RWR-35/2009

J 1 PREZES URZĘDU OCHRONY Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071) 344 65 87, (071) 34 05 920, fax (071) 34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-11/09/ZK Wrocław, 3 grudnia 2009 r. DECYZJA RWR 35/2009 Na podstawie 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Elżbiecie Herba prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą „Abreh” w Złotoryi - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umarza się jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającej na: 1. zamieszczeniu we wzorcu umownym pn. „Regulamin dostępu do sieci CXT-NET” następujących zapisów: • § 17 ust. 2 „Umowa może być rozwiązana przez Operatora w trybie natychmiastowym w przypadku istotnego naruszenia przez Abonenta postanowień Umowy bądź Regulaminu, przy czym za istotne naruszenia uważa się w szczególności: a) Nieuregulowanie przez Abonenta opłat za usługi w terminie wskazanym na fakturze (…). J 2 • § 18 „Ponowne rozpoczęcie świadczenia usług następuje po uregulowaniu zaległych opłat wraz z ustawowymi odsetkami za okres opóźnienia i wniesieniu opłaty manipulacyjnej według Cennika.” • § 21 ust. 2 „Nieuregulowanie opłat w terminie jest równoznaczne ze złamaniem warunków niniejszego regulaminu i może skutkować natychmiastowym rozwiązaniem umowy.” • § 28 „Operator na wniosek Abonenta jest zobowiązany do wypłacenia bonifikaty w wysokości 1/30 miesięcznego abonamentu za każde przekroczone 24 godziny nieświadczenia usługi.” które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone; 2. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: a) niezamieszczenie w umowach z konsumentami informacji na temat: • terminu oczekiwania na przyłączenie do sieci lub terminu rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); • sposobów uzyskania informacji o aktualnym cenniku usług, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 16 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); • wysokości odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); • zasad, trybu i terminów składania oraz rozpatrywania reklamacji, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 14 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) • polubownych sposobów rozwiązania sporów, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 15 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) b) niezamieszczenie w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych informacji na temat: • zasad wypłaty kar umownych, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 60 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku; c) niezamieszczenie w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych pełnej i rzetelnej informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku, między innymi również poprzez stosowanie we wzorcu umownym p.n. „Regulamin dostępu do sieci CXT-NET” następujących postanowień: - § 29 „Wszelkie reklamacje z tytułu nienależytego wykonania usługi Abonent jest zobowiązany złożyć w formie pisemnej w siedzibie Operatora w terminie 30 dni od pojawienia się problemu.”, które może naruszać przepis § 5.1 oraz § 6.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim J 3 powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U Nr 226 poz. 2291); UZASADNIENIE W związku z działaniami Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zw. dalej także Prezesem Urzędu] związanymi z kontrolą wzorców umownych stosowanych przez przedsiębiorców z obszaru województwa dolnośląskiego i lubuskiego, prowadzących działalność w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych, wrocławska Delegatura Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadziła czynności kontrolne dotyczące działalności Elżbiety Herba prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą „Abreh” przy ul. Hożej 7 w Złotoryi . Prezes Urzędu w toku postępowania wyjaśniającego wstępnie ustalił, iż działalność przedsiębiorcy może odbywać się z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. (dowód: akta sprawy RWR 402-2/08/KK/ZK ) W związku z tym - Postanowieniem nr 74/2009 z dnia 19 marca 2009 r. - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez przedsiębiorcę Elżbietę Herba, praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której stanowi art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) [zw. dalej także ustawą o ochronie (...)] polegającej na umieszczeniu w postanowieniach wzorców umownych pn. „ Regulamin dostępu do sieci CXT-NET ” [zw. dalej także Regulaminem] zapisów § 17 ust. 2, § 18, § 21 ust. 2, § 28, które są zbieżne z wpisanymi do rejestru postanowieniami wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym stanowi art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, Przedmiotowym Postanowieniem nr 74/2009 wszczęto również postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez ww. przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust, 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie(…) to jest naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: niezamieszczanie w umowach z konsumentami informacji na temat danych określających czas oczekiwania na przyłączenie do sieci lub określających termin rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych, sposobów uzyskania informacji o aktualnym cenniku, trybu postępowania reklamacyjnego i możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego oraz niezamieszczanie w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych informacji na temat zasad wypłaty kar umownych, oraz zamieszczanie nierzetelnej informacji na temat trybu reklamacyjnego, co mogło naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 2, 4, 6, 7 i 8 oraz art. 60 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku. (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.). (dowód: karta 1-2 ) Ponadto — zgodnie z punktem 2. Postanowienia nr 74/2009 — Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów materiały (8 kart) uzyskane w trakcie wymienionego wyżej postępowania wyjaśniającego (nr sygn. RWR 402-2/08/KK/ZK). (dowód: karta 1-2) J 4 W trakcie postępowania Elżbieta Herba w piśmie z dnia 5 czerwca 2009 roku oraz już po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy w dniu 10 czerwca 2009 roku odniosła się do zarzutów zawartych w Postanowieniu Nr 74/2009 wskazując, iż dokonała odpowiedniej modyfikacji zakwestionowanych wzorców umownych, przedkładając jednocześnie nowe wzorce umowne. (dowód: karta 16-24, 33-36) I . Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: 1. Uczestnik postępowania: — Elżbieta Herba jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta Złotoryja pod nr 003805 pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe „Abreh” Elżbieta Herba, której przedmiotem jest m.in. radiokomunikacja oraz działalność telekomunikacyjna pozostała. Przy prowadzeniu tejże działalności przedsiębiorca posługuje się wzorcem umownym pod nazwą „Umowa nr xxxx/2007 ” oraz „Regulamin dostępu do sieci CXT-NET”. (dowód: karta: 9) 2. W związku z prowadzoną działalnością w wyżej wymienionym zakresie Elżbieta Herba wprowadziła do obrotu i stosuje wzorzec umowny pn. „UMOWA nr ../CX/2009” który zawiera między innymi następujący zapis określający strony zawieranej umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych: „O świadczenie usług dostępu do sieci CXT-Net zawarta w Złotoryi w dniu 03.06.2009 pomiędzy Computex Telecommunication Zbigniew Krawczyk ul. Trzcinowa 27, 02-446 Warszawa, wpisany do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem 191630, Urząd m. St. Warszawy, Delegatura w Dzielnicy Wilanów zwanym dalej Operator reprezentowanym przez: Przedsiębiorstwo Handlowo – usługowe „ABREH” Elżbieta Herba, 59-500 Złototryja, ul. Hoża 7, a (…)” (dowód: karta 5-6,21-22, 34) 3 . W dniu 13 czerwca 2006 roku pomiędzy Firmą Computex Telecommunication Zbigniew Krawczyk z siedzibą w Warszawie a Przedsiębiorstwem Handlowo – Usługowym ABREH Elżbieta Herba z siedzibą w Złotoryi została zawarta umowa dzierżawy, zgodnie z którą wydzierżawiający – Zbigniew Krawczyk oddał dzierżawcy – Elżbiecie Herba do używania i pobierania pożytków „Sieć dostępu do Internetu w mieście Złotoryja”. Elżbieta Herba została przy tym upoważniona do podpisywania w imieniu Wydzierżawiającego umów z nowymi abonentami sieci oraz do wystawiania w czasie trwania umowy dzierżawy faktur za wykonane usługi na rzecz abonentów sieci. (Dowód: karta 49-52) Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje: J 5 Zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 jest obligatoryjne, co oznacza, iż ustalenie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ brak podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, iż przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III SA 2225/01) podniósł, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Elżbieta Herba, wobec której zostało wszczęte niniejsze postępowania administracyjne i której postawiono zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą wpisaną do ewidencji działalność gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta Złotoryja. Podkreślić przy tym należy, iż działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych prowadzi w oparciu o zawartą ze Zbigniewem Krawczykiem umowę dzierżawy „sieci dostępu do Internetu w mieście Złotoryja”. Istotnym jest również, że na mocy zawartej pomiędzy ww. przedsiębiorcami umowy Elżbieta Herba została uprawniona do jedynie podpisywania w imieniu Zbigniewa Krawczyka umów z nowymi abonentami sieci. Dyspozycja ta realizowana jest w praktyce poprzez zastrzeżenie w stosowanym wzorcu umownym p.n. „UMOWA nr ../CX/2009”, iż umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych zostaje zawarta pomiędzy konsumentem a Zbigniewem Krawczykiem prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Computex Telecommunication Zbigniew Krawczyk w Warszawie. Zgodnie z treścią powyższego wzorca umownego, oraz treścią umowy dzierżawy łącz internetowych, Elżbieta Herba w stosunkach konsumenckich o świadczenie usług dostępu do sieci Internet występuje zatem jedynie jako przedstawiciel Zbigniewa Krawczyka, a zatem jako jego pełnomocnik. Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stroną postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów jest każdy, wobec kogo wszczęto postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Niniejsze postępowanie wszczęte zostało wobec Elżbiety Herby. Wskazać jednak należy, iż po myśli art. 28 k.p.a. znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie odniesienia zawartego w art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stroną postępowania może być tylko ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Choć w niniejszej sprawie Elżbieta Herba wykonuje co prawda działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług telekomunikacyjnych, to wobec brzmienia ww. umowy dzierżawy oraz wzorca umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych nie sposób jest uznać J 6 aby czyniła to we własnym imieniu. Powyższe dokumenty wskazują wprost, iż czyni to w imieniu Zbigniewa Krawczyka. Oznacza to, iż w niniejszej sprawie Prezes Urzędu postawił zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów podmiotowi, który nie posiada legitymacji biernej do występowania jako strona w przedmiotowej sprawie. Nie posiadanie przymiotu strony przez osobę, wobec której wszczęto postępowanie o stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów stanowi przeciwwskazanie prawne do prowadzenia postępowania, a w konsekwencji uniemożliwia wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W tym stanie rzeczy należało stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. umorzyć – wszczęte w niniejszej sprawie – postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak na wstępie. Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. otrzymuje: Elżbieta Herba Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe „Abreh” Elżbieta Herba ul. Hoża 7 59-500 Złotoryja