RLU-19/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY Konkurencji i Konsumentów Delegatura w L. 20-012 L., ul. Ochotnicza 10 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: L.@uokik.gov.pl L., dnia 28 maja 2008r. RLU –61-03/07/MW p.o. DECYZJA RLU – 19/08 I. Na podstawie art. 27 ust 1 i 2 w zwi ą zku z art. 24 ust.1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50 poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust.6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. 2007 nr 134 poz.939 ), po przeprowadzeniu post ę powania administracyjnego w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko „A” Spó ł ka z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą z siedzib ą w L. dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów , uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł ania przedsi ę biorcy „A” Spó ł ka z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą z siedzib ą w L. polegaj ą ce na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, jako obowi ą zku wynikaj ą cego z art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej ( Dz.U. z 2007r. Nr 155 poz. 1095 ze zm.), poprzez zamieszczanie nieprawdziwych informacji w gazetkach reklamowych sieci sklepów „A” obowi ą zuj ą cych od dnia 12.04.2007r. o czasie trwania promocji oraz nieprawdziwych informacji o cenie towaru obowi ą zuj ą cych przed promocj ą cenow ą (wy ż szej ni ż cena faktycznie stosowana ) i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 27.09.2007r. . 2 UZASADNIENIE Delegatura UOKIK w Krakowie, w zwi ą zku z przekazaniem jej w dniu 27 czerwca 2007r. przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej protoko ł u kontroli, w zwi ą zku z kontrol ą przeprowadzon ą w dniach 16-26 kwietnia 2007r. w sklepie „A” , przeprowadzi ł a post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie ustalenia stosowanych zasad promocji. W toku tego post ę powania stwierdzono nieprawid ł owo ś ci w przypadku sprzeda ż y promocyjnej sprzedawanych towarów. Nieprawid ł owo ś ci polega ł y na zamieszczeniu w gazetce promocyjnej tytu ł u „2 tygodnie niskich cen”, gdy w rzeczywisto ś ci ni ż sze ceny obowi ą zywa ł y przez 13 a nie 14 dni a ponadto na niezgodno ś ci pomi ę dzy przekre ś lon ą cen ą w gazetce, a cen ą obowi ą zuj ą ca w tej placówce handlowej przed promocj ą ; W zwi ą zku z tym, ż e wynik post ę powania wyja ś niaj ą cego da ł uzasadnione podstawy do postawienia „A” Spó ł ka z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą z siedzib ą w L. zarzutu naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, poprzez naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, Delegatura UOKIK w L. z uwagi na swoj ą w ł a ś ciwo ść terytorialn ą wynikaj ą c ą z § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. 2007 nr 134 poz.939 ), wszcz ęł a post ę powanie administracyjne pod zarzutem naruszenia art. 24 ust.1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50 poz. 331 ze zm.). W odpowiedzi na wszcz ę cie post ę powania administracyjnego „A” sp. z. o.o. w L. pismem z dnia 25 lutego 2008r. poinformowa ł a, ż e podtrzymuje swoje stanowisko z ł o ż one w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego odno ś nie nieprecyzyjnego okre ś lenia w gazetce promocyjnej okresu promocji „2 tygodnie niskich cen”. Przedsi ę biorca stwierdzi