RKT-74/2006

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dn. 24.10.2006r. RKT-61-35/06/SB DECYZJA Nr RKT- 74/2006 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z zm. Dz.U. z 2006r. Nr 157, poz. 1119) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Wojciechowi F. prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą jako „EKO - POLAND” Bezpieczny Dom w Sosnowcu - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów dzia ł ania ww. przedsi ę biorcy polegaj ą ce na: 1 . na ł o ż eniu na konsumentów obowi ą zku uiszczenia op ł at, z tytu ł u odst ą pienia od umów sprzeda ż y zawieranych poza lokalem przedsi ę biorstwa pomimo, i ż konsumenci odst ą pili od umów w terminie 10 dni od ich zawarcia, co jest sprzeczne z ustaw ą z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 z zm.), 2. naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji o warunkach udzielonej gwarancji, poprzez: zamieszczenie w umowie oraz w karcie gwarancyjnej sprzecznych informacji o okresie udzielonej gwarancji oraz o koniecznych warunkach, jakie musz ą zosta ć spe ł nione w celu korzystania z niej, a tak ż e o wi ążą cych si ę z tym kosztach, 3. naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, poprzez nie umieszczenie w dokumentach gwarancyjnych podstawowych danych potrzebnych do dochodzenia roszcze ń z gwarancji: o nazwie gwaranta lub jego przedstawiciela w Rzeczypospolitej Polskiej, terytorialnym zasi ę gu ochrony gwarancyjnej oraz informacji, ż e gwarancja na sprzedany towar konsumpcyjny nie wy łą cza, nie ogranicza ani nie zawiesza uprawnie ń kupuj ą cego wynikaj ą cych z niezgodno ś ci towaru z umow ą , co jest sprzeczne z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 141, poz. 1176 z zm.) i nakazuje si ę zaniechanie ich stosowania. II. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postanawia si ę zobowi ą za ć Wojciecha F. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako „EKO - POLAND” Bezpieczny Dom, do poniesienia kosztów niniejszego post ę powania w wysoko ś ci 81 PLN (s ł ownie z ł otych: osiemdziesi ą t jeden). 2 Uzasadnienie W dniu 21.12.2005r. w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym), z urz ę du wszcz ę te zosta ł o post ę powanie w zwi ą zku z podejrzeniem podejmowania przez Wojciecha F. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako „EKO - POLAND” Bezpieczny Dom w Sosnowcu – (zwanego dalej EKO- POLAND) bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów o których mowa w art. 23 a ust. 1 i 2 przywo ł anej na wst ę pie ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów – zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą (Karta nr 1). Post ę powanie zosta ł o wszcz ę te w zwi ą zku z ustaleniami dokonanymi przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Katowicach – zwany dalej WIIH w trakcie kontroli w siedzibie przedsi ę biorcy oraz ustaleniami dokonanymi w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego. Ustalenia z kontroli przeprowadzonej przez WIIH zosta ł y opisane w protokole (Karty nr 41-45). W post ę powaniu zgromadzono wzorce oraz umowy zawierane z konsumentami, wraz z wszystkimi za łą cznikami (Karty nr 20-verte, 22). Na skutecznie dostarczone zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania przedsi ę biorca nie udzieli ł odpowiedzi. Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: Wojciech F. prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „EKO-POLAND” Bezpieczny Dom (…). Organ antymonopolowy ustali ł , ż e przedsi ę biorca prowadzi sprzeda ż urz ą dze ń filtruj ą cych poza lokalem przedsi ę biorcy. Umowy s ą zawierane w oparciu o wzorzec umowny. Ww. przedsi ę biorca zwany równie ż EKO-POLAND, wykorzystuje dwa typy o ś wiadcze ń o odst ą pieniu od umowy, które odpowiednio s ą numerowane jako za łą czniki 1 i 2. Za łą cznik nr 1 do umowy, brzmi „O ś wiadczam i ż odst ę puj ę od umowy zawartej w dniu ... z firm ą EKO-POLAND Bezpieczny Dom … na zakup ... (nazwa urz ą dzenia) w terminie 10 dni od dnia zawarcia umowy, zgodnie z Ustaw ą z dn. 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny .... (podpis klienta)” (Karta nr 8). Drugi typ o ś wiadczenia zawiera zapis „W przypadku odst ą pienia od umowy zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami zawartymi w Ustawie z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny wyra ż am zgod ę na pokrycie kosztów monta ż u i demonta ż u urz ą dzenia wed ł ug aktualnie obowi ą zuj ą cego u Sprzedaj ą cego cennika” (Karta nr 8-verte). O ś wiadczenia te s ą stosowane równolegle. Natomiast &3 pkt 5 umowy stanowi, i ż „W przypadku skutecznego z ł o ż enia przez Kupuj ą cego o ś wiadczenia o którym mowa w punkcie 4 niniejszego paragrafu po monta ż u urz ą dzenia Kupuj ą cy ponosi koszty wymiany wk ł adów filtruj ą cych”. &3 pkt 4 umowy stanowi, ż e „Zgodnie z niniejsz ą umow ą w terminie dziesi ę ciu dni od daty jej zawarcia Kupuj ą cy w drodze pisemnego o ś wiadczenia z ł o ż onego w formie listu poleconego Sprzedaj ą cemu mo ż e od niej odst ą pi ć przed rozpocz ę ciem monta ż u”. (Karta nr 20 -verte) Cennik monta ż u i demonta ż u stanowi, ż e 1) System oczyszczania wody typu, „Aqua-Gold”, Miejsce monta ż u: - kuchnia (tylko do celów spo ż ywczych) monta ż – 50 z ł , demonta ż – 50 z ł - ł azienka (obiekt na ca ł e mieszkanie) monta ż – 80 z ł , demonta ż – 50 z ł . 2) System oczyszczania wody typu „Osmoza”, Miejsce monta ż u: - kuchnia (tylko do celów spo ż ywczych) monta ż – 80 z ł , demonta ż 50 z ł (Karta nr 9-verte). W przypadku odst ą pienia od umów w terminie 10 dni od ich zawarcia poza lokalem przedsi ę biorcy, zasad ą jest obci ąż anie konsumentów kosztami z tytu ł u monta ż u i demonta ż u urz ą dzenia filtruj ą cego. Przedsi ę biorca przedstawi ł zestawienie danych dotycz ą cych 3 rozliczenia umów, od których konsumenci odst ą pili w terminie 10 dni. Przedstawi ł równie ż warto ś ci umów, oraz odpowiednio wielko ś ci kwot wp ł at gotówkowych, warto ś ci udzielonych kredytów, a tak ż e warto ś ci zatrzymanych oraz zwróconych konsumentom op ł at (Karty nr 18- 19). Przedsi ę biorca do sprzedawanych produktów do łą cza dokument Karty gwarancyjnej (Karta nr 39). „Karta Gwarancyjna” zawiera informacje: „1. Firma „EKO-POLAND” zapewnia dobr ą jako ść i sprawne dzia ł anie urz ą dzenia w okresie 24 miesi ę cy od daty zakupu potwierdzonej przez sprzedawc ę na karcie gwarancyjnej piecz ą tk ą firmy. 2. Wady i uszkodzenia ujawnione w tym okresie / pomijaj ą c uszkodzenia mech. z powodu nieprawid ł owego u ż ytkowania / b ę d ą usuwane bezp ł atnie w siedzibie klienta lub przez autoryzowany punkt napraw w terminie nie d ł u ż szym ni ż 14 dni od daty dostarczenia.” Natomiast Umowa (Karta nr 20-verte) zawiera informacje, i ż : „&.2 pkt 1 Sprzedaj ą cy udziela kupuj ą cemu gwarancji na zakupione urz ą dzenie filtruj ą ce. pkt 2 Okres gwarancji wynosi 6 miesi ę cy i jest ka ż dorazowo przed ł u ż any po kolejnym przegl ą dzie bie żą cym. pkt 3. Warunkiem przed ł u ż enia gwarancji, w przypadku, gdy urz ą dzenie filtruj ą ce zosta ł o