RŁO-25/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Aleja Pi ł sudskiego 8 90-051 Ł ód ź , P - 73 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O/61-6/06/MD Ł ód ź , dnia 10 pa ź dziernika 2006 r. DECYZJA Nr R Ł O 25/2006 Na podstawie art. 23e ust. 1 i ust. 2 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm. Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172 ze zm. Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Lidl Polska Sklepy Spo ż ywcze sp. z o.o. sp. k., ul. Pozna ń ska 48, Jankowice, 62-080 Tarnowo Podgórne – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, wskazan ą w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, bezprawne, godz ą ce w interesy konsumentów dzia ł anie przedsi ę biorcy polegaj ą ce na zamieszczaniu w gazetkach reklamowych, sprzecznej z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 141, poz. 1176 ze zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959) informacji o tre ś ci: „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji” i stwierdza si ę jej zaniechanie z dniem 21 czerwca 2006 r. Uzasadnienie W okresie od dnia 28 kwietnia 2006 r. do dnia 21 czerwca 2006 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du”) przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce, sygn. akt R Ł O-400-35/06/PJ w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy Lidl, ul. Armii Krajowej 41, 94-046 Ł ód ź stosuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą c ą na niezgodnym z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 141, poz. 1176 ze zm.) zamieszczeniu w gazetce reklamowej informacji, ż e „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji”. Informacje zebrane w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego da ł y podstaw ę do przyj ę cia, i ż w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm. Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119) – zwana dalej „ustawa o okik”, tym samym wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania takich praktyk sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. Z informacji uzyskanych w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego, wynika ł o, i ż przedsi ę biorca, do którego nale ż y Sklep Lidl przy ul. Armii Krajowej 41 w Ł odzi to Lidl Polska Sklepy Spo ż ywcze sp. z o.o. sp. k. z siedzib ą w Jankowicach. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du Postanowieniem Nr 1/61-6/06 z dnia 18 lipca 2006 r. (dowód: karta Nr 1) post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Lidl Polska Sklepy Spo ż ywcze sp. z o.o. sp. k., ul. Pozna ń ska 48, Jankowice, 62-080 Tarnowo Podgórne (zwana dalej: „Lidl Polska” lub „Spó ł ka”) praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na bezprawnym, godz ą cym w interesy konsumentów dzia ł aniu przedsi ę biorcy polegaj ą cym na zamieszczaniu w gazetkach reklamowych sprzecznej z art. 4 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 141, poz. 1176 ze zm.) informacji o tre ś ci: „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji”, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 1 ustawy o okik. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karta Nr 2), pe ł nomocnik Lidl Polska w pi ś mie z dnia 28 lipca 2006 r. (dowód: karta Nr 4) wyja ś ni ł , i ż stwierdzenie o tre ś ci: „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji” znajdowa ł o si ę jedynie w wydrukowanych w niewielkich nak ł adach informacjach o wyprzeda ż ach za łą czonych do gazetek w wybranych sklepach nale żą cych do Lidl Polska. Pocz ą wszy od 21 czerwca 2006 r. Spó ł ka zaprzesta ł a umieszczania ww. informacji w gazetkach reklamowych. W zwi ą zku z powy ż szym, pe ł nomocnik Lidl Polska stwierdzi ł , i ż istniej ą przes ł anki do wydania decyzji w trybie art. 23d lub ewentualnie art. 23e ustawy o okik. Jako dowód w sprawie, Spó ł ka przedstawi ł a wykaz Sklepów nale żą cych do Lidl Polska, w których obowi ą zywa ł y gazetki zawieraj ą ce informacj ę o tre ś ci „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji” (dowód: karta Nr 50) oraz za łą czy ł a ww. gazetki, jak równie ż przyk ł adowe gazetki reklamowe niezawieraj ą ce kwestionowanej informacji (dowód: karty od Nr 18 do 43 oraz od Nr 63 do Nr 105). W dniu 22 sierpnia 2006 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł Lidl Polska o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego i mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami sprawy (dowód: karta Nr 107). Pe ł nomocnik Lidl Polska skorzysta ł z tej mo ż liwo ś ci w dniu 8 wrze ś nia 2006 r. (dowód: karta Nr 109) i po zapoznaniu si ę z aktami sprawy nie zg ł osi ł uwag dotycz ą cych materia ł u dowodowego. Ponadto, Spó ł ka nie skorzysta ł a z prawa do ko ń cowego wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów oraz przedstawionych zarzutów. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Lidl Polska jest przedsi ę biorc ą wpisanym do rejestru przedsi ę biorców w Krajowym Rejestrze S ą dowym pod numerem 0000172407, prowadzonym przez S ą d Rejonowy w Poznaniu, XXI Wydzia ł Gospodarczy Krajowego Rejestru S ą dowego. Zgodnie z przedstawionym aktualnym odpisem z rejestru przedsi ę biorców przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest m.in. sprzeda ż detaliczna artyku ł ów przemys ł owych i spo ż ywczych (dowód: karty od Nr 10 do Nr 17). Lidl Polska posiada 203 Sklepy na terenie ca ł ego kraju (dowód: karty od Nr 51 do Nr 54). Pe ł nomocnik Lidl Polska o ś wiadczy ł , i ż sklepy nale żą ce do Spó ł ki s ą wewn ę trznymi jednostkami organizacyjnymi Lidl Polska (dowód: karta Nr 4). 2 Wydawane przez Lidl Polska gazetki reklamowe, zawieraj ą ofert ę produktów dost ę pnych w sprzeda ż y. W sklepach, w których trwa ł a wyprzeda ż obowi ą zywa ł y gazetki zawieraj ą ce dodatkowo informacje o wyprzeda ż ach. Gazetki te obowi ą zywa ł y jeden tydzie ń od daty wskazanej w gazetce. Na stronach gazetek, na których przedstawiono artyku ł y z wyprzeda ż y, umieszczone zosta ł y informacje nast ę puj ą cej tre ś ci: „Oferta dotyczy artyku ł ów na wyprzeda ż y. Artyku ł y dost ę pne do wyczerpania zapasów. Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji. Ceny produktów bez dekoracji. Zdj ę cia niektórych produktów mog ą nieznacznie odbiega ć od rzeczywisto ś ci. Znaki firmowe i towarowe nale żą do ich w ł a ś cicieli. Lidl nie odpowiada za pomy ł ki oraz b łę dy w druku.”. W tak sformu ł owanym zapisie znalaz ł a si ę kwestionowana informacja o tre ś ci: „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji”. W odpowiedzi na pismo Prezesa Urz ę du z dnia 4 sierpnia 2006 r. (dowód: karta Nr 44), pe ł nomocnik Lidl Polska za łą czy ł do pisma z dnia 17 sierpnia 2006 r. (dowód: karta Nr 48) wykaz Sklepów Lidl Polska, w których obowi ą zywa ł y gazetki zawieraj ą ce informacj ę o tre ś ci „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji” (dowód: karta Nr 50). Z za łą czonego ww. wykazu w postaci tabeli oraz za łą czonych