ł , ż e traktowa ł tytu ł gazetki jedynie jako has ł o, pojawia ł o si ę ono tak ż e w innych edycjach gazetki. Natomiast w samej tre ś ci gazetki wskazywany by ł dok ł adnie termin obowi ą zywania promocji a dodatkowo terminy dotycz ą ce promocji niektórych towarów. Przedsi ę biorca przyzna ł , ż e istotnie w sklepie „A” w Rzeszowie zaistnia ł przypadek niezgodno ś ci ceny przekre ś lonej w gazetce z rzeczywist ą cen ą sprzeda ż y sprzed okresu promocji. Powodem takiej sytuacji by ł fakt, ż e ceny na te same towary w sklepach „A” s ą ró ż ne, za ś tre ść gazetki promocyjnej „2 tygodnie niskich cen” ustalana jest odgórnie przez Zarz ą d i dzia ł handlowy Spó ł ki. Przedsi ę biorca podkre ś li ł , ż e: „stwierdzone przez Prezesa UOKiK uchybienia nie by ł y zamierzone, a wynika ł y wy łą cznie z braku niezb ę dnych rozwi ą za ń we wdra ż anym przez spó ł k ę systemie informatycznym. Pocz ą wszy od gazetki edycji nr 14 obowi ą zuj ą cej od 16-28.08 2007r. firma podj ęł a dodatkowe dzia ł ania niezb ę dne do zapewnienia klientom rzetelnych informacji. Wdro ż one i opracowane przez zewn ę trzn ą firm ę informatyczn ą rozwi ą zania pozwalaj ą na precyzyjne okre ś lenie w gazetkach cen i terminów obowi ą zywania oferty gazetowej. W zwi ą zku z prowadzon ą przez Spó ł k ę polityk ę ró ż nicowania cen wymuszon ą usytuowaniem placówek handlowych w wielu miejscowo ś ciach o du ż ym zró ż nicowaniu rynku i popytu na towary znajduj ą ce si ę w ofercie handlowej „A” nie jest mo ż liwe opracowanie takiego systemu centralnego ustalania cen, który gwarantowa ł by unikni ę cie nieprawid ł owo ś ci co do zgodno ś ci cen uwidocznionych w gazetkach sieci z faktycznymi cenami stosowanymi w ka ż dej z placówek 3 handlowych. Z tego te ż wzgl ę du zrezygnowano z dystrybucji gazetek promocyjnych. Gazetki stanowi ą jedynie prezentacj ę oferty handlowej sieci sklepów „A” . Uwidocznione w gazetce ceny wszystkich towarów w niej prezentowanych zgodne s ą z cenami w sklepach obowi ą zuj ą cymi co najmniej w terminach wa ż no ś ci gazetki. W porozumieniu z firm ą informatyczn ą przedsi ę biorca opracowa ł i wdro ż y ł system umo ż liwiaj ą cy drukowanie odr ę bnie dla ka ż dego ze sklepów informacji o cenach obowi ą zuj ą cych w tej placówce ”. Wszelkie podj ę te przez przedsi ę biorc ę kroki zmierzaj ą do unikni ę cia sytuacji, w których przekazywane informacje o cenach mog ł yby wprowadzi ć klientów w b łą d. Zatem klienci otrzymuj ą pe ł n ą i zgodn ą z rzeczywistym stanem rzeczy informacj ę o terminach obowi ą zywania cen na towary obj ę te ofert ą w gazetce i poprzednio obowi ą zuj ą cej cenie, je ż eli cena z oferty gazetowej jest cen ą promocyjn ą . Postanowieniem nr 49/08 z dnia 11 lutego 2008r. Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet materia ł u dowodowego w post ę powaniu administracyjnym wszelkie informacje uzyskane w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym oznaczonym sygnatur ą RKR -403- 5/07/BR-12/07 . Prezes UOKIK ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: 1. Sklep „A” nr 6 zlokalizowany w R. jest placówk ą handlow ą sieci „A” nale żą cej do „A” Sp. z o.o. z siedzib ą w L.; 2. „A” Sp. z o.o. zosta ł a wpisane do Rejestru Przedsi ę biorców – Krajowego Rejestru S ą dowego pod Nr KRS xxxx; 3. Przedsi ę biorca ten prowadzi w ramach swojej dzia ł