RŁO-54/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Ł ód ź , P - 36 tel. (0-42) 636-36-89, fax (0-42) 636-07-12 e’-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O-61-10/07/ Ł ód ź , dnia 31 pa ź dziernika 2007 r. DECYZJA Nr R Ł O 54/2007 I. Na podstawie art. 27 ust. 2 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, Dz. U. Nr 99, poz. 660) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939) po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Tomaszowi Weso ł owskiemu zam. przy ul. 1 Maja 73 m. 75, 95-100 Zgierz, prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „TOM -BUD” Tomasz Weso ł owski w Zgierzu - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Tomasza Weso ł owskiego zam. przy ul. 1 Maja 73 m. 75, 95-100 Zgierz, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „TOM -BUD” Tomasz Weso ł owski w Zgierzu, polegaj ą ce na stosowaniu w obrocie z udzia ł em konsumentów, we wzorcu umowy pn. „Umowa przedwst ę pna sprzeda ż y” postanowienia o nast ę puj ą cej tre ś ci: -„Spory mog ą ce wynikn ąć podczas wykonywania zobowi ą za ń niniejszej umowy b ę d ą rozstrzygane przez s ą d w ł a ś ciwy dla siedziby Sprzedaj ą cego które jest postanowieniem umowy wpisanym do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź niejszymi zmianami). i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 20czerwca 2007 r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, Dz. U. Nr 99, poz. 660) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939) - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Tomasza Weso ł owskiego zam. przy ul. 1 Maja 73 m. 75, 95-100 Zgierz, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski w Zgierzu, kar ę pieni ęż n ą z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim jest mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 cytowanej wy ż ej ustawy w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji w wysoko ś ci 1 720 z ł (s ł ownie: tysi ą c siedemset dwadzie ś cia z ł ) p ł atn ą do bud ż etu Pa ń stwa. Uzasadnienie W I kwartale 2007 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du”) przeprowadzi ł badanie lokalnych rynków us ł ug developerskich na terenie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi. W toku badania Prezes Urz ę du ustali ł , ż e Tomasz Weso ł owski zam. przy ul. 1 Maja 73 m. 75, 95-100 Zgierz, prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski w Zgierzu (zwany dalej: „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski) buduj ą cy mieszkania na terenie Zgierza i Ł odzi, we wzorcu umowy o nazwie „Umowa przedwst ę pna sprzeda ż y” stosuje postanowienie to ż same z postanowieniem wpisanym do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź niejszymi zmianami) (zwany dalej: „Rejestr”). W wyniku analizy ww. wzorca umowy ustalono, ż e postanowienie: - „Spory mog ą ce wynikn ąć podczas wykonywania zobowi ą za ń niniejszej umowy b ę d ą rozstrzygane przez s ą d w ł a ś ciwy dla siedziby Sprzedaj ą cego” jest to ż same z postanowieniem wpisanym w dniu 9 listopada 2006 r. pod pozycj ą 922 Rejestru o tre ś ci: „S ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrywania wszystkich sporów wynik ł ych z umowy jest s ą d siedziby Frontonu” i tym samym narusza zbiorowe interesy konsumentów. W celu wyeliminowania stwierdzonej nieprawid ł owo ś ci konieczne i uzasadnione by ł o podj ę cie dzia ł a ń administracyjnych chroni ą cych konsumentów. W dniu 9 maja 2007 r. Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du Postanowieniem Nr 1/61- 10/07 post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na stosowaniu w obrocie z udzia ł em konsumentów wzorców umów zawieraj ą cych postanowienia, które zosta ł y wpisane do „Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone”, o którym mowa art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.) Prezes Urz ę du zawiadomi ł „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski o wszcz ę ciu post ę powania w dniu 9 maja 2007 r. (dowód: karta nr 3). Postanowieniem nr 2/61-10/07 z dnia 9 maja 2007 r. Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów: pismo „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski z dnia 7 lutego2007 r., aktualne za ś wiadczenie o wpisie do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej nr 14874, wzór „Umowy przedwst ę pnej sprzeda ż y” ( dowód: karty nr 5-20 ), o czym zawiadomi ł „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski w dniu 9 maja 2007 r. ( dowód : karta nr 21) . W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski w dniu 24 maja 2007 r. (data wp ł ywu do Urz ę du) przekaza ł swoje stanowisko w sprawie, wskazuj ą c, ż e „Umowa przedwst ę pna sprzeda ż y” by ł a zawierana równie ż w formie aktu notarialnego i notariusz nie zg ł asza ł do niego ż adnych zastrze ż e ń , tym samym 2 uznano, ż e jest ona zgodna zarówno co do formy jak i tre ś ci z prawem. Ponadto podniós ł , ż e kwestionowany przez Prezesa Urz ę du zapis umowy oparty by ł o zasad ę wynikaj ą c ą z art. 34 k.p.c. a brak w jego tre ś ci s ł owa „wy łą cznie” nie wy łą cza ogólnych zasad ustalania w ł a ś ciwo ś ci miejscowej s ą du, w przypadku powstania sporu pomi ę dzy stronami ( dowód: karta nr 22) . Dodatkowo w pi ś mie z dnia 23 sierpnia 2007 r. „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski poinformowa ł Prezesa Urz ę du, ż e zmieni ł wzór „Umowy przedwst ę pnej sprzeda ż y”, który nie zawiera ju ż zapisu dotycz ą cego w ł a ś ciwo ś ci s ą du oraz, ż e umowy zawieraj ą ce powy ż szy zapis utraci ł y ju ż swój byt prawny a umowy zawierane obecnie nie zawieraj ą ww. postanowienia umowy ( dowód: karty nr 33-34). Na dowód powy ż szego twierdzenia „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski za łą czy ł kopie zawartych umów z konsumentami z 9 maja 2007 r. i z 11 lipca 2007 r. Ponadto wyja ś ni ł , ż e do 20 czerwca 2007 r. na skutek zako ń czenia inwestycji oddania do zamieszkania budynków przy ulicy Okoniowej w Ł odzi i ulicy Pi ą tkowskiej w Zgierzu, dotychczasowe umowy przedwst ę pne zakupu mieszkania zosta ł y zast ą pione notarialnymi umowami przenosz ą cymi w ł asno ść mieszka ń . Umowy te nie zawiera ł y kwestionowanego przez Prezesa Urz ę du postanowienia. Tym samym umowy zawieraj ą ce to postanowienie zako ń czy ł y byt prawny i ju ż nie obowi ą zuj ą , a wi ę c nie istnieje potrzeba ich doprowadzenia do zgodno ś ci z prawem- aneksowania ( dowód: karty nr 33- 81). Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski jest osob ą fizyczn ą prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie „Za ś wiadczenia o wpisie do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej” wydanego przez Prezydenta Miasta Zgierza, któr ą prowadzi na podstawie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1807, ze zmianami – zwana dalej: „ustawa o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej’). Przedmiotem dzia ł alno ś ci „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski s ą mi ę dzy innymi us ł ugi developerskie ś wiadczone mieszka ń com Polski. Us ł uga ta jest adresowana i dost ę pna dla wszystkich mieszka ń ców Polski, w zwi ą zku z powy ż szym nale ż y przyj ąć , ż e us ł uga ta ma charakter publiczny. W swojej dzia ł alno ś ci „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski stosuje przy zawieraniu umów developerskich umow ę pn. „Umowa przedwst ę pna sprzeda ż y” ( dowód: karty nr 8-20) . Dokument ten stanowi wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. Przedsi ę biorca okre ś li ł w nim jednostronnie warunki ś wiadczenia us ł ugi developerskiej. Jest on przygotowany z góry, przed zawarciem umowy i poza danymi dotycz ą cymi stron umowy, przedmiotu umowy (po ł o ż enia i powierzchni dzia ł ki budowlanej, decyzji budowlanej, ceny us ł ugi, powierzchni i numeru lokalu, miejsca parkingowego, komórki lokatorskiej, wysoko ś ci rat) zawiera gotowe postanowienia, na tre ść których konsument nie ma wp ł ywu. We wskazanym powy ż ej wzorcu umowy pn. „Umowa przedwst ę pna sprzeda ż y” „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski ustali ł jednostronnie postanowienie o nast ę puj ą cej tre ś ci: „Spory mog ą ce wynikn ąć podczas wykonywania zobowi ą za ń niniejszej umowy b ę d ą rozstrzygane przez s ą d w ł a ś ciwy dla siedziby Sprzedaj ą cego”. Ponadto ustalono, ż e S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: ,,S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów”) w wyroku z dnia 17 sierpnia 2006 r. (sygnatura akt XVII AmC 100/05) uzna ł za niedozwolone postanowienie o tre ś ci: „S ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrywania wszystkich sporów wynik ł ych z umowy jest s ą d siedziby Frontonu” które zosta ł o wpisane do Rejestru pod pozycj ą 922 . Postanowienie to by ł o stosowane przez Przedsi ę biorstwo Budownictwa i Obrotu Towarowego „FRONTON” Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Krakowie, ś wiadcz ą cej us ł ugi developerskie na terenie kraju. 