RŁO-52/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Ł ód ź , P - 36 tel. (0-42) 636-36-89, fax (0-42) 636-07-12 e’mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O-61- 8/07 /BR Ł ód ź , dnia 31pa ź dziernika 2007 r. DECYZJA Nr R Ł O 52/2007 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 i Dz. U. Nr 99, poz. 660) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939) po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Kieleckiej Grupie Inwestycyjnej Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Kielcach, ul. Ś w. Leonarda nr 16, lok. 9, 25-311 Kielce - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Kieleckiej Grupy Inwestycyjnej Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Kielcach, polegaj ą ce na stosowaniu w obrocie z udzia ł em konsumentów, we wzorcu umowy pn. „Umowa przedwst ę pna Nr sprzeda ż y lokalu mieszkalnego” postanowienia o nast ę puj ą cej tre ś ci: - „Wszelkie ewentualne spory zwi ą zane z realizacj ą przedmiotu niniejszej umowy rozstrzygane b ę d ą przez S ą d Rejonowy w Kielcach” które jest postanowieniem umowy wpisanym do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź niejszymi zmianami) i nakazuje zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 i Dz. U. Nr 99, poz. 660) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939) - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Kieleck ą Grup ę Inwestycyjn ą Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Kielcach, ul. Ś w. Leonarda nr 16, lok. 9, 25-311 Kielce, kar ę pieni ęż n ą z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim jest mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 cytowanej wy ż ej ustawy w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji w wysoko ś ci 4 810 z ł (s ł ownie: cztery tysi ą ce osiemset dziesi ęć z ł ) p ł atn ą do bud ż etu Pa ń stwa. Uzasadnienie W I kwartale 2007 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du”) przeprowadzi ł badanie lokalnych rynków us ł ug developerskich na terenie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi. W toku badania Prezes Urz ę du ustali ł , ż e Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Kielcach, ul. Ś w. Leonarda nr 16, lok. 9, 25-311 Kielce, (zwana dalej: „Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o.” lub „Spó ł ka”) buduj ą ca mieszkania na terenie Kielc, we wzorcu umowy o nazwie „Umowa przedwst ę pna Nr sprzeda ż y lokalu mieszkalnego” stosuje postanowienie to ż same z postanowieniem wpisanym do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź niejszymi zmianami - zwany dalej: „Rejestr”). W wyniku analizy ww. wzorca umowy ustalono, ż e postanowienie: - „Wszelkie ewentualne spory zwi ą zane z realizacj ą przedmiotu niniejszej umowy rozstrzygane b ę d ą przez S ą d Rejonowy w Kielcach” jest to ż same z postanowieniem wpisanym w dniu 5 maja 2005 r. pod pozycj ą 397 Rejestru o tre ś ci: „Wszelkie spory rozstrzyga ć b ę dzie S ą d dla M. Katowic” i tym samym narusza zbiorowe interesy konsumentów. W celu wyeliminowania stwierdzonej nieprawid ł owo ś ci konieczne i uzasadnione by ł o podj ę cie dzia ł a ń administracyjnych chroni ą cych konsumentów. W dniu 2 maja 2007 r. Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du Postanowieniem Nr 1/61- 8/07 post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Kieleck ą Grup ę Inwestycyjn ą Spó ł ka z o.o. praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na stosowaniu w obrocie z udzia ł em konsumentów wzorców umów zawieraj ą cych postanowienia, które zosta ł y do „Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone”, o którym mowa art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź niejszymi zmianami) Prezes Urz ę du zawiadomi ł Kieleck ą Grup ę Inwestycyjn ą Spó ł ka z o.o. o wszcz ę ciu post ę powania w dniu 2 maja 2007 r. (dowód: karta nr 3). Postanowieniem nr 2/61-8/07 z dnia 2 maja 2007 r. Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów: pismo Kieleckiej Grupy Inwestycyjnej Spó ł ka z o.o. z dnia 30 stycznia 2007 r., aktualny odpis z rejestru przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego numer KRS: 0000119866, „Umow ę rezerwacji NR BM1 lokalu mieszkalnego” z dnia 26 kwietnia 2006 r., „Umow ę Przedwst ę pn ą Nr M 7/2006 sprzeda ż y lokalu mieszkalnego” wraz z za łą cznikami, Akt Notarialny- Repertorium A numer 4771/2006, Akt Notarialny-Repertorium A numer 4771/2006, ( dowód: karty nr 5-34 ), o czym zawiadomi ł Kieleck ą Grup ę Inwestycyjn ą Spó ł ka z o.o. w dniu 2 maja 2007 r. ( dowód : karta nr 35) . 2 W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. w dniu 16 maja 2007 r. przekaza ł a swoje stanowisko w sprawie, wnosz ą c o umorzenie prowadzonego post ę powania. W swoim wniosku wskaza ł a, ż e przed ł o ż one Prezesowi Urz ę du umowy s ą jedynie projektami umów, a nie wzorcami umów, których postanowienia s ą ustalane podczas negocjacji z konsumentami, zgodnie z art. 353 1 kodeksu cywilnego. Ponadto Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. podnios ł a, ż e prowadzenie post ę powania w przedmiotowej sprawie w ś wietle art. 46 kodeksu post ę powania cywilnego jest bezprzedmiotowe ( dowód: karty nr 37-39) . Dodatkowo w pi ś mie z dnia 30 lipca 2007 r. Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. poinformowa ł a Prezesa Urz ę du, ż e przekazanie jako za łą czników do pisma z dnia 30 stycznia 2007 r. tekstu umowy rezerwacyjnej z za łą cznikami i umowy przedwst ę pnej sprzeda ż y lokalu wraz z za łą cznikami i nazwanie ich wzorcami umowy nast ą pi ł o nie ś wiadomie. U ż yte s ł owo „wzorzec” winno by ć zast ą pione s ł owem „projekt’. Niezale ż nie od ww. wyja ś nie ń Spó ł ka poinformowa ł a Prezesa Urz ę du, ż e z umów przedwst ę pnych usun ęł a kwestionowane postanowienie ( dowód: karta nr 48). Na dowód powy ż szego twierdzenia Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. w dniu 20 sierpnia 2007 r. przes ł a ł a nowy wzorzec umowy. Spó ł ka nie przedstawi ł a dowodów potwierdzaj ą cych zmiany kwestionowanego przez Prezesa Urz ę du postanowienia w umowach ju ż obowi ą zuj ą cych ( dowód: karta nr 56). Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. jest spó ł k ą prawa handlowego, wpisan ą do Rejestru Przedsi ę biorców w Krajowym Rejestrze S ą dowym pod numerem 0000119866 i prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1807, ze zmianami – zwana dalej: „ustawa o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej”). Przedmiotem dzia ł alno ś ci Kieleckiej Grupy Inwestycyjnej Spó ł ka z o.o. s ą mi ę dzy innymi us ł ugi developerskie ś wiadczone mieszka ń com Polski. Us ł uga ta jest adresowana i dost ę pna dla wszystkich mieszka ń ców Polski, w zwi ą zku z powy ż szym nale ż y przyj ąć , ż e us ł uga ta ma charakter publiczny. W swojej dzia ł alno ś ci Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. stosuje przy zawieraniu umów developerskich umow ę pn. „Umowa przedwst ę pna Nr sprzeda ż y lokalu mieszkalnego” ( dowód: karty nr 14-20) . Dokument ten stanowi wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. Spó ł ka okre ś li ł a w nim jednostronnie warunki ś wiadczenia us ł ugi developerskiej. Jest on przygotowany z góry, przed zawarciem umowy i poza danymi dotycz ą cymi stron umowy, przedmiotu umowy (po ł o ż enia i powierzchni dzia ł ki budowlanej, decyzji budowlanej, ceny us ł ugi, powierzchni i numeru lokalu, miejsca parkingowego, powierzchni