RLU-25/2005

Delegatura w Lublinie 20-079 Lublin, ul. Dolna 3-go Maja 5 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 22 sierpnia 2005 r. RLU – 61 – 12/05/EW Decyzja RLU Nr 25/2005 Na podstawie art. 23e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2003 r. Nr 86 poz. 804 , Nr 170 poz. 1652, z 2004 r. Nr 93 poz. 891, Nr 96 poz. 959), oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172 i z 2003 r. Nr 6 poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania administracyjnego wszcz ę tego z urz ę du: dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów : uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów opisane w art. 23a ust. 2 ustawy wymienionej wy ż ej, godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania Przedsi ę biorstwa Pszczelarskiego „APIPOL – K.“ Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w B., polegaj ą ce na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji o sprzedawanym towarze (produkcie) – miodzie wielokwiatowym nektarowym a’400g w zakresie miejsca pochodzenia tego towaru (produktu). - oraz stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania od miesi ą ca marca 2005 r. Uzasadnienie Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w L. pismem z dnia 11 lutego 2005 r. poinformowa ł Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Lublinie o wynikach kontroli przeprowadzonych w miesi ą cu 2 listopadzie i grudniu 2004 r. w sklepie spo ż ywczo – przemys ł owym Plus- Discont w B. P.. Podczas tych kontroli pobrano do bada ń laboratoryjnych próbki miodu wielokwiatowego nektarowego a’400g wyprodukowanego przez Przedsi ę biorstwo Pszczelarskie „ APIPOL-K.“ Spó ł ka z o.o. W wyniku przeprowadzonej analizy py ł kowej w Laboratorium Instytutu Sadownictwa i Kwieciarstwa Oddzia ł Pszczelarstwa w P. stwierdzono w miodzie wyst ę powanie py ł ków ro ś lin niespotykanych w polskich miodach, a charakterystycznych dla miodów ukrai ń skich. Po zapoznaniu si ę z wynikami tych bada ń producent przyzna ł , ż e miesza ł miód krajowy z miodem importowanym z Ukrainy. Na s ł oikach jednak umieszcza ł etykiet ę o tre ś ci “Produkt polski“. W wyniku tej informacji, po uzyskaniu upowa ż nienia do prowadzenia tej sprawy w imieniu Prezesa UOKiK przez Delegatur ę UOKiK w Lublinie, zosta ł o wszcz ę te post ę powanie administracyjne z urz ę du przeciwko Przedsi ę biorstwu Pszczelarskiemu „APIPOL- K.“ Spó ł ka z o.o., zwanemu dalej APIPOL, pod zarzutem stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów poprzez naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji o sprzedawanym towarze – miodzie wielokwiatowym nektarowym a’400g, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2003 r. Nr 86 poz. 804 ze zm.). W odpowiedzi na wszcz ę cie post ę powania administracyjnego APIPOL wyja ś ni ł , ż e zaistnia ł a sytuacja by ł a incydentalna, a miód konfekcjonowany w przedsi ę biorstwie ma zawsze w ł a ś ciw ą etykiet ę . Po kontroli Inspekcji Handlowej w sklepie Plus Discont w B. P. podj ę to dzia ł ania polegaj ą ce na prawid ł owym oznaczeniu tego towaru ( produktu), który nie zosta ł jeszcze sprzedany. Ponadto APIPOL wskaza ł , ż e ka ż dy miód stanowi ą cy mieszank ę miodów pochodz ą cych z pa ń stw Unii Europejskiej i spoza UE sprzedawany na rynku oznaczony jest w nast ę puj ą cy sposób: „Mieszanka miodów pochodz ą cych z pa ń stw Unii Europejskiej i spoza Unii Europejskiej“. Dodatkowo przedsi ę biorca wskaza ł , ż e wprowadzany przez niego do obrotu miód jest bardzo dobrej jako ś ci, co potwierdzi ł a analiza przeprowadzona przez Inspekcj ę Handlow ą . Prezes UOKiK ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny tej sprawy: Przedsi ę biorstwo Pszczelarskie „APIPOL-K.“ Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w B. jest spó ł k ą prawa handlowego wpisan ą do Krajowego Rejestru S ą dowego. Do zakresu dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy nale ż y: 15- produkcja oraz przetwórstwo ż ywno ś ci, wszelkich produktów pszczelarskich oraz przetworów zawieraj ą cych produkty pszczelarskie, a tak ż e 51 70A- zbyt wszelkich produktów pszczelarskich oraz przetworów wszelkiego typu zawieraj ą cych produkty. 3 W trakcie kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w L.w dniach 15-16.11.2004 r. w sklepie spo ż ywczo-przemys ł owym Plus-Discont w B.P. obrano do bada ń laboratoryjnych próbki miodu z partii 69 szt. By ł to miód wielokwiatowy nektarowy a’400g oznaczony etykiet ą z napisem “Produkt polski“. Badania laboratoryjne pobranych próbek przeprowadzono w Instytucie Sadownictwa i Kwiaciarstwa w S. Oddzia ł Pszczelnictwa w P. Wyniki jako ś ciowe bada ń próbek nie wykaza ł y nieprawid ł owo ś ci, natomiast wyniki bada ń palinologicznych – analizy py ł kowej wskaza ł y, ż e jest to miód wielokwiatowy o wysokim udziale py ł ku typu Helianthus (21,2%) niespotykanym w polskich miodach, oraz obecno ś ci py ł ku Eremurus ( ,7%) charakterystycznego dla miodów ukrai ń skich. Ustosunkowuj ą c si ę o wyników tych bada ń APIPOL stwierdzi ł , ż e z uwagi na brak dostatecznej ilo ś ci miodu krajowego, b ę d ą c zwi ą zany d ł ugoterminowymi umowami dostawy mi ę dzy innymi z sieci ą sklepów Plus Discont, zmuszony by ł zakupi ć pewn ą parti ę miodu z Ukrainy. W zwi ą zku z tym przygotowano i zlecono do druku nowe etykiety o tre ś ci: Mieszanka miodów pochodz ą cych z pa ń stw Unii Europejskiej i spoza Unii Europejskiej“. Ze wzgl ę du na fakt, ż e nowe etykiety nie by ł y jeszcze gotowe, a istnia ł a konieczno ść wywi ą zania si ę z umowy z Plus Discont cz ęść partii w ilo ś ci 2352 kg zaopatrzono w etykiety na opakowaniu informuj ą ce, ż e jest to „Produkt polski“, gdy w rzeczywisto ś ci by ł a to mieszanka miodu polskiego i ukrai ń skiego. Parti ę w ilo ś ci 2352kg skierowano do magazynu g ł ównego Plus Discont w K. W., a stamt ą d kierowano miód do ró ż nych punktów Plus Discont na terenie ca ł ej Polski (…. sklepów ok. ……..- dane nie podlegaj ą ce ujawnieniu - s ł oiczków a’400g do ka ż dego sklepu), mi ę dzy innymi i do sklepu nr …. w B. P. Po wynikach kontroli Inspekcji Handlowej w tym sklepie przeprowadzonych w listopadzie 2004 r. dokonano dnia 27 grudnia 2004 r. nowego oznakowania znajduj ą cego si ę tam miodu poprzez zamazanie na etykiecie napisu „Produkt polski“ i doklejenie w prawym rogu etykiety ( bez zrywania folii ze s ł oika) naklejek samoprzylepnych z informacj ą : „Mieszanka miodów pochodz ą cych z pa ń stw Unii Europejskiej i spoza Unii Europejskiej“. Przekazano do tego sklepu 96 sztuk nowych naklejek. Nie uda ł o si ę jednak ustali ć w trakcie post ę powania administracyjnego, czy tego typu dzia ł ania podj ę to tak ż e w innych sklepach, do których kierowany by ł miód APIPOL-u. Z ca łą pewno ś ci ą dzia ł ania takie podj ę to w sklepie w B. P. Innych dzia ł a ń ani przedsi ę biorca, ani Plus – Discont nie udowodni ł . Z informacji przedstawionych przez Plus- Discont wynika, ż e ze wzgl ę du na przyj ę ty system dystrybucji tj. fakt zamawiania przez sklepy towaru 2x w tygodniu, na dzie ń dzisiejszy nie ma mo ż liwo ś ci, aby miód b ę d ą cy przedmiotem niniejszego post ę powania móg ł znajdowa ć si ę jeszcze w sprzeda ż y. Okres sprzeda ż y zakwestionowanego miodu obejmowa ł miesi ą ce zimowe, gdy popyt jest najwi ę kszy i dodatkowo okres ś wi ą teczny, gdy konsumenci dokonuj ą 4 zwi ę kszonych zakupów tego rodzaju towarów. Praktycznie nie ma mo ż liwo ś ci, aby towar ten móg ł by ć sprzedawany po 01.02.2005r. Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z tre ś ci ą art. 23a ust.1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2003 r. Nr 86 poz. 804 ze zm.) przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Zgodnie z art. 23a ust. 2 wskazanej wy ż ej ustawy, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci naruszenie przez przedsi ę biorc ę obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Informacja to zgodnie z doktryn ą i ustaw ą z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ( Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503) dotyczy sprzedawanych towarów, ś wiadczonych us ł ug lub innych istotnych dla konsumenta informacji o towarze, czy us ł ugach.. Obowi ą zek informowania partnera o istotnych (z jego punktu widzenia) okoliczno ś ciach dotycz ą cych kontraktu, jego przedmiotu i tre ś ci, a tak ż e powinno ść czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny - jest cech ą generaln ą prawa umów i wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania. Kontrahentem konsumenta jest zawsze zawodowiec, profesjonalista. Wprowadzenie w b łą d przy udzielaniu informacji oznacza zachowanie prowadz ą ce do wywo ł ania b łę du, a wi ę c fa ł szywego odzwierciedlenia rzeczywisto ś ci w ś wiadomo ś ci osoby do której jest skierowane, jak równie ż mo ż e zosta ć osi ą gni ę te przez przemilczenie, zaniechanie poinformowania o faktycznym stanie rzeczy. Od znawcy, profesjonalisty wymaga si ę wi ę cej ani ż eli od laika. Znawca musi by ć kompetentny tzn. reprezentowa ć odpowiedni poziom wiedzy, aby móg ł udziela ć informacji, udzielaj ą c jej musi zachowa ć si ę odpowiednio starannie, tak aby poziom informacji udzielonej odpowiada ł tej wiedzy, odniesionej do konkretnej sytuacji. Zdaniem doktryny z chwil ą zainicjowania wzajemnych kontaktów pomi ę dzy profesjonalist ą , a konsumentem ( moment, gdy oferta, czy reklama dociera do konsumenta bezpo ś rednio przed podj ę ciem przez niego decyzji o zawarciu umowy- kupna towaru) nast ę puje najwi ę ksze nat ęż enie obowi ą zków profesjonalisty wobec konsumenta. Dotyczy to konieczno ś ci udzielenia tych informacji, które s ą niezb ę dne dla ś wiadomego dokonania wyboru i podj ę cia decyzji o wdaniu si ę w transakcj ę przez konsumenta. Ten w ł a ś nie moment jest miarodajny dla oceny, czy kontrahent konsumenta wywi ą za ł si ę ze swych powinno ś ci ( co do przedmiotu, tre ś ci i adekwatno ś ci informacji). – Ewa Łę towska „Prawo umów konsumenckich”, 2 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, 2002. 5 Ź ród ł em informacji, jakie uzyskuje konsument o towarze produkcie) s ą przede wszystkim wszelkie informacje pisemne do łą czone do towaru, w tym informacje o cenie towaru oraz informacje ustne uzyskane od pracownika sklepu. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e tre ść tych informacji powinna by ć rzetelna, prawdziwa i pe ł na. Nie odpowiada tym kryteriom post ę powanie producenta miodu wielokwiatowego, firmy APIPOL w przypadku skierowania przez ni ą do sprzeda ż y miodu z informacj ą , ż e jest to „Produkt Polski”, gdy producent od pocz ą tku wiedzia ł , ż e tak nie jest. Informacja za łą czona przez APIPOL do tego miodu wyra ź nie wskazywa ł a konsumentom, ż e w s ł oikach znajduje si ę produkt, który pochodzi z terenu Polski. Tymczasem do s ł oików tych zakonfekcjonowano mieszank ę miodu polskiego i ukrai ń skiego, co przyzna ł sam producent. Zatem informacja na towarze o tre ś ci „Produkt polski” by ł a nieprawdziwa i wprowadza ł a konsumentów w b łą d, co do miejsca pochodzenia tego produktu. Wobec faktu b łę dnego oznaczenia przez producenta, profesjonalist ę , jakim jest APIPOL, oferowanego towaru, konsumenci nabywali go w przekonaniu, ż e jest to produkt krajowy. Fakt przyznania si ę przez APIPOL do wprowadzenia konsumentów w b łą d i próba naprawienia tego b łę du