3 W trakcie niniejszego post ę powania „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski zmieni ł wzór umowy pn. „Umowa przedwst ę pna sprzeda ż y” eliminuj ą c z niej zapis kwestionowany przez Prezesa Urz ę du oraz przedstawi ł nowe umowy podpisywane z konsumentami nie zawieraj ą ce ww. postanowienia. Ponadto z powodu zast ą pienia „Umów przedwst ę pnych sprzeda ż y” aktami notarialnymi przenosz ą cymi w ł asno ść nowo wybudowanych mieszka ń na ich nabywców, które nie zawiera ł y ju ż kwestionowanego przez Prezesa Urz ę du postanowienia, nie wyst ą pi ł obowi ą zek aneksowania dotychczasowych umów, w celu doprowadzenia ich do zgodno ś ci z prawem i udowodnienia zaniechania stosowanej praktyki. Dodatkowo Tomasz Weso ł owski za łą czy ł dokumenty finansowe potwierdzaj ą ce jego przychód w 2006 r. w wysoko ś ci tajemnica przedsi ę biorcy ( dowód: karta nr 25) . Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm. - zwana dalej: „ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów”) przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Natomiast ust. 3 ww. artyku ł u stanowi, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera otwarty katalog dzia ł a ń stanowi ą cych praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów. Ustawodawca wskazuje w pkt 1 tego przepisu, ż e praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru. Stwierdzenie praktyki okre ś lonej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wymaga wykazania, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie trzy przes ł anki: 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, polegaj ą cej na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z tym przepisem pod poj ę ciem przedsi ę biorcy – rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie b ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski jest osob ą fizyczn ą , posiada zdolno ść prawn ą i zdolno ść do czynno ś ci prawnych i jest wpisany do „Ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej” prowadzonej przez Prezydenta Miasta Zgierza pod nr 14874 ( dowód: karty nr 6-7) . Tym samym „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z tym pierwsza przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. 4 Ad 2) Bezprawno ść jest to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Poj ę cie porz ą dek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z normy prawnej, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm moralnych i obyczajowych okre ś lanych jako zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody, czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Przy ocenie bezprawno ś ci rozwa ż enia wymaga kwestia, czy czyn by ł zgodny, czy te ż niezgodny z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego tj. normami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego a tak ż e z nakazami i zakazami wynikaj ą cymi z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego. Jak zosta ł o wykazane powy ż ej, przepis art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera przyk ł adowy katalog praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do ww. przepisu, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru. Na mocy art. 479 45 k.p.c. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest obowi ą zany przesy ł a ć Prezesowi Urz ę du odpis ka ż dego prawomocnego wyroku uwzgl ę dniaj ą cego powództwo o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone. Na podstawie takich wyroków, Prezes Urz ę du jest zobowi ą zany do prowadzenia rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, stosownie do art. 479 45 § 2 k.p.c. Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasad ę jawno ś ci Rejestru. Jawno ść Rejestru oznacza, ż e jest on dost ę pny dla ka ż dego zainteresowanego, czyli ka ż dy ma do niego prawo wgl ą du. Skutkiem formalnej jawno ś ci Rejestru jest niemo ż no ść zas ł aniania si ę nieznajomo ś ci ą dokonanych w nim wpisów. W Rejestrze tym przytacza si ę tre ść postanowie ń wzorców umowy uznanych przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. Wpisanie postanowienia do Rejestru, oznacza, ż e od tej chwili postanowienia te s ą zakazane we wszystkich wzorcach umów. Zakaz stosowania postanowie ń wpisanych do Rejestru dotyczy nie tylko tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu zapad ł wyrok w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, lecz równie ż innych przedsi ę biorców. Za takim uj ę ciem przemawia podstawowy cel post ę powania w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, jakim jest usuni ę cie z obrotu postanowie ń , które S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolone. Chodzi bowiem o to, by konsumenci nie byli nara ż eni na te postanowienia w przysz ł o ś ci w umowach zawieranych z innymi przedsi ę biorcami. Ponadto, zdaniem Prezesa Urz ę du, zakaz stosowania niedozwolonych postanowie ń wpisanych do ww. Rejestru dotyczy tak ż e postanowie ń podobnych. Przedsi ę biorcy stosuj ą bowiem postanowienia, których istota jest taka sama, lecz konstrukcja gramatyczna, szyk wyrazów w zdaniu s ą ró ż ne. W zwi ą zku z tym, zakazane jest te ż stosowanie postanowienia, którego zakres jest to ż samy z zakresem postanowienia wpisanego do Rejestru. Nie jest konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść tych postanowie ń - postanowienia wzorca umowy o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. sygnatura akt III SZP 3/06 uzna ł , i ż je ż eli S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna okre ś lon ą klauzul ę za niedozwolon ą w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ona wpisana do Rejestru - praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. 2005 r., Nr 5 244, poz. 2080, ze zmianami: Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz.1119; Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1834), obecnie art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - dopuszcza si ę ka ż dy z przedsi ę biorców, który wprowadza do stosowanych postanowie ń umowy zmiany o charakterze kosmetycznym, polegaj ą ce np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie u ż ytych wyrazów, je ż eli zmiany te nie prowadz ą do zmiany istoty postanowienia. W ocenie Prezesa Urz ę du „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski we wzorcu umowy o nazwie pn. „Umowa przedwst ę pna sprzeda ż y” ustali ł jednostronnie postanowienie o nast ę puj ą cej tre ś ci: „Spory mog ą ce wynikn ąć podczas wykonywania zobowi ą za ń niniejszej umowy b ę d ą rozstrzygane przez s ą d w ł a ś ciwy dla siedziby Sprzedaj ą cego” . Postanowienie to jest to ż same zarówno co do celu jak i skutków z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod pozycj ą 922 o tre ś ci: „S ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrywania wszystkich sporów wynik ł ych z umowy jest s ą d siedziby Frontonu ”. Ka ż de z tych postanowie ń narzuca konsumentowi rozpoznanie sprawy przez s ą d w ł a ś ciwy miejscowo dla siedziby przedsi ę biorcy, który zgodnie z ustaw ą nie koniecznie b ę dzie s ą dem w ł a ś ciwym miejscowo, jak np. w sprawach dochodzenia roszcze ń odszkodowawczych od konsumenta czy ustalenia tre ś ci umowy. W przypadku tych spraw, zgodnie z w ł a ś ciwo ś ci ą ogóln ą s ą du, s ą dem w ł a ś ciwym by ł by s ą d miejsca zamieszkania konsumenta, jako miejsca spe ł nienia ś wiadczenia odszkodowawczego. Stanowi ą one niedozwolone postanowienia umowy wskazane w art. 385 3 pkt 23 k.c. Porównanie ww. postanowie ń dowodzi, ż e ich tre ść jest podobna i w taki sam sposób kszta ł tuje prawa i obowi ą zki konsumenta, i ż mo ż na przyj ąć , i ż oceniane postanowienie umowy mie ś ci si ę w hipotezie zakazanego postanowienia umowy. Nale ż y nadmieni ć , ż e S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wielokrotnie i konsekwentnie dawa ł wyraz stanowisku, i ż analogiczne postanowienia wype ł niaj ą hipotez ę przepisu art. 385 3 pkt 23 k.c. o czym ś wiadcz ą postanowienia umowne wpisane do Rejestru pod pozycjami nr: 77, 169, 210, 276, 309, 340, 349, 353, 361, 371, 385, 388, 409, 418, 445, 486, 488, 501, 527, 552, 660, 772, 979 i 1034. Konsekwencj ą stosowania przez „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski postanowienia wpisanego do Rejestru jest wprowadzenie do „Umowy przedwst ę pnej sprzeda ż y” postanowienia bezwzgl ę dnie zakazanego. Stosownie bowiem do art. 479 42 § 1 k.p.c., S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekaj ą c o uznaniu postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, jednocze ś nie zakazuje ich wykorzystywania. S ą d Najwy ż szy w cytowanej powy ż ej uchwale zaakceptowa ł stanowisko, zgodnie z którym wpis postanowienia wzorca do Rejestru skutkuje tym, ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę wpisan ą klauzul ą we wszystkich wzorcach umów, pod rygorem sankcji z art. 58 k.c. Tym samym, w ocenie Prezesa Urz ę du, stosowanie przez „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski w „Umowie przedwst ę pnej sprzeda ż y” postanowienia wskazanego w sentencji decyzji jest bezprawne. W zwi ą zku z tym druga przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. Ad 3) Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi jedynie, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów, gdy dzia ł anie przedsi ę biorcy dotyczy, b ą d ź mo ż e dotyczy ć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zindywidualizowa ć . 6 W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej i nieokre ś lonej liczby konsumentów, którzy zapoznali si ę , b ą d ź mogli zapozna ć si ę z postanowieniem „Umowy przedwst ę pnej sprzeda ż y” które zosta ł o wpisane do Rejestru i zawarli, b ą d ź mogli lub mog ą zawrze ć umow ę na ś wiadczenie tych us ł ug z „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski Oferta us ł ug developerskich ś wiadczonych przez Tomasza Weso ł owskiego jest adresowana do z góry nieokre ś lonej liczby konsumentów. Z oferty tej skorzystali ju ż konsumenci decyduj ą c si ę na zakup mieszkania w Zgierzu i Ł odzi, ale z tych us ł ug w ka ż dej chwili mog ą skorzysta ć inni konsumenci mieszkaj ą cy na terenie Polski. Kr ą g osób, który zosta ł ju ż dotkni ę ty stosowan ą praktyk ą i który tak ą praktyk ą mo ż e zosta ć dotkni ę ty jest nieograniczony i niemo ż liwy z góry do okre ś lenia ani zidentyfikowania. Stosowanie przez „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski zarzucanej praktyki wobec niemo ż liwej do zidentyfikowania liczby konsumentów wype ł nia przes ł ank ę naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Nie ma tutaj ż adnych w ą tpliwo ś ci, ż e bezprawne dzia ł anie ww. przedsi ę biorcy nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny, lecz mo ż e narusza ć uprawnienia nieograniczonego kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej grupy faktycznych lub potencjalnych kontrahentów „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski. W zwi ą zku z tym trzecia przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. Prezes Urz ę du nie uwzgl ę dni ł wyja ś nie ń „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski powo ł uj ą cych si ę na fakt, ż e do tre ś ci ww. umowy nie mia ł zastrze ż e ń notariusz przy sporz ą dzaniu jej w formie aktu notarialnego oraz ż e tre ść kwestionowanego przez Prezesa Urz ę du zapisu umowy oparta by ł a o zasad ę wynikaj ą c ą z art. 34 k.p.c. i nie wy łą cza ogólnych zasad ustalania w ł a ś ciwo ś ci miejscowej s ą du, poniewa ż nie u ż yto w tym zapisie s ł owa „wy łą cznie”. Fakt, ż e ka ż da umowa zosta ł a spisana w obecno ś ci notariusza nie przes ą dza o tym, ż e jest ona zgodna z prawem. Nie jest te ż prawdziwe twierdzenie „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski, ż e zastosowane przez niego postanowienie umowy nie narusza prawa. Jego niezgodno ść z prawem zosta ł a wykazana bezspornie w niniejszej decyzji. Ponadto brak s ł owa „wy łą cznie” w kwestionowanym przez Prezesa Urz ę du postanowieniu umownym przy jednoznacznych sformu ł owaniach u ż ytych w tym postanowieniu wskazuje, ż e celem „TOM- BUD” Tomasz Weso ł owski by ł o narzucenie konsumentowi rozpoznanie sprawy wy łą cznie przez s ą d w ł a ś ciwy miejscowo dla siedziby przedsi ę biorcy. „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski zmieni ł wzór umowy „Umowa przedwst ę pna sprzeda ż y” a na dowód tego zachowania przedstawi ł nowe umowy podpisane z konsumentami z dnia 9 maja i 11 lipca 2007 r. nie zawieraj ą ce ww. postanowienia oraz z ł o ż y ł o ś wiadczenie, ż e umowy w których stosowa ł ww. postanowienie z uwagi na up ł yw czasu (zako ń czenie inwestycji i sprzeda ż lokali mieszkalnych) przesta ł y obowi ą zywa ć . Tym samym nie istnieje obowi ą zek doprowadzenia postanowie ń tych umów do zgodno ś ci z prawem - aneksowania. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du stwierdzi ł zaprzestanie stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na stosowaniu we wzorcach umów klauzuli umownej to ż samej z klauzul ą wpisan ą do Rejestru, z dniem wyga ś ni ę cia ostatniej umowy przedwst ę pnej zawartej na podstawie starego wzorca umowy zawieraj ą cego ww. postanowienia, to jest z dniem 20 czerwca 2007 r. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt I sentencji. 7 Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć , w drodze decyzji, na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą z tytu ł u stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Bior ą c pod uwag ę d ł ugi okres obowi ą zywania przepisów dotycz ą cych naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Prezes Urz ę du uzna ł za zasadne w przedmiotowej sprawie na ł o ż enie kary pieni ęż nej. Zgodnie z ww. artyku ł em wysoko ść kary nie mo ż e by ć wi ę ksza ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Ww. przepis stanowi podstaw ę i granic ę ustalenia kary dla „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski, który w 2006 r. osi ą gn ął przychód w wysoko ś ci tajemnica przedsi ę biorcy Tym samym maksymalna kara na ł o ż ona na przedsi ę biorc ę mo ż e wynie ść tajemnica przedsi ę biorcy Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest wysoko ść kar nak ł adanych na przedsi ę biorców. W art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przyk ł adowo jedynie wskazano, i ż Prezes Urz ę du winien wzi ąć pod uwag ę okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Ponadto orzecznictwo wskazuje, ż e w przypadku kar przes ł ankami, które nale ż y bra ć pod uwag ę , s ą : potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikaj ą cy z przepisów ustawy oraz cele, jakie kara ma osi ą gn ąć (por.: wyrok S ą du Najwy ż szego z 27.06.2000 r., sygn. akt I CKN 793/98). Na wysoko ść kary w przedmiotowej sprawie mia ł wp ł yw zawodowy (profesjonalny) charakter ś wiadczenia us ł ug developerskich i zwi ą zane z tym naruszenie zaufania konsumentów do profesjonalisty, znacz ą cy zakres prowadzonej dzia ł alno ś ci oraz stosowanie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów przez d ł u ż szy okres czasu pomimo dost ę pno ś ci do Rejestru. Okoliczno ś ci te sk ł aniaj ą do na ł o ż enia kary o charakterze represyjnym. Jednocze ś nie przyj ąć nale ż y, ż e w trakcie post ę powania „TOM-BUD” Tomasz Weso ł owski zaniecha ł stosowania zarzucanej jemu praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, post ę powanie zosta ł o wszcz ę te w nast ę pstwie przeprowadzonego badania rynku, a nie w nast ę pstwie skarg konsumenckich, co mo ż e ś wiadczy ć o ograniczonym stosowaniu ww. zapisów umowy, naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mia ł o miejsce po raz pierwszy. To w ostatecznym rachunku przekonuje, aby karze nada ć walor edukacyjny, przy zapewnieniu odpowiedniego stopnia jej odczuwalno ś ci. Zdaniem Prezesa Urz ę du, taki charakter b ę dzie mia ł a kara w wysoko ś ci tajemnica przedsi ę biorcy kwoty kary maksymalnej po zaokr ą gleniu do pe ł nych dziesi ą tek. Z tych powodów na „TOM- BUD” Tomasz Weso ł owski na ł o ż ono kar ę w wysoko ś ci 1 720 z ł . Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt II sentencji. Kar ę nale ż y wp ł aci ć w ci ą gu 14 dni od daty uprawomocnienia si ę decyzji do Narodowego Banku Polskiego, Oddzia ł Okr ę gowy w Warszawie, na rachunek Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 8 dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Iwona Bielska Otrzymuje: Tomasz Weso ł owski ul. 1 Maja 73 m. 75 95-100 Zgierz 9