gazetek reklamowych wynika, i ż w kilkudziesi ę ciu Sklepach Lidl Polska, znajduj ą cych si ę w miastach na terenie ca ł ego kraju, kolportowane by ł y gazetki zawieraj ą ce kwestionowan ą informacj ę , a których łą czny nak ł ad wyniós ł prawie 625 tysi ę cy sztuk. W nast ę puj ą cych gazetkach reklamowych, wydanych we wskazanych poni ż ej okresach i nak ł adach oraz kolportowanych w Sklepach Lidl Polska znajduj ą cych si ę w ni ż ej wymienionych miastach, umieszczona zosta ł a informacja o tre ś ci: „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji”: 1. Gazetki z dnia 8 marca 2006 r. Bydgoszcz: nak ł ad 16 600 Strzegom: nak ł ad 5 500 Kalisz: nak ł ad 19 800 Ł ód ź : nak ł ad 25 100 (dowód: karty od Nr 63 do Nr 66) 2. Gazetki z dnia 15 marca 2006 r. Ś wiecie: nak ł ad 8 500 Sosnowiec: nak ł ad 20 000 Sulechów: nak ł ad 5 000 Bielsk Podlaski: nak ł ad 7 400 (dowód: karty od Nr 67 do Nr 70) 3. Gazetki z dnia 22 marca 2006 r. Jarocin: nak ł ad 6 400 S ł upsk: nak ł ad 19 500 Gorlice: nak ł ad 8 800 Wrze ś nia: nak ł ad 7 700 Tarnobrzeg: nak ł ad 13 300 (dowód: karty od Nr 71 do Nr 75) 4. Gazetki z dnia 29 marca 2006 r. Ś widnik: nak ł ad 10 900 Gosty ń : nak ł ad 5 800 Katowice: nak ł ad 24 400 (dowód: karty od Nr 76 do Nr 78) 3 5. Gazetki z dnia 5 kwietnia 2006 r. Lublin: nak ł ad 11 000 Zawiercie: nak ł ad 16 800 Sieradz: nak ł ad 13 500 (dowód: karty od Nr 79 do Nr 81) 6. Gazetki z dnia 12 kwietnia 2006 r. Bielsk Podlaski: nak ł ad 7 400 Mor ą g: nak ł ad 4 500 (dowód: karty od Nr 82 do Nr 83) 7. Gazetki z dnia 19 kwietnia 2006 r. Olecko: nak ł ad 5 100 Wa ł brzych: nak ł ad 12 700 O ś wi ę cim: nak ł ad 9 500 Ś roda Wielkopolska: nak ł ad 5 600 Radzy ń Podlaski: nak ł ad 4 800 (dowód: karty od Nr 84 do Nr 88) 8. Gazetki z dnia 26 kwietnia 2006 r. Toru ń : nak ł ad 17 400 Szczecin: nak ł ad 17 900 Kalisz: nak ł ad 19 800 Pi ł a: nak ł ad 20 800 Sierpc: nak ł ad 6 100 (dowód: karty od Nr 89 do Nr 93) 9. Gazetki z dnia 10 maja 2006 r. W ą growiec: nak ł ad 6 000 Stargard Szczeci ń ski: nak ł ad 11 800 Katowice: nak ł ad 21 200 Piotrków Trybunalski: nak ł ad 18 300 (dowód: karty od Nr 94 do Nr 97) 10. Gazetki z dnia 17 maja 2006 r. Pleszew: nak ł ad 4 500 Police: nak ł ad 10 200 Prudnik: nak ł ad 7 500 Pu ł tusk: nak ł ad 4 800 (dowód: karty od Nr 98 do Nr 101) 11. Gazetki z dnia 24 maja 2006 r. Wa ł cz: nak ł ad 7 300 Tczew: nak ł ad 14 700 Chorzów: nak ł ad 19 600 Ostrowiec Ś wi ę tokrzyski: nak ł ad 20 500 (dowód: karty od Nr 102 do Nr 105) 12. Gazetki z dnia 31 maja 2006 r. Ko ś cian: nak ł ad 8 700 4 Krotoszyn: nak ł ad 6 800 Turek: nak ł ad 8 000 (dowód: karty od Nr 18 do Nr 20) 13. Gazetki z dnia 7 czerwca 2006 r. Ł ód ź : nak ł ad 22 000 Swarz ę dz: nak ł ad 8 700 Leszno: nak ł ad 15 500 Gdynia: nak ł ad 18 500 Jelenia Góra: nak ł ad 12 600 (dowód: karty od Nr 21 do Nr 25) W pi ś mie z dnia 28 lipca 2006 r. (dowód: karta Nr 4), pe ł nomocnik Lidl Polska o ś wiadczy ł , ż e pocz ą wszy od 21 czerwca 2006 r. Spó ł ka zaprzesta ł a umieszczania w gazetkach reklamowych informacji o tre ś ci: „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji” i zapis ten nie jest ju ż umieszczany w aktualnych gazetkach Spó ł ki. Na dowód zaprzestania stosowania tej praktyki, Lidl Polska za łą czy ł a przyk ł adowe, nast ę puj ą ce gazetki reklamowe kolportowane w Sklepach Lidl Polska znajduj ą cych si ę w ni ż ej wymienionych miastach, niezawieraj ą ce kwestionowanego zapisu: 1. Gazetki z dnia 21 czerwca 2006 