zakupione w systemie ratalnym s ą terminowe i regularne sp ł aty kredytu. pkt 4. Kupuj ą cy ponosi koszty materia ł ów eksploatacyjnych, wymiana wk ł adów filtruj ą cych oraz przegl ą d techniczny dokonywany b ę dzie bezp ł atnie, pod warunkiem zakupu w/w materia ł ów u Sprzedaj ą cego.” Dokumenty umowy oraz karty gwarancyjnej s ą dostarczane konsumentom przy zawieraniu przez nich umów, w tym samym czasie. W toku niniejszego post ę powania organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 23 a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. W przypadku, gdy dosz ł o do naruszenia art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, organ antymonopolowy na mocy art. 23c ust. 1 tej ustawy uznaje okre ś lon ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/ Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: 4 - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. I. 1. Pierwsz ą z zakwestionowanych praktyk jest na ł o ż enie na konsumentów obowi ą zku uiszczenia op ł at, z tytu ł u odst ą pienia od umów zawartych poza lokalem przedsi ę biorstwa pomimo, i ż konsumenci odst ą pili od umów w terminie 10 dni od ich zawarcia, co jest sprzeczne z ustaw ą z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 z zm.) – zwanej dalej ustaw ą o ochronie niektórych praw konsumentów. Zgodnie z art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, niedopuszczalne jest zastrze ż enie, ż e konsumentowi wolno odst ą pi ć od umowy za zap ł at ą oznaczonej sumy (odst ę pne). W razie odst ą pienia od umowy, umowa jest uwa ż ana za niezawart ą , a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowi ą za ń . To, co strony ś wiadczy ł y, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba ż e zmiana by ł a konieczna w granicach zwyk ł ego zarz ą du. Zwrot powinien nast ą pi ć niezw ł ocznie, nie pó ź niej ni ż w terminie czternastu dni. Je ż eli konsument dokona ł jakichkolwiek przedp ł at, nale żą si ę od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedp ł aty. „Uprawnienie do odst ą pienia od umowy w terminie 10 dni ma charakter bezwarunkowy. W celu unikni ę cia w ą tpliwo ś ci wprowadzono wyra ź ny zakaz odst ę pnego. Tego rodzaju klauzula bywa ł a i bywa cz ę sto spotykana, jako praktyka abuzywna narzucana konsumentowi (np. w umowach timesharingu realizowanych przez spó ł k ę Holimark dzia ł aj ą c ą do niedawna w Polsce takie odst ę pne wynosi ł o 50% wp ł aty). Zakaz tego rodzaju klauzuli wynika ze znowelizowanego art. 385(3) pkt 16 k.c. Przepis art. 2 ust. 2 jest wi ę c w gruncie rzeczy superfluum, podyktowanym wzgl ę dami instrukta ż owymi, w celu walki z cz ę st ą , b łę dn ą praktyk ą . Nie mo ż na wnioskowa ć a contrario o dopuszczalno ś ci innych klauzul ograniczaj ą cych uprawnienie konsumenta, o podobnym celu co odst ę pne, poniewa ż komentowany przepis nie jest wyj ą tkiem, lecz egzemplifikacj ą , a przepisy maj ą charakter jednokierunkowo dyspozytywny (art. 17).” 1 Konsument zawieraj ą c umow ę zakupu wyra ż a zamiar korzystania z zakupionej rzeczy, tak wi ę c zawarcie umowy jest równoznaczne z wyra ż eniem zgody na jej monta ż . Konsument zawieraj ą cy umow ę poza lokalem przedsi ę biorstwa jest obj ę ty ochron ą przez w/w ustaw ę w zakresie mo ż liwo ś ci odst ą pienia od niej, bez konieczno ś ci wnoszenia jakichkolwiek op ł at w tym równie ż z tytu ł u korzystania z urz ą dzenia w zakresie zwyk ł ego zarz ą du. Zakupione urz ą dzenie ma s ł u ż y ć filtrowaniu wody, wi ę c bior ą c pod uwag ę , i ż termin 10 dni zosta ł przewidziany, aby konsument móg ł zastanowi ć si ę co do s ł uszno ś ci swojego wyboru, ma on prawo w tym terminie zmieni ć zdanie co do walorów produktu i zwróci ć go przedsi ę biorcy. Sprawdzenie jako ś ci przedmiotowego urz ą dzenia nie jest mo ż liwe bez korzystania z urz ą dzenia filtruj ą cego, co mie ś ci si ę w poj ę ciu zwyk ł ego zarz ą du. EKO – POLAND zobowi ą zuje konsumenta do podpisania deklaracji na podstawie której, w sytuacji odst ą pienia przez niego od umowy, mo ż e żą da ć uiszczenia kosztów monta ż u i demonta ż u urz ą dzenia zgodnie z cennikiem. Jak wynika z dokonanych ustale ń w sytuacji odst ą pienia przez konsumenta od umowy, przedsi ę biorca zatrzymuje cz ęść lub ca ł o ść kwoty wp ł aconej przez niego przy zawarciu umowy, z tytu ł u dokonanego zakupu w celu pokrycia kosztów monta ż u i demonta ż u oraz wk ł adów filtruj ą cych (Karty nr 18-19). Ś rednia warto ść pobieranej op ł aty z tytu ł u odst ą pienia od umowy wynosi 100z ł . Tylko w jednym przypadku przedsi ę biorca zatrzyma ł op ł at ę w wysoko ś ci 50 z ł (Karty nr 20, 21). Wynika ł o to z faktu, i ż zakupione urz ą dzenie filtruj ą ce by ł o o po ł ow ę ta ń sze od urz ą dze ń zakupionych przez inne osoby. Tak wi ę c konsumenci p ł ac ą odst ę pne w wysoko ś ci 10% lub wi ę cej warto ś ci zakupionego urz ą dzenia. Istotne jest, ż e przedsi ę biorca zatrzymuje 100% kwoty uiszczanej przez konsumentów w momencie zawarcia umowy prawie w ka ż dym przypadku. 1 E. Łę towska: Ochrona niektórych praw konsumentów, Komentarz 3 wydanie, C.H. Beck, Warszawa 2001r. s. 37 5 Celem przedmiotowych regulacji ustawowych jest w ł a ś nie ochrona konsumentów przed pochopno ś ci ą decyzji nabywczych podejmowanych poza lokalem przedsi ę biorstwa, przedsi ę biorca decyduj ą cy si ę na przedmiotow ą form ę sprzeda ż y musi uwzgl ę dnia ć , i ż pewien odsetek konsumentów zdecyduje si ę odst ą pi ć od umowy w terminie 10 dni i dokona zwrotu zakupionego towaru. Zgodnie z art. 17 nie mo ż na w drodze umowy wy łą czy ć lub ograniczy ć praw konsumentów okre ś lonych m.in. w art. 2 ust. 2 i 3 w/w ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, stanowi ą cym, i ż nie jest dopuszczalne zastrze ż enie, ż e konsumentowi wolno odst ą pi ć od umowy za zap ł at ą oznaczonej sumy (odst ę pne). Dlatego stosowana przez EKO - POLAND powy ż ej okre ś lona praktyka ograniczaj ą ca prawa konsumentów jest bezprawna. Zawarcie zapisów w umowach oraz w za łą cznikach do nich, a tak ż e ich faktyczne stosowanie, narusza interesy ekonomiczne konsumentów, gdy ż zobowi ą zywani s ą oni do zap ł aty odst ę pnego pomimo, ż e ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów zakazuje pobierania od konsumentów op ł at w takich okoliczno ś ciach. Oferta przedsi ę biorcy zakupu urz ą dze ń filtruj ą cych jest skierowana do nieograniczonej grupy odbiorców, w systemie sprzeda ż y poza lokalem przedsi ę biorcy. Tak wi ę c trafia ona do przypadkowych konsumentów. Z oferty mog ą skorzysta ć konsumenci, zamieszkuj ą cy w domach do których udali si ę sprzedawcy, ale tak ż e ich go ś cie. Przedmiotowa praktyka dotyczy warunków realizacji zawartych umów, a wi ę c dotyczy ona osób, które ju ż zawar ł y umowy, oraz potencjalnych klientów. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze przes ł anki, nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e bezprawnym, a wi ę c naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, jest nak ł adanie na konsumentów obowi ą zku ponoszenia kosztów odst ę pnego w sytuacji odst ą pienia przez nich od umów zawartych poza lokalem przedsi ę biorstwa w terminie 10 dni. W zwi ą zku z powy ż szym orzeczono jak w pkt I.1 sentencji decyzji. I. 2 Za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów uznano dzia ł ania naruszaj ą ce obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji o warunkach udzielonej gwarancji, poprzez zamieszczenie w umowie oraz w karcie gwarancyjnej sprzecznych informacji o okresie udzielonej gwarancji oraz o koniecznych warunkach, jakie musz ą zosta ć spe ł nione w celu korzystania z niej, a tak ż e jakie wi ążą si ę z tym koszty. Jak ustali ł organ antymonopolowy, przedsi ę biorca wydaje konsumentom karty gwarancyjne przy zakupie urz ą dzenia filtruj ą cego. Warunki gwarancji maj ą cechy warto ś ci dodanej produktu, i s ą jednym z instrumentów promocji. Konsument podejmuj ą c decyzje nabywcze dotycz ą ce wyboru okre ś lonego produktu spo ś ród innych zaspokajaj ą cych takie same potrzeby wybiera ten, który m.in. gwarantuje najbardziej korzystne warunki obs ł ugi posprzeda ż nej. Warunki tej obs ł ugi zapewnia udzielona gwarancja na sprzedawany towar. W badanym przypadku konsument otrzymuje informacje dotycz ą ce warunków gwarancji za po ś rednictwem umowy oraz karty gwarancyjnej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 w/w ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y, udzielenie kupuj ą cemu gwarancji nast ę puje przez o ś wiadczenia gwaranta, zamieszczone w dokumencie gwarancyjnym lub reklamie, odnosz ą ce si ę do towaru konsumpcyjnego, które okre ś laj ą obowi ą zki gwaranta i uprawnienia kupuj ą cego. W przedmiotowym przypadku konsument z tre ś ci warunków gwarancji dowiaduje si ę , ż e gwarancja trwa przez 24 miesi ę cy. W karcie dodatkowo okre ś lone zosta ł y ż ywotno ś ci dwóch typów filtrów. Filtr wst ę pny w ę glowy ma ż ywotno ść maksymalnie 6 miesi ę cy, natomiast filtr ko ń cowy 12 miesi ę cy (Karta nr 39). Natomiast w umowie sprzeda ż y zawarta jest informacja, „Sprzedaj ą cy udziela kupuj ą cemu gwarancji na zakupione urz ą dzenie filtruj ą ce. Okres gwarancji wynosi 6 miesi ę cy i jest ka ż dorazowo przed ł u ż any po kolejnym przegl ą dzie bie żą cym.” Umowa dodatkowo informuje, ż e „Cena wymiany wk ł adu filtruj ą cego wynosi 50 z ł za szt. – sugerowany czas wymiany 180 dni” (Karta nr 20-verte). 6 Na podstawie analizy powy ż szych informacji dotycz ą cych trwa ł o ś ci wk ł adów filtruj ą cych w zale ż no ś ci od ich rodzaju, co wi ąż e si ę z cz ę stotliwo ś ci ą ich wymiany i ponoszeniem z tego tytu ł u kosztów, a tak ż e okresu obj ę cia sprzedawanych produktów ochron ą gwarancyjn ą , organ antymonopolowy uzna ł , ż e konsument nie ma mo ż liwo ś ci okre ś lenia swoich obowi ą zków w celu utrzymania mo ż liwo ś ci korzystania z niej. Dodatkowo konsument nie jest w stanie okre ś li ć faktycznego okresu tej ochrony, gdy ż w przypadku umowy wynosi on 6 miesi ę cy, w przypadku karty gwarancyjnej 24 miesi ą ce. Brak jednoznacznych informacji w dokumentach reguluj ą cych prawa i obowi ą zki konsumentów, otrzymywanych przy dokonaniu zakupu, powoduje, ż e konsumenci podejmuj ą decyzje w oparciu o nierzetelne informacje. Ze wzgl ę du na fakt, ż e warunki realizacji umowy dotycz ą kosztów jakie musz ą ponie ść konsumenci w trakcie u ż ytkowania zakupionych urz ą dze ń , tj. wymiany filtrów, przedmiotowa praktyka przedsi ę biorcy narusza ich ekonomiczne interesy. Przedmiotowa praktyka narusza interesy tej samej grupy osób, która zosta ł a okre ś lona w uzasadnieniu praktyki pkt I.1 sentencji decyzji, a wi ę c dotyczy ona osób, które ju ż zawar ł y umowy, i chc ą korzysta ć ze swoich praw jak i potencjalnych klientów. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze przes ł anki, nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e bezprawnym, a wi ę c naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, by ł sposób redakcji tre ś ci umowy oraz karty gwarancyjnej. W zwi ą zku z powy ż szym za uzasadnione nale ż a ł o orzec jak w pkt I.2 sentencji decyzji. I.3 Kolejna praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów narusza obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez nie zamieszczenie w dokumentach gwarancyjnych podstawowych danych potrzebnych do dochodzenia roszcze ń z gwarancji: o nazwie gwaranta lub jego przedstawiciela w Rzeczypospolitej Polskiej, terytorialnym zasi ę gu ochrony gwarancyjnej oraz informacji, ż e gwarancja na sprzedany towar konsumpcyjny nie wy łą cza, nie ogranicza ani nie zawiesza uprawnie ń kupuj ą cego wynikaj ą cych z niezgodno ś ci towaru z umow ą , co mo ż e by ć sprzeczne z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego – zwanej dalej ustaw ą o szczególnych warunkach sprzeda ż y. Zgodnie z art. 13 ust. 4 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej, w dokumencie gwarancyjnym nale ż y zamie ś ci ć podstawowe dane potrzebne do dochodzenia roszcze ń z tytu ł u gwarancji, w tym w szczególno ś ci nazw ę i adres gwaranta lub jego przedstawiciela w Rzeczypospolitej Polskiej, czas trwania i terytorialny zasi ę g ochrony gwarancyjnej. Ponadto powinno by ć w nim zawarte stwierdzenie, ż e gwarancja na sprzedany towar konsumpcyjny nie wy łą cza, nie ogranicza ani nie zawiesza uprawnie ń kupuj ą cego wynikaj ą cych z niezgodno ś ci towaru z umow ą . Ustawa nak ł ada na przedsi ę biorc ę bezwarunkowy obowi ą zek dostarczenia konsumentom okre ś lonych w ustawie informacji. W przedmiotowym przypadku przedsi ę biorca wydaje konsumentom kart ę gwarancyjn ą , w której pe ł ni ą cy funkcj ę gwaranta jest okre ś lony jako: „EKO – POLAND” oraz podany jest numer telefonu, natomiast ustawa szczegó ł owo okre ś la, ż e dokument ma okre ś la ć nazw ę i adres gwaranta. Przedsi ę biorc ą w przedmiotowym post ę powaniu jest osoba fizyczna prowadz ą ca dzia ł alno ść na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej. Firm ą osoby fizycznej prowadz ą cej dzia ł alno ść s ą jego dane personalne. Zgodnie z art. 43 1 k.c. przedsi ę biorc ą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33 1 § 1, prowadz ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą lub zawodow ą . Art. 43 2 . § 1 k.c. stanowi, ż e przedsi ę biorca dzia ł a pod firm ą . „Przez dzia ł anie pod firm ą nale ż y rozumie ć prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej i zawodowej, a wi ę c dokonywanie czynno ś ci nie tyle faktycznych, którym ustawodawca nie 7 przypisuje wi ę kszego znaczenia, ale przede wszystkim czynno ś ci prawnych.” 2 Zgodnie z art. 43 4 k.c. firm ą osoby fizycznej jest jej imi ę i nazwisko. Nie wyklucza to w łą czenia do firmy pseudonimu lub okre ś le ń wskazuj ą cych na przedmiot dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych okre ś le ń dowolnie obranych. W ł a ś ciwe zdefiniowanie przedsi ę biorcy jest wa ż ne przy dochodzeniu roszcze ń z tytu ł u udzielonej gwarancji. Nazwa mo ż e zosta ć zmieniona, mo ż e by ć wykorzystywana przez innego przedsi ę biorc ę , natomiast firma, a wi ę c imi ę i nazwisko przedsi ę biorcy s ą danymi identyfikuj ą cymi konkretnego przedsi ę biorc ę . Odpowiedzialno ść z tytu ł u prowadzonej dzia ł alno ś ci ci ąż y na osobie fizycznej. Zgodnie z w/w ustaw ą o szczególnych warunkach sprzeda ż y firma musi by ć uzupe ł niona o jego dane adresowe. Dlatego te ż niewystarczaj ą ce, a tak ż e bezprawne jest pos ł ugiwanie si ę przez przedsi ę biorc ę tylko nazw ą zgodnie z wpisem do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej „EKO-POLAND” Bezpieczny Dom, bez firmy przedsi ę biorcy, a wi ę c jego imienia i nazwiska (Karta nr 39-verte). W ocenianych warunkach gwarancji brak jest deklaracji co do terytorialnego zasi ę gu ochrony gwarancyjnej. Informacja okre ś laj ą ca terytorialny zasi ę g ochrony gwarancyjnej ma zapewni ć konsumentom wiedz ę , na jakim obszarze produkt mo ż e by ć zainstalowany, aby zapewniona by ł a ochrona gwarancyjna okre ś lona w warunkach gwarancji. Zgodnie z ustaw ą o szczególnych warunkach sprzeda ż y warunki gwarancyjne musz ą posiada ć zapis informuj ą cy, ż e konsument mo ż e dochodzi ć roszcze ń nie tylko na podstawie gwarancji, ale równie ż innych przepisów ogólnych wynikaj ą cych z niezgodno ś ci towaru z umow ą . Brak przedmiotowego zapisu, mo ż e wywo ł a ć u konsumenta prze ś wiadczenie, ż e jedyne prawa jakie mu przys ł uguj ą wynikaj ą z o ś wiadczenia gwarancyjnego. Jednak nie jest to pe ł na informacja, gdy ż prawa konsumenta w sytuacji, gdy towar oka ż e si ę niezgodny z umow ą okre ś la ustawa o szczególnych warunkach sprzeda ż y. Stanowi ona o roszczeniach z jakimi mo ż e wyst ą pi ć konsument, np. o napraw ę , o wymian ę na towar wolny od wad. Ustawa przewiduje równie ż mo ż liwo ść odst ą pienia od umowy. Nie otrzymanie wszystkich informacji o przys ł uguj ą cych konsumentom prawach, oraz o terenie, na którym zapewniona jest ochrona warunków gwarancyjnych, a tak ż e danych o firmie oraz o adresie przedsi ę biorcy narusza prawo konsumentów do otrzymania pe ł nych, rzetelnych i prawdziwych informacji, uprawniaj ą cych do dochodzenia roszcze ń nie tylko na podstawie warunków gwarancji. Tym samym naruszone s ą ekonomiczne interesy konsumentów. Przedmiotowa praktyka narusza interesy tej samej grupy osób, która zosta ł a okre ś lona w uzasadnieniu praktyki pkt I.1 sentencji decyzji. W zwi ą zku z faktem, ż e zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki, organ antymonopolowy uzna ł ocenian ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt I. 3 sentencji decyzji. Na podstawie art. 72 ustawy antymonopolowej, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie przeciwko Panu Wojciechowi F. w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania organ antymonopolowy w punkcie I. decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej. Kosztami niniejszego post ę powania dla organu antymonopolowego, s ą wydatki w wysoko ś ci 81 z ł zwi ą zane z korespondencj ą pomi ę dzy organem antymonopolowym a przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z powy ż szym organ 2 komentarz Stanis ł awa Dmowskiego do art. 43(2) k.c, Lex Polonica Maxima 8 antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć Pana Wojciecha F. kosztami post ę powania w wysoko ś ci 81 z ł (s ł ownie z ł otych: osiemdziesi ą t jeden). Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w punkcie II sentencji decyzji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51 10101010 00 7878 22 31 000000 w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Na postanowienie zawarte w punkcie II niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral