RŁO-26/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Aleja Pi ł sudskiego 8 90-051 Ł ód ź , P - 73 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O/61-11/06/MN- …… Ł ód ź , dnia 25 pa ź dziernika 2006 r. DECYZJA Nr R Ł O 26/2006 Na podstawie art. 23e ust. 1 i ust. 2 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080, ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002 r., Nr 18, poz. 172, ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Szymonowi Ś l ą zakowi zam. ul. Grunwaldzka 59 m. 1, 91-337 Ł ód ź , Marcinowi Musia ł kowi zam. ul. Jana Kochanowskiego 1, 26-650 Przytyk i Piotrowi Ko ś li zam. ul. G ł ówna 90B, 95- 041 Ga ł ków Du ż y - wspólnikom spó ł ki cywilnej APK, ul. Brzezi ń ska 18, 92-103 Ł ód ź - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł anie ww. przedsi ę biorców polegaj ą ce na: − naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, co stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i § 7 ust. 1 i 2 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002 r. Nr 99, poz. 894, ze zm.), − stosowaniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, co stanowi naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, ze zm.), poprzez umieszczanie w reklamach cen netto sprzedawanych dachówek ceramicznych oraz stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 6 pa ź dziernika 2006 r. Uzasadnienie W dniach od 20 do 26 wrze ś nia 2006 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du”) przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce, którego celem by ł o wst ę pne ustalenie czy dzia ł ania Szymona Ś l ą zaka, Marcina Musia ł ka i Piotra Ko ś li – wspólników spó ł ki cywilnej APK w Ł odzi (zwani dalej - „wspólnikami spó ł ki cywilnej APK” lub „przedsi ę biorcami”) w zakresie stosowanej reklamy, której adresatami s ą konsumenci nie naruszaj ą okre ś lonego w art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie 2 konkurencji i konsumentów (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080, ze zm.) – zwana dalej „ustaw ą o okik” zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W toku powy ż szego post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł , i ż wspólnicy spó ł ki cywilnej APK stosuj ą w obrocie z udzia ł em konsumentów reklam ę , w której podaj ą wy łą cznie ceny netto oferowanych do sprzeda ż y dachówek ceramicznych. W dniu 20 wrze ś nia 2006 r. w dodatku pod nazw ą „Gratka” do „Dziennika Ł ódzkiego” ukaza ł o si ę og ł oszenie reklamowe ww. przedsi ę biorców dotycz ą ce obowi ą zuj ą cej do dnia 6 pa ź dziernika 2006 r. promocji dachówek ceramicznych Tondach, w którym o odniesieniu do dachówek „Marsylka Angoba” i „Karpiówka Natura” podane by ł y ceny odpowiednio „23,50 z ł /m 2 netto” i „39,90 z ł /m 2 netto” (karta Nr 10). Analiza dokumentów i informacji zebranych od wspólników spó ł ki cywilnej APK da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy o okik, w zwi ą zku z czym wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania takich praktyk tych przedsi ę biorców sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. W zwi ą zku z powy ż szym Postanowieniem Nr 1/61-11/06 z dnia 27 wrze ś nia 2006 r. Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie w sprawie stosowania przez wspólników spó ł ki cywilnej APK praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na: − naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, co stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i § 7 ust. 1 i 2 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002 r. Nr 99, poz. 894, ze zm.), − stosowaniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, co stanowi naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, ze zm.), poprzez umieszczanie w reklamach cen netto sprzedawanych dachówek ceramicznych, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 1 i ust. 2 ustawy o okik (karta Nr 1). Na mocy Postanowienia Nr 2/61-11/06 z dnia 27 wrze ś nia 2006 r. (karta Nr 4) Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów pismo wspólników spó ł ki cywilnej APK z dnia 26 wrze ś nia 2006 r. (data wp ł ywu do Urz ę du) wraz z za łą cznikami - sygn. akt R Ł O/400-36/06/MN- 3 (karty od Nr 5 do Nr 11). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (karta Nr 3) ustosunkowuj ą c si ę do postawionego zarzutu w pi ś mie z dnia 29 wrze ś nia 2006 r. wspólnicy spó ł ki cywilnej APK o ś wiadczyli, i ż zamieszczone w prasie og ł oszenie prasowe nie mia ł o na celu wprowadza ć konsumentów w b łą d, jak i udziela ć im nierzetelnej informacji. Wspomniane og ł oszenie ukaza ł o si ę w prasie jedynie dwukrotnie tj. w dniu 20 i 27 wrze ś nia 2006 r. Kwestionowana przez Prezesa Urz ę du reklama zwi ą zana by ł a z promocj ą pokry ć dachowych, która obowi ą zywa ł a do dnia 6 pa ź dziernika 2006 r. Przedsi ę biorcy zobowi ą zali si ę do podawania w przysz ł o ś ci w zlecanych przez nich og ł oszeniach reklamowych cen brutto sprzedawanych towarów. Z uwagi na fakt, i ż wspomniana promocja zako ń czy ł a si ę w dniu 6 pa ź dziernika 2006 r., a tak ż e bior ą c pod uwag ę koniec sezonu na sprzeda ż pokry ć dachowych wspólnicy spó ł ki cywilnej APK wskazali, i ż w najbli ż szym czasie nie b ę d ą prowadzi ć nowych akcji reklamowych sprzedawanych pokry ć dachowych, co uniemo ż liwia 3 przedstawienie w tym momencie Prezesowi Urz ę du poprawionej tre ś ci reklamy (karta Nr 14). W za łą czeniu do pisma z dnia 29 wrze ś nia 2006 r. Prezesowi Urz ę du przedstawiono kopie zlecenia zamieszczania og ł osze ń prasowych, z którego jednoznacznie wynika ł o, i ż kwestionowane przez Prezesa Urz ę du reklamy wspólnicy spó ł ki cywilnej APK zamie ś cili jednie w dniach 20 i 27 wrze ś nia 2006 r. ( karta Nr 15). W dniu 10 pa ź dziernika 2006 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł wspólników spó ł ki cywilnej APK o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego w sprawie i mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami post ę powania. Przedsi ę biorcy nie skorzystali z tej mo ż liwo ś ci. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Szymon Ś l ą zak zam. w Ł odzi przy ul. Grunwaldzkiej 59 m. 1, 91-337 Ł ód ź jest przedsi ę biorc ą wpisanym pod numerem 71701 do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł odzi (karta Nr 6). Marcin Musia ł ek, zam. ul. Jana Kochanowskiego 1,26-650 Przytyk jest przedsi ę biorc ą wpisanym pod numerem 793/06 do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy Przytyk (karta nr 7). Piotr Ko ś la zam. ul. G ł ówna 90B, 95-041 Ga ł ków Du ż y jest przedsi ę biorc ą wpisanym pod numerem 5015a do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta Koluszki (karta Nr 8). Wymienieni przedsi ę biorcy prowadz ą spó ł k ę cywiln ą APK w Ł odzi, ul. Brzezi ń ska 18. Zgodnie z wpisami do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej przedmiotem dzia ł alno ś ci spó ł ki jest m.in. sprzeda ż detaliczna pozosta ł a w niewyspecjalizowanych sklepach. W dniach 20 i 27 wrze ś nia 2006 r. w dodatku reklamowym „Gratka” do „Dziennika Ł ódzkiego” ukaza ł o si ę og ł oszenie reklamowe ww. przedsi ę biorców dotycz ą ce obowi ą zuj ą cej do dnia 6 pa ź dziernika 2006 r. promocji dachówek ceramicznych Tondach, w którym w odniesieniu do dachówek „Marsylka Angoba” i „Karpiówka Natura” podane by ł y wy łą cznie ceny netto promocyjnych towarów, tj. w og ł oszeniu umieszczono odpowiednio ceny „23,50 z ł /m 2 netto” i „39,90 z ł /m 2 netto” (karta nr 10). Ustosunkowuj ą c si ę do zarzutu postawionego w niniejszym post ę powaniu przez Prezesa Urz ę du wspólnicy spó ł ki cywilnej APK wskazali, i ż kwestionowane og ł oszenie ukaza ł o si ę jedynie dwukrotnie w podanych wy ż ej terminach, a w zwi ą zku z zako ń czeniem w dniu 6 pa ź dziernika 2006 r. okresu promocji na reklamowane dachówki nie by ł o i nie b ę dzie publikowane w innych terminach. Przedsi ę biorcy zobowi ą zali si ę do stosowania w przysz ł o ś ci w reklamach cen brutto sprzedawanych towarów. Na dowód powy ż szych twierdze ń przedstawiono Prezesowi Urz ę du zlecenie emisji og ł osze ń reklamowych, z którego jednoznacznie wynika ł o, i ż przedsi ę biorcy op ł acili jedynie dwukrotn ą publikacj ę og ł oszenia w dniach 20 i 27 wrze ś nia 2006 r. Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o okik przes ł ankami zaistnienia zakazanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ą : 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad. 1. 4 Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 ustawy o okik ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku – Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2001 r. Nr 101 poz. 1178, ze zm.) - obecnie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807, ze zm.) – zwana dalej ustaw ą o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Jak wskazano wcze ś niej Szymon Ś l ą zak, Marcin Musia ł ek i Piotr Ko ś la s ą przedsi ę biorcami wpisanymi do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez w ł a ś ciwy organ. Przedsi ę biorcy ci s ą wspólnikami spó ł ki cywilnej APK w Ł odzi, której przedmiotem dzia ł alno ś ci jest m.in. sprzeda ż detaliczna pozosta ł a w niewyspecjalizowanych sklepach. Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej za przedsi ę biorców uznaje si ę wspólników spó ł ki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich dzia ł alno ś ci gospodarczej. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du ustali ł , i ż Szymon Ś l ą zak Marcin Musia ł ek i Piotr Ko ś la s ą przedsi ę biorcami w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Ad. 2. Bezprawno ść to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Przepis art. 23a ust. 2 ustawy o okik zawiera otwarty katalog dzia ł a ń stanowi ą cych praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów. W ś ród praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca wymieni ł naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę . Ponadto zakaz stosowania reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d zawarty zosta ł w przepisach ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1 503, ze zm.) - zwana dalej „ustaw ą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji”. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wskazuje, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. Na wspólnikach spó ł ki cywilnej APK jako na profesjonalistach – podobnie jak na innych przedsi ę biorcach - ci ążą szczególne obowi ą zki informacyjne w przypadku, gdy ich kontrahentami s ą konsumenci. Obowi ą zki te dotycz ą w szczególno ś ci, jak wskazuje bezpo ś rednio art. 23 a ust. 2 ustawy o okik, takiego przekazywania informacji, aby mia ł y one charakter rzetelny, prawdziwy i pe ł ny. Pozbawienie konsumentów w ł a ś ciwej informacji dotycz ą cej cen oferowanych towarów uniemo ż liwia podejmowanie ś wiadomych i w pe ł ni suwerennych decyzji w sprawie oferowanych przez wspólników spó ł ki cywilnej APK dachówek. Obowi ą zki informacyjne profesjonalistów wobec konsumenta dotycz ą tak ż e zakresu informacji zawartych w reklamie stosowanej przez przedsi ę biorców. Nierzetelna informacja stosowana w reklamach mo ż e by ć oceniana pod k ą tem mo ż liwo ś ci stosowania nieuczciwej, wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, w zakresie zwi ą zanym z cenami produktów umieszczonymi w przypadku spó ł ki cywilnej APK w reklamach prasowych. Poj ę cie ceny zosta ł o zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050, ze zm.), w ś wietle którego cena to warto ść wyra ż ona w jednostkach pieni ęż nych, któr ą kupuj ą cy jest obowi ą zany zap ł aci ć przedsi ę biorcy za towar lub us ł ug ę . W cenie powinien by ć uwzgl ę dniony podatek od towarów i us ł ug oraz podatek akcyzowy, je ż eli na podstawie odr ę bnych przepisów sprzeda ż towaru (us ł ugi) podlega obci ąż eniu podatkiem od towarów i us ł ug oraz podatkiem akcyzowym. Ponadto art. 12 ust. 2 ww. ustawy nak ł ada na sprzedawców i us ł ugodawców obowi ą zek 5 podawania cen w sposób prosty i nie budz ą cy w ą tpliwo ś ci co do ich wysoko ś ci. Powy ż sze obowi ą zki zosta ł y okre ś lone równie ż w Rozporz ą dzeniu Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002 r. Nr 99, poz. 894, ze zm.). W § 3 ust. 1 tego rozporz ą dzenia sprzedawca zosta ł zobowi ą zany do opatrywania towarów oferowanych kupuj ą cym w miejscu sprzeda ż y wywieszkami zawieraj ą cymi informacje wskazuj ą ce ich ceny oraz jednostki miar, do których odnosz ą si ę uwidocznione ceny. Ponadto § 10 ust. 2 przywo ł anego rozporz ą dzenia wprowadza nakaz okre ś lania cen w taki sposób, aby zawiera ł y one wszystkie elementy sk ł adowe ceny. Dodatkowo § 7 ust. 1 i ust. 2 ww. rozporz ą dzenia nak ł ada na sprzedawc ę reklamuj ą cego swój towar min. w czasopismach, gazetach, prospektach, katalogach i afiszach - obowi ą zek uwidaczniania cen jednostkowych towaru lub us ł ugi, terminu obowi ą zywania podanej ceny oraz w przypadku promocji umieszczania, obok, ceny dotychczasowej, ceny promocyjnej lub obni ż onej, uwzgl ę dniaj ą cej rabat. Z analizy przywo ł anych powy ż ej przepisów wynika, i ż cena podawana lub uwidaczniana przez sprzedawc ę , powinna by ć cen ą brutto, tj. cen ą zawieraj ą c ą podatek od towarów i us ł ug, który stanowi jeden z elementów sk ł adowych ceny. Obowi ą zek podawania cen brutto dotyczy zarówno takiego ich uwidaczniania w miejscu sprzeda ż y jak i umieszczania w jakichkolwiek przekazach reklamowych pochodz ą cych od przedsi ę biorców. Nie wywi ą zywanie si ę przedsi ę biorców z tego obowi ą zku poprzez podawanie w reklamie wy łą cznie ceny netto stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz nieuczciw ą , wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę . Zachowanie takie jest naruszeniem art. 23 a ust. 2 ustawy o okik. Warto podkre ś li ć , i ż obowi ą zek rzetelnego informowania konsumentów obejmuje wszystkie etapy sprzeda ż y, pocz ą wszy od przekazów reklamowych, których celem jest zainteresowanie potencjalnych nabywców ofert ą handlow ą przedsi ę biorców, a ż do momentu zawarcia umowy, której przedmiotem b ę dzie nabycie reklamowanego towaru lub us ł ugi. Szczególn ą uwag ę ustawodawca przywi ą zuje do w ł a ś ciwego informowania konsumentów w pocz ą tkowej fazie sprzeda ż y, gdy ż w ł a ś nie na tym etapie stosowana przez profesjonalistów reklama i nierzetelna informacja wp ł yn ąć mo ż e na decyzje konsumentów w zakresie zakupu towarów. Z tego powodu ustawodawca podj ął dzia ł ania chroni ą ce s ł absz ą stron ę kontraktu przez nieuczciwymi przekazami reklamowymi. Art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wskazuje, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. Zgodnie z art. 16 ust. 2 przywo ł anej ustawy przy ocenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d nale ż y uwzgl ę dni ć wszystkie jej elementy, zw ł aszcza dotycz ą ce ilo ś ci, jako ś ci sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy lub konserwacji reklamowanych towarów lub us ł ug, a tak ż e zachowanie si ę klienta. Pomimo, i ż przywo ł any przepis nie wymienia ceny jako elementu reklamy, bior ą c pod uwag ę fakt, i ż zawiera on klauzule generaln ą , uzna ć nale ż y ze cena, a tak ż e informacja o sposobie jej wyliczenia jest elementem reklamy. Przy ocenie dzia ł a ń wspólników spó ł ki cywilnej APK Prezes Urz ę du posi ł kowa ł si ę równie ż rozwi ą zaniami wypracowanymi na gruncie prawa europejskiego. W ś wietle art. 2 lit. a dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom cena sprzeda ż y oznacza cen ę ko ń cow ą za jednostk ę produktu, lub dan ą ilo ść produktu, w łą cznie z podatkiem VAT i wszystkimi pozosta ł ymi podatkami. Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 1 tej dyrektywy cena sprzeda ż y i cena jednostkowa musz ą by ć jednoznaczne, ł atwo dostrzegalne oraz czytelne. 6 Warto tak ż e zwróci ć uwag ę na fakt, i ż stanowisko ukszta ł towane w orzecznictwie Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci (dalej zwany: „ETS”) daje konsumentowi prawo do rzetelnej informacji, nie wprowadzaj ą cej w b łą d, zawieraj ą cej wszelkie niezb ę dne dane wynikaj ą ce z funkcji i przeznaczenia towaru czy us ł ugi (por. na przyk ł ad sprawa GB-Inno- BM, ETS 13.12.1991 r., C-18/88, Zb. Orz. I-5941). ETS podkre ś la wag ę obowi ą zku udzielania konsumentom prawdziwej i pe ł nej informacji ju ż na etapie promocji czy reklamy. Brak podawania rzetelnych, pe ł nych i prawdziwych informacji uniemo ż liwia konsumentom dokonanie swobodnej i rzeczowej oceny oferowanych na rynku towarów i us ł ug, co mo ż e wprowadza ć w b łą d konsumentów. Ponadto wskazanie konsumentom mo ż liwo ś ci weryfikacji przedstawianych informacji poprzez zamieszczenie w og ł oszeniu prasowym adresu pocztowego czy internetowego czy numeru telefonu nie wyczerpuje zobowi ą zania strony do udzielenia pe ł nej, rzetelnej i prawdziwej informacji. Dodatkowo w Dyrektywie Rady Unii Europejskiej Nr 84/450/EWG z dnia 10 wrze ś nia 1984 r. w sprawie ujednolicenia przepisów prawnych i administracyjnych Pa ń stw Cz ł onkowskich dotycz ą cych reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d za „reklam ę ” uznaje si ę ka ż d ą wypowied ź zwi ą zan ą z wykonywaniem dzia ł alno ś ci handlowej, przemys ł owej, rzemie ś lniczej lub przy wolnych zawodach, maj ą c ą na celu zwi ę kszenie zbytu towarów lub ś wiadczonych us ł ug (w łą czaj ą c w to nieruchomo ś ci, prawa i zobowi ą zania) - art. 2 cytowanej dyrektywy. Dlatego reklam ę okre ś la si ę mi ę dzy innymi jako „ ś wiadomie podejmowane w sferze gospodarczej dzia ł ania, zmierzaj ą ce do promowania towarów lub us ł ug poprzez wskazanie na ich cechy w taki sposób, aby wywo ł a ć lub wzmocni ć okre ś lone potrzeby u klientów, steruj ą c ich wyborem” 1 . Z przytoczonych definicji reklamy wynika, ż e podstawow ą i najwa ż niejsz ą funkcj ą reklamy jest jej funkcja agitacyjna. W ł a ś ciwe wype ł nienie funkcji agitacyjnej (perswazyjnej) przez dan ą reklam ę odnosi ten skutek, i ż doprowadza do dokonania przez klienta po żą danego wyboru, a przedsi ę biorca osi ą ga tym samym zamierzone korzy ś ci ekonomiczne, zwi ę kszaj ą c obroty 2 . Podsumowuj ą c uzna ć nale ż y, i ż podawanie w reklamie wy łą cznie ceny netto oferowanych towarów lub us ł ug stanowi naruszenie obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Ad. 3. Przepisy ustawy o okik nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia z takim interesem, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy dotycz ą zbiorowo ś ci i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta tego przedsi ę biorcy, czyli gdy s ą powszechne. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z godzeniem w prawa nieograniczonej grupy konsumentów, którzy mogli zetkn ąć si ę z reklam ą zamieszczon ą dwukrotnie przez wspólników spó ł ki cywilnej APK w „Gratce” – dodatku reklamowym do „Dziennika Ł ódzkiego”. Konsumenci zapoznaj ą cy si ę z zawarto ś ci ą przekazu reklamowego przedsi ę biorców zostali wprowadzeni w b łą d co do rzeczywistych kosztów zakupu dachówek znajduj ą cych si ę w ofercie spó ł ki cywilnej APK, poprzez wywo ł anie mylnego wra ż enia, i ż podawane ceny maj ą charakter ostatecznych warto ś ci koniecznych do zap ł acenia za kupowany towar. Przedmiotem