alno ś ci gospodarczej 22 sklepy zlokalizowane na terenie województwa lubelskiego (20 sklepów) i podkarpackiego (2 sklepy); 4. Sklepy sieci „A” podporz ą dkowane s ą Zarz ą dowi spó ł ki „A” Sp. z o.o. Nie s ą samodzielnymi placówkami handlowymi; 5. Wysoko ść cen w poszczególnych sklepach ustalana jest odgórnie dla wszystkich sklepów sieci „A” przez Zarz ą d i Dzia ł Handlowy Spó ł ki „A” Sp. z o.o. w L.. Ze wzgl ę du na zró ż nicowany popyt na towary oferowane w sklepach „A” , ceny obowi ą zuj ą ce w sklepach „A” nie s ą takie same. Tre ść gazetek promocyjnych opracowywana jest odgórnie i jest taka sama dla wszystkich sklepów sieci „A” . W zwi ą zku z powy ż szym w sklepie „A” w Rzeszowie zaistnia ł wykazany kontrol ą Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, przypadek niezgodno ś ci ceny przekre ś lonej w gazetce z cen ą rzeczywist ą sprzeda ż y sprzed okresu promocji. Kontrola Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, która mia ł a miejsce w dniu 16.04.2007r. w sklepie „A” w R. obj ęł a nie ca ł y asortyment towarów obj ę tych promocj ą a jedynie wybrane losowo artyku ł y ż ywno ś ciowe i nie ż ywno ś ciowe oferowane w ró ż nych formach promocji. Badaj ą c relacje pomi ę dzy cen ą promocyjn ą a cen ą przed promocj ą w odniesieniu do 20 artyku ł ów w gazetce stwierdzono, ż e 10 artyku ł ów (reklamowanych w gazetce promocyjnej „ 2 tygodnie niskich cen”) posiada ł o oznaczenie stosowan ą cen ę 4 dotychczasow ą (przed promocj ą ) wy ż sz ą od ceny stosowanej faktycznie przed promocj ą ( tzw. „Cena Poprzednia” wg dokumentu: Przecena Centralna PCC/665/07/1206/07 data wystawienia :11/04/2007 data operacji : 12/04/2007r. Niezgodno ś ci dotyczy ł y nast ę puj ą cej grupy towarów : a/ ser ż ó ł ty Ementaler (za 1 kg) – cena sprzeda ż y przed promocj ą 16,49 z ł , cena sprzeda ż y w czasie promocji – 13,99 z ł , cena podana w gazetce jako przed promocj ą -18,99 z ł ; b/ kie ł basa podwawelska ( za 1 kg ) – cena sprzeda ż y przed promocj ą 11,29 z ł , cena sprzeda ż y w czasie promocji – 9,79 z ł , cena podana w gazetce jako przed promocj ą -12,49 z ł ; c/ boczek w ę dzony du ń ski( za 1 kg) – cena sprzeda ż y przed promocj ą 15,69 z ł , cena sprzeda ż y w czasie promocji – 13,59 z ł , cena podana w gazetce jako przed promocj ą -17,79 z ł ; d/ szynka z piersi indyka (za 1 kg) - cena sprzeda ż y przed promocj ą 12,89 z ł , cena sprzeda ż y w czasie promocji – 11,29 z ł , cena podana w gazetce jako przed promocj ą -14,29 z ł ; e/ kie ł basa aleksandryjska ( za 1 kg )- cena sprzeda ż y przed promocj ą 9.98 z ł , cena sprzeda ż y w czasie promocji – 8,99 z ł , cena podana w gazetce jako przed promocj ą -10,99 z ł ; f/ ser edamski (za 1 kg )- cena sprzeda ż y przed promocj ą 13,89 z ł , cena sprzeda ż y w czasie promocji – 13,89 z ł , cena podana w gazetce jako przed promocj ą -17,99 z ł ; g/ ser salami (za 1 kg)- cena sprzeda ż y przed promocj ą 13,89 z ł , cena sprzeda ż y w czasie promocji – 13,89 z ł , cena podana w gazetce jako przed promocj ą -17,99 z ł ; h/ Salwadori oliwa Sansa(za 1 l)- cena sprzeda ż y przed promocj ą 16,99 z ł , cena sprzeda ż y w czasie promocji – 14,99 z ł , cena podana w gazetce jako przed promocj ą -21,99 z ł ; i/ Pieluchy Pampers Jumbo ( pack M2r6) )- cena sprzeda ż y przed promocj ą 55,99 z ł , cena sprzeda ż y w czasie promocji – 45,99 z ł , cena podana w gazetce jako przed promocj ą -65,39 z ł ; j/ Cilit Bang(750 ml ) - cena sprzeda ż y przed promocj ą 17,99 z ł , cena sprzeda ż y w czasie promocji – 12,99 z ł , cena podana w gazetce jako przed promocj ą -19,69 z ł . W kolejnej gazetce reklamowej „„A” 2 tygodnie niskich cen 26.04-08.05.2007” oferta cz ęś ciowo powtórzy ł a si ę i dotyczy ł a: - kie ł basa aleksandryjska ( za 1 kg )- promocja w dniach 30.04-01.05.2007 cena sprzeda ż y w czasie promocji – 7,99 z ł , cena podana w gazetce jako przed promocj ą -10,99 z ł ; ser edamski (za 1 kg )- cena sprzeda ż y w czasie promocji – 13,89 z ł , cena podana w gazetce jako przed promocj ą -17,99 z ł ; -ser salami (za 1 kg)- cena sprzeda ż y w czasie promocji – 13,89 z ł , cena podana w gazetce jako przed promocj ą -17,99 z ł ; 6. Analiza opisanego wy ż ej przypadku wykaza ł a, ż e w wyniku stosowanego przez „A” systemu ustalania ró ż nych cen na takie samy towary w zale ż no ś ci od lokalizacji sklepu oraz centralnego drukowania gazetek promocyjnych dla wszystkich sklepów, zaistnia ł a nieprawid ł owo ść o charakterze systemowym dotycz ą ca ca ł ej sieci sklepów 5 „A” ma terenie Polski. Nieprawid ł owo ść ta dotyczy tre ś ci gazetek reklamowych i skutkuje podaniem przez „A” nieprawdziwej ceny towaru jako obowi ą zuj ą cej przed promocj ą ( przekre ś lonej w gazetce) z cen ą rzeczywist ą sprzeda ż y sprzed okresu promocji. 7.Jak wynika z tre ś ci gazetki reklamowej wa ż nej w dniach 27.09-09.10.2007 „A” nie podaje ju ż przekre ś lonej ceny obowi ą zuj ą cej przed promocj ą . Przedsi ę biorca zrezygnowa ł z dystrybucji gazetek promocyjnych. Aktualnie gazetki stanowi ą jedynie prezentacj ę oferty handlowej sklepów sieci „A” na wybrane produkty a nie wy łą cznie towary znajduj ą ce si ę w promocji. Uwidocznione w gazetce ceny wszystkich towarów w niej prezentowanych zgodne s ą z cenami w sklepach obowi ą zuj ą cymi co najmniej w terminach wa ż no ś ci gazetki. Zasada ta obowi ą zuje od gazetki promocyjnej obowi ą zuj ą cej w dniach 27.09-09.10.2007r. edycja 17/2007. 8.Promocj ą w ca ł ej sieci zajmuje si ę Dzia ł Handlowy „A” w L.. Opracowuje on zarówno wywieszki cenowe , plakaty promocyjne jak i gazetki promocyjne. Tre ść gazetki promocyjnej „„A” 06/2007 2 tygodnie niskich cen 12-24.04.2007 Oferta wa ż na do wyczerpania zapasów ” równie ż ustalana by ł a odgórnie wy łą cznie przez Zarz ą d i Dzia ł Handlowy Spó ł ki „A” Sp. z o.o. Do sklepów dostarczane s ą wydrukowane gazetki; kierownicy sklepów zobowi ą zani s ą do dostosowania cen sprzeda ż y towarów do cen wskazanych w gazetce. W odniesieniu do w/w gazetki promocyjnej okres promocji, który wynosi 13 dni ( 12-24,04.2007r). jest niezgodny z has ł em promocji „2 tygodnie niskich cen” ) jest bowiem faktycznie o jeden dzie ń krótszy ni ż , jak wynika z tre ś ci promocji . Podobnie jest w przypadku kolejnej gazetki promocyjnej „„A” 2 tygodnie niskich cen 26.04-08.05.2007” oraz gazetki promocyjnej „„A” 2 tygodnie niskich cen 10-22.05.2005r. Równie ż w tych dwóch kolejnych gazetkach czas promocji okre ś lony jako 2 tygodnie jest niezgodny z faktycznym czasem promocji, który wynosi 13 dni. Zatem, na podstawie analizowanych wy ż ej przypadków Prezes Urz ę du ustali ł , ż e fakt przekazywania przez „A” nieprawdziwej informacji co do czasu trwania promocji dotyczy ł sklepów ca ł ej sieci sklepów „A” na terenie Polski. 9. Pocz ą wszy od gazetki obowi ą zuj ą cej od dnia 27.09 – 09.10.2007r. – edycja 17/2007 czas promocji okre ś lony jest poprzez podanie dat „oferta handlowa wa ż na w dniach 27.09.-09.10.2007r.” - co obrazuje gazetka z łą czona do akt sprawy. Spó ł ka przyj ęł a zasad ę precyzyjnego okre ś lenia obowi ą zuj ą cej promocji, poprzez wskazanie konkretnych dat, bez wskazywania np. liczby tygodni obowi ą zywania promocji. W terminach wskazanych w gazetkach w odniesieniu do towarów obj ę tych ofert ą podane ceny wskazane w gazetce obowi ą zuj ą we wszystkich sklepach . Przedsi ę biorca poda ł dane dotycz ą ce jego przychodu za rok 2007r. Prezesa Urz ę du zako ń czy ł zbieranie materia ł u dowodowego, o czym poinformowa ł przedsi ę biorc ę pismem z dnia 27.03.2008r. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł co nast ę puje : 6 Art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (w brzmieniu obowi ą zuj ą cym do dnia 21 grudnia 2007r. ( zmiana ustaw ą z dnia 23 sierpnia 2007r. o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. 2007 Nr 171 poz. 1206) stanowi, ż e: „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy w szczególno ś ci: Pkt.2 naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Zgodnie z dyspozycj ą art.24 ust.2 ustawy o ochronie (…) aby dosz ł o do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów musz ą zosta ć kumulatywnie spe ł nione dwie przes ł anki tj. - bezprawno ść dzia ł ania, - godzenie tymi dzia ł aniami w zbiorowe interesy konsumentów. Jako „bezprawne” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. „ Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia przeto bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa.” (tak: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 – 118). Aby tak zdefiniowane, bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy wype ł nia ł y przes ł anki z art.24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów winny by ć one skierowane przeciwko interesom konsumentów . Musi zatem wyst ą pi ć zwi ą zek mi ę dzy czynem sprzecznym z prawem, a interesami konsumentów pojmowanymi nie tylko jako ich interesy ekonomiczne, ale równie ż szeroko rozumiane prawo do informacji. Co wi ę cej bezprawnym czynem, a wi ę c dzia ł aniem lub zaniechaniem, naruszone musz ą zosta ć zbiorowe interesy konsumentów, a wi ę c nie konkretnego dokonuj ą cego transakcji z przedsi ę biorc ą kontrahenta, a szerszej, bli ż ej nieokre ś lonej grupy potencjalnych kontrahentów traktowanych in abstracto. Opisane wy ż ej dzia ł ania „A” stanowi ą tak ż e naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnych, prawdziwych i pe ł nych informacji o ś wiadczonych us ł ugach, jako obowi ą zku wynikaj ą cego z art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej ( Dz.U. z 2007 Nr 155 poz. 1095 ze zm.). Przepis ten stanowi, ż e przedsi ę biorca wykonuje dzia ł alno ść gospodarcz ą na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów. Poj ę cie dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów jest niezdefiniowane w ustawie. St ą d znaczenie tak ogólnym poj ę ciom, w postaci typizacji okre ś lonych dzia ł a ń jako sprzecznych z dobrymi obyczajami oraz naruszaj ą cych s ł uszne interesy konsumentów nadaje orzecznictwo. Wielokrotnie podkre