 ust. 3 w brzmieniu obowiązującym po tej dacie ustanawiają minimalne wymagania dotyczące treści stosunku prawnego, który łączy dostawcę usług telekomunikacyjnych z odbiorcą końcowym. Brak rozstrzygnięć w kwestiach w nim wymienionych stanowi naruszenie ustawy i odbywa się z naruszeniem praw konsumentów. Przepis art. 56 ust. 3 pkt 2, 7 i 8 Prawa telekomunikacyjnego w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca oraz art. 56 ust. 3 pkt 3, 14 i 15 w brzmieniu obowiązującym obecnie nakładają na przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w istocie tożsame obowiązki sprowadzające się do konieczności zawarcia w umowie o świadczenie tychże usług informacji odnoszących się do terminu oczekiwania na przyłączenie do sieci lub określających termin rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych, zasad, trybu i terminów składania i rozpatrywania reklamacji oraz polubownych sposobów rozwiązywania sporów. Jednocześnie przepis art. 60 pkt 3 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym przez dokonaną nowelizacją przewidywał obowiązek zawarcia w regulaminie informacji określających zasady wypłat kar umownych. Nałożenie na przedsiębiorców obowiązku podawania w treści umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych ww. informacji służyło oraz służy zapewnieniu konsumentom źródła wiedzy na temat przysługujących im uprawnień, w szczególności w przypadku opóźnienia się przedsiębiorcy z rozpoczęciem świadczenia usług, spoczywających na nich obowiązków, które powinni dopełnić, aby złożyć prawnie skuteczną reklamację, a także odpowiadających im w tym zakresie obowiązków i praw dostawców usług. Nadto służy także możliwości określenia przez konsumentów wysokości przysługujących im względem przedsiębiorców roszczeń oraz prawa do dochodzenia tak określonych żądań w postępowaniu mediacyjnym lub w postępowaniu przed sądem polubownym. Obowiązek zawarcia w regulaminie świadczenia usług informacji dotyczących zasad wypłaty kar umownych miał zaś na celu dostarczenie konsumentom wiedzy na temat praktycznej realizacji ich uzasadnionych roszczeń podnoszonych wobec operatora. Zaniechanie przez Jadmar sp. z o.o. umieszczenia w stosowanych wzorcach umownych przedmiotowych informacji pozbawiło konsumentów wiedzy koniecznej do ich prawidłowego, świadomego i czynnego uczestnictwa w rynku. Konsumenci którym nie udzielono podstawowych wiadomości dotyczących trybu dochodzenia przysługujących im roszczeń, najprawdopodobniej nie skorzystają z przewidzianych prawem instrumentów, w szczególności J 17 jeśli według treści zawartych z nimi umów musieliby oni ich dochodzić w sformalizowanym i kosztownym postępowaniu sądowym. Jednocześnie podnieść należy, że sytuacji tej nie zmienia zamieszczenie informacji o trybie reklamacyjnym w stosowanym przez Jadmar sp. z o.o. Regulaminie, co przed datą 6 lipca 2009 roku nakazywał przepis art. 60 pkt 6 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Wskazać bowiem należy, iż na podstawie art. 106 ust. 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne wydane zostało Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U Nr 226 poz. 2291), które w sposób kompleksowy określa zarówno warunki, jakim powinna odpowiadać reklamacja, jak i sam tryb postępowania reklamacyjnego. Zapisy zawarte w Regulaminie stosowanym przez Jadmar sp. z o.o. nie tylko nie zawierają wszystkich uregulowań ww. Rozporządzenia ale także są wprost z tymi uregulowaniami sprzeczne. W szczególności, § 23 pkt 1 Regulaminu przewiduje jedynie telefoniczną lub elektroniczną formę składania reklamacji, gdy § 5.1 Rozporządzenia przewiduje w tym względzie także formę pisemną lub ustną do protokołu. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż zawarta w Regulaminie informacja dotycząca trybu reklamacyjnego była informacją nierzetelną po myśli art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Za naruszenie obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji uznać należy także zamieszczenie w stosowanym przez Jadamr sp. z o.o. Regulaminie postanowień oznaczonych jako § 28 pkt 1 w zw. z § 28 pkt 5 o treści: „O zmianach Regulaminu lub Cennika oraz o terminach ich wprowadzenia Operator informuje Abonenta z wyprzedzeniem jednego okresu rozliczeniowego.” w zw. z : „Doręczenie dokumentów, o których mowa w ust 1 może nastąpić w szczególności w formie przesyłki elektronicznej opatrzonej podpisem elektronicznym, dostarczonej na domyślny adres, o którym mowa w §3 ust. 2.”