dzia ł alno ś ci wspólników spó ł ki cywilnej APK jest m.in. sprzeda ż dachówek ceramicznych. Towary te maj ą charakter dóbr, które nie s ą nabywane cz ę sto, a tym samym wymagaj ą szczególnie precyzyjnej informacji o rzeczywistych kosztach. Taki sposób 1 Ewa Nowi ń ska Zwalczanie nieuczciwej reklamy - zagadnienia cywilno prawne, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, Kraków 1997, s. 24 2 por. Ewa Nowi ń ska op. cit. , s. 28 7 reklamowania towarów powodowa ł , i ż konsumenci zach ę ceni cenow ą atrakcyjno ś ci ą reklamy dopiero w biurach sprzeda ż y, przy podpisywaniu umowy dowiadywali si ę o rzeczywistym koszcie zakupu danego towaru. Reklama docieraj ą ca do nich znacznie wcze ś niej, gdy brak by ł o innych ź róde ł weryfikacji jej prawdziwo ś ci np. cenników dost ę pnych u sprzedawców, sugerowa ł a, i ż przedsi ę biorcy sprzedaj ą swoje towary po bardziej konkurencyjnych cenach ni ż inne podmioty dzia ł aj ą ce na tym rynku. Poprzez podanie wprowadzaj ą cych w b łą d informacji dotycz ą cych prawdziwej ceny dachówek ceramicznych wspólnicy spó ł ki cywilnej APK wywo ł ywali u konsumentów mylne wyobra ż enie o rzeczywistych kosztach, które ci b ę d ą musieli ponie ść , a tym samym podejmowane przez nich decyzje opiera ł y si ę na mylnych wyobra ż eniach, a nie rzeczywistym kszta ł cie oferty cenowej spó ł ki APK. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du wzi ął równie ż pod uwag ę ogóln ą nisk ą ś wiadomo ść prawn ą spo ł ecze ń stwa oraz fakt, i ż przeci ę tny konsument niekoniecznie wie jakie prawa mu przys ł uguj ą oraz jak z nich korzysta ć . W ś wietle orzecznictwa S ą du Apelacyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 2 grudnia 2005 r. sygn. akt VI ACa 600/05) przeci ę tny konsument nie musi zna ć obowi ą zuj ą cych przepisów prawa, co oznacza, i ż nie dysponuje on wiedz ą z zakresu prawa podatkowego, w cz ęś ci dotycz ą cej w szczególno ś ci aktualnie stosowanych stawek podatku VAT dla ró ż nych grup towarów. W przywo ł anym wcze ś niej wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 11/04) wyra ź nie stwierdzono, i ż konsument nie ma obowi ą zku samodzielnego obliczania cen towarów, szczególnie w przypadku, gdy przekaz reklamowy stosowany przez wspólników spó ł ki cywilnej APK ogranicza si ę do informacji o cenie netto, a konieczna do zastosowania przy obliczeniach procentowa stawka podatku nie zosta ł a nawet podana w og ł oszeniu prasowym. Wobec łą cznego spe ł nienia wszystkich trzech przes ł anek koniecznych do stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonej w art. 23a ustawy o okik, Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji. Zgodnie z art. 23 e ust. 1 ustawy o okik nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23 a ustawy. Prezes Urz ę du uzna ł , i ż wspólnicy spó ł ki cywilnej APK zaniechali stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów z dniem 6 pa ź dziernika 2006 r. tj. dat ą ostatniego dnia obowi ą zywania promocji dachówek ceramicznych, których dotyczy ł a kwestionowana w niniejszym post ę powaniu reklama. Z przedstawionych Prezesowi Urz ę du informacji i dowodów jednoznacznie wynika ł o, i ż og ł oszenie zawieraj ą ce ceny netto ukaza ł o si ę tylko w dniach 20 i 27 wrze ś nia 2006 r. i jego emisja nie b ę dzie kontynuowana. Wspólnicy spó ł ki cywilnej APK zobowi ą zali si ę do podawania cen brutto w reklamach stosowanych w przysz ł o ś ci. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 i § 3 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, 8 za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Iwona BIELSKA Otrzymuje: 1. Szymon Ś l ą zak, APK spó ł ka cywilna, ul. Brzezi ń ska 18, 92-103 Ł ód ź 2. Marcin Musia ł ek, APK spó ł ka cywilna, ul. Brzezi ń ska 18, 92-103 Ł ód ź 3. Piotr Ko ś la, APK spó ł ka cywilna, ul. Brzezi ń ska 18, 92-103 Ł ód ź