pomieszczenia gospodarczego, stawki VAT, terminów wp ł aty rat, terminu zako ń czenia inwestycji, terminu podpisania aktu notarialnego) zawiera gotowe postanowienia, na tre ść których konsument nie ma wp ł ywu. We wskazanym powy ż ej wzorcu umowy pn. „Umowa przedwst ę pna Nr sprzeda ż y lokalu mieszkalnego” Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. ustali ł a jednostronnie postanowienie o nast ę puj ą cej tre ś ci: „Wszelkie ewentualne spory zwi ą zane z realizacj ą przedmiotu niniejszej umowy rozstrzygane b ę d ą przez S ą d Rejonowy w Kielcach”. Ponadto ustalono, ż e S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: ,,S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów”) w wyroku z dnia 5 maja 2005 r. (sygnatura akt XVII AmC 13/04), uzna ł za niedozwolone 3 postanowienie umowy postanowienie o tre ś ci: „Wszelkie spory rozstrzyga ć b ę dzie S ą d dla M. Katowic”, które zosta ł o wpisane do Rejestru pod pozycj ą 397 . W trakcie niniejszego post ę powania Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. zmieni ł a wzór umowy pn. „Umowa przedwst ę pna Nr sprzeda ż y lokalu mieszkalnego” eliminuj ą c z niego zapis kwestionowany przez Prezesa Urz ę du. Spó ł ka nie przedstawi ł a dowodów potwierdzaj ą cych zmiany kwestionowanego przez Prezesa Urz ę du postanowienia w umowach ju ż obowi ą zuj ą cych. Przychód Spó ł ki za 2006 r. wyniós ł (tajemnica przedsi ę biorcy). ( dowód: karta nr 40) . Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2007 r., Nr 50, poz. 331, ze zm. - zwana dalej: „ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów”) przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Natomiast ust. 3 ww. artyku ł u stanowi, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o okik zawiera otwarty katalog dzia ł a ń stanowi ą cych praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów. Ustawodawca wskazuje w pkt 1 tego przepisu, ż e praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru. Stwierdzenie praktyki okre ś lonej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wymaga wykazania, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie trzy przes ł anki: 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, polegaj ą cej na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z tym przepisem pod poj ę ciem przedsi ę biorcy – rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie b ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. ma osobowo ść prawn ą i jest zarejestrowana w Krajowym Rejestrze S ą dowym w Rejestrze Przedsi ę biorców pod numerem 0000119866 ( dowód: karty nr 49-52) . Tym samym Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z tym pierwsza przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. 4 Ad 2) Bezprawno ść jest to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Poj ę cie porz ą dek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z normy prawnej, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm moralnych i obyczajowych okre ś lanych jako zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody, czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Przy ocenie bezprawno ś ci rozwa ż enia wymaga kwestia, czy czyn by ł zgodny, czy te ż niezgodny z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego tj. normami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego a tak ż e z nakazami i zakazami wynikaj ą cymi z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego. Jak zosta ł o wykazane powy ż ej, przepis art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera przyk ł adowy katalog praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do ww. przepisu, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru. Na mocy art. 479 45 k.p.c. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest obowi ą zany przesy ł a ć Prezesowi Urz ę du odpis ka ż dego prawomocnego wyroku uwzgl ę dniaj ą cego powództwo o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone. Na podstawie takich wyroków, Prezes Urz ę du jest zobowi ą zany do prowadzenia rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, stosownie do art. 479 45 § 2 k.p.c. Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasad ę jawno ś ci Rejestru. Jawno ść Rejestru oznacza, ż e jest on dost ę pny dla ka ż dego zainteresowanego, czyli ka ż dy ma do niego prawo wgl ą du. Skutkiem formalnej jawno ś ci Rejestru jest niemo ż no ść zas ł aniania si ę nieznajomo ś ci ą dokonanych w nim wpisów. W Rejestrze tym przytacza si ę tre ść postanowie ń wzorców umowy uznanych przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. Wpisanie postanowienia do Rejestru, oznacza, ż e od tej chwili postanowienia te s ą zakazane we wszystkich wzorcach umów. Zakaz stosowania postanowie ń wpisanych do Rejestru dotyczy nie tylko tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu zapad ł wyrok w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, lecz równie ż innych przedsi ę biorców. Za takim uj ę ciem przemawia podstawowy cel post ę powania w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, jakim jest usuni ę cie z obrotu postanowie ń , które S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolone. Chodzi bowiem o to, by konsumenci nie byli nara ż eni na te postanowienia w przysz ł o ś ci w umowach zawieranych z innymi przedsi ę biorcami. Ponadto, zdaniem Prezesa Urz ę du, zakaz stosowania niedozwolonych postanowie ń wpisanych do Rejestru dotyczy tak ż e postanowie ń podobnych. Przedsi ę biorcy stosuj ą bowiem postanowienia, których istota jest taka sama, lecz konstrukcja gramatyczna, szyk wyrazów w zdaniu s ą ró ż ne. W zwi ą zku z tym, zakazane jest te ż stosowanie postanowienia, którego zakres jest to ż samy z zakresem postanowienia wpisanego do Rejestru. Nie jest konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść tych postanowie ń . Stanowisko Prezesa Urz ę du znajduje uzasadnienie w orzecznictwie. S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (Sygn. akt III SZP 3/06) wskaza ł , i ż stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. S ą d Najwy ż szy uzna ł równie ż , i ż je ż eli S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna okre ś lon ą klauzul ę za niedozwolon ą w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ona wpisana do 5 Rejestru, praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. 2005 r., Nr 244, poz. 2080, ze zmianami: Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz.1119; Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1834 - obecnie art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) dopuszcza si ę ka ż dy z przedsi ę biorców, który wprowadza do stosowanych postanowie ń umowy zmiany o charakterze kosmetycznym, polegaj ą ce np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie u ż ytych wyrazów, je ż eli zmiany te nie prowadz ą do zmiany istoty postanowienia. W ocenie Prezesa Urz ę du stosowanie przez Kieleck ą Grup ę Inwestycyjn ą Spó ł ka z o.o. we wzorcu umowy o nazwie „Umowa przedwst ę pna Nr sprzeda ż y lokalu mieszkalnego” postanowienia o tre ś ci „Wszelkie ewentualne spory zwi ą zane z realizacj ą przedmiotu niniejszej umowy rozstrzygane b ę d ą przez S ą d Rejonowy w Kielcach ” jest sprzeczne z prawem. Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. ustali ł a to postanowienie jednostronnie i jest ono to ż same zarówno co do celu jak i skutków z postanowieniem umowy o tre ś ci: „Wszelkie spory rozstrzyga ć b ę dzie S ą d dla M. Katowic”, które zosta ł o wpisane do Rejestru pod pozycj ą 397 . Ka ż de z tych postanowie ń narzuca konsumentowi rozpoznanie sprawy przez s ą d w ł a ś ciwy miejscowo dla siedziby przedsi ę biorcy, który zgodnie z ustaw ą (w ł a ś ciwo ść ogólna s ą du) nie koniecznie b ę dzie s ą dem w ł a ś ciwym miejscowo, jak np. w sprawach dochodzenia roszcze ń odszkodowawczych od konsumenta. W przypadku tych spraw s ą dem w ł a ś ciwym by ł by s ą d miejsca zamieszkania konsumenta, jako miejsca spe ł nienia ś wiadczenia odszkodowawczego. Zapis ten stanowi niedozwolone postanowienie umowy wskazane w art. 385 3 pkt 23 k.c. Porównanie ww. postanowie ń dowodzi, ż e ich tre ść jest podobna i w taki sam sposób kszta ł tuje prawa i obowi ą zki konsumenta, i ż mo ż na przyj ąć , ż e oceniane postanowienie umowy mie ś ci si ę w hipotezie zakazanego postanowienia umowy. Nie maj ą znaczenia ró ż nice wynikaj ą ce jedynie z nazewnictwa miejscowo ś ci, które stanowi ą siedzib ę przedsi ę biorców pos ł uguj ą cych si ę wzorcami umów. Nale ż y przyj ąć , i ż trudnym do przeprowadzenia i nieracjonalnym by ł oby wpisywanie do rejestru tylu postanowie ń (o jednakowym skutku), ile jest w Polsce miejscowo ś ci. Tym samym, nale ż a ł o uzna ć , ż e brak w rejestrze postanowienia, które wskazywa ł oby na s ą d w Kielcach jako jedynie w ł a ś ciwe do rozstrzygania sporów wynik ł ych na tle wykonania/niewykonania umowy, nie stanowi przeszkody dla uznania, i ż sens zakazanej klauzuli zosta ł zachowany. Nale ż y nadmieni ć , ż e S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wielokrotnie i konsekwentnie dawa ł wyraz stanowisku, i ż analogiczne postanowienia wype ł niaj ą hipotez ę przepisu art. 385 3 pkt 23 k.c. o czym ś wiadcz ą postanowienia umowne wpisane do Rejestru pod pozycjami nr: 77, 169, 210, 276, 309, 340, 349, 353, 361, 371, 385, 388, 409, 418, 445, 486, 488, 501, 527, 552, 660, 772, 979 i 1034. Konsekwencj ą stosowania przez Kieleck ą Grup ę Inwestycyjn ą Spó ł ka z o.o. postanowienia wpisanego do Rejestru jest wprowadzenie do „Umowy przedwst ę pnej Nr sprzeda ż y lokalu mieszkalnego” postanowienia bezwzgl ę dnie zakazanego. Stosownie bowiem do art. 479 42 § 1 k.p.c., S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekaj ą c o uznaniu postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, jednocze ś nie zakazuje ich wykorzystywania. S ą d Najwy ż szy w cytowanej powy ż ej uchwale zaakceptowa ł stanowisko, zgodnie z którym wpis postanowienia wzorca do Rejestru skutkuje tym, ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę wpisan ą klauzul ą we wszystkich wzorcach umów, pod rygorem sankcji z art. 58 k.c. Tym samym, w ocenie Prezesa Urz ę du, stosowanie przez Kieleck ą Grup ę Inwestycyjn ą Spó ł ka z o.o. w „Umowie przedwst ę pnej Nr sprzeda ż y lokalu mieszkalnego” postanowienia wskazanego w sentencji decyzji jest bezprawne. 6 W zwi ą zku z tym druga przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. Ad 3) Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi jedynie, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. W przedmiotowym post ę powaniu z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów, gdy dzia ł anie Kieleckiej Grupy Inwestycyjnej Spó ł ka z o.o. dotyczy, b ą d ź mo ż e dotyczy ć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zindywidualizowa ć . W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej i nieokre ś lonej liczby konsumentów, którzy zapoznali si ę , b ą d ź mogli zapozna ć si ę z postanowieniem „Umowy przedwst ę pnej Nr sprzeda ż y lokalu mieszkalnego”, które zosta ł o wpisane do Rejestru i zawarli, b ą d ź mogli lub mog ą zawrze ć umow ę na ś wiadczenie tych us ł ug z Kieleck ą Grup ą Inwestycyjn ą Spó ł ka z o.o. Oferta us ł ug developerskich ś wiadczonych przez Spó ł k ę jest adresowana do z góry nieokre ś lonej liczby konsumentów. Z oferty tej skorzystali ju ż konsumenci decyduj ą c si ę na zakup mieszkania w Kielcach, ale z tych us ł ug w ka ż dej chwili mog ą skorzysta ć inni konsumenci mieszkaj ą cy na terenie Polski. Kr ą g osób, który zosta ł ju ż dotkni ę ty stosowan ą praktyk ą i który tak ą praktyk ą mo ż e zosta ć dotkni ę ty jest nieograniczony i niemo ż liwy z góry do okre ś lenia ani zidentyfikowania. Stosowanie przez Kieleck ą Grup ę Inwestycyjn ą Spó ł ka z o.o. zarzucanej praktyki wobec niemo ż liwej do zidentyfikowania liczby konsumentów wype ł nia przes ł ank ę naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Nie ma tutaj ż adnych w ą tpliwo ś ci, ż e bezprawne dzia ł anie ww. Spó ł ki nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny, lecz mog ą narusza ć uprawnienia nieograniczonego kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej grupy faktycznych lub potencjalnych kontrahentów Kieleckiej Grupy Inwestycyjnej Spó ł ka z o.o. W zwi ą zku z tym trzecia przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. Prezes Urz ę du nie uwzgl ę dni ł wyja ś nie ń Kieleckiej Grupy Inwestycyjnej Spó ł ka z o.o. dotycz ą cych, charakteru „Umowy przedwst ę pnej Nr sprzeda ż y lokalu mieszkalnego”. Zdaniem Prezesa Urz ę du umowa ta ma charakter umowy wzorcowej, co zosta ł o wykazane w cz ęś ci decyzji dotycz ą cej ustale ń Prezesa Urz ę du. Nie jest istotne, ż e cz ęść postanowie ń tej umowy podlega negocjacjom. Zgodnie z przyj ę tym orzecznictwem wzorcem umowy jest ka ż da klauzula umowna (postanowienie umowne) narzucona przez jedn ą stron ę stosunku prawnego z wy łą czeniem mo ż liwo ś ci rzeczywistego wp ł ywu drugiej strony na istnienie i tre ść tego postanowienia, a tym samym na kszta ł t nawi ą zywania stosunku prawnego 1 . Takim postanowieniem jest postanowienie dotycz ą ce w ł a ś ciwo ś ci miejscowej S ą du w Katowicach. Tym samym niemo ż no ść negocjowania postanowienia kwestionowanego przez Prezesa Urz ę du wskazuje, ż e w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z wzorcem umowy. Ponadto zastosowanie ww. wzorca umowy wyklucza mo ż liwo ść stosowanie umownej w ł a ś ciwo ś ci wynikaj ą cej z art. 46 k.p.c. 1 F. Zoll „Niedozwolone klauzule w umowach konsumenckich”. Wprowadzenie do t ł umaczenia dyrektywy nr 93/13 o niedozwolonych klauzulach w umowach konsumenckich). 7 Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. zmieni ł a wzór „Umowy przedwst ę pnej Nr sprzeda ż y lokalu mieszkalnego”. W ocenie Prezesa Urz ę du, samo zastosowanie przez przedsi ę biorc ę nowego, zmienionego wzorca umowy, nie jest wystarczaj ą c ą przes ł ank ą dla uznania, i ż pocz ą wszy od tego dnia nast ą pi ł o zaniechanie stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. W tym celu, koniecznym by ł aby równie ż zmiana umów zawartych wcze ś niej, na starych zasadach. Przyj ę cie odmiennego stanowiska prowadzi ł oby do swoistego usankcjonowania nierównoprawnego traktowania konsumentów, z którymi zawarto umowy na nowych i na starych zasadach. Pozostawienie tym konsumentom, z którymi wcze ś niej uczestnik zawar ł umowy na starych zasadach, a które nie zosta ł y zmienione – jako jedynej mo ż liwo ś ci – dochodzenia swych praw na drodze cywilnoprawnej, czyni ł oby ochron ę , jak ą zapewnia ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, iluzoryczn ą . W tym kierunku pod ąż a równie ż orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który rozpoznaj ą c zbli ż on ą praktyk ę polegaj ą c ą na narzucaniu uci ąż liwych warunków umów, w wyroku z dnia 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt XVII Ama 53/06 przyj ął , ż e brak zmiany wszystkich umów, mimo zmiany wzorca, wyklucza uznanie, ż e przedsi ę biorca zaniecha ł praktyki. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt I sentencji. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć , w drodze decyzji, na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą z tytu ł u stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Bior ą c pod uwag ę d ł ugi okres obowi ą zywania przepisów dotycz ą cych naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Prezes Urz ę du uzna ł za zasadne w przedmiotowej sprawie na ł o ż enie kary pieni ęż nej. Zgodnie z cytowanym wy ż ej artyku ł em ustawy wysoko ść kary nie mo ż e by ć wi ę ksza ni ż 10% przychodu przedsi ę biorcy osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Ww. przepis stanowi podstaw ę i granic ę ustalenia kary dla Kieleckiej Grupy Inwestycyjnej Spó ł ka z o.o., która w 2006 r. osi ą gn ęł a przychód w wysoko ś ci (tajemnica przedsi ę biorcy). Tym samym maksymalna kara na ł o ż ona na Spó ł k ę mo ż e wynie ść (tajemnica przedsi ę biorcy). Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest wysoko ść kar nak ł adanych na przedsi ę biorców. W artykule 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przyk ł adowo jedynie wskazano, i ż Prezes Urz ę du winien wzi ąć pod uwag ę okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o okik, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Ponadto orzecznictwo wskazuje, ż e w przypadku kar przes ł ankami, które nale ż y bra ć pod uwag ę , s ą : potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikaj ą cy z przepisów ustawy oraz cele, jakie kara ma osi ą gn ąć (por.: wyrok S ą du Najwy ż szego z 27.06.2000 r., sygn.akt I CKN 793/98). Na ustalenie wysoko ś ci kary w przedmiotowej sprawie mia ł wp ł yw zawodowy (profesjonalny) charakter ś wiadczenia us ł ug developerskich i zwi ą zane z tym naruszenie zaufania konsumentów do profesjonalisty, potencja ł przedsi ę biorcy, znacz ą cy zakres prowadzonej dzia ł alno ś ci oraz stosowanie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów przez d ł u ż szy okres czasu pomimo dost ę pno ś ci do Rejestru. Okoliczno ś ci te sk ł aniaj ą do na ł o ż enia kary o charakterze represyjnym. Jednocze ś nie przyj ąć nale ż y, ż e w trakcie post ę powania Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. podj ęł a dzia ł ania w celu zaniechania stosowania zarzucanej jej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, post ę powanie zosta ł o wszcz ę te w nast ę pstwie przeprowadzonego badania rynku, a nie w nast ę pstwie skarg konsumenckich, co mo ż e ś wiadczy ć o ograniczonym stosowaniu ww. zapisów umowy, naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mia ł o 8 miejsce po raz pierwszy. To w ostatecznym rachunku przekonuje, aby karze nada ć walor edukacyjny, przy zapewnieniu odpowiedniego stopnia jej odczuwalno ś ci. Zdaniem Prezesa Urz ę du, taki charakter b ę dzie mia ł a kara w wysoko ś ci (tajemnica przedsi ę biorcy). kwoty kary maksymalnej po zaokr ą gleniu do pe ł nych dziesi ą tek. Z tych powodów na Kieleck ą Grup ę Inwestycyjn ą Spó ł ka z o.o. na ł o ż ono kar ę w wysoko ś ci 4 810 z ł . Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt II sentencji. Kar ę nale ż y wp ł aci ć w ci ą gu 14 dni od daty uprawomocnienia si ę decyzji do Narodowego Banku Polskiego, Oddzia ł Okr ę gowy w Warszawie, na rachunek Nr 51101010100078782231000000 . Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Iwona Bielska Otrzymuje: Kielecka Grupa Inwestycyjna Spó ł ka z o.o. ul. Ś w. Leonarda nr 16, lok. 9 25-311 Kielce 9