RWR-34/2009

J 1 PREZES URZĘDU OCHRONY Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071) 344 65 87, (071) 34 05 920, fax (071) 34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-6/09/ZK Wrocław, 3 grudnia 2009 r. DECYZJA RWR 34/2009 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko MEDIA 4 sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 1. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , zamieszczenie przez ww. przedsiębiorcę we wzorcu umownym p.n. „UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet” następujących zapisów: • § 5 zd. 2 „ Zmiana w cenniku oraz Regulaminie nie stanowi zmiany treści umowy w rozumieniu Kodeksu Cywilnego .” • § 7 „W kwestiach nie uregulowanych niniejszą umową mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego a Sądem właściwym jest Sąd we Wrocławiu.” które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone; i nakazuje się zaniechania jej stosowania . 2. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w J 2 art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , zamieszczenie przez ww. przedsiębiorcę we wzorcu umownym p.n. „Cennik dostępu kablowego” następujących zapisów: • punkt 13 „Za każdy dzień braku dostępu do Internetu powyżej ww. 36 godzin, Abonent ma prawo do proporcjonalnej obniżki abonamentu w miesiącu następnym po miesiącu, w którym nastąpił przerwa w dostępie.” • punkt 15 „Brak w dostępie od Internetu spowodowany siłą wyższą (np. wyładowania atmosferyczne, kradzieże, wandalizm itp.)oraz przyczynami niezależnymi od Operatora (np. awariami systemów i łączy innych operatorów, ingerencją urzędów i instytucji administracji państwowej) nie jest podstawą naliczania obniżek.” • punkt 16 „Operator zastrzega sobie możliwość czasowego wyłączenia serwerów dostępowych z powodu przeprowadzania prac serwisowych i konserwacyjnych. Media4 zapewnia, że przerwy te nie będą trwały łącznie dłużej niż 24godz./miesiąc.” które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone; i nakazuje się zaniechania jej stosowania . 3. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , zamieszczenie przez ww. przedsiębiorcę we wzorcu umownym p.n. „Cennik dostępu WiFi” następujących zapisów: • punkt 13 „Za każdy dzień braku dostępu do Internetu powyżej ww. 36 godzin, Abonent ma prawo do proporcjonalnej obniżki abonamentu w miesiącu następnym po miesiącu, w którym nastąpił przerwa w dostępie.” • punkt 15 „Brak w dostępie od Internetu spowodowany siłą wyższą (np. wyładowania atmosferyczne, kradzieże, wandalizm itp.)oraz przyczynami niezależnymi od Operatora (np. awariami systemów i łączy innych operatorów, ingerencją urzędów i instytucji administracji państwowej) nie jest podstawą naliczania obniżek.” • punkt 16 „Operator zastrzega sobie możliwość czasowego wyłączenia serwerów dostępowych z powodu przeprowadzania prac serwisowych i konserwacyjnych. Media4 zapewnia, że przerwy te nie będą trwały łącznie dłużej niż 24godz./miesiąc.” które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone; i nakazuje się zaniechania jej stosowania . 4. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w umowach z konsumentami informacji na temat: • wysokości odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, co narusza obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); • zasad, trybu i terminów składania oraz rozpatrywania reklamacji, co narusza obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 14 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) J 3 • o polubownych sposobach rozwiązania sporów, co narusza obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 15 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) i nakazuje się zaniechania jej stosowania . II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko MEDIA 4 sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 1. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych informacji na temat: • zasad wypłaty kar umownych, co naruszało obowiązek wynikający z art. 60 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu sprzed 6 lipca 2009 roku (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 6 lipca 2009 roku. 2. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych rzetelnej informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, co naruszało obowiązek wynikający z art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu sprzed 6 lipca 2009 roku (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) między innymi również poprzez stosowanie we wzorcach umownych p.n. „Regulamin sieci WiFi” oraz „Regulamin sieci kablowej” następującego postanowienia: - § 22 ust. 2. „Awarię należy zgłaszać w sposób i o czasie wynikającym z informacji o pracy BOK zamieszczonej na stronie internetowej Operatora.”, które może naruszać przepis § 5.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U Nr 226 poz. 2291); i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 6 lipca 2009 roku. III. Na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 J 4 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko MEDIA 4 sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 1. po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającej na zamieszczeniu przez ww. przedsiębiorcę we wzorcach umownych p.n. „Regulamin sieci kablowej” oraz „Regulamin sieci WiFi” następujących odpowiednio zapisów: • § 14 ust. 9 „14 dniowa zwłoka w terminie płatności opłat pierwszego abonamentu lub abonamentu miesięcznego uprawnia Operatora do odłączenia, bez uprzedzenia, Abonenta od sieci Md4 i może również spowodować wypowiedzenie umowy. Ponowne podłączenie Abonenta do sieci może nastąpić po uregulowaniu wszystkich zaległości oraz po wpłaceniu dodatkowo opłaty manipulacyjnej.” • §17 ust. 2 pkt b „Umowa może być rozwiązana przez Operatora w trybie natychmiastowym w przypadku istotnego naruszenia przez Abonenta postanowień Umowy bądź Regulaminu, przy czym za istotne naruszenia uważa się w szczególności: b. nieuregulowanie przez Abonenta co najmniej dwóch miesięcznych opłat abonamentowych.” • § 18 „Ponowne rozpoczęcie świadczenia usług po rozwiązaniu umowy, następuje po uregulowaniu przez Abonenta zaległych opłat wraz z ustawowymi odsetkami za okres opóźnienia i wniesieniu opłaty manipulacyjnej wg Cennika.” • § 22 ust. 3 „Za każdy dzień braku dostępu do Internetu powyżej ww. 48 godz., Abonent ma prawo do proporcjonalnej obniżki abonamentu w miesiącu następnym po miesiącu, w którym nastąpiła przerwa w dostępie.” • § 22 ust. 5 „Brak w dostępie od Internetu spowodowany siłą wyższą (np. wyładowania atmosferyczne, kradzieże, wandalizm itp.)oraz przyczynami niezależnymi od Operatora (np. awariami systemów i łączy innych operatorów, ingerencją urzędów i instytucji administracji państwowej) nie jest podstawą naliczania obniżek.” • § 22 ust. 6 „Operator zastrzega sobie możliwość czasowego wyłączenia serwerów dostępowych z powodu przeprowadzania prac serwisowych i konserwacyjnych. Media4 zapewnia, że przerwy te nie będą trwały łącznie dłużej niż 24godz./miesiąc.” i przyjęciu zobowiązania , do zaniechania tych działań poprzez dokonanie zmiany zakwestionowanej treści § 14 ust. 9, § 17 ust. 2 pkt b, § 18, §22 ust.3, §22 ust.5, §22 ust. 6 wzorców umownych i zastąpienie ich odpowiednio postanowieniami w brzmieniu: • § 14 ust. 9 „14 dniowe opóźnienie w terminie płatności opłat pierwszego abonamentu lub abonamentu miesięcznego uprawnia Operatora, do wystosowania pod adresem Abonent wezwania do zapłaty droga elektroniczną, z zakreśleniem 7 dniowego terminu do uiszczenia należnych opat. W przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu, Operator może od umowy odstąpić w trybie natychmiastowym, co skutkować będzie odłączeniem Abonenta od sieci Md4.”, • §17 ust. 2 pkt b „Umowa może być rozwiązań przez Operatora w trybie natychmiastowym w przypadku istotnego naruszenia przez Abonenta postanowień Umowy bądź Regulaminu, przy czym za istotne naruszenia uważa się w szczególności: b. nieuregulowanie przez Abonenta, pomimo uprzedniego wezwania do zapłaty co najmniej dwóch miesięcznych opłat abonamentowych.” J 5 • § 18 „Ponowne rozpoczęcie świadczenia usług po rozwiązaniu umowy, następuje po uregulowaniu przez Abonenta zaległych opłat wraz z ustawowymi odsetkami za okres opóźnienia i wniesieniu.” • § 22 ust. 3 „Za każdy dzień braku dostępu do Internetu, Abonent ma prawo do proporcjonalnej obniżki abonamentu w miesiącu następnym po miesiącu, w którym nastąpiła przerwa w dostępie.” • § 22 ust. 5 „Brak w dostępie od Internetu spowodowany siłą wyższą (np. wyładowania atmosferyczne, kradzieże, wandalizm itp.)oraz przyczynami niezależnymi od Operatora (np. awariami systemów i łączy innych operatorów, ingerencją urzędów i instytucji administracji państwowej) może także być podstawą naliczania obniżek na zasadach wyrażonych w ust. 4.” • § 22 ust. 6 „Operator zastrzega sobie możliwość czasowego wyłączenia serwerów dostępowych z powodu przeprowadzania prac serwisowych i konserwacyjnych. Operator zapewnia, że przerwy te nie będą łącznie trwały dłużej niż 24godz./miesiąc.Ust. 4 stosuje się odpowiednio.” nakłada się obowiązek wykonania tego zobowiązania do dnia 31 stycznia 2010 r. poprzez aneksowanie umów istniejących już w obrocie prawnym oraz poprzez zawieranie nowych umów zgodnie z przyjętym na siebie zobowiązaniem. 2. po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającej na zamieszczeniu przez ww. przedsiębiorcę we wzorcach umownych p.n., „Cennik dostępu kablowego” oraz „Cennik dostępu WiFi” następujących zapisów: • punkt 9 „14 dniowa zwłoka w terminie płatności opłat pierwszego abonamentu lub abonamentu miesięcznego uprawnia Operatora do odłączenia, bez uprzedzenia, Abonenta od sieci Md4 i może również spowodować wypowiedzenie umowy. Ponowne podłączenie Abonenta do sieci może nastąpić po uregulowaniu wszystkich zaległości oraz po wpłaceniu dodatkowo opłaty manipulacyjnej, poz. 5 w Cenniku usług dodatkowych.” i przyjęciu zobowiązania , do zaniechania tych działań poprzez dokonanie zmiany zakwestionowanej treści postanowienia wzorca umownego i zastąpienie go odpowiednio postanowieniem w brzmieniu: • punkt 9 „14 dniowe opóźnienie w terminie płatności opłat pierwszego abonamentu lub abonamentu miesięcznego uprawnia Operatora, do wystosowania pod adresem Abonent wezwania do zapłaty drogą elektroniczną, z zakreśleniem 7 dniowego terminu do uiszczenia należnych opat. W przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu, Operator może od umowy odstąpić w trybie natychmiastowym, co skutkować będzie odłączeniem Abonenta od sieci Md4.” nakłada się obowiązek wykonania tego zobowiązania do dnia 31 stycznia 2010 r. poprzez aneksowanie umów istniejących już w obrocie prawnym oraz poprzez zawieranie nowych umów zgodnie z przyjętym na siebie zobowiązaniem. 3. po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającej na zamieszczeniu przez ww. przedsiębiorcę we wzorcu umownym p.n. „UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet” następującego zapisu: J 6 • Tytuł B. „Terminy, sposób i miejsce dokonywania opłat oraz warunki serwisowania sieci” punkt 8 „14 dniowa zwłoka w terminie płatności opłat pierwszego abonamentu lub abonamentu miesięcznego uprawnia Operatora do odłączenia, bez uprzedzenia, Abonenta od sieci Md4 i może również spowodować wypowiedzenie umowy. Ponowne podłączenie Abonenta do sieci może nastąpić po uregulowaniu wszystkich zaległości oraz po wpłaceniu dodatkowo opłaty manipulacyjnej, poz. 4 Cennika.”; • Tytuł B. „Terminy, sposób i miejsce dokonywania opłat oraz warunki serwisowania sieci” punkt 12 „Za każdy dzień braku dostępu do Internetu powyżej ww. 36 godzin, Abonent ma prawo do proporcjonalnej obniżki abonamentu w miesiącu następnym po miesiącu, w którym nastąpiła przerwa w dostępie, na podstawie dostarczonego przez Operatora zawiadomienia.” • Tytuł B. „Terminy, sposób i miejsce dokonywania opłat oraz warunki serwisowania sieci” punkt 13 „Media4 zastrzega sobie możliwość czasowego wyłączenia serwerów dostępowych z powodu przeprowadzania prac serwisowych i konserwacyjnych. Media4 zapewnia, że przerwy te nie będą trwały łącznie dłużej niż 24godz./miesiąc.” i przyjęciu zobowiązania , do zaniechania tych działań poprzez ich wykreślenie, nakłada się obowiązek wykonania tego zobowiązania do dnia 31 stycznia 2010 r. poprzez aneksowanie umów istniejących już w obrocie prawnym oraz poprzez zawieranie nowych umów zgodnie z przyjętym na siebie zobowiązaniem. IV. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na Media4 sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu , obowiązek złożenia sprawozdania o stopniu realizacji przyjętych zobowiązań opisanych w punkcie III sentencji niniejszej decyzji do dnia 15 lutego 2010 r. V. Na podstawie art. 106 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na MEDIA 4 sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu , karę pieniężną w wysokości: 1. 