r. Gorlice: nak ł ad 8 800 Warszawa: nak ł ad 13 000 Zambrów: nak ł ad 6 500 Gniezno: nak ł ad 14 900 L ę bork: nak ł ad 8 600 (dowód: karty od Nr 26 do Nr 30) 2. Gazetki z dnia 28 czerwca 2006 r. Legnica: nak ł ad 11 500 Radomsko: nak ł ad 11 000 Pi ł a: nak ł ad 20 800 Gosty ń : nak ł ad 5 800 Kwidzyn: nak ł ad 10 000 (dowód: karty od Nr 31 do Nr 35) 3. Gazetki z dnia 5 lipca 2006 r. Zielona Góra: nak ł ad 22 700 Ś wiecie: nak ł ad 8 500 Chojnów: nak ł ad 4 700 Warszawa: nak ł ad 16 000 (dowód: karty od Nr 36 do Nr 39) 4. Gazetki z dnia 12 lipca 2006 r. Ż aga ń : nak ł ad 8 400 Bydgoszcz: nak ł ad 16 600 Kraków: nak ł ad 32 600 Jarocin: nak ł ad 6 400 (dowód: karty od Nr 40 do Nr 43) Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: 5 Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o okik przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Przepis art. 23a ust. 2 ww. ustawy zawiera otwarty katalog dzia ł a ń stanowi ą cych praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów. Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Stwierdzenie praktyki okre ś lonej w art. 23a ust. 1 ustawy o okik wymaga wykazania, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie trzy przes ł anki: 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad. 1 Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o okik, ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy, rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.) (…). Zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzaj ą ce ustaw ę o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808), ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej straci ł a moc z dniem wej ś cia w ż ycie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.). Z kolei, przepis art. 86 tej ustawy stanowi, ż e ilekro ć w obowi ą zuj ą cych przepisach jest mowa o przepisach ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej, nale ż y przez to rozumie ć w ł a ś ciwe przepisy ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieb ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Za przedsi ę biorców uznaje si ę tak ż e wspólników spó ł ki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich dzia ł alno ś ci gospodarczej. Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy przedsi ę biorca mo ż e podj ąć dzia ł alno ść gospodarcz ą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsi ę biorców w Krajowym Rejestrze S ą dowym. Przepis art. 2 ww. ustawy definiuje dzia ł alno ść gospodarcz ą jako zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , budowlan ą , handlow ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Lidl Polska to spó ł ka komandytowa b ę d ą ca spó ł k ą osobow ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą . Zgodnie z art. 8 § 1 ustawy z dnia 15 wrze ś nia 2000 r. Kodeks spó ł ek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) spó ł ka osobowa mo ż e we w ł asnym imieniu nabywa ć prawa, w tym w ł asno ść nieruchomo ś ci i inne prawa rzeczowe, zaci ą ga ć zobowi ą zania, pozywa ć i by ć pozywana. Z kolei, przepis art. 8 § 2 ww. ustawy stanowi, ż e spó ł ka osobowa prowadzi przedsi ę biorstwo pod w ł asn ą firm ą . Jak wskazano powy ż ej, Spó ł ka, przeciwko której toczy si ę post ę powanie dzia ł a pod firm ą – Lidl Polska 6 Sklepy Spo ż ywcze sp. z o.o. sp. k i jest zarejestrowana w Krajowym Rejestrze S ą dowym pod numerem 0000172407. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest m.in. sprzeda ż detaliczna artyku ł ów przemys ł owych i spo ż ywczych. Tym samym, Lidl Polska jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. W zwi ą zku z powy ż szym, stwierdza si ę , ż e pierwsza przes ł anka art. 23a ust. 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. Ad. 2 Dla uznania dzia ł ania przedsi ę biorcy za wymienion ą wy ż ej praktyk ę , konieczne jest, aby mia ł o ono charakter bezprawny. Zgodnie z uzasadnieniem projektu rz ą dowego ustawy z dnia 5 lipca 2002 r., nowelizuj ą cej ustaw ę o ochronie konkurencji i konsumentów „Same przepisy art. 23a – 23d nie reguluj ą konstrukcji bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Dzia ł ania te mog ą okaza ć si ę bezprawne w razie ustalenia, ż e dosz ł o do naruszenia przepisów innych ustaw, a tak ż e zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów” (druk sejmowy nr 366, s. 20). W Ma ł ej Encyklopedii Prawa bezprawno ść zosta ł a zdefiniowana jako niezgodno ść z jakimkolwiek obowi ą zuj ą cym przepisem prawa (Ma ł a Encyklopedia Prawa, PWN, Warszawa 1980, s. 46 i 47). Zatem, bezprawno ść to sprzeczno ść zachowania z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Istotnym jest równie ż fakt, i ż bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody, czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. W zwi ą zku z powy ż szym, jako bezprawne nale ż y zakwalifikowa ć zachowanie sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie. Aktem prawnym, do którego nale ż y odwo ł a ć si ę w rozpatrywanej sprawie jest ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2002 r., Nr 141, poz. 1176 ze zm. Dz. U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959) – zwana dalej: „ustawa o sprzeda ż y konsumenckiej”. Ustawa, o której mowa wy ż ej implementuje do prawa polskiego Dyrektyw ę 1999/44 ECC z 25 maja 1999 r. o niektórych aspektach sprzeda ż y konsumenckiej i zwi ą zanych z ni ą gwarancjach (OJ L 171/12 z 7.7.1999 r.). Ustawa ta wprowadza odr ę bny od regulacji w Kodeksie cywilnym, re ż im odpowiedzialno ś ci sprzedawcy za niezgodno ść towaru konsumpcyjnego z umow ą . Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o sprzeda ż y konsumenckiej, sprzedawca odpowiada wobec kupuj ą cego, je ż eli towar konsumpcyjny w chwili jego wydania jest niezgodny z umow ą . Wyj ą tek od ww. zasady przewiduje przepis art. 7 tej ustawy, zgodnie z którym sprzedawca nie odpowiada za niezgodno ść towaru konsumpcyjnego z umow ą , gdy kupuj ą cy o tej niezgodno ś ci wiedzia ł lub, oceniaj ą c rozs ą dnie, powinien by ł wiedzie ć (…). Natomiast, przepis art. 8 omawianej ustawy wskazuje jakie uprawnienia przys ł uguj ą kupuj ą cemu (konsumentowi), je ż eli towar konsumpcyjny jest niezgodny z umow ą . W takim przypadku, kupuj ą cy mo ż e żą da ć doprowadzenia go do stanu zgodnego z umow ą przez nieodp ł atn ą napraw ę albo wymian ę na nowy. W sytuacji, gdy naprawa albo wymiana s ą niemo ż liwe lub wymagaj ą nadmiernych kosztów, a tak ż e gdy sprzedawca nie zdo ł a uczyni ć zado ść takiemu żą daniu w odpowiednim czasie lub gdy naprawa albo wymiana nara ż a ł aby kupuj ą cego na znaczne niedogodno ś ci, kupuj ą cy ma prawo domaga ć si ę stosownego obni ż enia ceny albo odst ą pi ć od umowy. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ww. ustawy, kupuj ą cy mo ż e z ł o ż y ć reklamacj ę towaru niezgodnego z umow ą w ci ą gu 2 lat od dnia jego nabycia (je ż eli przedmiotem sprzeda ż y jest rzecz u ż ywana, strony mog ą ten termin skróci ć , jednak ż e nie poni ż ej 1 roku). Z przedstawionej powy ż ej analizy przepisów jasno wynika, ż e ustawa o sprzeda ż y konsumenckiej zapewnia ochron ę praw i interesów konsumenta w sytuacji, gdy nabyty przez 7 niego towar nie ma cech, które powinien mie ć zgodnie z umow ą . W takim przypadku konsumentowi przys ł uguje prawo do reklamacji rozumiane jako prawo do nieodp ł atnej naprawy towaru albo wymiany na nowy, a gdy jest to niemo ż liwe do spe ł nienia to prawo do stosownego obni ż enia ceny albo odst ą pienia od umowy. Przepisy ustawy o sprzeda ż y konsumenckiej nie wy łą czaj ą odpowiedzialno ś ci sprzedawcy za niezgodno ść towaru z umow ą oraz uprawnie ń kupuj ą cego do reklamacji w przypadku gdy sprzeda ż towarów jest dokonywana w ramach wyprzeda ż y. Zatem fakt, ż e towar zosta ł kupiony na wyprzeda ż y nie ma znaczenia dla odpowiedzialno ś ci sprzedawcy. Jedynie w przypadkach, gdy cena towaru zosta ł a obni ż ona ze wzgl ę du na wad ę towaru, o której kupuj ą cy wiedzia ł podczas zakupu, to odpowiedzialno ść sprzedawcy jest wy łą czona. W takim przypadku mo ż liwo ść sk ł adania reklamacji przez konsumenta jest wy łą czona tylko w odniesieniu do tej konkretnej wady. Natomiast we wszystkich innych przypadkach, konsument ma prawo reklamowa ć towar niezgodny z umow ą . W wybranych Sklepach Lidl Polska, w których mia ł y miejsce wyprzeda ż e, ceny artyku ł ów nie zosta ł y obni ż one ze wzgl ę du na wady towarów. W zwi ą zku z powy ż szym, w ś wietle obowi ą zuj ą cych przepisów prawa, odpowiedzialno ść Lidl Polska jako sprzedawcy za niezgodno ść towaru z umow ą nie zosta ł a wy łą czona w stosunku do artyku ł ów oferowanych na wyprzeda ż y. W ocenie Prezesa Urz ę du, sprzeczne z prawem jest zamieszczanie w gazetkach reklamowych zapisu o tre ś ci: „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji”, bowiem informacja ta jest niezgodna z przepisami ustawy o sprzeda ż y konsumenckiej. Poprzez takie dzia ł anie, Lidl Polska narzuca konsumentom okre ś lony sposób zachowania si ę , tj. powstrzymanie si ę od reklamowania wadliwych towarów zakupionych na wyprzeda ż y, co nie wynika z obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Spó ł ka, o ś wiadczaj ą c, ż e artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji, uchyli ł a si ę od odpowiedzialno ś ci wynikaj ą cej z ustawy. Takie dzia ł anie pozbawi ł o konsumenta uprawnie ń okre ś lonych w art. 8 ustawy o sprzeda ż y konsumenckiej, których realizacja powodowa ł aby po stronie Lidl Polska okre ś lone koszty w postaci naprawy towaru albo jego wymiany na nowy, b ą d ź te ż zwrot kupuj ą cemu ca ł o ś ci lub cz ęś ci zap ł aconej przez niego sumy. Ponadto, opisane powy ż ej dzia ł anie Spó ł ki pozostaje tak ż e w sprzeczno ś ci z dobrymi obyczajami, w tym z zasad ą uczciwo ś ci kupieckiej. Ogólnie przyj ę t ą zasad ą uczciwo ś ci kupieckiej jest obowi ą zek udzielania prawdziwej, rzetelnej i pe ł nej informacji. Ma to szczególne znaczenie w obrocie konsumenckim, czyli w stosunkach handlowych, których stronami s ą konsument oraz sprzedawca-profesjonalista. Zakres zobowi ą zania profesjonalnych uczestników rynku – przedsi ę biorców okre ś la art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, zgodnie z którym przedsi ę biorca wykonuje dzia ł alno ść gospodarcz ą na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów. S ł usznym interesem konsumentów jest niew ą tpliwie to, aby zachowania przedsi ę biorców wobec nich by ł y uczciwe i lojalne (Cezary Kosikowski, Komentarz Lex Polonica do art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej). Konsekwencj ą dzia ł a ń Lidl Polska polegaj ą cych na rozpowszechnianiu w drodze gazetek reklamowych informacji o braku mo ż liwo ś ci reklamowania towarów z wyprzeda ż y by ł a dezinformacja konsumentów co do przys ł uguj ą cych im praw. Nie ma w ą tpliwo ś ci, ż e takie zachowanie Spó ł ki nie by ł o uczciwe w stosunku do konsumentów. Podkre ś lenia wymaga fakt, ż e przepisy reguluj ą ce odpowiedzialno ść sprzedawcy za niezgodno ść towaru konsumpcyjnego z umow ą maj ą charakter bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cy. Zgodnie z art. 11 ustawy o sprzeda ż y konsumenckiej, uprawnie ń unormowanych w niniejszej ustawie nie mo ż na wy łą czy ć ani ograniczy ć w drodze umowy zawartej przed zawiadomieniem sprzedawcy o niezgodno ś ci towaru konsumpcyjnego z umow ą . W 8 szczególno ś ci nie mo ż na tego dokona ć przez o ś wiadczenie kupuj ą cego, ż e wie o wszelkich niezgodno ś ciach towaru z umow ą lub przez wybór prawa obcego. Z powy ż szego, jasno wynika, ż e odpowiedzialno ść sprzedawcy za niezgodno ść towaru konsumpcyjnego z umow ą jest odpowiedzialno ś ci ą z mocy samego prawa, nie jest zale ż na od klauzuli umownej. Tym samym, Lidl Polska nie mo ż e skutecznie tej odpowiedzialno ś ci wy łą czy ć przez zamieszczenie w gazetkach reklamowych klauzuli generalnej o tre ś ci: „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji”. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy o sprzeda ż y konsumenckiej ustanawia generaln ą zasad ę , ż e sprzedawca odpowiada wobec kupuj ą cego, je ż eli towar konsumpcyjny w chwili jego wydania jest niezgodny z umow ą . W ocenie Prezesa Urz ę du, zamieszczanie w gazetkach reklamowych informacji o tre ś ci: „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji” jest sprzeczne z przepisem art. 4 ust. 1 ww. ustawy i tym samym jest bezprawne. W zwi ą zku z powy ż szym, stwierdza si ę , ż e druga przes ł anka art. 23a ust. 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. Ad. 3 Przepisy ustawy o okik nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 23a ust. 1 stanowi jedynie, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów wówczas, gdy dzia ł anie przedsi ę biorcy dotyczy, b ą d ź mo ż e dotyczy ć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zindywidualizowa ć . Stosownie do art. 22 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z pó ź n. zm.), za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . W niniejszej sprawie mamy do czynienia z godzeniem w prawa nieograniczonej i nieokre ś lonej liczby konsumentów, którzy zapoznali si ę , b ą d ź mogli zapozna ć z powszechnie dost ę pnymi gazetkami reklamowymi zawieraj ą cymi informacj ę o tre ś ci: „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji” i dokonali, b ą d ź mogli dokona ć zakupów na wyprzeda ż y w sklepach Lidl Polska. Po zapoznaniu si ę z tre ś ci ą gazetki, konsumenci mogli nabra ć przekonania, i ż kupuj ą c artyku ł y z wyprzeda ż y nie maj ą prawa do reklamacji. Prowadzi ć to mog ł o do naruszenia ich interesów ekonomicznych w ten sposób, ż e zaznajomieni z tre ś ci ą reklamy, nie podj ę li czynno ś ci maj ą cych na celu dochodzenie swoich praw. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o sprzeda ż y konsumenckiej, kupuj ą cy, którzy nie zawiadomili sprzedawcy o niezgodno ś ci zakupionego towaru z umow ą przed up ł ywem 2 miesi ę cy od stwierdzenia takiej niezgodno ś ci, utracili swoje uprawnienia do reklamowania towaru, przewidziane w art. 8 tej ustawy. W niniejszej sprawie trzeba mie ć na uwadze, ż e dokonywanie zakupów na wyprzeda ż y staje si ę coraz powszechniejsze na rynku polskim. Mo ż liwo ść nabycia przez konsumenta towaru po obni ż onej cenie nie powinna wi ą za ć si ę z utrat ą przys ł uguj ą cych mu uprawnie ń w razie gdy towar oka ż e si ę wadliwy. Konsument sugeruj ą c si ę informacj ą , ż e artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji, nie zg ł osi sprzedawcy informacji o niezgodno ś ci towaru z umow ą , a co z tym si ę wi ąż e utraci uprawnienia przyznane mu na mocy ustawy o sprzeda ż y konsumenckiej. Zdaniem Prezesa Urz ę du, zamieszczenie przez Lidl Polska w gazetkach reklamowych informacji o tre ś ci: „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji” prowadzi ł o do uprzywilejowania pozycji przedsi ę biorcy wobec konsumenta. 9 Dzia ł ania Spó ł ki spowodowa ł y po stronie konsumenta pozbawienie prawa do reklamacji, a po stronie Lidl Polska wy łą czenie ryzyka odpowiedzialno ś ci za towar niezgodny z umow ą . Fakt kolportowania ww. gazetek reklamowych w kilkudziesi ę ciu Sklepach Lidl Polska, znajduj ą cych si ę w miastach na terenie ca ł ego kraju oraz du ż y nak ł ad gazetek (prawie 625 tysi ę cy sztuk), a tak ż e popularno ść zakupów na wyprzeda ż ach ś wiadcz ą o tym, i ż mog ł a si ę z nimi zapozna ć nieograniczona, bli ż ej nieokre ś lona liczba konsumentów. Powy ż sze fakty dowodz ą twierdzenia, i ż zachowanie Lidl Polska nie nosi ł o znamion jednostkowego i wyj ą tkowego, lecz narusza ł o uprawnienia okre ś lonego kr ę gu konsumentów. Dzia ł ania te by ł y powszechne w kilkudziesi ę ciu Sklepach Lidl Polska, w których kolportowane by ł y ogólnie dost ę pne gazetki reklamowe zawieraj ą ce informacj ę o tre ś ci: „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji”. W zwi ą zku z powy ż szym, stwierdza si ę , ż e trzecia przes ł anka art. 23a ust. 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. W toku post ę powania pe ł nomocnik Lidl Polska podniós ł , i ż pocz ą wszy od 21 czerwca 2006 r. Spó ł ka zaprzesta ł a umieszczania w gazetkach reklamowych informacji o tre ś ci: „Artyku ł y z wyprzeda ż y nie podlegaj ą reklamacji”. Na dowód zaprzestania stosowania tej praktyki, Spó ł ka za łą czy ł a kolportowane podczas wyprzeda ż y w Sklepach Lidl Polska gazetki reklamowe, które nie zawieraj ą kwestionowanego zapisu. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du uzna ł , i ż zaniechanie stosowania praktyki przez Lidl Polska nast ą pi ł o w dniu 21 czerwca 2006 r. Zgodnie z art. 23e ustawy o okik, nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23a. W takim przypadku, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania, przy czym ci ęż ar udowodnienia okoliczno ś ci zaniechania stosowania zarzucanej praktyki spoczywa na przedsi ę biorcy. Wobec spe ł nienia przes ł anek koniecznych do stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonej w art. 23a ust. 1 ustawy o okik oraz przes ł anek wydania decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania wskazanych w art. 23e ust. 1 i ust. 2 ustawy o okik, Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zast ę pca Dyrektora Delegatury w Ł odzi Barbara ROMA Ń CZAK-GRACA 10 Otrzymuje: Radca Prawny Piotr Micha ś Lidl Polska Sklepy Spo ż ywcze sp. z o.o. sp. k. ul. Pozna ń ska 48 Jankowice 62-080 Tarnowo Podgórne 11