RŁO-59/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Ł ód ź tel. (0-42) 636-36-89, fax (0-42) 636-07-12 e’-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O-61-31(12)/08/AB Ł ód ź , dnia 1 grudnia 2008 r. DECYZJA Nr R Ł O 59/2008 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939) - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, dzia ł anie Wy ż szej Szko ł y Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach, ul. Weso ł a 52, 25 – 353 Kielce, polegaj ą ce na bezprawnym stosowaniu: 1. we wzorcu pn. „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach” postanowienia o tre ś ci: „Zmiana zasad p ł atno ś ci i wysoko ś ci czesnego oraz innych op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów mo ż e nast ą pi ć w formie zarz ą dzenia rektora i nie stanowi zmiany niniejszej umowy.”, 2. we wzorcu pn. „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach” postanowienia o tre ś ci: „W przypadku skre ś lenia z listy studentów z powodów innych ni ż niepodj ę cie studiów, zwrot dokumentów nast ą pi po uregulowaniu: zaleg ł ych rat czesnego i innych op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów oraz czesnego nale ż nego Zleceniobiorcy do ko ń ca semestru, w którym nast ą pi ł o skre ś lenie z listy studentów.”, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 134 poz. 939) – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Wy ż sz ą Szko łę Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach, ul. Weso ł a 52, 25 – 353 Kielce kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 10 000 z ł (s ł ownie: dziesi ęć tysi ę cy z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu Pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie wskazanym w pkt I niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 134 poz. 939) – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: obci ąż a si ę Wy ż sz ą Szko łę Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach, ul. Weso ł a 52, 25 – 353 Kielce, kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę Wy ż sz ą Szko łę Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach, ul. Weso ł a 52, 25 – 353 Kielce do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 23,75 z ł (s ł ownie: dwadzie ś cia trzy z ł ote 75/100). Uzasadnienie W II kwartale 2008 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du”) przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy dzia ł ania Wy ż szej Szko ł y Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach, ul. Weso ł a 52, 25 – 353 Kielce (zwanej dalej: „Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci” lub „Szko ł a”) w zakresie stosowanych wzorców umów nie naruszaj ą chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniaj ą cych podj ę cie dzia ł a ń okre ś lonych w odr ę bnych ustawach oraz czy nast ą pi ł o naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (sygn. akt R Ł O-405-22/08) wszcz ę te w zwi ą zku ze skarg ą konsumenta. W toku tego post ę powania ustalono, i ż Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci jest niepubliczn ą szko łą wy ż sz ą wpisan ą do Rejestru Uczelni Niepublicznych i Zwi ą zków Uczelni Niepublicznych pod numerem 72. Szko ł a organizuje studia pierwszego oraz drugiego stopnia w systemie stacjonarnym i niestacjonarnym. Uczelnia dzia ł a na terenie województwa ś wi ę tokrzyskiego. W ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci stosuje wzorce umów pn. „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach”. Wzorce stosowane w umowach zawieranych pomi ę dzy konsumentami ubiegaj ą cymi si ę o przyj ę cie na stacjonarne/niestacjonarne studia pierwszego stopnia (licencjackie) na kierunku: filologia w zakresie anglistyki, germanistyki, iberystyki, italianistyki, romanistyki oraz stosowane w umowach zawieranych pomi ę dzy konsumentami ubiegaj ą cymi si ę o przyj ę cie na trzyletnie niestacjonarne studia drugiego stopnia (uzupe ł niaj ą ce magisterskie) na kierunku: filologia, w zakresie: anglistyki; germanistyki, specjalno ść : j ę zykoznawstwo, kulturoznawstwo, literaturoznawstwo, przek ł adoznawstwo, zawieraj ą postanowienie o tre ś ci: „Zmiana zasad p ł atno ś ci i wysoko ś ci czesnego oraz innych op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów mo ż e nast ą pi ć w formie zarz ą dzenia rektora i nie stanowi zmiany niniejszej umowy.”, które jest postanowieniem wpisanym do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks 2 post ę powania cywilnego(zwany dalej: „rejestr postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone” lub „rejestr”) pod numerem 642. Wszystkie wzorce pn. „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach” zawieraj ą postanowienie o tre ś ci: „W przypadku skre ś lenia z listy studentów z powodów innych ni ż niepodj ę cie studiów, zwrot dokumentów nast ą pi po uregulowaniu: zaleg ł ych rat czesnego i innych op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów oraz czesnego nale ż nego Zleceniobiorcy do ko ń ca semestru, w którym nast ą pi ł o skre ś lenie z listy studentów.”, które jest to ż same z postanowieniem wpisanym do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 1284. Poczynione ustalenia wskazywa ł y, ż e mog ł o doj ść do naruszenia przepisów ustawy uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W celu wyeliminowania stwierdzonej nieprawid ł owo ś ci konieczne i uzasadnione by ł o podj ę cie dzia ł a ń administracyjnych chroni ą cych konsumentów. W dniu 16 lipca 2008 r. Prezes Urz ę du wszcz ął Postanowieniem Nr 1/61-31/08 post ę powanie w sprawie stosowania przez Wy ż sz ą Szko łę Umiej ę tno ś ci praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na godz ą cym w nie bezprawnym stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 cytowanej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwana dalej: „ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów”) (dowód: karty nr 1-2). Prezes Urz ę du zawiadomi ł Szko łę o wszcz ę ciu post ę powania w dniu 16 lipca 2008 r . , stosownie do art. 101 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dowód: karta nr 3). Postanowieniem nr 2/61-31/08 z dnia 16 lipca 2008 r. Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów pisma uzyskane w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego wraz z za łą cznikami (dowód: karty nr 5 - 39), o czym zawiadomi ł Szko łę w dniu 16 lipca 2008 r. (dowód: karta nr 40). W odpowiedzi na postawione zarzuty Szko ł a w pi ś mie z dnia 5 sierpnia 2008 r. wyja ś ni ł a, i ż kwestionowane przez Prezesa Urz ę du postanowienie dopuszczaj ą ce zmiany zasad p ł atno ś ci zwi ą zanych z odbywaniem studiów w formie zarz ą dzenia rektora nie jest to ż same z tre ś ci ą postanowienia wpisanego do rejestru pod numerem 642. „Wskazuj ę , ż e §V ust. 6 umowy o studiowanie ma tre ść dopuszczaj ą c ą mo ż liwo ść zmiany zasad p ł atno ś ci i wysoko ś ci czesnego oraz innych op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów w formie zarz ą dzenia rektora i nie stanowi zmiany umowy. Natomiast zawsze jednak wysoko ść czesnego, zasady jego wnoszenia ustalane s ą odr ę bnie na ka ż dy rok akademicki w formie pisemnego og ł oszenia i dor ę czenia studentom – w tym przypadku zarz ą dzenia rektora o zmianie w ł a ś nie w ten sposób czesnego.” (dowód: karta nr 42). W odniesieniu do drugiego kwestionowanego przez Prezesa Urz ę du postanowienia Szko ł a wyja ś ni ł a, i ż „(…) mia ł on na celu zdyscyplinowanie studentów, którzy zaprzestali korzystania z us ł ug edukacyjnych nie informuj ą c uprzednio uczelni, co utrudnia ł o prac ę nauczycielom akademickim m.in. przy ustalaniu grup ć wiczeniowych, nara ż a ł o uczelnie na ponoszenie wy ż szych kosztów ś wiadczonych us ł ug ni ż planowane przy uwzgl ę dnieniu w ł a ś nie osób, które nie wyst ą pi ł y o skre ś lenie z listy studentów. Uczelnia jako zleceniodawca, oferuj ą ca mo ż liwo ść kszta ł cenia si ę na wybranym kierunku studiów przez zleceniodawc ę , równie ż ma prawo zapewni ć warunki do nale ż ytego wykonania umowy o studiowanie i oczekiwa ć wywi ą zania si ę z obowi ą zku przez zleceniodawc ę .” (dowód: karta nr 42). Ponadto w pi ś mie z dnia 5 sierpnia 2008 r. Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci podnios ł a, i ż wzorzec umowy by ł przedmiotem post ę powania wszcz ę tego w dniu 19 pa ź dziernika 2004 r. przez Prezesa Urz ę du zako ń czonego Decyzj ą Nr R Ł O 24/2004 z dnia 20 grudnia 2004 r., w 3 której nie kwestionowano takich zapisów. W zwi ą zku z tym uczelnia formu ł uj ą c nowy wzorzec, uwzgl ę dni ł a wcze ś niej stosowane regulacje uznaj ą c je za prawid ł owe, gdy ż nie by ł y one kwestionowane przez Prezesa Urz ę du (dowód: karta nr 42). Do pisma z dnia 13 pa ź dziernika 2008 r. Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci za łą czy ł a dokument potwierdzaj ą cy przychody osi ą gni ę te w roku 2007. Szko ł a w roku 2007 osi ą gn ęł a przychód w wysoko ś ci (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł (dowód: karta nr 47). W dniu 30 pa ź dziernika 2008 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł Wy ż sz ą Szko łę Umiej ę tno ś ci o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego i mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami sprawy (dowód: karta nr 48). Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach jest niepubliczn ą szko łą wy ż sz ą wpisan ą do rejestru uczelni niepublicznych i zwi ą zków uczelni niepublicznych prowadzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy ż szego pod numerem 72 (dowód: karty nr 6 – 8). Szko ł a organizuje studia pierwszego, drugiego stopnia oraz jednolite studia magisterskie w systemie stacjonarnym i niestacjonarnym (dowód: karta nr 22). Uczelnia dzia ł a na terenie województwa ś wi ę tokrzyskiego (dowód: karta nr 9). W ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci stosuje 7 wzorców umów pn. „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach” (dowód: karty nr 33 – 39). Wzorce te maj ą zbli ż on ą tre ść i s ą stosowane w zale ż no ś ci od rodzaju oraz kierunku studiów, o przyj ę cie na jakie ubiega si ę student – konsument. Wzorzec pn. „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach” stosowany w umowach zawieranych pomi ę dzy konsumentami ubiegaj ą cymi si ę o przyj ę cie na stacjonarne/niestacjonarne studia pierwszego stopnia (licencjackie) na kierunku: filologia w zakresie anglistyki, germanistyki, iberystyki, italianistyki, romanistyki w §V ust. 6 oraz wzorzec pn. „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach” stosowany w umowach zawieranych pomi ę dzy konsumentami ubiegaj ą cymi si ę o przyj ę cie na trzyletnie niestacjonarne studia drugiego stopnia (uzupe ł niaj ą ce magisterskie) na kierunku: filologia, w zakresie: anglistyki; germanistyki, specjalno ść : j ę zykoznawstwo, kulturoznawstwo, literaturoznawstwo, przek ł adoznawstwo w §V ust. 5 zawieraj ą postanowienie o tre ś ci: „Zmiana zasad p ł atno ś ci i wysoko ś ci czesnego oraz innych op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów mo ż e nast ą pi ć w formie zarz ą dzenia rektora i nie stanowi zmiany niniejszej umowy.” (dowód: karty nr 33 i 34). S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów”) w wyroku z dnia 5 pa ź dziernika 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 20/05) uzna ł za niedozwolone postanowienie wzorca umowy o tre ś ci: „Wysoko ść op ł at wymienionych w p. a, b, d ustala Rektor i podaje w formie zarz ą dzenia do wiadomo ś ci, przed rozpocz ę ciem roku akademickiego” . Postanowienie to zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone w dniu 3 kwietnia 2006 r. pod numerem 642. Wszystkie wzorce pn. „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach” w §VI ust. 4 zawieraj ą postanowienie o tre ś ci: „W przypadku skre ś lenia z listy studentów z powodów innych ni ż niepodj ę cie studiów, zwrot dokumentów nast ą pi po uregulowaniu: zaleg ł ych rat czesnego i innych op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów oraz czesnego nale ż nego Zleceniobiorcy do ko ń ca 4 semestru, w którym nast ą pi ł o skre ś lenie z listy studentów.” (dowód: karty nr 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39). S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 5 wrze ś nia 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 120/05) uzna ł za niedozwolone postanowienie wzorca umowy o tre ś ci: „Student uiszczaj ą cy czesne w ratach, w sytuacjach okre ś lonych w pkt 17 Regulaminu - tj. rezygnacji ze studiów w WSDG lub niepodj ę cia studiów albo skre ś lenia z listy studentów zwrot op ł at nie przys ł uguje - zobowi ą zany jest do uregulowania ca ł ej kwoty czesnego nale ż nego za semestr, w którym nast ą pi ł o zako ń czenie nauki” Postanowienie to zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone w dniu 30 listopada 2007 r. pod numerem 1284. Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci w roku 2007 osi ą gn ęł a przychód w wysoko ś ci (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł (dowód: karta nr 47). Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Natomiast ust. 3 ww. artyku ł u stanowi, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera otwarty katalog dzia ł a ń stanowi ą cych praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów. Ustawodawca wskazuje w pkt 1 tego przepisu, ż e praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Stwierdzenie praktyki okre ś lonej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wymaga wykazania, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie trzy przes ł anki: 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Art. 4 pkt 1 lit. a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la przedsi ę biorc ę jako osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci dzia ł a w oparciu o ustaw ę z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wy ż szym ( Dz. U. nr 164 poz. 1365 z pó ź n. zm.) i jest wpisana do rejestru uczelni niepublicznych i zwi ą zków uczelni niepublicznych prowadzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy ż szego pod numerem 72. Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 powy ż szej ustawy uczelnia niepubliczna uzyskuje osobowo ść prawn ą z chwil ą wpisania do rejestru uczelni niepublicznych i zwi ą zków uczelni niepublicznych prowadzonego przez ministra w ł a ś ciwego do spraw szkolnictwa wy ż szego. Tym samym Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci jest osob ą prawn ą . Jej przedmiotem dzia ł alno ś ci jest edukacja, której ś wiadczenie, nale ż y uzna ć za us ł ug ę o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. 5 Uzasadniaj ą c to stwierdzenie nale ż y przywo ł a ć wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 5 lutego 2003 r., sygn. akt XVII Ama 36/02, w uzasadnieniu którego S ą d stwierdza m.in., ż e przedmiotem dzia ł ania szko ł y niepublicznej s ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, tj. edukacja. Ta wyk ł adnia odpowiada z kolei przepisowi art. 4 ust. 1 lit. a definiuj ą cego na u ż ytek ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poj ę cie przedsi ę biorcy. Warto równie ż zauwa ż y ć , ż e w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego wielokrotnie kwalifikowano uczelni ę niepa ń stwow ą jako przedsi ę biorc ę lub podmiot prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą (por. wyroki S ą du Najwy ż szego z dnia 14 lipca 1999 r., II CKN 451/98, OSNC 2000, nr 2, poz. 36; z dnia 29 maja 2001 r., I CKN 1217/98, OSNC 2002, nr 1, poz. 13; postanowienie SN z dnia 26 kwietnia 2002 r., IV CKN 1667/00, OSNC 2003, nr 5, poz. 65; uchwa ł a SN z dnia 6 listopada 2002 r., III CZP67/02, OSNC2003 Nr 7-8, poz. 102). W zwi ą zku z tym pierwsza przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. Ad 2) Bezprawno ść jest to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Poj ę cie porz ą dek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z normy prawnej, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm moralnych i obyczajowych okre ś lanych jako zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody, czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Przy ocenie bezprawno ś ci rozwa ż enia wymaga kwestia, czy czyn by ł zgodny, czy te ż niezgodny z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego tj. normami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego a tak ż e z nakazami i zakazami wynikaj ą cymi z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego. Jak zosta ł o wykazane powy ż ej, przepis art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera przyk ł adowy katalog praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do ww. przepisu, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Na mocy art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego (zwany dalej równie ż : „k.p.c.”) S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest obowi ą zany przesy ł a ć Prezesowi Urz ę du odpis ka ż dego prawomocnego wyroku uwzgl ę dniaj ą cego powództwo o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone. Na podstawie takich wyroków, Prezes Urz ę du jest zobowi ą zany do prowadzenia rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, stosownie do art. 479 45 § 2 k.p.c. Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasad ę jawno ś ci tego rejestru. Oznacza ona, ż e rejestr jest dost ę pny dla ka ż dego zainteresowanego, czyli ka ż dy ma do niego prawo wgl ą du. Skutkiem formalnej jawno ś ci rejestru jest niemo ż no ść zas ł aniania si ę nieznajomo ś ci ą dokonanych w nim wpisów. W rejestrze tym przytacza si ę tre ść postanowie ń wzorców umowy uznanych przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. Zakaz stosowania postanowie ń wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. dotyczy nie tylko tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu zapad ł wyrok w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, lecz równie ż innych przedsi ę biorców. Z tre ś ci art. 479 43 k.p.c. wynika, ż e wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyrokach z dnia 6 29.09.2005 r., sygn. akt VI Aca 381/05 i z dnia 16.11.2005 r., sygn. akt VI Aca 473/05 stwierdzi ł , ż e : „Celem post ę powania w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone jest tzw. abstrakcyjna kontrola wzorców, dokonana w oderwaniu od konkretnej umowy, za ś wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c. od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich – uchwa ł a S ą du Najwy ż szego z dnia 19 grudnia 2003 r. III CZP 95/03(OSNC 2005/2/25)”. Ponadto, zakaz stosowania niedozwolonych postanowie ń wpisanych do ww. rejestru dotyczy tak ż e postanowie ń podobnych. Przedsi ę biorcy stosuj ą bowiem postanowienia, których istota jest taka sama, lecz konstrukcja gramatyczna, szyk wyrazów w zdaniu s ą ró ż ne. W zwi ą zku z tym, zakazane jest te ż stosowanie postanowienia, którego zakres jest to ż samy z zakresem postanowienia wpisanego do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Nie jest konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść tych postanowie ń . S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (Sygn. akt III SZP 3/06) wskaza ł , ż e je ż eli S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna okre ś lon ą klauzul ę za niedozwolon ą w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ona wpisana do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy o okik dopuszcza si ę ka ż dy z przedsi ę biorców, który wprowadza do stosowanych klauzul zmiany o charakterze kosmetycznym, polegaj ą ce np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie u ż ytych wyrazów, je ż eli zmiany te nie prowadz ą do zmiany istoty klauzuli. S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. III SZP 03/06) za podstaw ę uznania to ż samo ś ci klauzul przyj ął „wywieranie takiego samego skutku”. Natomiast S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 25 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 46/04) wskaza ł , ż e dla uznania, i ż okre ś lona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych klauzul. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 5 pa ź dziernika 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 20/05) uzna ł za niedozwolone postanowienie wzorca umowy o tre ś ci: „Wysoko ść op ł at wymienionych w p. a, b, d ustala Rektor i podaje w formie zarz ą dzenia do wiadomo ś ci, przed rozpocz ę ciem roku akademickiego”. Postanowienie to zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone w dniu 3 kwietnia 2006 r. pod numerem 642. Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci stosuje postanowienie o tre ś ci: „Zmiana zasad p ł atno ś ci i wysoko ś ci czesnego oraz innych op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów mo ż e nast ą pi ć w formie zarz ą dzenia rektora i nie stanowi zmiany niniejszej umowy” . S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 pa ź dziernika 2005 r. wskaza ł , ż e umowa wi ążą ca studenta i szko łę ma charakter umowy ci ą g ł ej i podlega rygorom umów konsumenckich okre ś lonym w art. 384 i 384 1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z ich tre ś ci ą ustalony przez jedn ą ze stron wzorzec umowy, wi ąż e drug ą stron ę , je ż eli zosta ł jej dor ę czony przy zawarciu umowy. Nie dotyczy to tylko umów zawieranych w drobnych, bie żą cych sprawach ż ycia codziennego. Dotyczy to równie ż zmiany wzorca umowy w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ci ą g ł ym, je ż eli druga strona nie wypowiedzia ł a umowy w najbli ż szym terminie. Kwestionowane postanowienie jest niezgodne z w/w przepisami, a przyj ę ty w nim sposób powiadamiania 7 studenta o wysoko ś ci op ł at poprzez wydanie zarz ą dzenie Rektora nie stanowi gwarancji, i ż ta informacja z pewno ś ci ą do niego dotrze. Postanowienie stosowane przez Szko łę oraz postanowienie wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pomimo ró ż nic w literalnym brzmieniu maj ą to ż samy cel i skutek. Celem tych postanowie ń jest mo ż liwo ść zmiany wysoko ś ci op ł at zwi ą zanych ze studiowaniem w formie zarz ą dzenia rektora oraz zwolnienie si ę z obowi ą zku dor ę czenia tej informacji ka ż demu ze studentów. Za ś skutkiem ich stosowania mo ż e by ć pozbawienie konsumenta – studenta mo ż liwo ś ci wypowiedzenia umowy, a wi ę c pozbawienia uprawnie ń , które gwarantuj ą przepisy prawa. Stosownie do art. 160 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wy ż szym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), warunki odp ł atno ś ci za studia okre ś la umowa zawarta mi ę dzy uczelni ą a studentem w formie pisemnej. Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach w zakresie op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów rozró ż nia czesne – którego wysoko ść oraz zasady jego wnoszenia s ą ustalane odr ę bnie na ka ż dy rok akademicki, o czym uczelnia zawiadamia studentów w formie pisemnego og ł oszenia i dor ę czenia studentom – oraz inne op ł aty zwi ą zane z odbywaniem studiów, których wysoko ść i zasady wnoszenia przez studentów s ą okre ś lone w „Regulaminie op ł at pobieranych przez Wy ż sz ą Szko łę Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach”, który jest ogólnie dost ę pny dla studentów. Zgodnie z art. 99 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wy ż szym, zasady pobierania i wysoko ść op ł at w uczelni niepublicznej okre ś la organ wskazany w jej statucie. Ponadto, przy ustalaniu wysoko ś ci op ł at znajduje zastosowanie przepis § 20 rozporz ą dzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy ż szego z dnia 2 listopada 2006 r. w sprawie dokumentacji przebiegu studiów (Dz. U. z 2006 r. Nr 224, poz. 1634), zgodnie z którym, op ł aty za wydanie okre ś lonych dokumentów – legitymacji studenckiej, indeksu i ich duplikatów, dyplomu uko ń czenia studiów, jego duplikatu oraz dodatkowego odpisu dyplomu