10 032 zł (dziesięć tysięcy trzydzieści dwa złote) z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zakresie opisanym w J 7 punkcie I.1, I.2 i I.3 sentencji niniejszej decyzji, płatną do budżetu państwa. 2. 13 376 zł (trzynaście tysięcy trzysta siedemdziesiąt sześć złotych) z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zakresie opisanym w punkcie I.4 sentencji niniejszej decyzji, płatną do budżetu państwa. 3. 5 852 zł (pięć tysięcy osiemset pięćdziesiąt dwa złote) z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zakresie opisanym w punkcie II.1 i II.2 sentencji niniejszej decyzji, płatną do budżetu państwa. VI. Na podstawie 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko MEDIA 4 sp. z o.o. z siedzibą przy ul. Długosza 2-6 we Wrocławiu - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza się jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w umowach z konsumentami informacji na temat: • danych określających czas oczekiwania na przyłączenie do sieci lub określających termin rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); UZASADNIENIE W związku z działaniami Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zw. dalej także Prezesem Urzędu] związanymi z kontrolą wzorców umownych stosowanych przez przedsiębiorców z obszaru województwa dolnośląskiego i lubuskiego, prowadzących działalność w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych, wrocławska Delegatura Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadziła czynności kontrolne dotyczące działalności MEDIA 4 sp. z o.o. z siedzibą przy ul. Długosza 2-6 we Wrocławiu . Prezes Urzędu w toku postępowania wyjaśniającego wstępnie ustalił, iż działalność przedsiębiorcy może odbywać się z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. (dowód: akta sprawy RWR 402-2/08/KK/ZK ) W związku z tym - Postanowieniem nr 52/2009 z dnia 27 lutego 2009 r. - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia J 8 stosowania przez przedsiębiorcę MEDIA 4 sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu , praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której stanowi art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) [zw. dalej także ustawą o ochronie (...)] polegającej na umieszczeniu w postanowieniach wzorców umownych p.n. „ UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet” [zw. dalej także Umową], „Cennik dostępu kablowego”, „Cennik dostępu WiFi”, „Regulamin sieci kablowej” oraz „Regulamin sieci WiFi ” odpowiednio zapisów § 5 zd. 2 i § 7, Tytuł B. „Terminy, sposób i miejsce dokonywania opłat oraz warunki serwisowania sieci” punkt 8, 12 i 13, „Terminy, sposób i miejsce dokonywania opłat oraz warunki serwisowania sieci” punkt 9, 13, 15 i 16 oraz § 14 ust.9, §17 ust. 2, § 18, § 22 ust. 3, § 22 ust. 5, §22 ust. 6 które są zbieżne z wpisanymi do rejestru postanowieniami wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym stanowi art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. Przedmiotowym Postanowieniem nr 52/2009 wszczęto również postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez ww. przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust, 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie(…) to jest naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: niezamieszczanie w umowach z konsumentami informacji na temat: danych określających czas oczekiwania na przyłączenie do sieci lub określających termin rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych, wysokości kar umownych w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi telekomunikacyjnej, trybu postępowania reklamacyjnego, możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego oraz niezamieszczenie w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych informacji na temat zasad wypłaty kar umownych, i niezamieszczanie w regulaminie świadczenia usług rzetelnej informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 2,6 7 i 8 oraz art. 60 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.). (dowód: karta 1-3 ) Ponadto — zgodnie z punktem 2. Postanowienia nr 52/2009 — Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów materiały (054 kart) uzyskane w trakcie wymienionego wyżej postępowania wyjaśniającego (nr sygn. RWR 402-2/08/KK/ZK). (dowód: karta 1-3) W trakcie postępowania Media4 sp. z o.o. w piśmie z dnia 7 kwietnia 2009 roku odniosła się do zarzutów zawartych w Postanowieniu Nr 52/2009 wskazując, iż dokonała ona analizy stosowanych wzorców umownych, które skutkowały dokonaniem stosownych korekt oraz eliminacją postanowień tożsamych z tymi wpisanymi do rejestru klauzul niedozwolonych. Podniosła również, iż zgodnie z polityką Spółki, w momencie zawierania umowy abonenckiej klient jest już podłączony do sieci i korzysta z dostępu do sieci Internet (co jest poświadczone przez niego protokołem odbioru usługi), zatem nie są konieczne w umowie zapisy dotyczące terminów przyłączenia do sieci wraz z dalszymi konsekwencjami. Określiła jednocześnie liczbę jej abonentów będących konsumentami na 8300 osób. W załączeniu do przedmiotowego pisma, jak i do pisma z dnia 27 kwietnia 2009 roku Spółka przedstawiła nadto zmienione wzorce umowne. (dowód: karta 57, 60-74, 76-78) W dniu 13 lipca 2009 roku z materiałem dowodowym zebranym w toku prowadzonego J 9 postępowania zapoznał się ustanowiony przez Spółkę pełnomocnik. Pismem z dnia 14 lipca 2009 roku Media4 sp. z. o.o. wskazała, iż ze względu na brak pewności co do rodzaju rozstrzygnięcia jakie ma zapaść w sprawie, na podstawie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zobowiązuje się do przestrzegania w pełni zasad wyrażonych w ustawie. Podniosła, iż niezwłocznie po powzięciu wiadomości o toczącym się postępowaniu administracyjnym dokonała zmian w stosowanych wzorcach umownych a w toku postępowania reagowała na wszelkie żądania Prezesa Urzędu przedkładając stosowne dokumenty. Mając powyższe na względzie wniosła o to aby Prezes Urzędu nie nakładał na nią kary pieniężnej lecz skorzystał z innych przysługujących mu uprawnień. (dowód: karta 86) I . Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: 1. Uczestnik postępowania: — Media4 sp. z o.o. jest przedsiębiorcą wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia – Fabrycznej we Wrocławiu, pod numerem KRS 0000053593 (rejestracji dokonano dnia 18.10.2001r.) a przedmiotem jej działalności gospodarczej jest m.in. działalność telekomunikacyjna i działalność z zakresu transmisji danych i teleinformatyki. Przy prowadzeniu tejże działalności przedsiębiorca zawiera umowy świadczenia usług dostępu do sieci internet oraz posługuje się wzorcami umownymi pod nazwami „UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet”, [zw. dalej również Umową] „Cennik dostępu kablowego”, „Cennik dostępu WiFiz” [zw. dalej również Cennikami] , „Regulamin sieci kablowej” oraz „Regulamin sieci WiFi” [zw. dalej również Regulaminami]. (dowód: karta 5-8) W związku z prowadzoną działalnością w wyżej wymienionym zakresie Media4 sp. z o.o. wprowadziła do obrotu i stosuje wzorce umowne pn.: a) „ UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet ” który zawiera m.in. następujące zapisy: § 5 zd. 2 „ Zmiana w cenniku oraz Regulaminie nie stanowi zmianę treści umowy w rozumieniu Kodeksu Cywilnego .” § 7 „W kwestiach nie uregulowanych niniejszą umową mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego a Sądem właściwym jest Sąd we Wrocławiu.” Tytuł B. „Terminy, sposób i miejsce dokonywania opłat oraz warunki serwisowania sieci” punkt 8 „14 dniowa zwłoka w terminie płatności opłat pierwszego abonamentu lub abonamentu miesięcznego uprawnia Operatora do odłączenia, bez uprzedzenia, Abonenta od sieci Md4 i może również spowodować wypowiedzenie umowy. Ponowne podłączenie Abonenta do sieci może nastąpić po uregulowaniu wszystkich zaległości oraz po wpłaceniu dodatkowo opłaty manipulacyjnej, poz. 4 Cennika.” Tytuł B. „Terminy, sposób i miejsce dokonywania opłat oraz warunki serwisowania sieci” punkt 12 „Za każdy dzień braku dostępu do Internetu powyżej ww. 36 godzin, Abonent ma prawo do proporcjonalnej obniżki abonamentu w miesiącu następnym po miesiącu, w którym nastąpiła przerwa w dostępie, na podstawie dostarczonego przez Operatora zawiadomienia.” Tytuł B. „Terminy, sposób i miejsce dokonywania opłat oraz warunki serwisowania sieci” punkt 13 „Media4 zastrzega sobie możliwość czasowego wyłączenia serwerów dostępowych z J 10 powodu przeprowadzania prac serwisowych i konserwacyjnych. Media4 zapewnia, że przerwy te nie będą trwały łącznie dłużej niż 24godz./miesiąc.” b) „Cennik dostępu kablowego” oraz „Cennik dostępu WiFi” które zawierają m.in. następujące zapisy: • punkt 9 „14 dniowa zwłoka w terminie płatności opłat pierwszego abonamentu lub abonamentu miesięcznego uprawnia Operatora do odłączenia, bez uprzedzenia, Abonenta od sieci Md4 i może również spowodować wypowiedzenie umowy. Ponowne podłączenie Abonenta do sieci może nastąpić po uregulowaniu wszystkich zaległości oraz po wpłaceniu dodatkowo opłaty manipulacyjnej, poz. 5 w Cenniku usług dodatkowych.” • punkt 13 „Za każdy dzień braku dostępu do Internetu powyżej ww. 36 godzin, Abonent ma prawo do proporcjonalnej obniżki abonamentu w miesiącu następnym po miesiącu, w którym nastąpił przerwa w dostępie.” • punkt 15 „Brak w dostępie od Internetu spowodowany siłą wyższą (np. wyładowania atmosferyczne, kradzieże, wandalizm itp.)oraz przyczynami niezależnymi od Operatora (np. awariami systemów i łączy innych operatorów, ingerencją urzędów i instytucji administracji państwowej) nie jest podstawą naliczania obniżek.” • punkt 16 „Operator zastrzega sobie możliwość czasowego wyłączenia serwerów dostępowych z powodu przeprowadzania prac serwisowych i konserwacyjnych. Media4 zapewnia, że przerwy te nie będą trwały łącznie dłużej niż 24godz./miesiąc.” c) „Regulamin sieci kablowej” oraz „Regulamin sieci WiFi” , które zawierają m.in. następujące zapisy: • § 14 ust. 9 „14 dniowa zwłoka w terminie płatności opłat pierwszego abonamentu lub abonamentu miesięcznego uprawnia Operatora do odłączenia, bez uprzedzenia, Abonenta od sieci Md4 i może również spowodować wypowiedzenie umowy. Ponowne podłączenie Abonenta do sieci może nastąpić po uregulowaniu wszystkich zaległości oraz po wpłaceniu dodatkowo opłaty manipulacyjnej.” • §17 ust. 2 pkt b „Umowa może być rozwiązana przez Operatora w trybie natychmiastowym w przypadku istotnego naruszenia przez Abonenta postanowień Umowy bądź Regulaminu, przy czym za istotne naruszenia uważa się w szczególności: b. nieuregulowanie przez Abonenta co najmniej dwóch miesięcznych opłat abonamentowych.” • § 18 „Ponowne rozpoczęcie świadczenia usług po rozwiązaniu umowy, następuje po uregulowaniu przez Abonenta zaległych opłat wraz z ustawowymi odsetkami za okres opóźnienia i wniesieniu opłaty manipulacyjnej wg Cennika.” • § 22 ust. 3 „Za każdy dzień braku dostępu do Internetu powyżej ww. 48 godz., Abonent ma prawo do proporcjonalnej obniżki abonamentu w miesiącu następnym po miesiącu, w którym nastąpiła przerwa w dostępie.” • § 22 ust. 5 „Brak w dostępie od Internetu spowodowany siłą wyższą (np. wyładowania atmosferyczne, kradzieże, wandalizm itp.)oraz przyczynami niezależnymi od Operatora (np. awariami systemów i łączy innych operatorów, ingerencją urzędów i instytucji administracji państwowej) nie jest podstawą naliczania obniżek.” • § 22 ust. 6 „Operator zastrzega sobie możliwość czasowego wyłączenia serwerów dostępowych z powodu przeprowadzania prac serwisowych i konserwacyjnych. Media4 zapewnia, że przerwy te nie będą trwały łącznie dłużej niż 24godz./miesiąc.” J 11 (dowód: karta 9-48) 1. W Rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone zamieszczono m.in. następujące klauzule: - 398 „Zmiana opłaty za doprowadzenie sygnału nie oznacza zmiany warunków umowy” - 400 „Zmiana opłaty nie powoduje konieczności zmiany umowy” - 409 „Sądem do rozstrzygania sporów jest sąd właściwy dla miejsca siedziby dostawcy sygnału” - 674 „W przypadku przeterminowania płatności na rzecz Ramtel powyżej 14 dni nastąpi automatyczne wyłączenie dostępu do Internetu. Ponowne włączenie nastąpi po rozliczeniu wszystkich zobowiązań oraz uiszczenia opłaty manipulacyjnej w wysokości 30.00 zł netto” - 823 „ W przypadku kiedy Abonent nie zapłaci w terminie i na zasadach określonych w §13 Regulaminu którejkolwiek z opłat przewidzianych Umową Abonencką, Regulaminem lub Cennikiem, Operator może zawiesić bądź ograniczyć świadczenie wszystkich lub niektórych usług objętych Umową Abonencką (Zawieszenie