ś la ł S ą d Okr ę gowy w Warszawie S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 7 ż e naruszenie obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnej , pe ł nej i prawdziwej informacji narusza dobre obyczaje oraz godzi w s ł uszne interesy konsumentów. Ponadto kwestionowane dzia ł ania „A” naruszaj ą § 7 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz. U. Nr 99, poz. 894 ze zm). Przepis ten stanowi, ż e - Je ż eli sprzedawca reklamuje towar lub us ł ug ę wraz z cen ą sprzeda ż y w czasopi ś mie, gazecie, prospekcie, katalogu, na plakacie, powinien uwidoczni ć cen ę jednostkow ą tego towaru lub us ł ugi oraz dat ę lub termin obowi ą zywania podanej ceny; - W materia ł ach reklamowych, o których mowa w ust. 1, lub na wywieszkach umieszczonych przy towarach oferowanych do sprzeda ż y po cenach promocyjnych lub obni ż onych obok przekre ś lonej ceny dotychczasowej uwidacznia si ę cen ę promocyjn ą lub cen ę obni ż on ą , uwzgl ę dniaj ą c ą rabat. Przepis ten nie dotyczy towarów oferowanych do sprzeda ż y po raz pierwszy. Tak wi ę c w ś wietle wy ż ej cytowanych przepisów dzia ł ania Przedsi ę biorcy polegaj ą ce na: - podawaniu w gazetkach reklamowych nieprecyzyjnego okre ś lenia czasu obowi ą zywania promocji, - przekre ś lenia w gazetkach reklamowych jako cen dotychczasowych cen wy ż szych ni ż obowi ą zywa ł y w danej placówce handlowej bezpo ś rednio przed promocj ą ; stanowi naruszenie art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej ( Dz.U. z 2007 Nr 155 poz. 1095 ze zm.) oraz § 7 ww. rozporz ą dzenia w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug, a co za tym idzie jest dzia ł aniem bezprawnym, co wyczerpuje znamiona czynów naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów opisane w ustawie o ochronie (…). W ocenie Prezesa Urz ę du, opisane wy ż ej dzia ł ania „A” w zakresie nieprawdziwej informacji dotycz ą cej wysoko ś ci ceny obowi ą zuj ą cej przed promocj ą stosowane w okresie od 12 kwietnia 2007 do 27.09.2007r. oraz w zakresie b łę dnie podawanej informacji odno ś nie czasu trwania promocji stosowane w okresie od 12 kwietnia 2007r. do 27 sierpnia 2007 stanowi ą równie ż praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów poprzez naruszenia obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej info rmacji , a wi ę c naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie (…). Zapisy te zawieraj ą ł adunek informacji, które nie s ą oboj ę tne dla interesów konsumenta. Jednym z podstawowych uprawnie ń konsumenta jest prawo do rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Jest to zasadnicze prawo konsumenta, polegaj ą ce na „uzyskaniu wiedzy o przedmiocie i warunkach transakcji ( o warunkach uczestnictwa w rynku ), do uzyskania w ten sposób podstaw oceny sytuacji rynkowej i swobodnego podj ę cia decyzji, a wi ę c ś wiadomego odgrywania na nim roli „ biernego podmiotu ekonomicznego”” – Prawo umów konsumenckich Ewa Łę towska , Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 1999 r. 8 Brak informacji pe ł nej, prawdziwej i rzetelnej wprowadza konsumenta w b łą d, bowiem powoduje, ż e konsument podejmuje fa ł szywe, nie chciane decyzje o uczestnictwie w transakcjach. Informacja handlowa kierowana do nabywcy powinna zatem : - przekazywa ć ca ł okszta ł t informacji o warunkach uczestnictwa w transakcji ( informacja pe ł na) ; - by ć zgodna z obiektywnym stanem rzeczy (informacja prawdziwa); - by ć jednoznaczna ( informacja rzetelna ). Obowi ą zek informowania kontrahenta o istotnych z jego punktu widzenia okoliczno ś ciach dotycz ą cych kontraktu, a zatem jego przedmiotu i tre ś ci, jak równie ż powinno ść czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny dotyczy tak stadium przedkontraktowego, jak wszelkich dalszych faz ju ż istniej ą cego stosunku prawnego. Niew ą tpliwie jednak na podj ę cie przez kontrahenta decyzji o zakupie najwi ę kszy wp ł yw maj ą informacje przekazane mu przez sprzedawc ę w fazie zainicjowania wzajemnych kontaktów, a wiec w momencie, gdy oferta czy reklama skierowana do potencjalnego nabywcy przeradza si ę w informacj ę odebran ą przez indywidualnego nabywc ę bezpo ś rednio przed podj ę ciem przez niego decyzji o zawarciu umowy. To w ł a ś nie w tym momencie nast ę puje najwi ę ksze nat ęż enie obowi ą zku informacji ze strony profesjonalisty wobec konsumenta. Na tym etapie konsument powinien otrzyma ć informacje, które s ą niezb ę dne do ś wiadomego dokonania wyboru i podj ę cia decyzji o wdaniu si ę w transakcj ę przez konsumenta. Ten moment jest w ł a ś nie miarodajny dla oceny, czy sprzedawca wywi ą za ł si ę ze swoich powinno ś ci. Poniewa ż udzielane przez Przedsi ę biorc ę informacje by ł y nierzetelne, niepe ł ne i wprowadzaj ą ce konsumentów w b łą d co do wielko ś ci obni ż ki ceny oraz terminu obowi ą zywania promocji, a dzia ł ania takie mia ł y miejsce w ca ł ej sieci sklepów „A” na terenie 2 województw, spe ł nione zosta ł o kolejne kryterium uznania dzia ł a ń przedsi ę biorcy jako praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów z art. 24 ust.2 pkt.2 ustawy o ochronie (…). W analizowanej sprawie wyst ę puje zwi ą zek mi ę dzy czynem sprzecznym z prawem (naruszeniem § 7 ww. rozporz ą dzenia), a interesami konsumentów pojmowanymi jako szeroko rozumiane prawo do informacji. W ocenie Prezesa Urz ę du opisanym dzia ł aniem „A” naruszone zosta ł y zbiorowe interesy konsumentów, poniewa ż naruszenie interesu indywidualnego ka ż dego konsumenta przek ł ada si ę w okoliczno ś ciach sprawy na naruszenie szerszej, bli ż ej nieokre ś lonej grupy potencjalnych kontrahentów, którzy otrzymali przedmiotowe gazetki reklamowe w sklepach sieci „A” na terenie 2 województw . Jakkolwiek bowiem, wnioski kontroli Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Rzeszowie, w zakresie stwierdzonych uchybie ń dotyczy ł y jedynie sklepu „A” w Rzeszowie, to przeprowadzone post ę powanie przed Prezesem UOKiK wykaza ł o, ż e zakwestionowane praktyki by ł y skutkiem dzia ł a ń systemowych w ł a ś ciwych dla ca ł ej sieci sklepów „A” . Kwestia powy ż sza wymaga analizy w zwi ą zku z tym, ż e podstaw ą do rozstrzygni ę cia sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (…) jest uprzednie 9 zbadanie przez Prezesa Urz ę du, czy w danej sprawie naruszony lub zagro ż ony zosta ł zbiorowy Interes konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą ochronie prawnej przed godz ą cymi w nie naruszeniami, polegaj ą cymi na sprzecznymi z prawem (zakazanymi przez przepisy innych ustaw) dzia ł aniami przedsi ę biorców. Jak wskazano wy ż ej, przekazywanie przez przedsi ę biorc ę informacji nierzetelnej, niepe ł nej lub nieprawdziwej narusza prawa konsumenta ka ż dego konsumenta. Miar ą przes ą dzaj ą c ą , ż e dzia ł ania „A” nie naruszaj ą jedynie indywidualnych interesów konsumentów lecz interesy zbiorowe jest skala dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy, który posiada na terenie 2 województw w Polsce w ł asn ą sie ć sprzeda ż y sk ł adaj ą c ą si ę z 22 sklepów. Zatem z uwagi na to, ż e gazetki reklamowe skierowane by ł y do nieokre ś lonej z góry liczby nabywców, ilo ść osób, do których przy okazji robienia zakupów trafi ł y zakwestionowana informacje mog ł a by ć i zapewne by ł a bardzo du ż a, aczkolwiek nie mo ż na poda ć tu ż adnej liczby. Generalnie, mog ł a ona trafi ć do wszystkich konsumentów z terenu 2 województw, którzy robili zakupy w sklepach sieci „A” w okresie od 12 kwietnia 2007 do 27 wrze ś nia 2007. Powy ż sze przes ą dza o zakwalifikowaniu dzia ł a ń „A” jako naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Art. 27 ust.1 ustawy o ochronie ( … ) stanowi, ż e nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą c ą zaniechania jej stosowania ( tj. na podstawie art.26 ustawy ) , je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 . W takim przypadku , w oparciu o art. 27 ust. 2 ustawy o ochronie (...) Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Jakkolwiek przedsi ę biorca zadeklarowa ł , ż e „ do ł o ż y najwy ż szych stara ń by wszelkie informacje zawarte w tre ś ci wydawanych przez Spó ł k ę gazetek promocyjnych kolejnych edycji od 1 sierpnia 2007r. by ł y zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy ” - (pismo z dnia 19 lipca 2007r. ) oraz wyja ś ni ł , ż e „ pocz ą wszy od gazetki edycji nr 14 obowi ą zuj ą cej w okresie 16-28.08.2007r. Spó ł ka przyj ęł a zasad ę precyzyjnego okre ś lania terminów obowi ą zywania oferty gazetowej ” (pismo z dnia 28 wrze ś nia 2007r. , to jednak organ antymonopolowy przyj ął , ż e dat ą zaprzestania stosowania praktyki zarzuconej „A” jest 27 wrzesie ń 2007r. Zgodnie z tre ś ci ą art. 27 ust.3 ustawy o ochronie (…) ci ęż ar udowodnienia okoliczno ś ci, o których mowa w ust. 1 (dot. zaniechania stosowania praktyki - przyp. UOKiK) spoczywa na przedsi ę biorcy. „A” powo ł uj ą c okoliczno ść zaniechania stosowania praktyki z dniem 16.08.2007r. jako dowód za łą czy ł gazetk ę reklamow ą obowi ą zuj ą c ą w okresie od 27.09.- 09.10.2007r. W tej sytuacji stwierdzi ć nale ż y, ż e brak jest w materiale dowodowym sprawy dowodów na potwierdzenie o ś wiadczenia, ż e przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki z dniem wskazanym przez siebie tj. 16 sierpnia 2007r. Dopiero za łą czona do akt sprawy gazetka reklamowa „A” Oferta Handlowa wa ż na w dniach 27.09-09.10.2007 nie zawiera has ł a zamieszczanego w poprzednich gazetkach „ 2 tygodnie niskich cen” oraz nie zawiera informacji (przekre ś lonej) o cenie obowi ą zuj ą cej na dany produkt przed promocj ą . St ą d Prezes Urz ę du przyj ął , ż e „A” zaniecha ł stosowania praktyki z dniem 27.09.2007r. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, orzeka si ę jak w sentencji. 10 Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie (...), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od decyzji Prezesa przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w L.. W imieniu Prezesa UOKIK Dyrektor Delegatury w L. Ewa Wiszniewska