. Zgodnie z treścią art. 61 ust. 5 i 6 ustawy Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku jak i treścią art. 60a ust. 1 i art. 61 tejże ustawy w aktualnym brzmieniu, regulujących uprawnienia i obowiązki stron umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych w przypadku zmiany cen usług w trakcie trwania stosunku prawnego, o fakcie tym dostawca publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych jest obowiązany, z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego powiadomić abonentów na piśmie. W tym wypadku abonent powinien również zostać poinformowany o prawie wypowiedzenia umowy z powodu braku akceptacji zmiany cen, a także o tym, że w razie skorzystania z tego prawa dostawcy usług telekomunikacyjnych nie przysługuje roszczenie odszkodowawcze. Powyższa regulacja wprost zastrzega, iż powiadomienie abonentów o podwyższonych cenach powinno nastąpić na piśmie. Postanowienie zawarte w § 28 pkt 1 i § 28 pkt 5 Regulaminu stosowanego przez Jadmar sp. z o.o. przewiduje zaś, iż zawiadomienie o zmianie cennika świadczonych usług nastąpić może w szczególności w formie przesyłki elektronicznej opatrzonej podpisem elektronicznym na indywidualny adres poczty elektronicznej otrzymywany przez każdego abonenta wraz z zawarciem umowy (§ 3 pkt 2 Regulaminu). Co prawda powyższe przepisy przewidują powiadamianie konsumentów o zmianie cennika w formie równoważnej z formą pisemną (art. 78§2 k.c.), jednakże dopuszczają też zastosowanie przez przedsiębiorcę innych sposobów doręczenia. Uznać należy, iż takie zastrzeżenie jest nie tylko sprzeczne z powołanym przepisem ustawy ale stoi w sprzeczności z intencjami ustawodawcy. Zastrzeżenie dla informacji o podwyżce cen, jako jedynie prawidłowej, formy pisemnej, miało na celu nadanie tej czynności odpowiedniego znaczenia, w szczególności dla zapewnienia konsumentowi możliwości należytej oceny zaistniałej sytuacji. Stosowanie przez Jadmar sp. z o.o. omawianych postanowień może prowadzić do umniejszenia uprawnień konsumentów, pogorszenia ich sytuacji prawnej. Podsumowując podkreślić należy, iż regulacja zawarta w § 28 pkt 1 w zw. z § 28 pkt 5 J 18 Regulaminu stosowanego przez przedsiębiorcę dotycząca trybu informowania konsumentów o wprowadzanych podwyżkach cennika usług jest informacją nierzetelną a przez to naruszającą ich interesy (art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Zbiorowy interes konsumentów W myśl art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie (...) stosowanie postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone oraz naruszenie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Mówiąc o „zbiorowym interesie konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie (...) nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów, wszystkich konsumentów będących klientami Jadmar sp. z o.o., jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nią umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Tak więc, w rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie Jadmar sp. z o.o. nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy. Reasumując, wykazano powyżej, iż kwestionowane zapisy Umowy jak i Regulaminu są tożsame z klauzulami wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, nadto, iż Jadmar sp. z o.o. poprzez brak zamieszczania w umowach stosownych informacji oraz zamieszczenie w Regulaminie postanowień sprzecznych z odpowiednimi przepisami ustawy Prawo telekomunikacyjne uchybił obowiązkowi udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie (...)„ Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art.24. W tym miejscu wskazać należy, iż zastosowanie w niniejszej sprawie powyższego przepisu warunkuje możliwość uznania bezprawności danego zachowania przedsiębiorcy na dzień wydania decyzji administracyjnej. Zdaniem Prezesa Urzędu, takiej ocenie podlega zachowanie Spółki polegające na zamieszczeniu w stosowanych wzorcach umownych postanowień tożsamych z klauzulami wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone oraz zachowanie polegające na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez brak zamieszczania w umowach z konsumentami informacji na temat danych określających czas oczekiwania na przyłączenie do sieci lub określających termin rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych, trybu J 19 postępowania reklamacyjnego, możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego oraz stosowania postanowień sprzecznych z art. 61 ust. 5 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Podkreślić bowiem należy, iż dokonana nowelizacja Prawa telekomunikacyjnego nie miała wpływu na możliwość oceny powyższych zachowań jako naruszających art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podnieść jednocześnie należy, iż w niniejszej sprawie przedsiębiorca Jadmar sp. z o.o. wskazywał, iż wzorce umowne, których postanowienia zostały zakwestionowane, zostały poprawione i dostosowane do przepisów obowiązującego prawa. Przedłożył on nadto zmienione wzorce umowne, a zgodnie z treścią nowego wzorca umownego p.n. „Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu szerokopasmowego za pośrednictwem Sieci Internetowej DelfiNet” miał on wejść w życie z dniem 1.05.2009 roku. Podnoszone przez Jadmar sp. z. o.o. okoliczności, nie mogły jednak przesądzić o rozstrzygnięciu całości niniejszej sprawy w oparciu o treść art. 27 ustawy o ochronie (…) to jest o wydaniu decyzji, uznającej praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającej zaniechanie jej stosowania. Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z art. 27 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie (…) ciężar udowodnienia okoliczności, iż przedsiębiorca zaniechał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów spoczywa na tymże przedsiębiorcy. Stanowi to konsekwencję tego, iż to przedsiębiorca wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne z udowodnienia okoliczności, o której mowa w przedmiotowym przepisie. Jednakże, iż dla udowodnienia zaniechania przez przedsiębiorcę stosowania danej praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów nie jest wystarczające przedłożenie nowego wzorca umownego, który nie zawierałby już postanowień, które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Przez zastąpienie kwestionowanych postanowień nowymi rozumie się stosowanie ich przy nowo podpisywanych umowach, oraz ich zmianę w aktualnie obowiązujących umowach. Podkreślić należy, iż Jadmar sp. z o.o. nie udowodnił w toku postępowania zaistnienia wyżej wymienionych okoliczności. W szczególności nie przedstawił dowodów wskazujących na fakt, iż zawiera umowy już z wykorzystaniem zmienionego wzorca umownego. Nie przedłożył w toku postępowania, żadnych umów zawartych w oparciu o zmieniony wzorzec umowny, czy też jakiegokolwiek pisma informującego konsumentów o wprowadzanych zmianach. Niezależnie od powyższego podnieść należy, iż zmodyfikowane wzorce umowne nadal uchybiają przepisom ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów chociażby w zakresie należytego obowiązku informacyjnego dotyczącego możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego. Nie sposób jest zatem przyjąć, iż choćby w tym zakresie zaprzestała ona stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w punkcie I-szym sentencji. W odniesieniu zaś do zarzutu stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez brak zamieszczenia w regulaminie świadczenia usług informacji na temat zasad wypłaty kar umownych, oraz zamieszczenia w nim nierzetelnej informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, to jest naruszenia przepisów art. 60 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku stwierdzić należy, iż jest on w obowiązującym stanie prawnym już nieaktualny. Biorąc pod uwagę fakt, iż nowelizacja ustawy Prawo telekomunikacyjne zdjęła z dostawców publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych obowiązek tworzenia regulaminu świadczenia J 20 tych usług, uznać należy, iż bezpodstawnym byłoby zarzucanie Jadmar sp. z o.o. stosowania opisanej powyżej praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów po dniu 6 lipca 2009 roku. Wskazać jednak należy, iż dokonana nowelizacja nie wpływa na fakt możliwości uznania, iż Spółka stosowała tę praktykę przed datą 6 lipca 2009 roku, a jedynie na konieczność uznania, iż z tym dniem zaniechała jej stosowania. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w punkcie II-gim sentencji. Kara pieniężna Zgodnie z art.106 ust.1 pkt.4 ustawy o ochronie (…), Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 . Z treści przepisu wynika, iż ww. kara ma charakter fakultatywny. W związku z tym Prezes Urzędu w ramach uznania administracyjnego decyduje czy zasadne jest w danej sprawie nałożenie kary. Ustawa nie zawiera katalogu przesłanek, od których uzależniona jest decyzja o nałożeniu kary. W art. 111 ustawy o ochronie (…) jedynie wskazano, iż ustalając wysokość kary Prezes Urzędu winien wziąć pod uwagę okres, stopień oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. W rozpatrywanej sprawie, w punkcie I i II sentencji decyzji stwierdzono, że Jadmar sp. z o.o. z siedzibą w Bolesławcu naruszyła zakaz, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie (…). Zakaz ten ma charakter bezwzględny, zatem nie istnieją przesłanki natury prawnej, które umożliwiały zalegalizowanie tych praktyk. Spełniona jest zatem podstawowa przesłanka warunkująca nałożenie kary pieniężnej. Prezes Urzędu uznał więc za uzasadnione w niniejszej sprawie, wobec uznania, iż Jadmar sp. z o.o. stosowała praktyki opisane w punkcie I.1-3 oraz II. 1-2 sentencji decyzji nałożenie na nią kar pieniężnych za każdą z zarzuconych praktyk. Wskazać należy, iż fakt nałożenia kary podkreślać ma naganność zachowania podmiotu, który dopuścił się stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a tym samym naruszył ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów. Kara pieniężna nakładana przez Prezesa Urzędu pełni funkcję represyjną, prewencyjną oraz edukacyjną. Funkcja represyjna ma stanowić dolegliwość dla przedsiębiorcy łamiącego prawo oraz ma na celu przymuszenie go do powstrzymania się od podobnych działań. Funkcja prewencyjna oraz edukacyjna mają na celu powstrzymanie przedsiębiorcy stosującego praktykę oraz innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Z uwagi na różnorodność stosowanych przez przedsiębiorcę praktyk, konieczne stało się wymierzenie trzech kar pieniężnych. Ad. III. 1 Pierwsza z kar pieniężnych określonych w niniejszej decyzji wymierzona została za stosowanie praktyki polegającej na zamieszczeniu przez ww. przedsiębiorcę we wzorcach J 21 umownych p.n. „Umowa” oraz „Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet” postanowień umownych wpisanych na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Podkreślić należy, iż oba wskazane powyżej wzorce umowne kształtują wspólnie jeden stosunek prawny umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych pomiędzy przedsiębiorcą – Jadmar sp. z o.o. a potencjalnym konsumentem. Ustalenie kary za przedmiotową praktykę miało charakter wieloetapowy, co spowodowane było zaistnieniem w postępowaniu licznych okoliczności mających wpływ na jej wysokość. Ustalając wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonej praktyki i na tej podstawie ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych ustaleń wysokości kary, a następnie – w oparciu o zaistniałe w sprawie okoliczności mające wpływ na wysokość kary – dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. Podstawą obliczenia wysokości kary jest przychód przedsiębiorcy osiągnięty w roku poprzedzającym rok nałożenia kary tj. kwota (…) zł (dane według zeznania o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych – k.). Przede wszystkim wzięto pod uwagę fakt, iż naruszenie przez Spółkę zbiorowych interesów konsumentów polegało na stosowaniu niedozwolonych postanowień umownych tożsamych z tymi wpisanymi do rejestru postanowień umownych prowadzonego przez Prezesa Urzędu. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której konsument zainteresowany ofertą przedsiębiorcy udaje się do biura z zamiarem podpisania umowy i skorzystania z usługi dostępu do sieci internet oferowanej przez przedsiębiorcę, zatem wyraża zamiar zawarcia kontraktu. Z kolei działanie przedsiębiorcy to stosowanie praktyki polegającej na takim opracowaniu wzorców Umowy oraz Regulaminu, które zawierają w swojej treści zapisy sprzeczne z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Konsument podejmując decyzję o zawarciu umowy w oparciu o narzucone mu przez przedsiębiorcę wzorce zawierające bezprawne zapisy nie ma możliwości rzeczywistego wpływu na istnienie i treść zawartych w nim postanowień. Strona zawierająca umowę według narzuconego wzorca jest nim związana z chwilą zawarcia umowy. Na przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą, jako na profesjonaliście ciąży obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi normami prawa. W niniejszej decyzji, w jej punkcie I.1 i I.2 zakwestionowano 6 postanowień zamieszczonych we wzorcach umownych o nazwie „Umowa” oraz „Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet” Każde z nich w istotny sposób wpływało na sytuację prawną konsumentów w sposób niedozwolony ograniczając odpowiedzialność przedsiębiorcy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, czy też w sposób rażąco niekorzystny dla nich kształtując skutki opóźnienia w zapłacie opłaty abonamentowej. Prezes Urzędu zważył, że w wyniku powyższego zachowania sytuacja konsumentów została osłabiona, jednakże wpływ, jaki na uprawnienia konsumentów miały poszczególne postanowienia należało przeanalizować oddzielnie dla każdego zakwestionowanego postanowienia. Dokonane podsumowanie wartości procentowych stwierdzonych naruszeń pozwoliło Prezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż łącznie waga naruszeń w przedmiotowej sprawie kształtuje się na poziomie 0,23% przychodu osiągniętego przez Jadmar sp. z o.o. w 2008 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość (…)% przychodu osiągniętego przez Spółkę wynosi 7 407,45 zł. Ustalając karę pieniężną w niniejszej sprawie Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt, iż udział przychodów „Jadmar” sp. z o.o. z tytułu prowadzenia działalności polegającej na J 22 świadczeniu usług telekomunikacyjnych w ramach sieci DelfiNet wyniósł w 2008 roku jedynie (…) zł, to jest (…)% całości przychodu osiągniętego przez Spółkę w tym okresie (dane według wydruku własnego przedsiębiorcy: „obroty i salda grudzień 2008.”) . Biorąc powyższe pod uwagę Prezes Urzędu uznał za uzasadnione obniżenie powyższej kwoty bazowej o 50%, to jest o kwotę 3 703,72 zł. – do kwoty 3 703,73 zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę Prezes Urzędu miał na uwadze całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego. Za okoliczność łagodzącą Prezes Urzędu przyjął pozytywną reakcję przedsiębiorcy na wszczęcie postępowania administracyjnego. Co prawda, jak wykazano powyżej, działania przedsiębiorcy nie doprowadziły do zaniechania przez niego stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, to jednak według jego oświadczenia skłoniły go do wprowadzenia do obrotu prawnego nowych wzorców umowy nie zawierających kwestionowanych przez Prezesa Urzędu w postanowieniu o wszczęciu niniejszego postępowania zapisów umownych. Uwzględnienie powyżej wymienionych okoliczności łagodzących wpłynęło na obniżenie kary pieniężnej o 10 % jej wysokości. Jednocześnie Prezes Urzędu nie dopatrzył się w niniejszej sprawie okoliczności, które mogłyby spowodować zaostrzenie kary. Tym samym uwzględnienie wskazanej powyżej okoliczności łagodzącej wymiar kary pieniężnej spowodowało jej obniżenie o 10 %, to jest o kwotę 370,37 zł. - do kwoty (po zaokrągleniu) 3 333 zł. Po myśli art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maksymalną karą, jaką mógłby w niniejszej sprawie zastosować Prezes Urzędu byłaby kara na poziomie 10% przychodu uzyskanego przez Jadmar sp. z o.o. w 2008 roku, to jest kara w wysokości (…) zł. Kara pieniężna orzeczona w punkcie II.1 sentencji niniejszej Decyzji stanowi (…) % przychodu przedsiębiorcy za rok 2008 r. czyli (…) % kary jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurenci i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegając ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Przyjmując wspomniane ww. wcześniej okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości określonej jak w punkcie III.1 sentencji decyzji. Ad. III.2 Druga z kar pieniężnych określonych w niniejszej decyzji wymierzona została za stosowanie praktyk polegających na: - niezamieszczeniu przez Jadmar sp. z o.o. w umowach z konsumentami informacji na temat danych określających czas oczekiwania na przyłączenie do sieci lub określających termin rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych, możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego oraz trybu postępowania reklamacyjnego, co narusza obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 3, 14 i 15 ustawy Prawo J 23 telekomunikacyjne; - zamieszczeniu we wzorcu umownym p.n. „Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet.” nierzetelnej, niepełnej informacji poprzez stosowanie postanowień sprzecznych z odpowiednim przepisem art. 60a ust. 1 i 61 ust. 5 ustawy Prawo telekomunikacyjne; Podkreślić należy, iż wszystkie wskazane powyżej zakazane praktyki naruszały tożsamą zasadę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, a nadto, iż zniekształcały one jeden stosunek prawny - umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych - pomiędzy przedsiębiorcą Jadmar sp. z o.o. a potencjalnym konsumentem. Przede wszystkim wzięto pod uwagę fakt, iż naruszenie przez Jadmar sp. z o.o. zbiorowych interesów konsumentów polegało na braku udzielenia konsumentom pełnej i rzetelnej informacji wymaganej odpowiednimi przepisami ustawy Prawo telekomunikacyjne. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której konsument zainteresowany ofertą przedsiębiorcy udaje się do biura z zamiarem podpisania umowy i skorzystania z usługi dostępu do sieci internet oferowanej przez przedsiębiorcę, zatem wyraża zamiar zawarcia kontraktu. Z kolei działanie przedsiębiorcy to stosowanie praktyki polegającej na takim opracowaniu wzorców Umowy oraz Regulaminu, które nie zawierają w swojej treści zapisów nakazanych obowiązującymi regulacjami prawnymi. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów dochodzi więc na etapie zawierania kontraktu. Konsument podejmując decyzję o zawarciu umowy w oparciu o nierzetelny wzorzec umowy, nie mając możliwości rzeczywistego wpływu na istnienie i treść zawartych w nim postanowień, nie otrzymuje wszystkich informacji istotnych dla jego sytuacji prawnej, co może wpłynąć w przyszłości na brak realizacji przysługujących mu uprawnień. W niniejszej sprawie przedsiębiorca zaniechał umieszczenia w stosowanych wzorcach umownych licznych informacji dotyczących przysługujących konsumentom uprawnień i odpowiadających im obowiązków dostawcy usług. I tak, Jadmar sp. z o.o. zaniechała umieszczenia w Umowie informacji dotyczących praw konsumentów w przypadku opóźnienia się przedsiębiorcy z rozpoczęciem świadczenia usług, spoczywających na nich obowiązkach, które powinni dopełnić, aby złożyć prawnie skuteczną reklamację, a także odpowiadających im w tym zakresie obowiązków i praw dostawców usług. W wyniku powyższego zostali oni pozbawieni źródła wiedzy o wysokości przysługujących im względem przedsiębiorców roszczeń oraz prawa do dochodzenia tak określonych żądań w postępowaniu mediacyjnym lub w postępowaniu przed sądem polubownym. Konsumenci którym nie udzielono podstawowych wiadomości dotyczących trybu dochodzenia przysługujących im roszczeń, najprawdopodobniej nie skorzystają z przewidzianych prawem instrumentów, w szczególności jeśli według treści zawartych z nimi umów musieliby oni ich dochodzić w sformalizowanym i kosztownym postępowaniu sądowym. W niniejszej sprawie przedsiębiorca zaniechał również zamieszczenia w Regulaminie rzetelnej informacji dotyczącej sytuacji prawnej konsumentów w przypadku zmiany cennika świadczonych usług telekomunikacyjnych. Naruszenie to polegało na wprowadzeniu możliwości stosowania niekorzystnego dla konsumentów trybu wprowadzania ww. zmian, to jest zastrzeżeniu, iż prawidłową formą zawiadomienia konsumentów o zmianie cennika może być forma inna od pisemnej lub z nią zrównanej. Wynikiem tego może być nie skorzystanie przez konsumentów, nienależycie powiadomionych o wprowadzanych zmianach, z przysługujących im uprawnień i przyjęcie warunków umowy pogarszających ich sytuację prawną. Wszystkie powyżej wskazane uchybienia w zakresie zapewnienia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji spowodowały nierównomierne ukształtowanie praw i J 24 obowiązków stron umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Podnieść również należy, iż powyżej wskazane zaniechania składające się na praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów opisaną w punkcie I.3 i I.4 sentencji niniejszej decyzji wzajemnie się wzmacniają i zmierzają do utrudnienia konsumentom egzekwowania swych praw od przedsiębiorcy, to jest pośrednio do ograniczenia jego odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Wszystkie powyżej opisane okoliczności pozwoliły Prezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż łącznie waga naruszeń w przedmiotowej sprawie kształtuje się na poziomie (…) % przychodu osiągniętego przez Jadmar sp. z o.o. w 2008 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość (…) % przychodu osiągniętego przez Spółkę wynosi 16 103,16 zł. Ustalając karę pieniężną w niniejszej sprawie Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt, iż udział przychodów „Jadmar” sp. z o.o. z tytułu prowadzenia działalności polegającej na świadczeniu usług telekomunikacyjnych w ramach sieci DelfiNet wyniósł w 2008 roku jedynie (…) zł, to jest (…)% całości przychodu osiągniętego przez Spółkę w tym okresie. Biorąc powyższe pod uwagę Prezes Urzędu uznała za uzasadnione obniżenie powyższej kwoty bazowej o 50%, to jest o kwotę 8 051,58 zł. – do kwoty 8 051,58 zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę Prezes Urzędu miał na uwadze całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego. Za okoliczność łagodzącą Prezes Urzędu przyjął fakt pozytywnej reakcji przedsiębiorcy na wszczęcie postępowania administracyjnego. Co prawda, jak wykazano powyżej, działania przedsiębiorcy nie doprowadziły do zaniechania przez niego stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, to jednak według jego oświadczenia skłoniły go do wprowadzenia do obrotu prawnego nowych wzorców umowy nie zawierających kwestionowanych przez Prezesa Urzędu w postanowieniu o wszczęciu niniejszego postępowania zapisów umownych. Uwzględnienie powyżej wymienionych okoliczności łagodzących wpłynęło na obniżenie kary pieniężnej o 10 % jej wysokości. Jednocześnie Prezes Urzędu nie dopatrzył się w niniejszej sprawie okoliczności, które mogłyby spowodować zaostrzenie kary. Tym samym uwzględnienie wskazanej powyżej okoliczności łagodzącej wymiar kary pieniężnej spowodowało jej obniżenie o 10 %, to jest o kwotę 805,15 zł. - do kwoty (po zaokrągleniu) 7 246 zł. Po myśli art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maksymalną karą, jaką mógłby w niniejszej sprawie zastosować Prezes Urzędu byłaby kara na poziomie 10% przychodu uzyskanego przez Jadmar sp. z o.o. w 2008 roku, to jest kara w wysokości (…) zł. Kara pieniężna orzeczona w punkcie II.2 sentencji niniejszej Decyzji stanowi (…) % przychodu przedsiębiorcy za rok 2008 r. czyli (…) % kary jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurenci i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegając ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. J 25 Przyjmując wspomniane ww. wcześniej okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości określonej jak w punkcie III.2 sentencji decyzji. Ad. III.3. Trzecia z kar pieniężnych określonych w niniejszej decyzji wymierzona została za stosowanie praktyk polegających na: - zamieszczeniu we wzorcu umownym p.n. „Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet.” niepełnej i nierzetelnej informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, co naruszało obowiązek wynikający z art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu sprzed 6 lipca 2009 roku; - niezamieszczeniu we wzorcu umownym p.n. „Regulamin Świadczenia Usług Dostępu do Internetu za pomocą sieci DelfiNet.” informacji na temat zasad wypłaty kar umownych co naruszało obowiązek wynikający z art. 60 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu sprzed 6 lipca 2009 roku. Ustalając wysokość kary za powyższe praktyki Prezes Urzędu wziął przede wszystkim wzięto pod uwagę fakt, iż naruszenie przez Jadmar sp. z o.o. zbiorowych interesów konsumentów polegało na braku udzielenia konsumentom pełnej i rzetelnej informacji wymaganej odpowiednimi przepisami ustawy Prawo telekomunikacyjne. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której konsument zainteresowany ofertą przedsiębiorcy udaje się do biura z zamiarem podpisania umowy i skorzystania z usługi dostępu do sieci internet oferowanej przez przedsiębiorcę, zatem wyraża zamiar zawarcia kontraktu. Z kolei działanie przedsiębiorcy to stosowanie praktyki polegającej na takim opracowaniu wzorca Regulaminu, który nie zawierał w swojej treści zapisów nakazanych obowiązującymi regulacjami prawnymi. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów dochodzi więc na etapie zawierania kontraktu. Konsument podejmując decyzję o zawarciu umowy w oparciu o nierzetelny wzorzec umowy, nie mając możliwości rzeczywistego wpływu na istnienie i treść zawartych w nim postanowień, nie otrzymuje wszystkich informacji istotnych dla jego sytuacji prawnej, co może wpłynąć w przyszłości na brak realizacji przysługujących mu uprawnień. W niniejszej sprawie przedsiębiorca zaniechał umieszczenia w stosowanym wzorcu umownym informacji dotyczących przysługujących konsumentom uprawnień i odpowiadających im obowiązków dostawcy usług. I tak, Jadmar sp. z o.o. zaniechała umieszczenia w Regulaminie informacji dotyczących umieszczenia we wzorcu umownym informacji dotyczącej zasad wypłaty kar umownych Naruszenie to polega przede wszystkim na pozbawieniu konsumentów źródła informacji o sposobie realizacji uznanych przez przedsiębiorcę roszczeń. Wskazać należy, iż wagę powyższego naruszenia obniża fakt, iż treść stosowanych przez przedsiębiorcę wzorców umownych nie wpływała na możliwość dochodzenia kar umownych przez konsumentów co do zasady. Naruszenie ekonomicznych interesów konsumentów poprzez zaniechanie zawarcia w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych przez Jadmar sp. z o.o. wyraża się zatem w stanie niepewności konsumentów co do sposobu otrzymania należnych im świadczeń, ewentualnie w możliwości opóźniania się przez przedsiębiorcę z ich uiszczeniem. Ponadto Spółka zamieściła w stosowanym Regulaminie nierzetelną informację o spoczywających na J 26 konsumentach obowiązkach, które powinni dopełnić, aby złożyć prawnie skuteczną reklamację, a także odpowiadających im w tym zakresie obowiązków i praw dostawców usług. Podkreślić należy, iż na podstawie art. 106 ust. 