w t ł umaczeniu na j ę zyk obcy oraz dokumentu stwierdzaj ą cego uko ń czenie studiów podyplomowych i jego duplikatu – uczelnia pobiera w wysoko ś ci zgodnej z poniesionymi kosztami ich wykonania, nie wy ż szej jednak ni ż w wysoko ś ci wskazanej w tym rozporz ą dzeniu. Statut Wy ż szej Szko ł y Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach wskazuje, i ż okre ś lanie zasad i wysoko ś ci op ł at pobieranych w uczelni nale ż y do rektora. Zgodnie z Regulaminem op ł at pobieranych przez Wy ż sz ą Szko łę Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach, wprowadzonym zarz ą dzeniem rektora Szko ł y, uczelnia pobiera m.in. nast ę puj ą ce dodatkowe op ł aty zwi ą zane z odbywaniem studiów: op ł aty zwi ą zane z procesem dydaktycznym (m.in. op ł ata za ró ż nice programowe wyznaczone przez dziekana, op ł ata za powtarzanie przedmiotu, semestru studiów); op ł aty zwi ą zane z wystawianiem indeksu, legitymacji studenckiej, elektronicznej legitymacji studenckiej i ich duplikatów, za ś wiadcze ń i innych dokumentów; op ł aty zwi ą zane z uko ń czeniem studiów (m.in. op ł ata za przed ł u ż enie terminu z ł o ż enia pracy dyplomowej, op ł ata za egzamin dyplomowy, za wydanie dyplomu uko ń czenia studiów wraz z dwoma odpisami i suplementem do dyplomu). Jak zosta ł o wskazane powy ż ej, Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci, w ś ród pobieranych op ł at, rozró ż nia czesne oraz op ł aty dodatkowe zwi ą zane z odbywaniem studiów. O ile, stosownie do § IV ust. 3 wzorca umowy u studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach, uczelnia zawiadamia studentów o wysoko ś ci czesnego oraz zasadach jego wnoszenia, nie pó ź niej ni ż dwa miesi ą ce przed rozpocz ę ciem nowego roku akademickiego w formie pisemnego og ł oszenia i dor ę czenia studentom, o tyle, w przypadku innych op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów – wskazanych wyra ź nie w regulaminie op ł at – Szko ł a nie zawiadamia studentów o obowi ą zuj ą cej wysoko ś ci op ł at w formie pisemnego dor ę czenia. Zgodnie z § IV ust. 5 wzorca umowy o studiowanie w Wy ż szej Szkole 8 Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach, wysoko ść i zasady wnoszenia przez studentów innych op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów s ą okre ś lone w „Regulaminie op ł at pobieranych przez Wy ż sz ą Szko łę Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach” – ustalonym w drodze zarz ą dzenia przez rektora Szko ł y – który jest ogólnie dost ę pny dla studentów. Przyj ę ty przez Wy ż sz ą Szko łę Umiej ę tno ś ci zapis o ogólnodost ę pno ś ci regulaminu okre ś laj ą cego wysoko ść op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów nie stanowi gwarancji, i ż informacja o zmianie wysoko ś ci tych op ł at z pewno ś ci ą dotrze do studentów i jest to niezgodne z przepisami art. 384 i 384 1 k.c. W ocenie Prezesa Urz ę du stosowane przez Szko łę we wzorcach umów postanowienie o tre ś ci: „Zmiana zasad p ł atno ś ci i wysoko ś ci czesnego oraz innych op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów mo ż e nast ą pi ć w formie zarz ą dzenia rektora i nie stanowi zmiany niniejszej umowy” w kontek ś cie ca ł ej umowy oraz wszelkich innych dokumentów reguluj ą cych op ł aty pobierane przez Wy ż sz ą Szko łę Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach, jest to ż same z postanowieniem wpisanym do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 642. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 5 wrze ś nia 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 120/05) uzna ł za niedozwolone postanowienie wzorca umowy o tre ś ci: „Student uiszczaj ą cy czesne w ratach, w sytuacjach okre ś lonych w pkt 17 Regulaminu - tj. rezygnacji ze studiów w WSDG lub niepodj ę cia studiów albo skre ś lenia z listy studentów zwrot op ł at nie przys ł uguje - zobowi ą zany jest do uregulowania ca ł ej kwoty czesnego nale ż nego za semestr, w którym nast ą pi ł o zako ń czenie nauki”. Postanowienie to zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone w dniu 30 listopada 2007 r. pod numerem 1284. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w uzasadnieniu wyroku wskaza ł , ż e zapis taki przyznaje szkole nadmiern ą przewag ę w stosunku umownym, ze wzgl ę du na to, i ż nak ł ada na studenta obowi ą zek uiszczenia pe ł nej op ł aty czesnego za semestr, bez wzgl ę du na moment odst ą pienia przez niego od umowy i na zakres wykonanych przez szko łę ś wiadcze ń . W ocenie S ą du zasadnym jest fakt obci ąż enia studenta kosztami z tytu ł u czesnego za okres w którym faktycznie pobiera ł nauk ę , a szko ł a ś wiadczy ł a na jego rzecz us ł ugi edukacyjne. Natomiast po odst ą pieniu przez studenta od umowy obci ąż anie go kosztami dalszej nauki jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i ra żą co narusza jego interesy, prowadzi do niesymetrycznego rozk ł adu praw i obowi ą zków poprzez przyznanie dogodniejszej pozycji kontrahentowi. Jednocze ś nie nale ż y wskaza ć , i ż Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci stosuje postanowienie o tre ś ci: „W przypadku skre ś lenia z listy studentów z powodów innych ni ż niepodj ę cie studiów, zwrot dokumentów nast ą pi po uregulowaniu: zaleg ł ych rat czesnego i innych op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów oraz czesnego nale ż nego Zleceniobiorcy do ko ń ca semestru, w którym nast ą pi ł o skre ś lenie z listy studentów.” . W oparciu o zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du postanowienie, Szko ł a mo ż e żą da ć od studenta op ł aty za semestr, w którym nast ą pi ł o skre ś lenie studenta z listy studentów, niezale ż nie czy skre ś lenie nast ą pi ł o na pocz ą tku, w trakcie czy te ż na koniec semestru, a student jest zobowi ą zany do zap ł aty czesnego i innych op ł at zwi ą zanych z odbywaniem studiów za semestr w pe ł nej wysoko ś ci, co prowadzi do niesymetrycznego rozk ł adu praw i obowi ą zków poprzez przyznanie dogodniejszej pozycji przedsi ę biorcy – Szkole. Podkre ś lenia wymaga fakt, i ż Szko ł a – aby wyegzekwowa ć na ł o ż ony na studenta obowi ą zek zap ł aty okre ś lonych powy ż ej op ł at – dodatkowo uzale ż ni ł a zwrot dokumentów studenta od spe ł nienia powy ż szego obowi ą zku. W ocenie Prezesa Urz ę du postanowienie stosowane przez Wy ż sz ą Szko łę Umiej ę tno ś ci w Kielcach oraz postanowienie wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 1284 s ą to ż same. Ka ż de z tych postanowie ń 9 nak ł ada na studenta obowi ą zek uiszczenia pe ł nej op ł aty czesnego za semestr, bez wzgl ę du na moment utraty przez niego statusu studenta danej uczelni i na zakres wykonanych przez szko łę ś wiadcze ń . W okoliczno ś ciach niniejszej sprawy podkre ś lenia wymaga równie ż fakt, i ż zarówno Szko ł a, której zosta ł postawiony zarzut w przedmiotowym post ę powaniu, jak i przedsi ę biorca, który stosowa ł we wzorcu umowy postanowienie uznane za niedozwolone na mocy ww. wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (pierwotny adresat postanowienia uznanego za niedozwolone), prowadz ą dzia ł alno ść gospodarcz ą na rynku us ł ug edukacyjnych. Konsekwencj ą stosowania przez Wy ż sz ą Szko łę Umiej ę tno ś ci postanowie ń wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest wprowadzenie do obrotu postanowie ń bezwzgl ę dnie zakazanych. Tym samym, w ocenie Prezesa Urz ę du, stosowanie przez Spó ł k ę postanowie ń wskazanych w sentencji decyzji jest bezprawne. W zwi ą zku z powy ż szym, stwierdza si ę , ż e druga przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. Ad 3) Przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów jest spe ł niona, gdy dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi jedynie, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotycz ą cy ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku - konsumentów, których nie da si ę zindywidualizowa ć . W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej i nieokre ś lonej liczby konsumentów, którzy zapoznali si ę , b ą d ź mogli zapozna ć si ę z postanowieniami wzorców pn. „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach”, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone i zawarli, b ą d ź mogli zawrze ć umow ę na ś wiadczenie tych us ł ug z Wy ż sz ą Szko łą Umiej ę tno ś ci. Oferta us ł ug edukacyjnych ś wiadczonych przez Szko łę jest adresowana do z góry nieokre ś lonej liczby konsumentów. Stosowanie przez Szko łę zarzucanej praktyki wobec niemo ż liwej do zidentyfikowania liczby konsumentów wype ł nia przes ł ank ę naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Nie ma tutaj ż adnych w ą tpliwo ś ci, ż e bezprawne dzia ł anie Szko ł y nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny, lecz mo ż e narusza ć uprawnienia nieograniczonego kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna. W zwi ą zku z tym trzecia przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. W toku post ę powania Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci podnios ł a, i ż wzorzec umowy by ł przedmiotem post ę powania wszcz ę tego w dniu 19 pa ź dziernika 2004 r. przez Prezesa Urz ę du zako ń czonego Decyzj ą Nr R Ł O 24/2004 z dnia 20 grudnia 2004 r., w której nie kwestionowano takich zapisów. W zwi ą zku z tym uczelnia formu ł uj ą c nowy wzorzec, uwzgl ę dni ł a wcze ś niej stosowane regulacje uznaj ą c je za prawid ł owe, gdy ż nie by ł y one kwestionowane przez Prezesa Urz ę du. Prezes Urz ę du zwraca uwag ę , i ż kwestionowane w niniejszym post ę powaniu postanowienia zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone w dniu 3 kwietnia 2006 r. (pierwsze z kwestionowanych postanowie ń ) oraz w dniu 30 listopada 2007 r. (drugie z kwestionowanych postanowie ń ). W 10 zwi ą zku z tym postanowienia te nie mog ł y by ć kwestionowane w toku post ę powania wszcz ę tego przez Prezesa Urz ę du w dniu 19 pa ź dziernika 2004 r., gdy ż bezwzgl ę dny zakaz ich stosowania powsta ł ju ż po zako ń czeniu tego post ę powania. St ą d nale ż a ł o orzec jak w pkt I sentencji decyzji. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis ten stanowi podstaw ę i górn ą granic ę ustalenia kary dla Szko ł y, która w roku rozliczeniowym 2007 r. osi ą gn ęł a przychód w wysoko ś ci (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł . W zwi ą zku z powy ż szym maksymalna kara mo ż e wynie ść (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł . Ustawa nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest wysoko ść kar nak ł adanych na przedsi ę biorców. W art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przyk ł adowo jedynie wskazano, i ż przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, Prezes Urz ę du winien wzi ąć pod uwag ę okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Ponadto orzecznictwo wskazuje, ż e w przypadku kar przes ł ankami, które nale ż y bra ć pod uwag ę , s ą : potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikaj ą cy z przepisów ustawy oraz cele, jakie kara ma osi ą gn ąć (por.: wyrok S ą du Najwy ż szego z 27.06.2000 r., sygn. akt I CKN 793/98). Na wysoko ść kary w przedmiotowej sprawie maj ą wp ł yw okoliczno ś ci „ ł agodz ą ce”, tj. wspó ł praca Szko ł y z Prezesem Urz ę du w toku powadzonego post ę powania oraz lokalny zasi ę g prowadzonej dzia ł alno ś ci. W okoliczno ś ciach niniejszej sprawy zauwa ż y ć nale ż y, ż e rejestr postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest jawny, powszechnie dost ę pny i publikowany na stronie internetowej Urz ę du: www.uokik.gov.pl . Zakaz stosowania postanowie ń wzorców umowy wpisanych do wskazanego rejestru nie budzi ż adnych w ą tpliwo ś ci. Ponadto okoliczno ś ciami „obci ąż aj ą cymi” s ą naruszenie przez Wy ż sz ą Szko łę Umiej ę tno ś ci przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie po raz pierwszy oraz fakt, i ż kwestionowane przez Prezesa Urz ę du postanowienia narusza ł y bezpo ś rednio ekonomiczne interesy konsumentów. W opinii Prezesa Urz ę du na ł o ż ona kara powinna spe ł nia ć przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urz ę du, taki charakter b ę dzie mia ł a kara w wysoko ś ci 10 000,00 z ł otych. St ą d nale ż a ł o orzec jak w pkt II sentencji decyzji. Zgodnie z art. 77 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli w wyniku post ę powania Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, jest obowi ą zany ponie ść koszty post ę powania. Przedmiotowe post ę powanie w sprawie stosowania przez Wy ż sz ą Szko łę Umiej ę tno ś ci praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wykaza ł o, i ż Szko ł a dopu ś ci ł a si ę stosowania praktyk, o których mowa powy ż ej. Prezes Urz ę du uzna ł – w zakresie okre ś lonym w pkt I sentencji decyzji – dzia ł anie Szko ł y za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. 11 Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą przez Prezesa Urz ę du ze stron ą post ę powania – Wy ż sz ą Szko łą Umiej ę tno ś ci. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze ustalenia oraz stosownie do art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym Prezes Urz ę du rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie, postanowiono obci ąż y ć Szko łę kosztami niniejszego post ę powania w wysoko ś ci 23,75 z ł (s ł ownie: dwadzie ś cia trzy z ł ote 75/100). St ą d nale ż a ł o orzec jak w pkt III sentencji decyzji. Stosownie do art. 112 ust. 3 ustawy o okik, kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę decyzji Prezesa Urz ę du do Narodowego Banku Polskiego, Oddzia ł Okr ę gowy w Warszawie, na rachunek Nr 51101010100078782231000000 . Koszty niniejszego post ę powania nale ż y ui ś ci ć do Narodowego Banku Polskiego, Oddzia ł Okr ę gowy w Warszawie, na rachunek Nr 51101010100078782231000000 Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi. W przypadku jednak kwestionowania wy łą cznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt III sentencji niniejszej decyzji, stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 5 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c., nale ż y wnie ść za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara Roma ń czak-Graca Otrzymuje: Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci im. Stanis ł awa Staszica w Kielcach ul. Weso ł a 52 25- 353 Kielce 12