poprzez cz ęś ciow ą wymian ę etykiet na poprawne nie mo ż e by ć jednak okoliczno ś ci ą uzasadniaj ą c ą odst ą pienie Prezesa UOKiK od oceny tej sprawy pod k ą tem naruszenia przez tego przedsi ę biorc ę obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnych, prawdziwych i pe ł nych informacji o produkowanych towarze. APIPOL, jako profesjonalista w obrocie powinna zachowa ć , co najmniej nale ż yt ą staranno ść , aby nie dopu ś ci ć do sytuacji zaistnia ł ej w niniejszej sprawie. Zatem fakt niezgodnego z rzeczywistym stanem oznaczenia pochodzenia wyprodukowanego i oferowanego konsumentom towaru o nazwie miód wielokwiatowy nektarowy a’400g w ilo ś ci ok…… ton, jako „Produktu polskiego”, gdy w rzeczywisto ś ci wyrób ten nie spe ł nia ł kryteriów, aby oferowa ć go, jako produkt polski stanowi, zdaniem Prezesa UOKiK, naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnych, prawdziwych i pe ł nych informacji o tym produkcie w zakresie miejsca jego pochodzenia. Tym samym dzia ł ania takie w oparciu o art. 23a ust. 2 stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Dzia ł anie to jest tak ż e czynem nieuczciwej konkurencji okre ś lonym w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153 poz. 1503 ze zm.). Artyku ł ten stanowi, ż e czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów lub us ł ug albo jego brak, które mo ż e wprowadza ć konsumentów w b łą d, co do pochodzenia, ilo ś ci, jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci do spo ż ycia, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo us ł ug, a tak ż e zatajenie ryzyka, jakie wi ąż e si ę z korzystaniem z nich. 6 Zgodnie z art. 19 ust. 1 wskazanej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Prezes UOKiK jest w ł a ś ciwy do wyst ę powania z roszczeniami okre ś lonymi w artykule 18 ust. 1, je ż eli czyn nieuczciwej konkurencji zagra ż a lub narusza interesy konsumentów. W niniejszej sprawie nale ż y stwierdzi ć , ż e dzia ł ania APIPOL, opisane wy ż ej, wyczerpuj ą znamiona czynu nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Tym samym spe ł niona zosta ł a przes ł anka z art. 23a ust. 2, jako kwalifikuj ą ca zachowanie przedsi ę biorcy pod k ą tem czynu nieuczciwej konkurencji w postaci naruszenia obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnych, prawdziwych i pe ł nych informacji o sprzedawanym produkcie miodzie wielokwiatowym nektarowym a’400g w zakresie miejsca pochodzenia tego towaru. Ze wzgl ę du na fakt, ż e w materia ł ach niniejszej sprawy firma, w sieci, której rozprowadzany by ł produkt b ę d ą cy przedmiotem post ę powania wykaza ł a, ż e na dzie ń wydawania przedmiotowej decyzji nie ma mo ż liwo ś ci, aby towar ten znajdowa ł si ę jeszcze w sklepach tej sieci, a dodatkowo producent, APIPOL w przes ł anych dokumentach wskaza ł na incydentalno ść zakwestionowanego dzia ł ania i spe ł nianie przez przedsi ę biorc ę , jako znacz ą cego na rynku producenta miodów wszelkich norm, co przek ł ada si ę na oferowania bezpiecznego i dobrej jako ś ci produktu, stwierdzono zaniechanie stosowania zarzuconych przedsi ę biorcy dzia ł a ń nie wskazuj ą c dok ł adnej daty zaniechania zabronionego prawem dzia ł ania. Wskazano miesi ą c marzec 2005 r. bior ą c jeszcze 28 dniow ą poprawk ę do terminu wskazanego przez Plus-Discont. Tym samym nale ż a ł o orzec, jak w sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (…), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od decyzji Prezesa UOKiK przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa UOKiK - Delegatura w Lublinie. Otrzymuje: Przedsi ę biorstwo Pszczelarskie „ APIPOL – K” Spó ł ka z o.o. B. 7 Decyzja zosta ł a podpisana z upowa ż nienia Prezesa UOKiK przez dyrektora Delegatury UOKiK w Lublinie Ew ę Wiszniowsk ą