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne wydane zostało Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U Nr 226 poz. 2291), które w sposób kompleksowy określa zarówno warunki, jakim powinna odpowiadać reklamacja, jak i sam tryb postępowania reklamacyjnego. Zapisy zawarte w Regulaminie stosowanym przez Jadmar sp. z o.o. przede wszystkim nie zawierają wszystkich uregulowań ww. Rozporządzenia (w szczególności tych odnoszących się do obowiązków przedsiębiorcy). Wynikiem powyższego jest zafałszowanie obrazu konsumentów, co do przysługujących im praw a z drugiej strony umożliwienie przedsiębiorcy zwolnienia się z odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania w sytuacji gdy odpowiedzialność taką winien ponosić. Wszystkie powyżej wskazane uchybienia w zakresie zapewnienia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji spowodowały nierównomierne ukształtowanie praw i obowiązków stron umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Podnieść również należy, iż powyżej wskazane zaniechania składające się na praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów opisane w punktach II.1 i II.2 sentencji niniejszej decyzji wzajemnie się wzmacniają i zmierzają do utrudnienia konsumentom egzekwowania swych praw od przedsiębiorcy, to jest pośrednio do ograniczenia jego odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Wszystkie powyżej opisane okoliczności pozwoliły Prezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż łącznie waga naruszeń w przedmiotowej sprawie kształtuje się na poziomie (…) % przychodu osiągniętego przez Jadmar sp. z o.o. w 2008 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość (…) % przychodu osiągniętego przez Spółkę wynosi 8 051,58 zł. Ustalając karę pieniężną w niniejszej sprawie Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt, iż udział przychodów „Jadmar” sp. z o.o. z tytułu prowadzenia działalności polegającej na świadczeniu usług telekomunikacyjnych w ramach sieci DelfiNet wyniósł w 2008 roku jedynie (…) zł, to jest (…) % całości przychodu osiągniętego przez Spółkę w tym okresie. Biorąc powyższe pod uwagę Prezes Urzędu uznała za uzasadnione obniżenie powyższej kwoty bazowej o 50%, to o kwotę 4 025,79 zł. – do kwoty 4 025,79 zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę Prezes Urzędu miał na uwadze całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego. Za okoliczność łagodzącą Prezes Urzędu przyjął fakt zaniechania stosowania przez przedsiębiorcę zarzucanej mu praktyki z dniem 6 lipca 2009 roku. Uwzględnienie powyżej wymienionej okoliczności łagodzącej wpłynęło na obniżenie kary pieniężnej o 30 % jej wysokości. Jednocześnie Prezes Urzędu nie dopatrzył się w niniejszej sprawie okoliczności, które mogłyby spowodować zaostrzenie kary. Tym samym uwzględnienie wskazanej powyżej okoliczności łagodzącej wymiar kary pieniężnej spowodowało jej obniżenie o 30 %, to jest o kwotę 1 207,73 zł. - do kwoty (po zaokrągleniu) 2 818 zł. Po myśli art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maksymalną J 27 karą, jaką mógłby w niniejszej sprawie zastosować Prezes Urzędu byłaby kara na poziomie 10% przychodu uzyskanego przez Jadmar sp. z o.o. w 2008 roku, to jest kara w wysokości (…) zł. Kara pieniężna orzeczona w punkcie III.3 sentencji niniejszej Decyzji stanowi (…) % przychodu przedsiębiorcy za rok 2008 r. czyli (…) % kary jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurenci i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegając ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Przyjmując wspomniane ww. wcześniej okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości określonej jak w punkcie II.3 sentencji decyzji. Sumarycznie ujęte kary nałożone na Jadmar sp. z o.o. w punkcie III.1-3 sentencji decyzji kształtują się na poziomie 13 397 zł. Zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy o ochronie (…) karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. otrzymuje: „Jadmar” sp.z o.o. ul. Różana 95 59-700 Bolesławiec
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RWR 61-10/09/ZK
- Rodzaj praktyki
- Ochrona zbiorowych interesów konsumentów
- Kara finansowa
- tak
- Branża
- 61 TELEKOMUNIKACJA
- Region
- Dolnośląskie
- Strony
- Jadmar sp. z o.o. z siedzibą w Bolesławcu
- Odwołanie do sądu
- Tak
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów