RLU-11/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI Lublin , dnia 10 marca 2004 r. RLU – 61-25/04/MW Decyzja RLU - 11/04 Na podstawie art. 23 c ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz.U. z 2003 r. Nr 86 poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( Dz.U. nr 18 poz. 172 ze zm . ) po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du , dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów : I. uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów z art. 23 a ust. 1 w/w ustawy, dzia ł ania Z. S.A. w Z. polegaj ą ce na zamieszczaniu przez dostawc ę w umowach sprzeda ż y energii elektrycznej i ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych zawieranych z odbiorcami postanowie ń umo ż liwiaj ą cych dostawcy wstrzymanie dostawy energii elektrycznej w przypadku: - utrzymywania przez odbiorc ę nieruchomo ś ci w sposób powoduj ą cy utrudnienia w prawid ł owym funkcjonowaniu sieci, - niedopuszczenia przez odbiorc ę przedstawiciela Sprzedawcy, upowa ż nionego do kontroli oraz odczytu stanów uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowego, co stanowi naruszenie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo Energetyczne (Dz.U. 2003 r. Nr 153 poz.1504) i nakazuje zaniechania jej stosowania . II. na podstawie art. 23c ust.2 ustawy cyt. wy ż ej zobowi ą zuje w/w przedsi ę biorc ę do opublikowania w dwóch tytu ł ach gazet o zasi ę gu dzia ł ania przedsi ę biorcy, w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji, tre ś ci niniejszej decyzji wraz z uzasadnieniem. III. na podstawie art. 100 e cyt. wy ż ej ustawy decyzji j nadaje si ę rygor natychmiastowej wykonalno ś ci . Uzasadnienie 2 Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( zwany dalej Prezesem Urz ę du) w zwi ą zku ze skarg ą konsumenta na Z . S.A. w Z.( zwan ą dalej Z.), przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie zamieszczania przez dostawc ę w umowach sprzeda ż y energii elektrycznej i ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych zawieranych z odbiorcami postanowie ń dotycz ą cych warunków wstrzymania dostaw energii elektrycznej sprzecznych z ustaw ą z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo Energetyczne , co mo ż e stanowi ć naruszenia art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie ( .. ) . Organ antymonopolowy kwestionowa ł zapisy umowy dostawy energii elektrycznej umo ż liwiaj ą ce przedsi ę biorstwu energetycznemu wstrzymanie dostawy energii w wypadku: - utrzymywania przez odbiorc ę nieruchomo ś ci w sposób powoduj ą cy utrudnienia w prawid ł owym funkcjonowaniu sieci, - niedopuszczenia przez odbiorc ę przedstawiciela Sprzedawcy, upowa ż nionego do kontroli oraz odczytu stanów uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowego. W wyniku przeprowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego zebrany zosta ł materia ł dowodowy, który potwierdzi ł zasadno ść zarzutu naruszenia zbiorowych interesów konsumentów opisanych w art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie (... ) . W zwi ą zku z tym, w dniu 26 stycznia 2004r. Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie administracyjne w sprawie, pod k ą tem naruszenia w/w przepisów. W odpowiedzi na wszcz ę cie post ę powania Z. z ł o ż y ł a wyja ś nienia uzasadniaj ą ce jej zdaniem, celowo ść i legalno ść kwestionowanych zapisów umowy . Z. wyja ś ni ł a, ż e z uwagi na to, ż e fakt dostarczania energii elektrycznej odbywa si ę na podstawie umowy o charakterze cywilnoprawnym warunki wstrzymania dostaw energii elektrycznej mog ą by ć odr ę bnie uregulowane w łą cz ą cej strony umowie. Takie uprawnienie sankcjonuje zapis § 4 pkt. 6 oraz § 15 pkt. 3 lit.”a” i „b” umowy sprzeda ż y energii elektrycznej i ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych. Jest on konsekwencj ą obowi ą zku odbiorcy wynikaj ą cego z § 16 pkt. 4 rozporz ą dzenia z dnia 25 .09.2000 r. w sprawie szczegó ł owych warunków przy łą czenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych, obrotu energi ą elektryczn ą , ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców. W ocenie Z. jest ona zobligowana przepisami prawa do zachowania nale ż ytej staranno ś ci w sytuacjach, gdy chodzi o potencjalne zagro ż enie dla ż ycia, zdrowia lub ś rodowiska. Obowi ą zuje tym 3 samym dostawc ę najszerszy re ż im odpowiedzialno ś ci cywilnej na zasadzie ryzyka. Tre ść § 6 pkt. 2 umowy jest konsekwencj ą zapisów wynikaj ą cych z §16 pkt. 6 cyt. wy ż ej rozporz ą dzenia, w którym przewidziano obowi ą zek odbiorcy umo ż liwienia upowa ż nionym przedstawicielom sprzedawcy dost ę pu do uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowego . Zdaniem Z. kwestionowany przez Prezesa Urz ę du zapis umowy jest przejawem realizacji zasady ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń i równo ś ci stron – zgodnie z art. 487 § 2 k.c. . Skoro podstaw ą do rozlicze ń sprzedawcy energii s ą wskazania uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowego, to sprzedawca musi mie ć zagwarantowane prawo kontroli i sprawdzanie tego uk ł adu ( nie tylko jego wskaza ń ) ale tak ż e prawid ł owego funkcjonowania. W ocenie Z. je ż eli po poinformowaniu odbiorcy , bez ż adnej przyczyny, odbiorca nadal nie dopuszcza przedstawicieli sprzedawcy do uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowych, istnieje uzasadnione podejrzenie nielegalnego poboru energii elektrycznej , a zatem dzia ł anie dostawcy polegaj ą ce na przerwaniu dostawy energii jest uzasadnione . Nadto, przedmiotowe zapisy znajduj ą podstaw ę prawn ą w brzmieniu art. 6 ust. 3 Prawo energetyczne oraz nie naruszaj ą zbiorowych interesów konsumentów, gdy ż wy łą cznie od ich woli zale ż y, czy nast ą pi dzia ł anie w postaci przerwania dostawy energii . W opinii dostawcy energii, wstrzymanie dostawy energii w przypadkach przewidzianych umow ą jest jedyn ą sankcj ą ( poza jej rozwi ą zaniem ), jak ą mo ż e zastosowa ć sprzedawca w stosunku do odbiorcy. Jest to tylko uzupe ł nienie uregulowa ń prawnych - zdaniem Z, wynikaj ą cych z powo ł anych przepisów, za ś obowi ą zek ten bez jakichkolwiek mo ż liwo ś ci jego egzekwowania zaprzecza celowo ś ci jego ustanowienia . Kwestionowane zapisy umowy maj ą charakter fakultatywny, co oznacza, ż e dostawca energii stosuje je jako rozwi ą zanie ostateczne, gdy inne ś rodki jak np. wezwanie z okre ś lonym terminem wykonania nie dadz ą rezultatu . Zatem, wg stanowiska przedsi ę biorcy, Z. swoim dzia ł aniem nie narusza art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie (... ). Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł i zwa ż y ł co nast ę puje : Z. S.A. w Z. dostarcza energi ę elektryczn ą odbiorcom indywidualnym i instytucjonalnym na podstawie umów o dostaw ę energii elektrycznej i ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych. 4 Kwestionowane zapisy umowy Z. stosowa ł a w umowach od 2001 r. we wszystkich grupach odbiorców na terenie swojego dzia ł ania i stosuje je nadal. Kwestionowane zapisy w umowie o dostaw ę energii dla grupy taryfowej G11 oznaczone s ą jako § 4 pkt. 6 oraz § 6 pkt. 2, a tre ść ich jest nast ę puj ą ca : „ W przypadku utrzymywania przez odbiorc ę nieruchomo ś ci w sposób powoduj ą cy utrudnienia w prawid ł owym funkcjonowaniu sieci, Sprzedawca mo ż e wstrzyma ć dostaw ę energii elektrycznej do obiektu odbiorcy. Wstrzymanie dostarczania energii elektrycznej mo ż e nast ą pi ć po uprzednim wezwaniu do zaniechania naruszenia umowy – w terminie 14 dni od daty dor ę czenia Odbiorcy takiego wezwania” . „ Odbiorca ma obowi ą zek umo ż liwi ć dost ę p do uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowego osobom upowa ż nionym przez sprzedawc ę . Niedopuszczenie przez odbiorc ę przedstawiciela Sprzedawcy, upowa ż nionego do kontroli oraz odczytu stanów uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowego mo ż e by ć przyczyn ą wstrzymania dalszej sprzeda ż y energii elektrycznej i ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych”. Art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów . W opinii Prezesa Urz ę du stosowanie przez Z. w umowach o dostaw ę energii w/w zapisów warunkuj ą cych wstrzymanie dostawy energii elektrycznej od opisanych wy ż ej zachowa ń odbiorcy energii stanowi naruszenie ustawy Prawo energetyczne oraz przepisów wykonawczych , a zatem jest dzia ł aniem bezprawnym. Dzia ł anie to narusza zbiorowe interesy konsumentów, nie tylko poprzez sam fakt stosowania wobec nich dzia ł a ń sprzecznych z prawem lecz równie ż poprzez potencjaln ą uci ąż liwo ść skutków tych dzia ł a ń dla konsumentów. Uregulowania prawne dotycz ą ce warunków wstrzymania dostawy energii elektrycznej wprowadzi ł o Rozporz ą dzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 pa ź dziernika 1998 r. w sprawie szczegó ł owych warunków przy łą czania podmiotów do sieci elektroenergetycznych, pokrywania kosztów przy łą czenia, obrotu ciep ł em, ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych , ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców ( Dz.U. z 1998 r. Nr 135 poz. 881). 5 W § 39 ust. 1 stanowi ł o, ż e przedsi ę biorstwo energetyczne wstrzymuje dostarczanie energii elektrycznej w przypadku : 1/ nielegalnego pobierania energii elektrycznej, w tym w szczególno ś ci: A/samowolnego przy łą czenia do sieci, B/ pobierania energii elektrycznej z ca ł kowitym lub cz ęś ciowym pomini ę ciem uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowego; 2/ gdy instalacja odbiorcy stwarza bezpo ś rednie zagro ż enie dla ż ycia, zdrowia lub ś rodowiska, 3/dokonania przez odbiorc ę zmian w uk ł adzie pomiarowo – rozliczeniowym , umo ż liwiaj ą cych zafa ł szowanie pomiaru . § 40 ust. 1 przewidywa ł mo ż liwo ść wstrzymania dostarczania energii elektrycznej przez przedsi ę biorstwa energetyczne w przypadku : 1/ nieuregulowania przez odbiorc ę nale ż no ś ci zwi ą zanych z dostarczaniem energii elektrycznej, 2/ u ż ywania przez odbiorc ę urz ą dze ń wprowadzaj ą cych zak ł ócenia w pracy sieci lub instalacji innych odbiorców, 3/samowolnego wprowadzania przez odbiorc ę zmian w cz ęś ci instalacji odbiorcy , oplombowanej przez przedsi ę biorstwo energetyczne, 4/uniemo ż liwienia upowa ż nionym przedstawicielom przedsi ę biorstwa energetycznego dost ę pu , wraz z niezb ę dnym sprz ę tem , do elementów sieci i urz ą dze ń , b ę d ą cych w ł asno ś ci ą tego przedsi ę biorstwa, znajduj ą cych si ę na terenie , w obiekcie , lokalu odbiorcy , w celu przeprowadzenia prac eksploatacyjnych lub usuni ę cia awarii w sieci lub do uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowego , 5/ utrzymywania przez odbiorc ę nieruchomo ś ci w sposób zagra ż aj ą cy prawid ł owemu funkcjonowaniu sieci . § 41 w ust. 4 przewidywa ł mo ż liwo ść wstrzymania dostawy energii w przypadku nieuzasadnionej odmowy odbiorcy na zainstalowanie uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowego i pokrycia kosztów instalacji przedp ł atowego uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowego. W/w rozporz ą dzenie w ca ł o ś ci utraci ł o moc dnia 28 pa ź dziernika 2000 r. na podstawie § 38 Rozporz ą dzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 wrze ś nia 2000 r. w sprawie szczegó ł owych warunków przy łą czenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych, obrotu energi ą elektryczn ą , ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców ( Dz. U. Nr 85, poz. 957). Jedynie § 34 ust.3 tego ż rozporz ą dzenia powtarza ł regulacj ę § 41 rozporz ą dzenia uchylonego i przewidywa ł wstrzymanie dostawy energii w wypadku nieuzasadnionej odmowy odbiorcy zainstalowania przedp ł atowego uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowego. Rozporz ą dzenie to straci ł o 6 moc w zwi ą zku z art. 1 pkt.9 lit.a i art. 5 ustawy z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne. Regulacje dotycz ą ce warunków wstrzymania dostawy energii w nowym brzmieniu podj ęł a Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne ( Dz.U. 1997 Nr 54 poz. 348 ze zm. ) .W art. 6 ust. 3 stanowi ona, ż e przedsi ę biorstwo energetyczne mo ż e wstrzyma ć dostarczanie energii elektrycznej, je ż eli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, ż e : - instalacja znajduj ą ca si ę u odbiorcy stwarza bezpo ś rednie zagro ż enie dla ż ycia , zdrowia lub ś rodowiska, - nast ą pi ł nielegalny pobór energii elektrycznej. Przepis powy ż szy wprowadzony zosta ł do prawa energetycznego Ustaw ą z dnia 26 maja 2000 r o zmianie ustawy Prawo energetyczne (Dz.U. 2000 r. Nr 48 poz. 555) z dniem 14.06.2000 r., a zatem obowi ą zywa ł w dacie wprowadzenia przez przedsi ę biorc ę kwestionowanych zapisów do umowy. Art. 6 ust. 3a stanowi, ż e przedsi ę biorstwo energetyczne mo ż e wstrzyma ć ponadto dostaw ę energii, gdy : - odbiorca zwleka z zap ł at ą za pobran ą energi ę , co najmniej miesi ą c po up ł ywie terminu p ł atno ś ci , pomimo uprzedniego powiadomienia na pi ś mie o zamiarze wypowiedzenia umowy i wyznaczenia dodatkowego, dwutygodniowego terminu do zap ł aty zaleg ł ych i bie żą cych nale ż no ś ci ( art. 6 ust. 3 a ustawy), - odbiorca nie wyra ż a zgody na zainstalowanie uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowego ( art. 6 a ust. 3 ). Zapisy powy ż sze wprowadzone zosta ł y ustaw ą z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne ( Dz.U. 2002 Nr 135 poz. 1144) z dniem 1 stycznia 2003 r. Powy ż sze zapisy ustawy Prawo energetyczne jak i cyt. wy ż ej uchylonego ju ż rozporz ą dzenia enumeratywnie i kazuistycznie wyliczaj ą wszystkie stany faktyczne, które mog ą skutkowa ć rygorem w postaci wstrzymania dostawy energii elektrycznej przez dostawc ę . Jak wynika z brzmienia aktualnie obowi ą zuj ą cego przepisu ustawy Prawo energetyczne zastosowanie tej sankcji ma charakter ostateczny i nie mo ż e by ć traktowane rozszerzaj ą co. Zatem, wy łą cznie nast ą pienie stanów faktycznych opisanych w hipotezie w/w przepisów skutkowa ć mo ż e zastosowaniem sankcji przewidzianej przez ustawodawc ę . Tego rodzaju decyzja musi by ć poprzedzona procedurami zwi ą zanymi z zainstalowaniem uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowego, które s ą okre ś lone w art. 6 a ust. 1 pkt. 3 ustawy. 7 Zgodnie z tre ś ci ą tego przepisu przedsi ę biorstwo energetyczne mo ż e zainstalowa ć przedp ł atowy uk ł ad pomiarowo – rozliczeniowy s ł u żą cy do rozlicze ń za dostarczane paliwa gazowe, energi ę elektryczn ą lub ciep ł o, je ż eli odbiorca u ż ytkuje nieruchomo ść , obiekt lub lokal w sposób uniemo ż liwiaj ą cy cykliczne sprawdzanie uk ł adu pomiarowo – rozliczeniowego . Powy ż sze stanowisko Prezesa Urz ę du zgodne jest z tre ś ci ą pisma Urz ę du Regulacji Energetyki Wschodni Oddzia ł Terenowy z siedzib ą w Lublinie , które wp ł yn ęł o do akt sprawy w dniu 22.01. 2004 r. Prezes Urz ę du nie zgadza si ę ze stanowiskiem dostawcy energii, ż e warunki wstrzymania dostawy energii mog ą by ć uregulowane odr ę bnie w umowie łą cz ą cej strony. Umowa o dostaw ę energii elektrycznej i ś wiadczenie us ł ug przesy ł owych jest umow ą cywilnoprawn ą . Zgodnie z tre ś ci ą art. 353 1 k.c. strony umowy mog ą u ł o ż y ć stosunek cywilnoprawny wed ł ug swego uznania , byleby jego tre ść lub cel nie sprzeciwia ł y si ę w ł a ś ciwo ś ci stosunku , ustawie ani zasadom wspó łż ycia spo ł ecznego. W okoliczno ś ciach niniejszej sprawy przepisy, które wprost ograniczaj ą w/w zasad ę swobody umów to przepisy wspomnianej wy ż ej ustawy Prawo energetyczne . Imperatywny charakter norm reguluj ą cych kwestie wstrzymania dostawcy energii, w tym energii elektrycznej, uniemo ż liwiaj ą dostawy energii rozszerzaj ą ca interpretacj ę przepisu poprzez rozszerzenie katalogu stanów faktycznych, skutkuj ą cych wstrzymaniem dostawy energii elektrycznej . Zatem, zawarcie w umowie o dostaw ę energii zapisów, które umo ż liwiaj ą dostawcy wstrzymanie dostawy energii elektrycznej w stanach faktycznych innych jak opisane w tre ś ci przepisu art. 6 ustawy Prawo energetyczne jest bezprawne, a zatem wyczerpuje dyspozycj ę art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie (... ) . Prezes Urz ę du nie mo ż e uwzgl ę dni ć argumentacji Z. która twierdzi, ż e kwestionowane zapisy umowy s ą konsekwencj ą obowi ą zków odbiorcy wynikaj ą cych z §16 pkt. 4 rozporz ą dzenia z dnia 25.09. 2000 r. w sprawie szczegó ł owych warunków przy łą czenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych, obrotu energi ą elektryczn ą , ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców (Dz. U. Nr 85, poz. 957). Zgodnie z powo ł anym wy ż ej rozporz ą dzeniem odbiorca energii jest obowi ą zany do: - utrzymywania nale żą cej do niego sieci, wewn ę trznej instalacji zasilaj ą cej i odbiorczej w stanie technicznym zgodnym z 8 wymaganiami okre ś lonymi w odr ę bnych przepisach ( § 16 pkt. 2) ; - utrzymywania u ż ytkowanej nieruchomo ś ci w sposób nie powoduj ą cy utrudnie ń w prawid ł owym funkcjonowaniu sieci , a w szczególno ś ci do zachowania wymaganych odleg ł o ś ci od istniej ą cych urz ą dze ń , w przypadku stawiania obiektów budowlanych i sadzenia drzew, zgodnie z wymaganiami okre ś lonymi w odr ę bnych przepisach ( §16 pkt 4 ). Uprawnienia przedsi ę biorstwa energetycznego do kontroli uk ł adów pomiarowych i prawid ł owo ś ci rozlicze ń wynikaj ą bezpo ś rednio z cyt. wy ż ej art. 6 ustawy Prawo energetyczne. Upowa ż nionym przedstawicielom przedsi ę biorstw energetycznych, po okazaniu legitymacji i pisemnego upowa ż nienia wydanego przez w ł a ś ciwy organ przedsi ę biorstwa, s ł u ż y prawo wst ę pu na teren nieruchomo ś ci lub pomieszcze ń gdzie przeprowadzana jest kontrola, przeprowadzania niezb ę dnych przegl ą dów a tak ż e zbierania i zabezpieczania dowodów. Szczegó ł owe regulacje w tym wzgl ę dzie zawarte s ą w rozporz ą dzeniu Ministra Gospodarki z dnia 11 . 08. 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsi ę biorstwa energetyczne ( Dz.U. 2000 r. Nr 75 poz. 866 ) . Zatem, nie jest prawd ą , ż e wprowadzona przez Z. sankcja to jedyna mo ż liwo ść zastosowania retorsji wobec odbiorcy energii, który nie wywi ą zuje si ę z na ł o ż onych na niego obowi ą zków . Z. samo przyznaje, ż e w ś wietle prawa jedynym prawnym ś rodkiem reakcji na opisane wy ż ej stany faktyczne jest rozwi ą zanie umowy . Nie kwestionuj ą c stanowiska Z., ż e jest zobligowane do zachowania nale ż ytej staranno ś ci w sytuacjach, gdy chodzi o potencjalne zagro ż enie dla ż ycia, zdrowia lub ś rodowiska , stwierdzi ć nale ż y, ż e wprowadzone przez niego przedmiotowe zapisy umowy nie s ł u żą wprost zabezpieczeniu tych interesów. W opinii Prezesa Urz ę du skutkowa ć mog ą nadto, nagminn ą praktyk ą przedsi ę biorstwa energetycznego do wykorzystywania niew ą tpliwie uprzywilejowanej pozycji jako strona stosunku cywilno prawnego, poprzez przyznanie sobie uprawnienia do jednostronnej interpretacji tak przepisów umowy, jak i stanów faktycznych w celu zastosowania sankcji w postaci wstrzymania dostawy energii elektrycznej . Skutek zastosowania powy ż szej sankcji wobec odbiorców energii narusza ich dobra chronione prawem tj. ich dobra osobiste oraz interesy ekonomiczne. Dla stwierdzenia stosowania praktyki z art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie (...) nie jest konieczne udowodnienie faktu stosowania przez przedsi ę biorc ę w praktyce bezprawnych zapisów, wystarczy stwierdzenie potencjalnego zagro ż enia zbiorowych interesów 9 konsumentów, poprzez zawarcie w umowach kwestionowanych zapisów . Zatem, stosowanie przez Z. praktyki, opisanej w art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie (... ) zosta ł o udowodnione. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie orzeka si ę jak w sentencji . Od niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 kpc , przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia . Otrzymuje : 1/ z up. Prezesa Urz ę du Dyrektor Delegatury Ewa Wiszniowska