RLU-12/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie 20-079 Lublin, ul. Dolna 3-go Maja 5 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 19 kwietnia 2007r. RLU –061-77/06/MW DECYZJA RLU nr 12/07 I. Na podstawie art.23 e ust.1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U.2005r. nr 244 poz.2080, zm. Dz.U. 2006 nr 15, poz.1119, Dz.U. nr 170, poz. 1217 , Nr 249 poz. 1834 ) oraz stosownie do art.28 ust.6 tej ustawy i §6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. nr 18 poz.172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania administracyjnego wszcz ę tego z urz ę du, dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów okre ś lon ą w art. 23a ust. 1 ustawy powo ł anej wy ż ej , 1. bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Telewizja Kablowa w R. , polegaj ą ce na zamieszczeniu w stosowanym w obrocie z konsumentami wzorze Regulaminu Ś wiadczenia Us ł ug postanowienia : - 12 pkt. 1 o tre ś ci : „Strony wyra ż aj ą zgod ę na przej ś cie praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z zawartej umowy Abonamentowej na spadkobierców Abonenta, jak równie ż nast ę pców prawnych lub kontynuatorów dzia ł alno ś ci Operatora”. 2 które to postanowienie stanowi klauzul ę wpisan ą do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art.479 45 Kodeksu Post ę powania Cywilnego . 2. bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Telewizja Kablowa w R. polegaj ą ce na nie zamieszczeniu w stosowanych w obrocie z konsumentami wzorcach umów – Umowy o ś wiadczenie us ł ugi dost ę pu do Internetu oraz Umowy o ś wiadczenie us ł ugi dostarczania Programów Telewizyjnych postanowie ń dotycz ą cych: czasu oczekiwania na przy łą czenie do sieci lub terminie rozpocz ę cia us ł ug telekomunikacyjnych oraz danych szczegó ł owych dotycz ą cych pakietów cenowych, oraz sposobów uzyskania informacji o aktualnym cenniku, co stanowi naruszenie art. 56 ust. 3 pkt. 2, 4, ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo Telekomunikacyjne (Dz.U. 171, poz. 1800). oraz stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 10. 02.2007r. II Na podstawie art.23 c ust.1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 244 poz.2080, zm. Dz.U. 2006 nr 15, poz.1119, Dz.U. nr 170, poz. 1217) oraz stosownie do art.28 ust.6 tej ustawy i §6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. nr 18 poz.172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania administracyjnego wszcz ę tego z urz ę du, dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów okre ś lon ą w art. 23 a ust. 1 ustawy powo ł anej wy ż ej, dzia ł ania Telewizji Kablowej w R. polegaj ą ce na nie umieszczeniu w stosowanych w obrocie z konsumentami wzorcach umów – Umowy o ś wiadczenie us ł ugi dost ę pu do Internetu oraz Umowy o ś wiadczenie us ł ugi dostarczania Programów Telewizyjnych nast ę puj ą cych postanowie ń okre ś laj ą cych : - zakres us ł ugi serwisowej , - wysoko ść kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania, - tryb post ę powania reklamacyjnego, - informacje o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego . co stanowi naruszenie art. 56 ust. 3 pkt. 3, 6,7,8 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo Telekomunikacyjne (Dz.U. 171, poz. 1800). i nakazuje si ę zaniechania jej stosowania. UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w prowadzonym post ę powaniu wyja ś niaj ą cym zebra ł informacje dotycz ą ce stosowanych przez przedsi ę biorc ę prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Telewizja Kablowa „T” Sp. z o.o. z siedzib ą w R., prowadz ą cego dzia ł alno ść równie ż na terenie w ł a ś ciwo ś ci terytorialnej Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie, wzoru Regulaminu Ś wiadczenia Us ł ug „T” i wzoru Umowy 3 Abonamentowej pod k ą tem stosowania postanowie ń wzorca umownego, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Ocena nades ł anych materia ł ów przez przedsi ę biorc ę pod k ą tem ewentualnego naruszenia art.23 a ust.1 i 2 ustawy z dn. 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005r. nr 244 poz.2080, zm. Dz. U. nr 170 poz.1217) - zwanej dalej „ustaw ą ”, da ł a podstaw ę do wszcz ę cia w dniu 21.12.2006r., po uzyskaniu upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – na podstawie art.28 ust.4 i 5 ustawy o ochronie (…) post ę powania administracyjnego przeciwko w/w przedsi ę biorcy pod zarzutem naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, poprzez zamieszczenie w stosowanym w obrocie z konsumentami wzorze Regulaminu Ś wiadczenia Us ł ug Telekomunikacyjnych „T” postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Prezes Urz ę du zakwestionowa ł nast ę puj ą ce zapisy : 12 pkt. 1 Regulaminu o tre ś ci : „Strony wyra ż aj ą zgod ę na przej ś cie praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z zawartej umowy Abonamentowej na spadkobierców Abonenta, jak równie ż nast ę pców prawnych lub kontynuatorów dzia ł alno ś ci Operatora”. Nadto jako sprzeczne z brzmieniem przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo Telekomunikacyjne (Dz.U.171, poz. 1800) uznano dzia ł anie przedsi ę biorcy polegaj ą ce na nie umieszczeniu w stosowanym wzorcu umowy postanowie ń , których umieszczenie w umowie jest obligatoryjne w ś wietle art. 56 ust.3 Prawa Telekomunikacyjnego. W szczególno ś ci brak jest we wzorze umowy postanowie ń okre ś laj ą cych: - czas oczekiwania na przy łą czenie do sieci lub terminie rozpocz ę cia us ł ug telekomunikacyjnych (art.56 ust.2 pkt.2); - zakres us ł ugi serwisowej (art.56. ust.3 pkt.3); - dane szczegó ł owe dotycz ą ce pakietów cenowych, oraz sposoby uzyskania informacji o aktualnym cenniku (art.56 ust.3 pkt.4); - wysoko ść kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania (art.56 ust.3 pkt.6); - tryb post ę powania reklamacyjnego (art.56 ust.3 pkt.7); - informacj ę o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub podania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego (art.56 ust.3 pkt.8). W odpowiedzi na wszcz ę cie post ę powania administracyjnego przedsi ę biorca Telewizja Kablowa „T” pismem z dnia 3.01.2007r. wyja ś ni ł , ż e zastosowa ł si ę do zastrze ż e ń zg ł oszonych przez Prezesa UOKiK i z dniem 10.02.2007r. przeprowadzi zmiany w zakwestionowanych punktach Regulaminu Ś wiadczenia Us ł ug „T” i wzoru Umowy Abonamentowej. Pismem z dnia 12.02. 2007r. przes ł a ł nowe wzorce stosowanego dotycz ą ce : - Regulaminu us ł ug internetowych wraz z wzorcem umowy; - Regulaminu ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych wraz z wzorcem umowy. Prezes Urz ę du zako ń czy ł zbieranie materia ł u dowodowego, o czym poinformowa ł stron ę jak równie ż o mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami sprawy, z którego to uprawnienia przedsi ę biorca nie skorzysta ł . 4 Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł co nast ę puje: Telewizja Kablowa „T” Sp. z o.o. z siedzib ą w R. prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą mi ę dzy innymi w zakresie dzia ł alno ś ci radiowej i telewizyjnej, w tym telewizji kablowej oraz pozosta ł ej dzia ł alno ś ci telekomunikacyjnej, co wynika z Odpisu z Rejestru Przedsi ę biorców z Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000108670. Dzia ł alno ść ta prowadzona jest pod nazw ą Telewizja Kablowa „T” Sp. z o.o. równie ż na terenie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej Delegatury UOKIK w Lublinie tj. w D ę blinie. Dzia ł alno ść ta polega na organizacji i ś wiadczeniu us ł ug telekomunikacyjnych tj. na ś wiadczeniu us ł ugi telewizji kablowej oraz ś wiadczeniu us ł ugi dost ę pu do Internetu. Stosunki pomi ę dzy przedsi ę biorc ą (Dostawca Us ł ug) a konsumentami (Abonent) reguluje Regulamin Ś wiadczenia Us ł ug „T”, i umowy abonamentowe o ś wiadczenie us ł ug dostawy Internetu i ś wiadczenia us ł ug telewizji kablowej. W odniesieniu do Regulaminu Ś wiadczenia Us ł ug „T” i Umowy Abonamentowej Prezes Urz ę du zakwestionowa ł nast ę puj ą ce zapisy: 1. 12 pkt. 1 Regulaminu o tre ś ci: „Strony wyra ż aj ą zgod ę na przej ś cie praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z zawartej umowy Abonamentowej na spadkobierców Abonenta, jak równie ż nast ę pców prawnych lub kontynuatorów dzia ł alno ś ci Operatora”. Nadto jako bezprawne uznano dzia ł anie przedsi ę biorcy polegaj ą ce na nie umieszczeniu w stosowanym wzorze umowy postanowie ń okre ś laj ą cych (na podstawie-Prawo Telekomunikacyjne z dn. 16 lipca 2004 r. Dz. U. 171, poz. 1800): - czas oczekiwania na przy łą czenie do sieci lub terminie rozpocz ę cia us ł ug telekomunikacyjnych (art.56 ust.3 pkt. 2); - zakres us ł ugi serwisowej (art.56 ust.3 pkt.3) - dane szczegó ł owe dotycz ą ce pakietów cenowych, oraz sposoby uzyskania informacji o aktualnym cenniku (art. 56 ust.3 pkt.4); - wysoko ść kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zani (art. 56 ust.3 pkt.6); - tryb post ę powania reklamacyjnego (art.56 ust.3 pkt.7); - informacj ę o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego (art. 56 ust.3 pkt.8) Zapisy w kwestionowanym brzmieniu stosowane by ł y do dnia 10.02.2007r. Z t ą dat ą przedsi ę biorca Telewizja Kablowa „T” zmieni ł zakwestionowane zapisy Regulaminu i umowy i wprowadzi ł do obrotu z konsumentami zapisy w nowym brzmieniu. Kwestionowany zapis 12 pkt. 1 Regulaminu zosta ł usuni ę ty zarówno z nowego Regulaminu us ł ug internetowych jak i Regulaminu ś wiadczenia us ł ug telewizji kablowej. Natomiast zakwestionowane przez organ antymonopolowy braki we wzorach umownych , stosownie do wymogów okre ś lonych przez art. 56 ust. 3 ustawy Prawo Telekomunikacyjne zosta ł y usuni ę te poprzez wprowadzenie zapisów: § 1 wzorca Umowy o ś wiadczenie us ł ugi dost ę pu do Internetu i Umowy o ś wiadczenie us ł ugi dostarczania Programów Telewizyjnych zawiera zapisy dotycz ą ce 5 planowanego terminu instalacji ( pod łą czenia do sieci ) , co odpowiada wymogom art. 56 ust. 3 pkt. 2) ustawy Prawo Telekomunikacyjne. Dane szczegó ł owe dotycz ą ce cen, w tym pakietów cenowych oraz sposoby uzyskania informacji i aktualnym cenniku – stosownie do art. 56 ust.3 pkt. 4) ustawy Prawo Telekomunikacyjne, zawiera za łą czony do ka ż dego wzorca umownego Cennik us ł ug. Jednocze ś nie § 1pkt.1 wzorców umownych stanowi , ż e „ Abonent o ś wiadcza, ż e przy zawarciu umowy o dan ą us ł ug ę okre ś lon ą w §2 dor ę czony mu zosta ł stosowny Cennik dotycz ą cy danej us ł ugi, a w szczególno ś ci Cennik us ł ug dodatkowych, który akceptuje, a strony uzgadniaj ą , ż e wymieniony Cennik stanowi integraln ą cz ęść niniejszej umowy jako za łą cznik nr 2. Aktualny Cennik dost ę pny jest w siedzibie operatora w R. , telefonicznie w Biurze Obs ł ugi Klienta lub za pomoc ą poczty elektronicznej, wysy ł aj ą c zapytanie na adres xxx ka ż dej zmianie Regulaminu ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych b ą d ź cennika Abonent b ę dzie informowany zgodnie z Regulaminem”. Natomiast ż aden z przedstawionych wzorów umowy nie zawiera postanowie ń dotycz ą cych zakresu obs ł ugi serwisowej – stosownie do 56 ust. 3 pkt. 3 ) ustawy Prawo Telekomunikacyjne. Regulacje tej tre ś ci zawarte s ą w punkcie 6 Regulaminu Ś wiadczenia Us ł ug Telekomunikacyjnych, do którego odsy ł a § 3.3 obydwu wzorców umownych stanowi ą c , ż e: „Abonent o ś wiadcza, ż e przy zawarciu Umowy o us ł ug ę okre ś lon ą w pkt. 2 dor ę czony mu zosta ł Regulamin ś wiadczenia Us ł ug Telekomunikacyjnych TVK „T”i zobowi ą zuje si ę przestrzega ć zasad w nim okre ś lonych, a strony uzgadniaj ą , ż e wymieniony Regulamin stanowi integraln ą cz ęść niniejszej umowy.” Przedstawione nowe wzorce umowne nie zawieraj ą równie ż postanowie ń dotycz ą cych wysoko ś ci kar umownych w przypadku niewykonania lun nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej – stosownie do obowi ą zku wynikaj ą cego z art. 56 ust.3 pkt. 6) ustawy Prawo Telekomunikacyjne. Stosowne zapisy zawarte s ą natomiast w punkcie 3. 4. i 3.5 Regulaminu ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez „T”. Nowe wzorce umowne nie zawieraj ą równie ż postanowie ń dotycz ą cych trybu post ę powania reklamacyjnego – stosownie do wymaga ń art. 56 ust.3 pkt. 7) ustawy Prawo Telekomunikacyjne. Stosowne zapisy zawarte s ą w punkcie 7. Regulaminu ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez „T. Ż aden z przedstawionych wzorców umownych nie zawiera równie ż postanowie ń zawieraj ą cych informacje o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego – stosownie do wymaga ń art. 56 ust.3 pkt. 8) ustawy Prawo Telekomunikacyjne. Stosowne zapisy zawarte s ą w punkcie 7.11.6 Regulaminu ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez „T”. Prezes Urz ę du zawa ż y ł , co nast ę puje: Art.23 a ust.1 ustawy stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawnie dzia ł anie przedsi ę biorcy. Za praktyk ę naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umowy uznanych za 6 niedozwolone, o którym mowa w art.479 45 Kodeksu Post ę powania Cywilnego, naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji, godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów (ust.2). Ust. 2 tego przepisu wylicza okre ś lone co do nazwy czyny, stanowi ą ce samoistne praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, przy czym katalog ten nie jest zamkni ę ty. Aby dosz ł o do naruszenia art.23 a ust.2 ustawy nale ż y wykaza ć , ż e te dzia ł ania: - s ą bezprawne, przy czym bezprawno ść dzia ł ania polega tu na stosowaniu wzorca umowy, którego tre ść w analogicznej postaci zosta ł a ju ż wpisana do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art.479 45 Kodeksu Post ę powania Cywilnego. - godz ą w zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawno ść tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym. Poj ę cie porz ą dek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z normy prawnej, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm moralnych i obyczajowych okre ś lonych jako zasady wspó łż ycia spo ł ecznego . Bezprawno ść jest kategori ą obiektywn ą . Rozwa ż enia przy ocenie bezprawno ś ci wymaga kwestia, czy czyn sprawcy by ł zgodny czy te ż niezgodny z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego. Ź ród ł em tych zasad s ą : - normy prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego – jako regu ł y post ę powania wyznaczone przez nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm prawa pozytywnego , w szczególno ś ci prawa cywilnego, karnego, administracyjnego, pracy, finansowego, ustaw i aktów prawnych reguluj ą cych poszczególne dziedziny gospodarki, itp., - nakazy i zakazy wynikaj ą ce z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego (dobre obyczaje ) – Komentarz do Kodeksu Cywilnego Gerard Bieniek Lex Polnica Prima. O bezprawno ś ci dzia ł ania decyduje ca ł okszta ł t okoliczno ś ci konkretnego stanu faktycznego – uzasadnienie do I PKN 267/2001 wyrok S ą du Najwy ż szego Izba Administracyjna – Lex Polonica Prima . S ą d Najwy ż szy wskaza ł , ż e o bezprawno ś ci dzia ł ania mo ż na mówi ć wówczas, gdy nie zachodzi ż adna ze szczególnych okoliczno ś ci usprawiedliwiaj ą cych okre ś lone dzia ł anie. Okoliczno ś ciami tymi s ą : - dzia ł anie w ramach porz ą dku prawnego, tj. dzia ł anie dozwolone przez obowi ą zuj ą ce przepisy, - wykonywanie prawa podmiotowego, - zgoda pokrzywdzonego, - dzia ł anie w