Usług). Po uiszczeniu przez Abonenta wszystkich zaległych opłat przewidzianych Umową Abonencką, Regulaminem lub Cennikiem w tym odsetek karnych i opłat administracyjnych, o których mowa w §13 pkt 8 Regulaminu, Operator wznowi świadczenie na jego rzecz usług na dotychczasowych zasadach. W przypadku kiedy nastąpi Zawieszenie Usług wynikające z opóźnienia Abonenta w dokonywaniu płatności należnych operatorowi, wznowienie świadczenia Usług na jego rzecz będzie uwarunkowane uiszczeniem przez Abonenta opłaty dodatkowej w wysokości określonej w Cenniku” -599 „ W przypadku przeterminowania płatności na rzecz Operatora powyżej 5 dni, nastąpi automatycznie wyłączenie usług. Ponowne włączenie nastąpi po rozliczeniu wszystkich należności oraz uiszczeniu opłaty manipulacyjnej zgodnie z cennikiem” - 533 „Brak wpłat określonych w par 2 pkt 2 do końca danego miesiąca spowoduje odłączenie dostępu do Internetu. Ponowna aktywacja dostępu nastąpi po uzupełnieniu przez użytkownika zaległych opłat wraz z ustawowo obowiązującymi odsetkami oraz kosztów związanych z aktywacją instalacji” - 406 „W przypadku niedostarczenia przez dostawcę sygnału do przyłącza o którym mowa w pkt 1, przez okres dłuższy niż 3 dni, biorcy sygnału przysługiwać będzie prawo do proporcjonalnego zmniejszenia opłaty abonamentowej.” - 1030 - „Operator zastrzega sobie również prawo do zablokowania użytkownikowi dostępu do sieci Internet na łączny okres miesięcznie nie większy niż 48 godzin, w celu dokonania niezbędnej konserwacji i kontroli swojego sprzętu” - 1163 " Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek zakłócenia działalności sieci, wynikające z działania siły wyższej, lub pracy nadajników w pobliżu sieci Usługodawcy oraz awarie łącz Innych Operatorów" - 601 „Abonent nie może wnosić żadnych roszczeń w stosunku do Operatora w związku z brakiem możliwości dostępu do sieci Internet z powodu trudności technicznych lub braku możliwości technicznych wykonania usługi w umownym terminie” 2. W trakcie postępowania Media4 sp. z o.o. - w piśmie z dnia 7 kwietnia 2009 r. wskazała, iż dokonała analizy prawnej zakwestionowanych wzorców umownych przeprowadzając stosowne korekty oraz eliminując te spośród nich, które znaleźć można w rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Podniosła również, iż zgodnie z polityką Spółki, w momencie zawierania umowy abonenckiej klient jest już podłączony do sieci i korzysta z Internetu (co jest poświadczone przez niego protokołem odbioru usługi), zatem nie są konieczne w umowie zapisy dotyczące terminów przyłączenia do sieci wraz z dalszymi konsekwencjami. J 12 Do pisma z dnia 7 kwietnia 2009 roku oraz do pisma z dnia 27 kwietnia dołączono nowe, zmienione wzorce umowne o nazwach:, „Cennik dostępu kablowego”, „Cennik dostępu WiFi”, „Regulamin sieci kablowej” oraz „Regulamin sieci WiFi”. Zgodnie z treścią załączonych wzorców umownych dokonano w nich następujących zmian zakwestionowanej treści § 14 ust. 9, § 17 ust. 2 pkt b, § 18, § 22 ust.3, § 22 ust.5, § 22 ust. 6 wzorców umownych p.n. „Regulamin sieci kablowej” oraz „Regulamin sieci WiFi”, które zastąpiono odpowiednio postanowieniami w brzmieniu: • § 14 ust. 9 „14 dniowe opóźnienie w terminie płatności opłat pierwszego abonamentu lub abonamentu miesięcznego uprawnia Operatora, do wystosowania pod adresem Abonent wezwania do zapłaty drogą elektroniczną, z zakreśleniem 7 dniowego terminu do uiszczenia należnych opat. W przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu, Operator może od umowy odstąpić w trybie natychmiastowym, co skutkować będzie odłączeniem Abonenta od sieci Md4.”, • §17 ust. 2 pkt b „Umowa może być rozwiązana przez Operatora w trybie natychmiastowym w przypadku istotnego naruszenia przez Abonenta postanowień Umowy bądź Regulaminu, przy czym za istotne naruszenia uważa się w szczególności: b. nieuregulowanie przez Abonenta, pomimo uprzedniego wezwania do zapłaty co najmniej dwóch miesięcznych opłat abonamentowych.” • § 18 „Ponowne rozpoczęcie świadczenia usług po rozwiązaniu umowy, następuje po uregulowaniu przez Abonenta zaległych opłat wraz z ustawowymi odsetkami za okres opóźnienia i wniesieniu.” • § 22 ust. 2 „Awarię należy zgłaszać pisemnie, drogą elektroniczną, telefonicznie lub ustnie do protokołu sporządzonego przez BOK Operatora. Zgłoszona reklamacja będzie rozpatrywana w trybie §5-8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 01-10-2004 w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U. nr 226 poz. 2291) „ • § 22 ust. 3 „Za każdy dzień braku dostępu do Internetu, Abonent ma prawo do proporcjonalnej obniżki abonamentu w miesiącu następnym po miesiącu, w którym nastąpiła przerwa w dostępie.” • § 22 ust. 4 „Abonent ma prawo do ww. obniżki wyłącznie, jeżeli dokonał zgłoszenia przerwy w świadczeniu usługi w terminie i sposób wymienionym w Rozporządzeniu o którym mowa w ust. 2.” • § 22 ust. 5 „Brak w dostępie od Internetu spowodowany siłą wyższą (np. wyładowania atmosferyczne, kradzieże, wandalizm itp.)oraz przyczynami niezależnymi od Operatora (np. awariami systemów i łączy innych operatorów, ingerencją urzędów i instytucji administracji państwowej) może także być podstawą naliczania obniżek na zasadach wyrażonych w ust. 4.” • § 22 ust. 6 „Operator zastrzega sobie możliwość czasowego wyłączenia serwerów dostępowych z powodu przeprowadzania prac serwisowych i konserwacyjnych. Operator zapewnia, że przerwy te nie będą łącznie trwały dłużej niż 24godz./miesiąc.Ust. 4 stosuje się odpowiednio.” (dowód: karta 57, 62-74) W treści wzorców umownych p.n. „Cennik sieci WiFi” oraz „Cennik sieci kablowej” dokonano zmiany zapisów zamieszczonych uprzednio w punktach9, 13, 14, 15 i 16 tych wzorców i nadano im brzmienie: • punkt 9 „14 dniowe opóźnienie w terminie płatności opłat pierwszego abonamentu lub J 13 abonamentu miesięcznego uprawnia Operatora, do wystosowania pod adresem Abonent wezwania do zapłaty drogą elektroniczną, z zakreśleniem 7 dniowego terminu do uiszczenia należnych Mu opłat. W przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu, Operator może od umowy odstąpić w trybie natychmiastowym, co skutkować będzie odłączeniem Abonenta od sieci Md4.” • punkt 13 „Za każdy dzień braku dostępu do Internetu, Abonent ma prawo do proporcjonalnej obniżki abonamentu w miesiącu następnym po miesiącu, w którym nastąpiła przerwa w dostępie.” • punkt 14 „Abonent na prawo do ww. obniżki wyłącznie, jeżeli dokonał zgłoszenia przerwy w świadczeniu usług w ciągu 7 dni od jej stwierdzenia, fakt istnienia przerwy został potwierdzony przez odpowiednie służby Operatora i zostało to przez niego udokumentowane wysłaniem do Abnonenta zawiadomienia w formie elektronicznego komunikatu.” • punkt 15 „Brak w dostępie od Internetu spowodowany siłą wyższą (np. wyładowania atmosferyczne, kradzieże, wandalizm itp.)oraz przyczynami niezależnymi od Operatora (np. awariami systemów i łączy innych operatorów, ingerencją urzędów i instytucji administracji państwowej) może także być podstawą naliczania obniżek na zasadach wyrażonych w ust. 14.” • punkt 16 „Operator zastrzega sobie możliwość czasowego wyłączenia serwerów dostępowych z powodu przeprowadzania prac serwisowych i konserwacyjnych. Operator zapewnia, że przerwy te nie będą łącznie trwały dłużej niż 24godz./miesiąc. Ust. 14 stosuje się odpowiednio.” (dowód: karta 76-78) Ponadto Media4 sp. z o.o. w miejsce wzorca umownego o nazwie „ UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet ” przedstawiła dwa nowe wzorce umowne o nazwach: „Umowa kablowa” oraz „Umowa WiFi”. W treści wzorca umowy p.n. „Umowa kablowa” zamieszczono zapisy o treści: • §5 “Wszelkie zmiany treści umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Zmiana w Cenniku oraz Regulaminie nie stanowi zmiany treści umowy w rozumieniu Kodeksu Cywilnego.” • §7 „W kwestiach nie uregulowanych niniejszą umowa mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego a Sądem właściwym jest Sąd we Wrocławiu.” W treści wzorca umownego p.n. „Umowa WiFi” zamieszczono postanowienia o treści: • §5 „Wszelkie zmiany treści umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Operator może także z ważnych względów dokonać zmian w Cenniku i Regulaminie o czym powiadomi też Abonenta drogą elektroniczną. W przypadku gdy Abonent nie zaakceptował zmian, o których mowa w zdaniu poprzednim, przysługiwać Mu będzie prawo odstąpienia od niniejszej umowy.” • §7 ust. 2 „W przypadku sporu na tle wykonywania przez Strony postanowień niniejszej umowy, gdy mediacja między Stronami nie przyniesie spodziewanego rezultatu, Sądem właściwym dla rozstrzygnięcia sporu będzie Sąd właściwy dla miejsca zamieszkania pozwanego.” (dowód: karta 60-61) Po zapoznaniu się przez pełnomocnika z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy, pismem z dnia 14 lipca 2009 roku Media4 sp. z. o.o. wskazała, iż ze względu na brak pewności J 14 co do rodzaju rozstrzygnięcia jakie ma zapaść w sprawie, na podstawie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zobowiązuje się do przestrzegania w pełni zasad wyrażonych w ustawie. Podniosła, iż niezwłocznie po powzięciu wiadomości o toczącym się postępowaniu administracyjnym dokonała zmian w stosowanych wzorcach umownych a w toku postępowania reagowała na wszelkie żądania Prezesa Urzędu przedkładając stosowne dokumenty. Mając powyższe na względzie wniosła o to aby Prezes Urzędu nie nakładał na nią kary pieniężnej lecz skorzystał z innych przysługujących mu uprawnień. (dowód: karta 86) 5 . Pismem z dnia 9 września 2009 roku Prezes Urzędu poinformował Spółkę, iż w związku z wejściem w życie w dniu 6 lipca 2009 roku ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 roku o zmianie ustawy Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 85, poz. 716) iż zarzuty sformułowane w postanowieniu nr 52/2009, w jego punkcie I.2.a, o wszczęciu niniejszego postępowania administracyjnego pozostają co do swojej istoty bez zmian jednakże zmianie uległy podstawy prawne ww. zarzutów. Objęte są one nową kwalifikacją prawną zawartą w ustawie Prawo telekomunikacyjne w obecnie obowiązującym brzmieniu. I tak zarzut: • naruszenia obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w umowach z konsumentami informacji na temat danych określających czas oczekiwania na przyłączenie do sieci lub określających termin rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych - objęty jest aktualnie normą przepisu art. 53 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) ; • naruszenia obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w umowach z konsumentami informacji na temat wysokości kar umownych w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi telekomunikacyjnej - objęty jest aktualnie normą przepisu art. 53 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) ; • naruszenia obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w umowach z konsumentami informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego - objęty jest aktualnie normą przepisu art. 53 ust. 3 pkt 14 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) ; • naruszenia obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w umowach z konsumentami informacji na temat możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego - objęty jest aktualnie normą przepisu art. 53 ust. 3 pkt 15 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) ; (dowód: karta 88) 6. Media4 sp.z. o.o. we Wrocławiu stosuje w swej działalności wzorzec oświadczenia o nazwie „Protokół odbioru dostępu do Internetu”, zgodnie z którym konsument oświadcza, iż w danym dniu przedsiębiorca wykonał i oddał do użytku usługę dostępu do Internetu na warunkach określonych w umowie. (Dowód: wzór oświadczenia: k. 11) J 15 II. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje: Zagrożenie interesu publicznoprawnego . Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (...) jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Media4 sp. z o.o.. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie (...). Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów W ramach niniejszego postępowania postawiono przedsiębiorcy zarzut stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na zamieszczeniu we wzorcach umownych p.n. „UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet”, „Cennik dostępu kablowego”, „Cennik dostępu WiFi”, „Regulamin sieci kablowej” oraz „Regulamin sieci WiFi” zapisów, które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (...) stanowi, iż ‚„Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.”, natomiast art. 24 ust. 2 określa, iż „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego. (...).