obronie uzasadnionego interesu ( wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 19.10.1989r. IICR 419/89 OSP 1990/11-12 poz.377 ). I. Zakwestionowanym dzia ł aniem przedsi ę biorcy w ramach prowadzonego post ę powania administracyjnego w niniejszej sprawie jest pos ł ugiwanie si ę w stosunku do konsumentów – Abonentów zapisami we wzorcu Regulaminu, którego to ż sama tre ść zosta ł a uznana przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone klauzule umowne i które wpisane zosta ł y do Rejestru niedozwolonych klauzul umownych oraz nie umieszczenie w stosowanym wzorze umowy postanowie ń obligatoryjnych na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy- Prawo Telekomunikacyjne (Dz. U. 171 poz. 1800). 7 Z tre ś ci art.479 42 KPC wynika, ż e S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w razie uwzgl ę dnienia powództwa o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone w sentencji wyroku przytacza tre ść postanowie ń wzorca uznanych za niedozwolone i zakazuje ich stosowania. Z brzmienia art.479 43 KPC wynika równie ż , ż e wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art.479 45 §2 KPC. Stanowisko Prezesa Urz ę du zosta ł o poparte orzecznictwem SOKiK. Z wyroku SOKiK z dnia 25 marca 2004r. – sygn. akt. XVII AmA 51/03 wynika, ż e wprowadzenie przez przedsi ę biorc ę do obrotu wzorca umownego zawieraj ą cego postanowienia o tre ś ci ju ż wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi przes ł ank ę uznania bezprawno ś ci dzia ł ania tego przedsi ę biorcy, o czym stanowi art.23a ust.1 ustawy. Oznacza to, ż e bezprawnym jest stosowanie w obrocie z konsumentami postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru, nawet je ż eli postanowienia te stosuj ą przedsi ę biorcy nie pozwani w procesie przez SOKiK na podstawie art.479 36-45 KPC. Kwestia rozszerzonej prawomocno ś ci wyroku SOKiK na podstawie którego dokonany jest wpis postanowienia do rejestru, o którym mowa w art.479 45 KPC zosta ł a ostatecznie rozstrzygni ę ta w uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006r. w sprawie o sygn. akt. III SZP 3/06. W ś lad za tym nale ż y przyj ąć , ż e orzeczenie s ą du w danej sprawie ma skutek równie ż wobec osób trzecich, czyli w przypadku, gdy zakazana jest ju ż jedna klauzula jako niezgodna z prawem, a w obrocie gospodarczym w stosunku do konsumentów funkcjonuje zapis o tre ś ci analogicznej jak ten w klauzuli zakazanej, celowe jest uznanie, ż e tre ść zapisu stosowana wobec konsumentów innych ani ż eli ci dotkni ę ci zapisem ju ż zakazanym stanowi o bezprawno ś ci takiego dzia ł ania i równocze ś nie jest praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której stanowi art.23a ust.2 w postaci stosowania klauzul umownych wpisanych do rejestru klauzul uznanych za niedozwolone. Nie jest przy tym konieczne by tre ść badanego postanowienia wzorca umowy by ł a literalnie identyczna jak tre ść postanowienia wpisanego do rejestru, by mog ł o korzysta ć z rozszerzonej prawomocno ś ci. Zatem, dla stwierdzenia stosowania praktyki, polegaj ą cej na bezprawnym naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń umowy uznanych za niedozwolone, konieczne jest wykazanie, ż e stosowane przez przedsi ę biorc ę w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umownego s ą to ż same z wpisem do rejestru postanowienia wzorca umowy uznanego za niedozwolony dokonanym przez Prezesa UOKiK na mocy stosownego orzeczenia S ą du Okr ę gowego w Warszawie XVII Wydzia ł Ochrony Konkurencji i Konsumentów . Zakwestionowane w niniejszym post ę powaniu zapisy zawarte s ą we wzorze umownym - „Regulaminie Ś wiadczenia Us ł ug „T” , który bezspornie stosowany jest powszechnie przez przedsi ę biorc ę w obrocie gospodarczym, w tym w obrocie z konsumentami. 1. Prezes zakwestionowa ł zapis 12 pkt. 1 Regulaminu o tre ś ci : „Strony wyra ż aj ą zgod ę na przej ś cie praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z zawartej umowy Abonamentowej na spadkobierców Abonenta, jak równie ż nast ę pców prawnych lub kontynuatorów dzia ł alno ś ci Operatora”. 8 Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 24 stycznia 2006r. sygn. akt XVII AmC 16/05 zapis o tre ś ci: „Kosmos net uprawniona jest do scedowania swoich uprawnie ń i obowi ą zków wynikaj ą cych z umowy, Regulaminu i Cennika na dowolne wskazan ą przez siebie osob ę trzeci ą , na co abonent wyra ż a zgod ę podpisuj ą c umow ę ” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone w dniu 3 kwietnia 2006 pod numerem 649. Zakwestionowany zapis, jakkolwiek nie jednobrzmi ą cy, odpowiada hipotezie postanowienia wpisanego do Rejestru klauzul zakazanych pod nr 649 od s ł ów:...jak równie ż nast ę pców prawnych...”. Kwestionowany zapis o ocenie S ą du narusza prawa konsumenta, poprzez zezwolenie kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowi ą zków wynikaj ą cych z umowy bez zgody konsumenta wyra ż onej w odniesieniu do konkretnej osoby trzeciej, na któr ą prawa i obowi ą zki maj ą by ć przeniesione – co stanowi naruszenie art. 385 3 pkt.5 KC. Skutek zapisu zakwestionowanego przez organ antymonopolowy jest taki sam jak w przypadku cyt. wy ż ej klauzuli . Umo ż liwia on kontynuacj ę umowy z konsumentem pomimo zmiany strony umowy po stronie Operatora, bez konieczno ś ci uzyskania zgody konsumenta na zmian ę podmiotu kontrahenta. St ą d zakaz stosowania kwestionowanego zapisu w obrocie z konsumentami jest uzasadniony. Dokonana analiza tre ś ci zapisów Regulaminu stosowanego przez przedsi ę biorc ę z postanowieniami wpisanymi do rejestru o którym mowa w art.479 45 KPC pozwala stwierdzi ć , ż e spe ł nione zosta ł y wszystkie przes ł anki warunkuj ą ce uznanie dzia ł a ń Telewizji Kablowej „T” Sp. z o.o. za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art.23a ust.1 i 2 ustawy, tj. dzia ł anie bezprawne, które polega na stosowaniu w obrocie z konsumentami zapisów, które zosta ł y uznane przez SOKiK za postanowienia wzorca umowy uznane za niedozwolone i wpisane do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 KPC. Wykazano zatem, ż e wy ż ej opisane dzia ł anie przedsi ę biorcy nosi znamiona bezprawno ś ci. Dzia ł aniem bezprawnym, w ś wietle art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie (…) jest równie ż nie zamieszczenie w stosowanych wzorcach umownych postanowie ń dotycz ą cych zarówno ś wiadczenia us ł ugi dost ę pu do Internetu jak i ś wiadczenia us ł ugi dostawy telewizji kablowej , których zamieszczenie na podstawie art. 56 ust.3 ustawy Prawo Telekomunikacyjne jest obligatoryjne. Art. 56 ust.3 pkt. 2, 3, 4 6,7 i 8 ustawy Prawo Telekomunikacyjne stanowi, ż e Umowa o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych powinna okre ś la ć w szczególno ś ci: - ś wiadczone us ł ugi, dane o ich jako ś ci, w tym czas oczekiwania na przy łą czenie do sieci lub terminie rozpocz ę cia ( pkt.2), - zakres obs ł ugi serwisowej ( pkt. 3), - szczegó ł owe dane dotycz ą ce cen, w tym pakietów cenowych oraz sposoby uzyskania informacji o aktualnym cenniku ( pkt.4), 9 - wysoko ść kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej (pkt.6) , - tryb post ę powania reklamacyjnego (pkt. 7) , - informacj ę o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego (pkt. 8.). W intencji ustawodawcy nie zamieszczenie okre ś lonego ł adunku informacyjnego dla Abonenta we wzorcu umownym stanowi o naruszeniu w/w art.56 ust.3 ustawy Prawo Telekomunikacyjne, a wi ę c jest dzia ł aniem bezprawnym. Celem tego przepisu jest zabezpieczenie podstawowych interesów Abonenta – jego prawa do uzyskania informacji rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Jest to zasadnicze prawo konsumenta, polegaj ą ce na „uzyskaniu wiedzy o przedmiocie i warunkach transakcji ( o warunkach uczestnictwa w rynku ), do uzyskania w ten sposób podstaw oceny sytuacji rynkowej i swobodnego podj ę cia decyzji, a wi ę c ś wiadomego odgrywania na nim roli „ biernego podmiotu ekonomicznego”” – Prawo umów konsumenckich Ewa Łę towska , Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 1999 r. W ocenie Prezesa Urz ę du jedynie w zakresie obowi ą zku okre ś lonego w art. 56 ust.3 pkt. 2 i 4 ustawy Prawo Telekomunikacyjne „T” uzupe ł ni ł w po żą danym zakresie stosowane wzorce umowne , poprzez wprowadzenie zapisów § 1 i 2 reguluj ą cych kwesti ę zarówno czasu oczekiwania na przy łą czenie do sieci nowego abonenta jak i szczegó ł owych danych o pakietach cenowych oraz sposobu uzyskania informacji o aktualnym cenniku. Organ antymonopolowy przyj ął , ż e dat ą dokonanych zmian jest 10.02.2007r. W przypadku, gdy dochodzi do naruszenia art.23a ust.1 lub 2 ustawy o ochronie (…) organ antymonopolowy na mocy art.23c ust.1 ustawy uznaje okre ś lon ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechania jej stosowania. W sytuacji, gdy przedsi ę biorca zaniecha ł stosowania okre ś lonej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, na podstawie art.23e ust.2 ustawy o ochronie (…) Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Wobec zaniechania przez Telewizj ę Kablow ą „T” Sp. z o.o. stosowania w obrocie z konsumentami z dniem 03.01.2007r. zakwestionowanych klauzul i zast ą pienia ich zapisami o tre ś ci zgodnej z prawem orzeka si ę jak w sentencji decyzji. II . W ocenie Prezesa Urz ę du , „T” sp. z o.o. w nowych wzorcach umownych stosowanych po 10.02.2007r. nadal nie dope ł ni ł nakazu wynikaj ą cego z tre ś ci art. 56 ust.3 pkt. 3, 6, 7, 8 ustawy Prawo telekomunikacyjne, a zatem w odniesieniu do informacji dotycz ą cych : - zakres obs ł ugi serwisowej ( pkt. 3), 10 - wysoko ść kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej (pkt.6) , - tryb post ę powania reklamacyjnego (pkt. 7) , - informacj ę o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego (pkt. 8.). Zatem dzia ł ania „T” . sp. z o.o. nadal s ą dzia ł aniami bezprawnymi w ś wietle art. 23 a ust.1 ustawy o ochronie (…). Nie stanowi wype ł nienia nakazu wynikaj ą cego z tre ś ci art. 56 ust. 3 ustawy Prawo Telekomunikacyjne zamieszczenie w/w informacji w Regulaminie ś wiadczenia us ł ug, chocia ż by we wzorcu umownym Abonent by ł poinformowany, ż e Regulamin stanowi integraln ą cz ęść umowy. Ustawodawca w sposób celowy okre ś li ł ramy obowi ą zków informacyjnych na ł o ż onych na Operatora telekomunikacyjnego, poprzez enumeratywne wymienienie zakresu koniecznych postanowie ń oddzielnie dla wzorca umownego i wzorca Regulaminu, niezale ż nie od tego, ż e zakres ten cz ęś ciowo si ę pokrywa. Doda ć nale ż y, ż e zakres tego samego obowi ą zku w odniesieniu do regulaminu okre ś la art. 60 tej ustawy. Zawiera on zapis m.in., ż e regulamin ś wiadczenia us ł ug dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych powinien okre ś la ć w szczególno ś ci: zasady wyp ł aty kar umownych (pkt.2) zakres obs ł ugi serwisowej (pkt. 4 ), tryb post ę powania reklamacyjnego (pkt. 6). Zatem jasne jest, ż e w ocenie ustawodawcy niektóre postanowienia, ze wzgl ę du na swoj ą rang ę powinny by ć zamieszczone zarówno we wzorcu umownych jak i w regulaminie. Zatem zamieszczenie we wzorcu umownym jedynie odes ł ania do Regulaminu w zakresie postanowie ń wymienionych jako obligatoryjne w tre ś ci art. 56 ust. 3 w/w ustawy nie stanowi wype ł nienia tego obowi ą zku . Bez znaczenia dla oceny bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy, jest fakt, ż e Regulamin ka ż dorazowo dostarczany by ł Abonentowi razem z umow ą i zgodnie z umow ą stanowi ł integraln ą cz ęść umowy. Ustawodawca bowiem zastrzeg ł , ż e dostawca publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych ma obowi ą zek dostarczy ć nieodp ł atnie abonentowi wraz z umow ą o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych regulamin ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych. – art. 59 ust. 1 ustawy cyt. wy ż ej. W przypadku, gdy dochodzi do naruszenia art.23a ust.1 lub 2 ustawy o ochronie (…) organ antymonopolowy na mocy art.23c ust.1 ustawy uznaje okre ś lon ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechania jej stosowania. St ą d brzmienie pkt. II sentencji decyzji jest uzasadnione. W okoliczno ś ciach sprawy wype ł niona zosta ł a równie ż druga przes ł anka warunkuj ą ca stwierdzenie stosowania praktyki, polegaj ą cej na naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów z art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie (…). 11 Przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów jest spe ł niona, gdy dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy ogó ł u konsumentów, czyli nieograniczonej liczby podmiotów, których nie da si ę zidentyfikowa ć . Interes konsumentów jest zjawiskiem o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. W opinii Prezesa Urz ę du zebrany w sprawie materia ł dowodowy wskazuje w sposób jednoznaczny, ż e dzia ł ania przedsi ę biorcy wyczerpuj ą przes ł anki praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lone w art.23a ust.1 i 2 ustawy poprzez zamieszczenie w stosowanym w obrocie z konsumentami wzorcu Regulaminu Ś wiadczenia Us ł ug „T” i Umowy Abonamentowej postanowie ń wzorca umownego, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone a nadto poprzez naruszenie przepisów ustawy Prawo Telekomunikacyjne. Oferta przedsi ę biorcy skierowana jest do z góry nieokre ś lonej liczby konsumentów, poprzez skierowanie do niech oferty us ł ugowej w postaci ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych. W tym celu przedsi ę biorca pos ł uguje si ę przez siebie przygotowanym wzorem Regulaminu Ś wiadczenia Us ł ug „T” i Umowy Abonamentowej, który wi ąż e strony – przedsi ę biorc ę oraz konsumenta, poprzez zawarcie umowy abonenckiej na pi ś mie, na podstawie której Dostawca Us ł ug zapewni Abonentowi odp ł atne ś wiadczenie us ł ugi. Regulamin oraz wzorzec umowy okre ś la wzajemne prawa i obowi ą zki stron w trakcie ś wiadczenia us ł ugi telekomunikacyjnej. Z oferty tej skorzystali ju ż konsumenci decyduj ą cy si ę m.in. na odbiór telewizji kablowej, ale z us ł ug tych w ka ż dej chwili mog ą skorzysta ć tak ż e inni konsumenci. W zwi ą zku z tym kr ą g osób, który zosta ł ju ż dotkni ę ty stosowan ą praktyk ą i który tak ą praktyk ą mo ż e zosta ć dotkni ę ty jest nieograniczony, nie mo ż liwy z góry do okre ś lenia ani zidentyfikowania, a tym samym spe ł nia warunki zbiorowego interesu konsumentów. Wszystkie kwestionowane zapisy oraz nie zamieszczenie we wzorcu umownym postanowie ń , do zamieszczania których przedsi ę biorc ę obliguj ą przepisy prawa dotykaj ą w istocie interesów ekonomicznych stron a przy skrajnie niekorzystnym dla abonentów ich zastosowaniu mog ą narazi ć ich na nieuzasadnione straty. Zagro ż enie interesów ekonomicznych podmiotów indywidualnych przek ł ada si ę w okoliczno ś ciach sprawy na zagro ż enie szerokiego kr ę gu wszystkich potencjalnych uczestników popytowej strony rynku, równie ż tych, którzy w przysz ł o ś ci b ę d ę chcieli korzysta ć z us ł ug tego przedsi ę biorcy. Tym samym dzia ł ania przedsi ę biorcy naruszaj ą bezpiecze ń stwo ekonomiczne konsumentów, czyli godz ą w warto ś ci najsilniej chronione przez ustawodawstwo konsumenckie. Zatem, spe ł niona zosta ł a w okoliczno ś ciach sprawy przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od decyzji Prezesa przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w L. Z upowa ż nienia Prezesa UOKIK Dyrektor Delegatury w Lublinie Ewa Wiszniowska Otrzymuje : 1/ 12