„ Aby doszło do naruszenia ww. przepisów prawa muszą kumulatywnie zostać spełnione dwie przesłanki: - określone działanie przedsiębiorcy musi nosić znamiona bezprawności oraz - działanie to musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, tj. przepisami określonych aktów prawnych a także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Jak wspomniano wyżej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...)„ za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. Należy w tym miejscu wskazać, iż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie był zastosowane przy konkretnej umowie . Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny J 16 postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie — Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(...) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 kp.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (...) ”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „(..) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.ok.ik. [obecnie art. 24] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (..). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.ok.ik. znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (..) „. Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że zakwestionowane przez Prezesa Urzędu zapisy wzorców umownych pn. „UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet”, „Cennik dostępu kablowego”, „Cennik dostępu WiFi”, „Regulamin sieci kablowej” oraz „Regulamin sieci WiFi” stosowanych przez Media4 sp. z o.o. przy zawieraniu umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, są tożsame z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego pod pozycjami między innymi: 398, 400, 409, 674, 823, 599, 533, 406, 1030, 1163, 601. W wyroku z dnia 19 stycznia 2005r. (sygn. akt XVII Amc 2/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienia, które następnie zostały wpisane pod poz. 398 i 400 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Zmiana opłaty za doprowadzenie sygnału nie oznacza zmiany warunków umowy” oraz „ Zmiana opłaty nie powoduje konieczności zmiany umowy. ”. W uzasadnieniu do powołanego powyżej wyroku Sąd uznał za swoją argumentację Prezesa Urzędu, według której, w J 17 powyższych przypadkach wbrew treści art. 384 1 k.c., pomimo zmiany głównego świadczenia obciążającego konsumenta, nie zostało mu jednocześnie przyznane prawo do wypowiedzenia łączącej strony umowy. Zapisy powyższe przewidując uprawnienie przedsiębiorcy do jednostronnej zmiany istotnych warunków umowy bez zagwarantowania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy naruszają dobre obyczaje takie jak: zaufanie stron, poszanowanie prawa i rzetelność przedsiębiorcy, prowadząc do rażącego naruszenia jego interesów. Zapisy takie stanowią niedozwolone postanowienia umowne opisane w treści art. 385 3 pkt 10, 19 oraz 20 k.c. Treść § 5 zd. 2 wzorca umownego p.n. „ UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet ” również ustanawia po stronie Spółki uprawnienie do zmiany w każdym czasie cennika świadczonych usług. Jednocześnie w pozostałych zapisach stosowanych przez tego przedsiębiorcę wzorców umownych brak jest zastrzeżenia w takim wypadku prawa konsumenta do wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieokreślony. Opłata abonamentowa, którą cennik usług dostępu do sieci internet obejmuje, w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych jest głównym świadczeniem, do którego zobowiązuje się konsument. Tym samym, skoro pomiędzy konsumentem a Media4 sp. z o.o. istnieje stosunek prawny o charakterze ciągłym, zgodnie z treścią art. 384 2 k.c. w przypadku zmiany jego istotnych postanowień konsumentowi winno przysługiwać bezwzględne prawo do wypowiedzenia umowy. W przedmiotowym przypadku, tak jak i w powołanych powyżej klauzulach niedozwolonych uprawnienie takie konsumentowi nie przysługuje. Nie jest bowiem wystarczającym zapisanie w Regulaminie zobowiązania przedsiębiorcy do poinformowania o planowanej zmianie cennika. Przyznanie przedsiębiorcy uprawnienia do jednostronnej zmiany umowy poprzez podwyższenie wynagrodzenia za świadczone usługi, gdy jednocześnie konsument jest związany dokonaną zmianą, prowadzi do niedozwolonego uprzywilejowania przedsiębiorcy. Tym samym należy stwierdzić tożsamość porównywanych powyżej zapisów. W wyroku z dnia 31 stycznia 2005 roku (sygn. akt XVII Amc 59/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 409 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Sądem do rozstrzygania sporów jest sąd właściwy dla miejsca siedziby dostawcy sygnału” . Taka treść postanowień narzuca właściwość sądową w przypadku wystąpienia sporów i jest niezgodna z art. 385³ pkt 23 k.c. Należy wskazać, iż kwestię właściwości sądu w sprawach cywilnych określają przepisy k.p.c. i zgodnie z art. 385³ pkt 23 k.c. nie mogą być one w tym zakresie wyłączane, ponieważ mogą stanowić dodatkową dolegliwość dla kupującego a także ograniczać realizację przysługujących mu praw. Treść § 7 wzorca umownego p.n. „ UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet ” stosowanego przez Media4 sp. z o.o. w ten sam sposób kształtuje stosunki między stronami umowy w zakresie właściwości sądowej w przypadku występowania sporów tj. narzuca właściwość, która w poszczególnych przypadkach może być inna, niż ta wynikająca z właściwych przepisów k.p.c . W związku z tym analiza porównawcza wskazuje na jednoznaczność treści porównywanych klauzul, której nie naruszają odmienności wynikające z użytych zwrotów i wyrazów. W wyroku z dnia 5 października 2007 roku (sygn. akt XVII AmC 73/04) SOKiK uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 674 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „W przypadku przeterminowania płatności na rzecz Ramtel powyżej 14 dni nastąpi automatyczne wyłączenie dostępu do Internetu. Ponowne włączenie nastąpi po rozliczeniu wszystkich zobowiązań oraz uiszczenia opłaty manipulacyjnej w wysokości 30.00 zł netto”. Nadto w wyroku z dnia 8 czerwca J 18 2006 roku (sygn. akt XVII AmC 125/05) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 823 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ W przypadku kiedy Abonent nie zapłaci w terminie i na zasadach określonych w §13 Regulaminu którejkolwiek z opłat przewidzianych Umową Abonencką, Regulaminem lub Cennikiem, Operator może zawiesić bądź ograniczyć świadczenie wszystkich lub niektórych usług objętych Umową Abonencką (Zawieszenie Usług). Po uiszczeniu przez Abonenta wszystkich zaległych opłat przewidzianych Umową Abonencką, Regulaminem lub Cennikiem w tym odsetek karnych i opłat administracyjnych, o których mowa w §13 pkt 8 Regulaminu, Operator wznowi świadczenie na jego rzecz usług na dotychczasowych zasadach. W przypadku kiedy nastąpi Zawieszenie Usług wynikające z opóźnienia Abonenta w dokonywaniu płatności należnych operatorowi, wznowienie świadczenia Usług na jego rzecz będzie uwarunkowane uiszczeniem przez Abonenta opłaty dodatkowej w wysokości określonej w Cenniku ”. Także w wyroku z dnia 17 października 2005 roku (XVII AmC 75/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 599 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ W przypadku przeterminowania płatności na rzecz Operatora powyżej 5 dni, nastąpi automatycznie wyłączenie usług. Ponowne włączenie nastąpi po rozliczeniu wszystkich należności oraz uiszczeniu opłaty manipulacyjnej zgodnie z cennikiem ”. Nadto wyrokiem z dnia 28 lipca 2005 roku (sygn. akt XVII Amc 109/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 533 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Brak wpłat określonych w par 2 pkt 2 do końca danego miesiąca spowoduje odłączenie dostępu do Internetu. Ponowna aktywacja dostępu nastąpi po uzupełnieniu przez użytkownika zaległych opłat wraz z ustawowo obowiązującymi odsetkami oraz kosztów związanych z aktywacją instalacji ”. W uzasadnieniu do wszystkich powyższych orzeczeń Sąd wskazał, iż przedmiotowe postanowienia są sprzeczne z art. 491§ 1 k.c. w zakresie, w jakim zezwalają przedsiębiorcy na wyłączenie dostępu do internetu w przypadku zwłoki konsumenta w płatnościach, bez uprzedniego wezwania do uregulowania zadłużenia pod rygorem odłączenia. Ponadto zastrzegają one rażące kary umowne, które przewyższają ewentualne szkody, jakie mógłby ponieść operator w związku ze zwłoką konsumenta w zapłacie opłaty abonamentowej. Sąd wskazał, iż takie zapisy godzą w dobre obyczaje i rażąco naruszają interesy konsumentów. Treść Tytułu B. „Terminy, sposób i miejsce dokonywania opłat oraz warunki serwisowania sieci” punkt 8 wzorca umownego p.n. „ UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet ”, punktu 9 wzorców umownych pn. „Cennik dostępu kablowego” oraz „Cennik dostępu WiFi”, § 14 ust. 9, §17 ust. 2 pkt b oraz §18 wzorców umownych p.n. „Regulamin sieci kablowej” oraz „Regulamin sieci WiFi” stosowanych przez Media4 sp. z o.o. w sposób tożsamy jak powyżej powołane niedozwolone postanowienia umowne ustanawiają dla przedsiębiorcy prawo do natychmiastowego wstrzymania świadczenia usług na rzecz konsumenta, ewentualnie rozwiązania zawartej z nim umowy, w przypadku pozostawania przez niego w zwłoce z uiszczaniem opłaty abonamentowej. Regulacja ta jest wprost sprzeczna z treścią art. 491§ 1 k.c., zgodnie z którym jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Ponadto zgodnie z treścią omawianych postanowień wzorców umownych z opóźnieniem konsumenta w zakresie uiszczenia opłaty abonamentowej związane są następujące skutki: możliwość zawieszenia świadczenia usług bez wezwania do uiszczenia zaległości, obowiązek uiszczenia odsetek za opóźnienie a także obowiązek uiszczenia J 19 opłaty za ponowne przywrócenie świadczenia usług. Powyższe regulacje zastrzegają dla Meida4 sp. z o.o. nieuzasadnione korzyści w postaci skumulowanych: kary umownej nazwanej opłatą za przywrócenie świadczenia usług oraz odsetek za opóźnienie (które łącznie mogą przewyższać ewentualne należne przedsiębiorcy odszkodowanie). Wskazać ponownie należy, iż powyższe konsekwencje opóźnienia czy też zwłoki w uiszczeniu opłaty abonamentowej, wbrew treści art. 491§ 1 k.c. nie są obwarowane koniecznością uprzedniego wezwania konsumenta do uiszczenia zaległych należności. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż skutek stosowania omawianych postanowień jest tożsamy ze skutkiem stosowania klauzul wpisanych do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone pod nr. 674, 823, 599 i 533. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów. W wyroku z dnia 31 stycznia 2005 roku (XVII AmC 59/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 406 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „W przypadku niedostarczenia przez dostawcę sygnału do przyłącza o którym mowa w pkt 1, przez okres dłuższy niż 3 dni, biorcy sygnału przysługiwać będzie prawo do proporcjonalnego zmniejszenia opłaty abonamentowej.” W powyższym orzeczeniu Sąd uznał za uzasadnioną argumentację Prezesa Urzędu przedstawioną w pozwie, zgodnie z którą umowa o świadczenie usług internetowych jest umową wzajemną, w której każda ze stron jest zobowiązana do świadczenia wobec drugiej strony stanowiącego odpowiednik, tego co sama otrzymuje. Powyższe postanowienie prowadzi do zachwiania ekwiwalentności świadczeń stron umowy. Rozwiązanie, które przewiduje brak rekompensaty w przypadku braku dostarczania sygnału przez czas krótszy niż 3 dni, narusza interesy konsumentów, gdyż prowadzi do niedozwolonego ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, a tym wypełnia dyspozycję art. 385 3 pkt 2 k.c. i stanowi niedozwolone postanowienie umowne. Treść Tytułu B. „Terminy, sposób i miejsce dokonywania opłat oraz warunki serwisowania sieci” punkt 12 wzorca umownego p.n. „ UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet ”, punktu 13 wzorców umownych pn. „Cennik dostępu kablowego” oraz „Cennik dostępu WiFi” oraz § 22 ust. 3 wzorców umownych p.n. „Regulamin sieci kablowej” oraz „Regulamin sieci WiFi” stosowanych przez Media4 sp. z o.o. w sposób tożsamy, jak powyżej przytoczona klauzula abuzywna, wyłączają odpowiedzialność przedsiębiorcy za niewykonanie umowy, jeżeli przerwa w spełnianiu przez niego świadczenia będzie trwała krócej niż 36 lub też 48 godzin w okresie rozliczeniowym. Prowadzi to także do zachwiania ekwiwalentności świadczeń spełnianych przez konsumenta i przedsiębiorcy zapewniającego dostęp do sieci Internet. Przedsiębiorca uzyskuje prawo do pobierania zapłaty za świadczenie, którego nie spełnia a tym samym otrzymuje nienależne świadczenie. Uznać należy, iż taka sytuacja jest wynikiem wykorzystania przez przedsiębiorcę posiadanej przewagi kontraktowej dla zapewnienia sobie nienależnych korzyści. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż skutek stosowania omawianych postanowień jest tożsamy ze skutkiem stosowania klauzuli wpisanej do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone pod nr. 406. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów. W wyroku z dnia 21 listopada 2006 roku Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 1030 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Operator zastrzega sobie J 20 również prawo do zablokowania użytkownikowi dostępu do sieci Internet na łączny okres miesięcznie nie większy niż 48 godzin, w celu dokonania niezbędnej konserwacji i kontroli swojego sprzętu ”. W powyższym orzeczeniu Sąd uznał za uzasadnioną argumentację Prezesa Urzędu przedstawioną w pozwie, zgodnie z którą usługa dostępu do internetu polega na nieprzerwanym zapewnieniu konsumentowi dostępu do sieci www w zamian za określoną opłatę abonamentową. W sytuacji, gdy przerwa w świadczeniu usługi jest powodowana przyczynami technicznymi zachodzi po stronie przedsiębiorcy niemożliwość świadczenia spowodowana okolicznościami, za które może nie ponosić on odpowiedzialności. W takiej sytuacji winien znaleźć zastosowanie przepis art. 495§ 2 k.c. stanowiący, iż jeżeli świadczenie jednej ze stron stało się niemożliwe tylko częściowo, strona ta traci prawo do odpowiedniej części świadczenia wzajemnego. Powyżej zacytowane postanowienie ustanawia po stronie przedsiębiorcy uprawnienie do zarządzania przerw w świadczeniu usługi dostępu do internetu jednocześnie nie przewidując w takim wypadku odpowiedniego zmniejszenia świadczenia po stronie konsumentów. Prowadzi to z jednej strony do uiszczenia przez konsumenta opłaty za świadczenie, którego nie uzyskał, z drugiej zaś do bezpodstawnego wzbogacenia przedsiębiorcy. Takie postanowienie jest niedozwolonym postanowieniem umownym, o którym mowa w art. 385 3 pkt 22 k.c. Treść Tytułu B. „Terminy, sposób i miejsce dokonywania opłat oraz warunki serwisowania sieci” punktu 13 wzorca umownego p.n. „ UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet”, punktu 16 wzorców umownych pn. „Cennik dostępu kablowego” oraz „Cennik dostępu WiFi” i § 22 ust. 6 wzorców umownych p.n. „Regulamin sieci kablowej” oraz „Regulamin sieci WiFi” stosowanych przez Media4 sp. z o.o. również, jak powyżej zacytowana klauzula abuzywna zastrzegają dla przedsiębiorcy uprawnienie do przerwania dostarczania sygnału internetowego bądź telewizyjnego do konsumentów celem przeprowadzenia prac serwisowych. Jednocześnie, ani w omawianym postanowieniu, ani też w innych zapisach stosowanych przez Media4 sp. z o.o. wzorców umownych nie ma regulacji, która w takiej sytuacji przewidywałaby zmniejszenie świadczenia po stronie konsumentów. Tym samym skutek stosowania omawianych postanowień jest zatem tożsamy ze skutkiem klauzuli wpisanej do rejestru pod nr. 1030, gdyż przewiduje po stronie konsumentów obowiązek wykonania zobowiązania pomimo niewykonania zobowiązania przez dostawcę usług telekomunikacyjnych, co prowadzi do uzyskania przez przedsiębiorcę nienależnego mu świadczenia. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów. W wyroku z dnia 12 marca 2007 roku (sygn. akt XVII AmC 1/07) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 1163 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: ” Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek zakłócenia działalności sieci, wynikające z działania siły wyższej, lub pracy nadajników w pobliżu sieci Usługodawcy oraz awarie łącz Innych Operatorów ”. Nadto wyrokiem z dnia 17 października 2005 roku (XVII AmC 75/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 601 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Abonent nie może wnosić żadnych roszczeń w stosunku do Operatora w związku z brakiem możliwości dostępu do sieci Internet z powodu trudności technicznych lub braku możliwości technicznych wykonania usługi w umownym terminie.” W powyższych orzeczeniach Sąd uznał za uzasadnioną argumentację Prezesa Urzędu przedstawioną w pozwach, zgodnie z którą do umów o świadczenie dostępu do internetu stosuje się ogólne przepisy dotyczące odpowiedzialności za szkodę, w tym art. 415 i n. k.c. oraz art. 471 i n. k.c.. J 21 Przedmiotowe postanowienia wzorców umownych w sposób niedozwolony, to jest zbyt szeroko i nieprecyzyjnie określają przesłanki wyłączenia odpowiedzialności za ewentualne szkody poniesione przez abonenta na skutek korzystania z usług operatora, i jako takie są niedozwolonymi postanowieniami umownymi opisanymi w art. 385 3 pkt 2 k.c. Treść punktu 15 wzorców umownych pn. „Cennik dostępu kablowego” oraz „Cennik dostępu WiFi” i § 22 ust. 5 wzorców umownych p.n. „Regulamin sieci kablowej” oraz „Regulamin sieci WiFi” stosowanych przez Media4 sp. z o.o. w podobny sposób kształtuje odpowiedzialność przedsiębiorcy wobec konsumenta z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Wskazać przede wszystkim należy, iż przedsiębiorca w omawianych postanowieniach wzorców umownych wyłącza już z góry swoją odpowiedzialność za wszelkie szkody wynikłe z niewykonania lub nienależytego wypełniania swoich zobowiązań wynikających z umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Podnieść trzeba, że każde ewentualne roszczenie abonenta o naprawienie wyrządzonej szkody powinno podlegać indywidualnej ocenie, z uwzględnieniem wszystkich występujących w sprawie okoliczności, w tym także przesłanek wyłączających odpowiedzialność operatora. Tymczasem przedsiębiorca w analizowanych postanowieniach wyłączył z góry – tj. przed zaistnieniem ewentualnych szkód – swoją odpowiedzialność za szkody wyrządzone w trakcie korzystania ze świadczonej usługi. Podkreślić również należy, iż katalog zdarzeń wyłączających odpowiedzialność operatora został określony w sposób nieprecyzyjny, zbyt szeroki. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż skutek stosowania omawianych postanowień Regulaminu stosowanego przez Media4 sp. z o.o. jest identyczny jak skutek stosowania klauzul wpisanych do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone pod nr.1163 i 601. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów. Mając powyższe na względzie, Prezes Urzędu uznał, iż kwestionowane a wskazane powyżej zapisy umowne mieszczą się w hipotezach wymienionych klauzul wpisanych do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone: - treść § 5 zd. 2 wzorca umownego p.n. „ UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet ” : w klauzulach z poz. 398 i 400; - treść § 7 wzorca umownego p.n. „ UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet ” : w klauzuli z poz. 409; - treść Tytułu B. „Terminy, sposób i miejsce dokonywania opłat oraz warunki serwisowania sieci” punktu 8 wzorca umownego p.n. „ UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet ”, punktu 9 wzorców umownych pn. „Cennik dostępu kablowego” i „Cennik dostępu WiFi”, oraz § 14 ust. 9, §17 ust. 2 pkt b i §18 wzorców umownych p.n. „Regulamin sieci kablowej” i „Regulamin sieci WiFi” w klauzulach z poz. 674, 823, 599 i 533. - treść Tytułu B. „Terminy, sposób i miejsce dokonywania opłat oraz warunki serwisowania sieci” punktu 12 wzorca umownego p.n. „ UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet ”, punktu 13 wzorców umownych pn. „Cennik dostępu kablowego” i „Cennik dostępu WiFi” oraz § 22 ust. 3 wzorców umownych p.n. „Regulamin sieci kablowej” i „Regulamin sieci WiFi”: w klauzuli z poz. 406, - treść Tytułu B. „Terminy, sposób i miejsce dokonywania opłat oraz warunki serwisowania sieci” punktu 13 wzorca umownego p.n. „ UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet”, punktu 16 wzorców umownych pn. „Cennik dostępu kablowego” i „Cennik dostępu WiFi” oraz § 22 ust. 6 wzorców umownych p.n. „Regulamin sieci kablowej” i „Regulamin sieci WiFi”: w klauzuli z poz. 1030, J 22 - treść punktu 15 wzorców umownych pn. „Cennik dostępu kablowego” i „Cennik dostępu WiFi” oraz § 22 ust. 5 wzorców umownych p.n. „Regulamin sieci kablowej” i „Regulamin sieci WiFi”: w klauzulach z poz. 1163 i 601 Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ramach niniejszego postępowania, na jego początku postawiono nadto przedsiębiorcy zarzut stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Zarzut ten dotyczył zarówno braku zamieszczania w umowach z konsumentami informacji na temat wysokości kar umownych, trybu postępowania reklamacyjnego, możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego oraz braku zamieszczenia w regulaminie świadczenia usług informacji na temat zasad wypłaty kar umownych, rzetelnej informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, co naruszało obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 6, 7 i 8 oraz art. 60 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku. W tym miejscu wskazać należy, iż w dniu 6 lipca 2009 roku weszła w życie ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 85, poz. 716). Artykuł 1 ww. ustawy zmienił treść ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne między innymi również nadając nowe brzmienie art. 56, 59, 60 oraz wprowadzając nowy art. – 60a. Do najważniejszych zmian (biorąc pod uwagę rodzaj postawionych przedsiębiorcom zarzutów) wprowadzonych dokonaną nowelizacją zaliczyć należy nowe, szersze określenie obligatoryjnej treści wzorca umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Podkreślić przy tym należy, iż niektóre obowiązki informacyjne pozostały w istocie niezmienione, jednakże nadano im nowe brzmienie oraz inną numerację. Do takich zaliczyć należy między innymi obowiązek: • zamieszczania w umowach z konsumentami informacji na temat możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego- objęty aktualnie normą przepisu art. 56 ust. 3 pkt 15 ustawy Prawo telekomunikacyjne wskazującego na obowiązek zamieszczenia w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych informacji o polubownych sposobach rozwiązania sporów; • zamieszczania w umowach z konsumentami informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego - objęty aktualnie normą przepisu art. 56 ust. 6 pkt 14 Prawo telekomunikacyjne wskazującego na obowiązek zamieszczenia w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych informacji o zasadach, trybie i terminach składania oraz rozpatrywania reklamacji • zamieszczania w umowach z konsumentami informacji na temat wysokości kar umownych - objęty aktualnie normą przepisu art. 56 ust. 6 pkt 13 Prawo telekomunikacyjne wskazującego na obowiązek zamieszczenia w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych informacji o wysokości odszkodowania oraz zasadach i terminach jego wypłaty. Podnieść również należy, iż nowelizacja ustawy Prawo telekomunikacyjne zdjęła z dostawców publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych obowiązek tworzenia regulaminu świadczenia tych usług. Zgodnie ze zmienionym art. 56 ust. 5 i art. 59 ust. 1 ustawy, niektóre dane mogą lecz nie muszą zostać zamieszczone przez operatora w regulaminie. Z analizy ww. J 23 przepisów wynika, iż Prawo telekomunikacyjne w art. 56 ust. 3 przewiduje zarówno obligatoryjną treść umowy o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych (określoną w pkt 1-8) jak i jej treść fakultatywną (określoną w pkt 9-16), która na mocy wyraźnego odesłania może zostać zamieszczona w regulaminie. Podnieść także jednocześnie należy, iż w treści obecnie obowiązującej ustawy Prawo telekomunikacyjne brak jest innego przepisu, który wskazywałby na obowiązek zamieszczenia w regulaminie świadczenia usług innych danych oprócz wymienionych w art. 56 ust. 3 pkt 9-16 ustawy. Wobec powyższego przyjąć należy, iż jeśli przedsiębiorca uzna za właściwe zamieścić wszystkie informacje z art. 56 ust. 3 w treści umowy zawieranej z konsumentem, nie będzie on zobligowany do stworzenia regulaminu świadczenia usług, a jeśli go stworzy, to treść regulaminu winna być zgodna z obowiązującym prawem. Stwierdzić przy tym jednak jednocześnie należy, iż w takiej sytuacji Prawo telekomunikacyjne nie nakłada na przedsiębiorcę obowiązku zamieszczenia w regulaminie określonych danych, w szczególności nie kreuje określonych obowiązków informacyjnych wobec konsumentów. Jak już powyżej wskazano, zgodnie z treścią przepisu art. 24 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Jednocześnie według art. 24 ust. 2 pkt 2 przedmiotowej ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy a w szczególności naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Aby doszło do naruszenia ww. przepisów prawa muszą kumulatywnie zostać spełnione dwie przesłanki: - określone działanie przedsiębiorcy musi nosić znamiona bezprawności oraz - działanie to musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Zamieszczenie we wzorcu umownym postanowień sprzecznych z przepisami ustaw, jak i zaniechanie zamieszczenia w stosowanych wzorach umów prawem nakazanych informacji może zatem stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Wskazać należy, iż przepisy art. 56 i 60 ustawy Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku jak i przepis art. 56 ust. 3 w brzmieniu obowiązującym po tej dacie ustanawiają minimalne wymagania dotyczące treści stosunku prawnego, który łączy dostawcę usług telekomunikacyjnych z odbiorcą końcowym. Brak rozstrzygnięć w kwestiach w nim wymienionych stanowi naruszenie ustawy i odbywa się z naruszeniem praw konsumentów. Przepis art. 56 ust. 3 pkt 6, 7 i 8 Prawa telekomunikacyjnego w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca oraz art. 56 ust. 3 pkt 13, 14 i 15 w brzmieniu obowiązującym obecnie nakładają na przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w istocie tożsame obowiązki sprowadzające się do konieczności zawarcia w umowie o świadczenie tychże usług informacji odnoszących się do zasad, trybu i terminów składania i rozpatrywania reklamacji, polubownych sposobów rozwiązywania sporów oraz wysokości odszkodowania przysługującego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez przedsiębiorcę. Jednocześnie przepis art. 60 pkt 3 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym przez dokonaną nowelizacją przewidywał obowiązek zawarcia w regulaminie informacji określających zasady wypłat kar umownych. Nałożenie na przedsiębiorców obowiązku podawania w treści umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych ww. informacji służyło oraz służy zapewnieniu konsumentom źródła wiedzy na temat przysługujących im uprawnień oraz spoczywających na nich obowiązków, które powinni dopełnić, aby złożyć prawnie skuteczną reklamację, a także odpowiadających im w tym zakresie obowiązków i praw J 24 dostawców usług. Nadto służy także możliwości określenia przez konsumentów wysokości przysługujących im względem przedsiębiorców roszczeń oraz prawa do dochodzenia tak określonych żądań w postępowaniu mediacyjnym lub w postępowaniu przed sądem polubownym. Obowiązek zawarcia w regulaminie świadczenia usług informacji dotyczących zasad wypłaty kar umownych miał zaś na celu dostarczenie konsumentom wiedzy na temat praktycznej realizacji ich uzasadnionych roszczeń podnoszonych wobec operatora. Zaniechanie przez Media4 sp. z o.o. umieszczenia w stosowanych wzorcach umownych przedmiotowych informacji pozbawiło konsumentów wiedzy koniecznej do ich prawidłowego, świadomego i czynnego uczestnictwa w rynku. Konsumenci którym nie udzielono podstawowych wiadomości dotyczących trybu dochodzenia przysługujących im roszczeń, najprawdopodobniej nie skorzystają z przewidzianych prawem instrumentów, w szczególności jeśli według treści zawartych z nimi umów musieliby oni ich dochodzić w sformalizowanym i kosztownym postępowaniu sądowym. Jednocześnie podnieść należy, że sytuacji tej nie zmienia zamieszczenie informacji o trybie reklamacyjnym w stosowanym przez Media4 sp. z o.o. Regulaminach, co przed datą 6 lipca 2009 roku nakazywał przepis art. 60 pkt 6 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Wskazać bowiem należy, iż na podstawie art. 106 ust. 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne wydane zostało Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U Nr 226 poz. 2291), które w sposób kompleksowy określa zarówno warunki, jakim powinna odpowiadać reklamacja, jak i sam tryb postępowania reklamacyjnego zapisy zawarte w Regulaminach stosowanych przez Media4 sp. z o.o. nie tylko nie zawierają wszystkich uregulowań ww. Rozporządzenia ale także są z tymi uregulowaniami sprzeczne. W szczególności, § 22 ust. 2 Regulaminów przewiduje możliwość składania reklamacji jedynie w Biurze Obsługi Klienta, gdy § 4 Rozporządzenia przewiduje w tym względzie możliwość złożenia takiej reklamacji w każdej jednostce obsługującej użytkowników danego dostawcy usługa, a § 5 ust. 1 wymienia dopuszczalne formy jej składania, o czym zarówno omawiany jak inne postanowienia Regulaminów nie wspominają. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż zawarta w Regulaminie informacja dotycząca trybu reklamacyjnego była informacją nierzetelną po myśli art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zbiorowy interes konsumentów W myśl art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie (...) stosowanie postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone oraz naruszenie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Mówiąc o „zbiorowym interesie konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie (...) nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów, wszystkich konsumentów będących klientami Media4 sp. z o.o., jak i J 25 potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nią umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Tak więc, w rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie Media4 sp. z o.o. nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy. Reasumując, wykazano powyżej, iż kwestionowane zapisy Umowy, Cenników jak i Regulaminów są tożsame z klauzulami wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, nadto, iż Media4 sp. z o.o. poprzez brak zamieszczania w umowach oraz regulaminach stosownych informacji uchybił obowiązkowi udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Uzasadnienie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I-szym sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie (...)„ Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art.24. W toku postępowania Media4 sp. z o.o. zobowiązała się do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom poprzez: uchylenie lub zmianę postanowień umów, naruszających przepisy art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...) oraz wprowadzenie do treści stosowanych wzorców umownych wymaganych ustawą Prawo telekomunikacyjne informacji a także przedstawiła projekty tych zmian. Ich analiza, dokonana przez Prezesa Urzędu, prowadzi jednak do wniosku, iż nadal, pomimo wprowadzonych zmian, wzorce umowy nie zawierają informacji na temat wysokości odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, informacji o polubownych sposobach załatwienia sporów oraz informacji o zasadach, trybie i terminach składania i rozpatrywania reklamacji, co narusza obowiązek wynikający z art. 56 ust. pkt 13, 14, 15 ustawy Prawo telekomunikacyjne i stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów opisaną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazać bowiem należy, iż przedsiębiorca nie wprowadził do przedłożonych w toku postępowania wzorców umownych p.n. „Umowa kablowa” oraz „Umowa WiFi” żadnych informacji określających wysokość odszkodowania przysługującą konsumentowi z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy oraz żadnych informacji określających tryb reklamacyjny. Takie informacje, po myśli art. 56 ust. 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne winny być zamieszczone w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Podkreślić również należy, iż inne postanowienia ww. wzorców umowy nie przewidują zamieszczenia tych informacji w regulaminie świadczeń telekomunikacyjnych. Ponadto nie czyni zadośćuczynienia obowiązkowi zamieszczenia w treści umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych informacji na temat polubownych sposobów rozwiązywania sporów zamieszczenie jedynie we wzorcu umowy p.n. „Umowa WiFi” postanowienia §7 ust. 2 o treści: „W przypadku sporu na tle wykonywania przez Strony postanowień niniejszej umowy, gdy mediacja między stronami nie przyniesie spodziewanego rezultatu, Sądem właściwym dla rozstrzygnięcia sporu będzie Sąd właściwy dla miejsca zamieszkania pozwanego.” Zapis ten nie J 26 informuje bowiem o sposobach mediacyjnego rozwiązania sporu przed Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej (art. 109 i 110 ustawy Prawo telekomunikacyjne). Zmiany we wzorcach umownych zaproponowane przez Media4 sp. z o.o. nie sankcjonują zdaniem Prezesa Urzędu również naruszeń polegających na zamieszczeniu we wzoru umowy o nazwie „UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet” zapisów § 5 zd. 2 oraz § 7. Wskazać bowiem należy przede wszystkim, iż wprowadzają one wzajemnie ze sobą sprzeczne regulacje dotyczące trybu dokonywania zmian w umowach z konsumentami oraz właściwości Sądu dla rozstrzygnięcia ewentualnych sporów. Podkreślić przy tym należy, iż postanowienia zawarte we wzorcu umowy p.n. „Umowa kablowa” nie zmieniły swego brzmienia w porównaniu z treścią zakwestionowanych postanowień wzorca umowy o nazwie „UMOWA nr:WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet”. Tym samym nie sposób jest uznać, iż przedstawione przez przedsiębiorcę zmiany zapewniają zaniechanie stosowania stwierdzonych niniejszą decyzją naruszeń w przyszłości, co równoznaczne jest z niemożnością rozstrzygnięcia sprawy w omawianym zakresie w oparciu o przepis art. 28 ustawy o ochronie(…). Podobnie, nie można uznać aby zasadnym było wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o treść art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie stosowania przez Media4 sp.z o.o. praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów a polegających na zamieszczeniu we wzorcach umownych p.n. „Cennik dostępu kablowego” oraz „Cennik dostępu WiFi” postanowień punktów 13, 15 i 16. Co prawda, zgodnie z przedłożonymi w toku postępowania zmienionymi wzorcami umownymi ww. postanowienia przyjęły nowe brzmienie zapewniające konsumentom odszkodowanie za wszelkie zawinione przez operatora przerwy niezależnie od długości ich trwania, to jednak jego uzyskanie uzależnione jest jednocześnie od niezgodnego z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej trybu zgłoszenia stosownego roszczenia. Zgodnie ze zmienionym punktem 14 wzorców p.n. „Cennik dostępu kablowego” oraz „Cennik dostępu WiFi” abonent ma prawo do zniżki wyłącznie, jeżeli dokonał zgłoszenia przerwy w świadczeniu usługi w terminie 7 dni od jej stwierdzenia, fakt istnienia przerwy został potwierdzony przez odpowiednie służby Operatora i zostało to przez niego udokumentowane wysłaniem do abonenta zawiadomienia w formie elektronicznego komunikatu. Tymczasem, po myśli § 6 ust. 1 przedmiotowego Rozporządzenia reklamacja może być złożona w terminie 12 miesięcy od ostatniego dnia okresu rozliczeniowego, w którym zakończyła się przerwa w świadczeniu usługi telekomunikacyjnej, lub od dnia, w którym usługa została nienależycie wykonana. Tym samym pomimo dokonanych poprawek, nie można uznać aby zakres zaproponowanych przez Media4 sp. z o.o. zmian był tego rodzaju, iż zapewnia zapobieżenie stwierdzonym niniejsza decyzją naruszeniom. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w punkcie I-szym sentencji decyzji. Uzasadnienie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II-gim sentencji niniejszej decyzji. Wskazać również należy, iż nie było możliwym rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w oparciu o art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie zarzutu stosowania przez Media4 sp. z o.o. praktyki naruszającej zbiorowy interes konsumentów polegającej na J 27 naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych informacji na temat zasad wypłaty kar umownych oraz zamieszczenia nierzetelnej informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, co naruszało obowiązek wynikający z art. 60 pkt 6 i 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu sprzed 6 lipca 2009 roku. W przedstawionych w toku postępowania administracyjnego wzorcach umownych p.n. „Regulamin sieci kablowej” oraz „Regulamin sieci WiFi” brak jest bowiem jakichkolwiek informacji dotyczących zasad wypłacania odszkodowania na rzecz konsumentów z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy prze przedsiębiorcę. W szczególności, nie wynika z nich czy uwzględnione roszczenia miałyby zostać wypłacone przez operatora, a jeśli tak, to w jakim terminie, lub też czy ich uwzględnienie następowałoby na skutek automatycznego pomniejszenia należności operatora z tytułu opłaty abonamentowej za następne okresy rozliczeniowe. Uznać również należy, iż nie czyni zadośćuczynienia obowiązkowi zamieszczenia w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego zamieszczenie przez Media4 sp. z o.o. w stosowanych wzorcach umownych zapisu §22 ust. 2 o treści: „Awarię należy zgłaszać pisemnie, drogą elektroniczną, telefonicznie lub ustnie do protokołu sporządzonego przez BOK Operatora. Zgłoszona reklamacja będzie rozpatrywana w trybie §5-8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 01-10-2004 w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków jakim powinna odpowiadać reklamacja usług telekomunikacyjnej (Dz.U. nr 226 poz 2291).” Zdaniem Prezesa Urzędu zamieszczenie regulacji pomijającej postanowienia przedmiotowego Rozporządzenia i jedynie odsyłającej konsumenta do jego zapisów nie spełnia warunku rzetelnej informacji. W istocie bowiem konsument, wbrew intencjom ustawodawcy, pozbawiony jest bezpośredniej informacji o przysługujących mu prawach i spoczywających nań obowiązkach w momencie podejmowania decyzji co do zawarcia określonej treści umowy. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu wziął jednak pod uwagę fakt, iż ww. zarzut stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez brak zamieszczenia w regulaminie świadczenia usług informacji na temat zasad wypłaty kar umownych, oraz zamieszczenia w nim nierzetelnej informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, to jest naruszenia przepisów art. 60 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku jest w obowiązującym stanie prawnym już nieaktualny. Jak wskazywano już powyżej nowelizacja ustawy Prawo telekomunikacyjne zdjęła z dostawców publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych obowiązek tworzenia regulaminu świadczenia tych usług, uznać należy, iż bezpodstawnym byłoby zarzucanie Media4 sp. z o.o. stosowania opisanej powyżej praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów po dniu 6 lipca 2009 roku. Wskazać jednak należy, iż dokonana nowelizacja nie wpływa na fakt możliwości uznania, iż Spółka stosowała tę praktykę przed datą 6 lipca 2009 roku, a jedynie na konieczność uznania, iż z tym dniem zaniechała jej stosowania. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w punkcie II-gim sentencji decyzji. Uzasadnienie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie III-cim sentencji niniejszej decyzji. J 28 Zgodnie z art. 28 ustawy o ochronie (…) , jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu – że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 tej ustaw, a przedsiębiorca, któremu zarzucane jest naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie w zakresie opisanym w punkcie III sentencji niniejszej decyzji. Analizując projekty zmian we wskazanym zakresie Prezes Urzędu uznał, iż zmienione wzorce umowne nie zawierają już zapisów mogących godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Uchylając zakwestionowane postanowienia a także sporządzając w ich miejsce nowe (patrz pkt 4 ustalonego stanu faktycznego), Media4 sp. z o.o. uwzględniła obowiązujące przepisy prawa, w szczególności art. 385 i nast. k.c. Zdaniem Prezesa Urzędu tak opracowane zapisy wzorców umownych mogą zostać wprowadzone do obrotu konsumenckiego w miejsce dotychczas obowiązujących (patrz pkt III sentencji decyzji). Należy jednak wskazać, iż przez zastąpienie kwestionowanych postanowień nowymi, zaakceptowanymi przez Prezesa Urzędu, rozumie się nie tylko stosowanie ich przy nowo podpisywanych umowach, ale i także ich zmianę w aktualnie obowiązujących umowach, co oznacza konieczność aneksowania wszystkich umów istniejących w obrocie bądź przynajmniej podjęcia przez przedsiębiorcę udokumentowanych działań zmierzających do zmiany wcześniej zawartych umów, polegających na przedstawieniu wszystkim kontrahentom aneksów zawierających nowe regulacje. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w punkcie III-cim sentencji decyzji. Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie (…) Prezes Urzędu nakłada na Media4 sp. z o.o. obowiązek złożenia w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w punkcie IV-tym sentencji. Kara pieniężna Zgodnie z art.106 ust.1 pkt.4 ustawy o ochronie (…), Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 . Z treści przepisu wynika, iż ww. kara ma charakter fakultatywny. W związku z tym Prezes Urzędu w ramach uznania administracyjnego decyduje czy zasadne jest w danej sprawie nałożenie kary. Ustawa nie zawiera katalogu przesłanek, od których uzależniona jest decyzja o nałożeniu kary. W art. 111 ustawy o ochronie (…) jedynie wskazano, iż ustalając wysokość kary Prezes Urzędu winien wziąć pod uwagę okres, stopień oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. W rozpatrywanej sprawie, w punkcie I i II sentencji decyzji stwierdzono, że Media4 sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu naruszyła zakaz, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie (…). Zakaz ten ma charakter bezwzględny, zatem nie istnieją przesłanki natury prawnej, które umożliwiały zalegalizowanie tych praktyk. Spełniona jest zatem J 29 podstawowa przesłanka warunkująca nałożenie kary pieniężnej. Prezes Urzędu uznał więc za uzasadnione w niniejszej sprawie, wobec uznania, iż Media4 sp. z o.o. stosowała praktyki opisane w punkcie I.1-4 oraz II. 1-2 sentencji decyzji nałożenie na nią kar pieniężnych za każdą z zarzuconych praktyk. Wskazać należy, iż fakt nałożenia kary podkreślać ma naganność zachowania podmiotu, który dopuścił się stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a tym samym naruszył ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów. Kara pieniężna nakładana przez Prezesa Urzędu pełni funkcję represyjną, prewencyjną oraz edukacyjną. Funkcja represyjna ma stanowić dolegliwość dla przedsiębiorcy łamiącego prawo oraz ma na celu przymuszenie go do powstrzymania się od podobnych działań. Funkcja prewencyjna oraz edukacyjna mają na celu powstrzymanie przedsiębiorcy stosującego praktykę oraz innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Z uwagi na różnorodność stosowanych przez przedsiębiorcę praktyk oraz stwierdzenie wobec niektórych z nich zaniechanie ich stosowania, konieczne stało się wymierzenie trzech kar pieniężnych. Ad. II. 1 Pierwsza z kar pieniężnych określonych w niniejszej decyzji wymierzona została za stosowanie praktyki polegającej na zamieszczeniu przez ww. przedsiębiorcę we wzorcach umownych p.n. „ UMOWA n: WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sicei Internet ” oraz „Cennik dostępu kablowego” i „Cennik dostępu WiFi” postanowień umownych wpisanych na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Podkreślić należy, iż wszystkie wskazane powyżej wzorce umowne kształtują wspólnie jeden stosunek prawny umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych pomiędzy przedsiębiorcą – Media4 sp. z o.o. a potencjalnym konsumentem. Ustalenie kary za przedmiotową praktykę miało charakter wieloetapowy, co spowodowane było zaistnieniem w postępowaniu licznych okoliczności mających wpływ na jej wysokość. Ustalając wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonej praktyki i na tej podstawie ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych ustaleń wysokości kary, a następnie – w oparciu o zaistniałe w sprawie okoliczności mające wpływ na wysokość kary – dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. Podstawą obliczenia wysokości kary jest przychód przedsiębiorcy osiągnięty w roku poprzedzającym rok nałożenia kary tj. kwota (…) zł (dane według zeznania o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych – k.). Przede wszystkim wzięto pod uwagę fakt, iż naruszenie przez Spółkę zbiorowych interesów konsumentów polegało na stosowaniu niedozwolonych postanowień umownych tożsamych z tymi wpisanymi do rejestru postanowień umownych prowadzonego przez Prezesa Urzędu. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której konsument zainteresowany ofertą przedsiębiorcy udaje się do biura z zamiarem podpisania umowy i skorzystania z usługi dostępu do sieci internet oferowanej przez przedsiębiorcę, zatem wyraża zamiar zawarcia kontraktu. Z kolei działanie przedsiębiorcy to stosowanie praktyki polegającej J 30 na takim opracowaniu wzorców Umowy oraz Cenników, które zawierają w swojej treści zapisy sprzeczne z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Konsument podejmując decyzję o zawarciu umowy w oparciu o narzucone mu przez przedsiębiorcę wzorce zawierające bezprawne zapisy nie ma możliwości rzeczywistego wpływu na istnienie i treść zawartych w nim postanowień. Strona zawierająca umowę według narzuconego wzorca jest nim związana z chwilą zawarcia umowy. Na przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą, jako na profesjonaliście ciąży obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi normami prawa. W niniejszej decyzji, w jej punkcie I.1, I.2 i I.3 zakwestionowano 8 postanowień zamieszczonych we wzorcach umownych o nazwie „ UMOWA n: WR/ (kod abonenta) o świadczenie usługi dostępu do sieci Internet ” oraz „Cennik dostępu kablowego” i „Cennik dostępu WiFi” przy czym podkreślić należy, iż przedmiotowe postanowienia zawarte w Cennikach są tożsame treściowo. Można zatem stwierdzić, iż w rzeczywistości doszło do zakwestionowania 5 postanowień regulujących odrębne prawa i obowiązki stron umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Każde z nich w istotny sposób wpływało na sytuację prawną konsumentów w sposób niedozwolony ograniczając odpowiedzialność przedsiębiorcy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, wprowadzając sprzeczny z prawem sposób wprowadzania zmian do treści zawartego stosunku prawnego czy też wyznaczając sprzeczną z przepisami kodeksu cywilnego właściwość sądu dla rozstrzygania ewentualnych sporów. Prezes Urzędu zważył, że w wyniku powyższego zachowania sytuacja konsumentów została osłabiona, jednakże wpływ, jaki na uprawnienia konsumentów miały poszczególne postanowienia należało przeanalizować oddzielnie dla każdego zakwestionowanego postanowienia. Dokonane podsumowanie wartości procentowych stwierdzonych naruszeń pozwoliło Prezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż łącznie waga naruszeń w przedmiotowej sprawie kształtuje się na poziomie (…) % przychodu osiągniętego przez Media4 sp. z o.o. w 2008 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość (…) % przychodu osiągniętego przez Spółkę wynosi (po zaokrągleniu do zł.) 10 032 zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę Prezes Urzędu miał na uwadze całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego jednak nie dopatrzył się w niniejszej sprawie okoliczności, które mogłyby spowodować złagodzenie lub też zaostrzenie kary. Po myśli art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maksymalną karą, jaką mógłby w niniejszej sprawie zastosować Prezes Urzędu byłaby kara na poziomie 10% przychodu uzyskanego przez Media4 sp. z o.o. w 2008 roku, to jest kara w wysokości (…) zł. Kara pieniężna orzeczona w punkcie V.1 sentencji niniejszej Decyzji stanowi (…) % przychodu przedsiębiorcy za rok 2008 r. czyli (…) % kary jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurenci i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegając ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Przyjmując wspomniane ww. wcześniej okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości określonej jak w punkcie V.1 sentencji decyzji. J 31 Ad. II.2 Druga z kar pieniężnych określonych w niniejszej decyzji wymierzona została za stosowanie praktyk polegających na: - niezamieszczeniu przez Media4 sp. z o.o. w umowach z konsumentami informacji na temat wysokości odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, informacji o polubownych sposobach rozwiązania sporów oraz zasad, trybu i terminów składania i rozpatrywania reklamacji, co narusza obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 13, 14 i 15 ustawy Prawo telekomunikacyjne; Podkreślić należy, iż wszystkie wskazane powyżej zakazane praktyki naruszały tożsamą zasadę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, a nadto, iż zniekształcały one jeden stosunek prawny - umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych - pomiędzy przedsiębiorcą Media4 sp. z o.o. a potencjalnym konsumentem. Przede wszystkim wzięto pod uwagę fakt, iż naruszenie przez Media4 sp. z o.o. zbiorowych interesów konsumentów polegało na braku udzielenia konsumentom pełnej i rzetelnej informacji wymaganej odpowiednimi przepisami ustawy Prawo telekomunikacyjne. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której konsument zainteresowany ofertą przedsiębiorcy udaje się do biura z zamiarem podpisania umowy i skorzystania z usługi dostępu do sieci internet oferowanej przez przedsiębiorcę, zatem wyraża zamiar zawarcia kontraktu. Z kolei działanie przedsiębiorcy to stosowanie praktyki polegającej na takim opracowaniu wzorca Umowy, który nie zawiera w swojej treści zapisów nakazanych obowiązującymi regulacjami prawnymi. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów dochodzi więc na etapie zawierania kontraktu. Konsument podejmując decyzję o zawarciu umowy w oparciu o nierzetelny wzorzec umowy, nie mając możliwości rzeczywistego wpływu na istnienie i treść zawartych w nim postanowień, nie otrzymuje wszystkich informacji istotnych dla jego sytuacji prawnej, co może wpłynąć w przyszłości na brak realizacji przysługujących mu uprawnień. W niniejszej sprawie przedsiębiorca zaniechał umieszczenia w stosowanych wzorcach umownych licznych informacji dotyczących przysługujących konsumentom uprawnień i odpowiadających im obowiązków dostawcy usług. I tak, Media4 sp. z o.o. zaniechała umieszczenia w Umowie informacji dotyczących wysokości przysługujących konsumentom odszkodowań za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy a także ich praw i obowiązków w przypadku dochodzenia roszczeń w rybie reklamacyjnym oraz odpowiadających im w tym zakresie obowiązków i praw dostawców usług. Ponadto konsumenci zostali również pozbawieni informacji o innych sposobach rozwiązywania ewentualnych sporów to jest o prawie dochodzenia żądań w postępowaniu mediacyjnym lub w postępowaniu przed sądem polubownym. Konsumenci którym nie udzielono podstawowych wiadomości dotyczących trybu dochodzenia przysługujących im roszczeń, najprawdopodobniej nie skorzystają z przewidzianych prawem instrumentów, w szczególności jeśli według treści zawartych z nimi umów musieliby oni ich dochodzić w sformalizowanym i kosztownym postępowaniu sądowym. Wszystkie powyżej wskazane uchybienia w zakresie zapewnienia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji spowodowały nierównomierne ukształtowanie praw i obowiązków stron umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Podnieść również należy, iż powyżej wskazane zaniechania składające się na praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów opisane w punkcie I.4 sentencji niniejszej decyzji J 32 wzajemnie się wzmacniają i zmierzają do utrudnienia konsumentom egzekwowania swych praw od przedsiębiorcy, to jest pośrednio do ograniczenia jego odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Wszystkie powyżej opisane okoliczności pozwoliły Prezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż łącznie waga naruszeń w przedmiotowej sprawie kształtuje się na poziomie (…) % przychodu osiągniętego przez Media4 sp. z o.o. w 2008 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość (…) % przychodu osiągniętego przez Spółkę wynosi (po zaokrągleniu do zł.) 13 376 zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę Prezes Urzędu miał na uwadze całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego jednak nie dopatrzył się w niniejszej sprawie okoliczności, które mogłyby spowodować złagodzenie lub też zaostrzenie kary. Po myśli art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maksymalną karą, jaką mógłby w niniejszej sprawie zastosować Prezes Urzędu byłaby kara na poziomie 10% przychodu uzyskanego przez Media4 sp. z o.o. w 2008 roku, to jest kara w wysokości (…) zł. Kara pieniężna orzeczona w punkcie V.2 sentencji niniejszej Decyzji stanowi (…) % przychodu przedsiębiorcy za rok 2008 r. czyli (…) % kary jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurenci i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegając ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Przyjmując wspomniane ww. wcześniej okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości określonej jak w punkcie V.2 sentencji decyzji. Ad. II.3. Trzecia z kar pieniężnych określonych w niniejszej decyzji wymierzona została za stosowanie praktyk polegających na: - braku zamieszczenia w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych informacji na temat zasad wypłaty kar umownych, co naruszało obowiązek wynikający z art. 60 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu sprzed 6 lipca 2009 roku; - niezamieszczeniu w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych rzetelnej informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, co naruszało obowiązek wynikający z art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu sprzed 6 lipca 2009 roku. Ustalając wysokość kary za powyższe praktyki Prezes Urzędu wziął przede wszystkim wzięto pod uwagę fakt, iż naruszenie przez Media4 sp. z o.o. zbiorowych interesów konsumentów polegało na braku udzielenia konsumentom pełnej i rzetelnej informacji J 33 wymaganej odpowiednimi przepisami ustawy Prawo telekomunikacyjne. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której konsument zainteresowany ofertą przedsiębiorcy udaje się do biura z zamiarem podpisania umowy i skorzystania z usługi dostępu do sieci internet oferowanej przez przedsiębiorcę, zatem wyraża zamiar zawarcia kontraktu. Z kolei działanie przedsiębiorcy to stosowanie praktyki polegającej na takim opracowaniu wzorca Regulaminu, który nie zawierał w swojej treści zapisów nakazanych obowiązującymi regulacjami prawnymi. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów dochodzi więc na etapie zawierania kontraktu. Konsument podejmując decyzję o zawarciu umowy w oparciu o nierzetelny wzorzec umowy, nie mając możliwości rzeczywistego wpływu na istnienie i treść zawartych w nim postanowień, nie otrzymuje wszystkich informacji istotnych dla jego sytuacji prawnej, co może wpłynąć w przyszłości na brak realizacji przysługujących mu uprawnień. W niniejszej sprawie przedsiębiorca zaniechał umieszczenia w stosowanym wzorcu umownym informacji dotyczących przysługujących konsumentom uprawnień i odpowiadających im obowiązków dostawcy usług. I tak, Media4 sp. z o.o. zaniechała umieszczenia w Regulaminie informacji dotyczących zasad wypłaty kar umownych Naruszenie to polega przede wszystkim na pozbawieniu konsumentów źródła informacji o sposobie realizacji uznanych przez przedsiębiorcę roszczeń. Wskazać należy, iż wagę powyższego naruszenia obniża fakt, iż treść stosowanych przez przedsiębiorcę wzorców umownych nie wpływała na możliwość dochodzenia kar umownych przez konsumentów co do zasady. Naruszenie ekonomicznych interesów konsumentów poprzez zaniechanie zawarcia w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych przez Media4 sp. z o.o. wyraża się zatem w stanie niepewności konsumentów co do sposobu otrzymania należnych im świadczeń, ewentualnie w możliwości opóźniania się przez przedsiębiorcę z ich uiszczeniem. Ponadto Spółka zamieściła w stosowanym Regulaminie nierzetelną informację o spoczywających na konsumentach obowiązkach, które powinni dopełnić, aby złożyć prawnie skuteczną reklamację, a także odpowiadających im w tym zakresie obowiązków i praw dostawców usług. Podkreślić należy, iż na podstawie art. 106 ust. 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne wydane zostało Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U Nr 226 poz. 2291), które w sposób kompleksowy określa zarówno warunki, jakim powinna odpowiadać reklamacja, jak i sam tryb postępowania reklamacyjnego. Zapisy zawarte w Regulaminie stosowanym przez Media4 sp. z o.o. przede wszystkim nie zawierają wszystkich uregulowań ww. Rozporządzenia (w szczególności tych odnoszących się do obowiązków przedsiębiorcy). Ponadto wprowadzają one sprzeczne z §5 i §6 przedmiotowego Rozporządzenia regulacje dotyczące terminu oraz sposobu zgłaszania reklamacji, czyniąc to w sposób pogarszający sytuację konsumentów. Wynikiem powyższego jest zafałszowanie obrazu konsumentów, co do przysługujących im praw a z drugiej strony umożliwienie przedsiębiorcy zwolnienie się z odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania w sytuacji gdy odpowiedzialność taką winien ponosić. Wszystkie powyżej wskazane uchybienia w zakresie zapewnienia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji spowodowały nierównomierne ukształtowanie praw i obowiązków stron umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Podnieść również należy, iż powyżej wskazane zaniechania składające się na praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów opisane w punktach II.1 i II.2 sentencji niniejszej decyzji wzajemnie się wzmacniają i zmierzają do utrudnienia konsumentom egzekwowania swych praw od przedsiębiorcy, to jest pośrednio do ograniczenia jego odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. J 34 Wszystkie powyżej opisane okoliczności pozwoliły Prezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż łącznie waga naruszeń w przedmiotowej sprawie kształtuje się na poziomie (…) % przychodu osiągniętego przez Beatę Półrolniczak w 2008 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość (…) % przychodu osiągniętego przez Spółkę wynosi 8 359,94 zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę Prezes Urzędu miał na uwadze całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego. Za okoliczność łagodzącą Prezes Urzędu przyjął fakt zaniechania stosowania przez przedsiębiorcę zarzucanej mu praktyki z dniem 6 lipca 2009 roku. Uwzględnienie powyższej okoliczności łagodzącej wpłynęło na obniżenie kary pieniężnej o 30 % jej wysokości. Jednocześnie Prezes Urzędu nie dopatrzył się w niniejszej sprawie okoliczności, które mogłyby spowodować zaostrzenie kary. Tym samym uwzględnienie wskazanej powyżej okoliczności łagodzącej wymiar kary pieniężnej spowodowało jej obniżenie o 30 %, to jest o kwotę 2 507,98 zł. - do kwoty (po zaokrągleniu) 5 852 zł. Po myśli art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maksymalną karą, jaką mógłby w niniejszej sprawie zastosować Prezes Urzędu byłaby kara na poziomie 10% przychodu uzyskanego przez Media4 sp. z o.o. w 2008 roku, to jest kara w wysokości (…) zł. Kara pieniężna orzeczona w punkcie V.3 sentencji niniejszej Decyzji stanowi (…)% przychodu przedsiębiorcy za rok 2008 r. czyli (…) % kary jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurenci i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegając ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Przyjmując wspomniane ww. wcześniej okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości określonej jak w punkcie V.3 sentencji decyzji Sumarycznie ujęte kary nałożone na Media4 sp. z o.o. w punkcie V.1-3 sentencji decyzji kształtują się na poziomie 29 260 zł. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w punkcie V-tym sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy o ochronie (…) karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Stosownie do art. 83, w związku z art. 84 ustawy o ochronie (...), w sprawach w niej J 35 nieuregulowanych, do postępowania przed Prezesem Urzędu stosuje się – z wyłączeniem spraw dotyczących dowodów – przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei dyspozycja art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, iż organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania na tej podstawie jest obligatoryjne, co oznacza, iż ustalenie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, iż przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organami administracyjnymi. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III SA 2225/01) bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a w związku z tym nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie postawiony został Media4 sp. z o.o. zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w umowach z konsumentami informacji na temat: • danych określających czas oczekiwania na przyłączenie do sieci lub określających termin rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.). Po przeprowadzeniu, w toku postępowania administracyjnego, dalszej analizy materiału dowodowego w sprawie oraz wyjaśnień udzielonych w jego toku przez przedsiębiorcę, stwierdzić należy, iż brak zamieszczenia w umowach powyższych informacji nie godzi w okolicznościach niniejszej sprawy w zbiorowy interes konsumentów. Jak wskazała Media4 sp. z o.o. świadczenie usług telekomunikacyjnych rozpoczyna się wraz z momentem zawarcia stosownej umowy, kiedy to również abonent jest już podłączony do sieci. Powyższe potwierdza fakt, iż Media4 sp.z. o.o. stosuje w swej działalności wzorzec oświadczenia o nazwie „Protokół odbioru dostępu do Internetu”, zgodnie z którym konsument oświadcza, iż w danym dniu przedsiębiorca wykonał i oddał do użytku usługę dostępu do Internetu na warunkach określonych w umowie. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż brak zamieszczenia w umowach zawieranych z konsumentami ww. informacji nie może być poczytane za stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji konsumentów, gdyż nie godzi w ich interesy, nie powoduje dla nich ujemnych skutków a zatem prowadzenie postępowania w omawianym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w punkcie VI-tym sentencji decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w J 36 związku z art. 479 28 § 2 kp.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. Otrzymuje: Piotr Chmura Biuro Doradztwa Podatkowego Ul. Biskupa Tomasza I 4-6/21 50-221 Wrocław Pełnomocnik Media 4 sp. z o.o. we Wrocławiu