RŁO-24/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Aleja Pi ł sudskiego 8 90-051 Ł ód ź , P - 73 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O/ 61-84/04-AK-MN- Ł ód ź , dnia 20 grudnia 2004 r. DECYZJA Nr R Ł O 24/2004 Na podstawie art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( j. t. Dz. U. z 2003 r., nr 86, poz. 804 ze zm.) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci z siedzib ą w Kielcach przy ul. Weso ł ej 52, 25-253 Kielce dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1/ na podstawie art. 23c ust. 1 cytowanej ustawy uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, wskazane w art. 23a ust. 1 ww. ustawy bezprawne, godz ą ce w interesy konsumentów dzia ł ania przedsi ę biorcy polegaj ą ce na wy łą czeniu obowi ą zku dor ę czania konsumentom zmienionego wzorca umowy o studiowanie pod nazw ą „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci w Kielcach”, na mocy postanowienia umownego wskazanego w paragrafie IV ust. 2 ww. umowy o studiowanie, o tre ś ci „Wysoko ść czesnego i innych op ł at oraz zasady ich wnoszenia s ą ustalane odr ę bnie na ka ż dy rok akademicki. O wysoko ś ci czesnego i innych op ł at uczelnia zawiadamia studentów najpó ź niej w terminie 6 miesi ę cy przed rozpocz ę ciem nowego roku akademickiego w formie pisemnego og ł oszenia”, i nakazuje zaniechanie jej stosowania 2/ na podstawie art. 23c ust. 2 cytowanej ustawy w celu wykonania nakazu, o którym mowa w pkt 1 sentencji, zobowi ą zuje si ę przedsi ę biorc ę do usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów przez: a/ wykre ś lenie z umowy wzorcowej pod nazw ą „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci w Kielcach” postanowienia w brzmieniu ,, § IV ust. 2. Wysoko ść czesnego i innych op ł at oraz zasady ich wnoszenia s ą ustalane odr ę bnie na ka ż dy rok akademicki. O wysoko ś ci czesnego i innych op ł at uczelnia zawiadamia studentów najpó ź niej w terminie 6 miesi ę cy przed rozpocz ę ciem nowego roku akademickiego w formie pisemnego og ł oszenia”, b/ wykonywanie obowi ą zku dor ę czania studentom zmienionego wzorca umowy o studiowanie, w terminie do dnia 1 stycznia 2005 r. Uzasadnienie Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej Prezes Urz ę du) wszcz ął z urz ę du na mocy postanowienia z dnia 17 wrze ś nia 2004 r. post ę powanie wyja ś niaj ą ce w celu wst ę pnego ustalenia, czy Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci z siedzib ą w Kielcach, ul. Weso ł a 52, 25-253 Kielce (zwana dalej Szko ł a) stosuje w obrocie z udzia ł em konsumentów wzorce umowne i czy nie zawieraj ą one niedozwolonych postanowie ń umownych, co uzasadnia ł oby wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Ustalono, ż e Szko ł a stosowa ł a w stosunkach umownych ze studentami wzorzec umowy pod nazw ą „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci w Kielcach”. Wzorzec ten w § IV ust. 2 zawiera ł postanowienie w brzmieniu – cytat : „§ IV ust. 2 . Wysoko ść czesnego i innych op ł at oraz zasady ich wnoszenia s ą ustalane odr ę bnie na ka ż dy rok akademicki. O wysoko ś ci czesnego i innych op ł at uczelnia zawiadamia studentów najpó ź niej w terminie 6 miesi ę cy przed rozpocz ę ciem nowego roku akademickiego w formie pisemnego og ł oszenia” . Zapis ten oznacza ł , ż e o wysoko ś ci czesnego i innych op ł at stanowi ą cych zobowi ą zanie umowne studenta wobec Szko ł y za ś wiadczenie Szko ł y - student dowiadywa ł si ę z og ł oszenia. Obowi ą zek dor ę czenia konsumentowi zmienionego wzorca umowy uregulowany jest w art. 384 1 i art. 384 Kodeksu cywilnego. Ustalono, ż e postanowienie cytowane wy ż ej postanowienie § IV ust. 2 „Umowy o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci w Kielcach” bezprawnie wy łą czy ł o ten ustawowy obowi ą zek Szko ł y wobec studentów. W zwi ą zku z tym, ż e jak ustalono Szko ł a ukszta ł towa ł a to postanowienie jednostronnie i mia ł o ono charakter wzorcowy, Prezes Urz ę du uzna ł , ż e fakt ten uzasadnia wszcz ę cie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W dniu 19 pa ź dziernika 2004 r. Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du post ę powanie (k.1) przeciwko Szkole pod zarzutem naruszania zbiorowych interesów konsumentów przez bezprawne, godz ą ce w interesy konsumentów wy łą czenie obowi ą zku dor ę czania konsumentom zmienionego wzorca umowy o studiowanie pod nazw ą „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci w Kielcach” na mocy postanowienia umownego wskazanego w § IV ust. 2 ww. umowy o studiowanie, o tre ś ci „Wysoko ść czesnego i innych op ł at oraz zasady ich wnoszenia s ą ustalane odr ę bnie na ka ż dy rok akademicki. O wysoko ś ci czesnego i innych op ł at uczelnia zawiadamia studentów najpó ź niej w terminie 6 miesi ę cy przed rozpocz ę ciem nowego roku akademickiego w formie pisemnego og ł oszenia”, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., nr 86, poz. 804 ze zm.- zwana ustawa o ochronie (...). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w pi ś mie z dnia 25 pa ź dziernika 2004 r. Szko ł a odrzuci ł a postawiony jej zarzut. Szko ł a wyja ś ni ł a, ż e strony umówi ł y si ę przy zawarciu umowy o studiowanie, ż e zmiana wysoko ś ci czesnego i innych op ł at b ę dzie nast ę powa ć odr ę bnie na ka ż dy rok studiów, poniewa ż studia s ą odp ł atne. W § IX umowy wskazano, ż e strony obowi ą zuj ą zarz ą dzenia i uchwa ł y w ł adz uczelni, dlatego zmiany wysoko ś ci czesnego uczelnia dokonuje w formie zarz ą dzenia rektora. Zarz ą dzenie podawane jest do publicznej wiadomo ś ci poprzez wywieszenie na tablicach og ł osze ń , umieszczenie informacji na planach zaj ęć w dziekanatach, sekretariatach, kwesturze itp. Student zdaniem Szko ł y z ł atwo ś ci ą mo ż e si ę dowiedzie ć o zmianie wysoko ś ci czesnego i op ł at. Dzia ł anie uczelni nie jest bezprawne w zakresie wy łą czenia obowi ą zku dor ę czania studentowi zmienionej umowy w zakresie czesnego i op ł at, bo w umowie strony zgodzi ł y si ę na warunek, ż e nale ż no ś ci za studia ustalane b ę d ą odr ę bnie na ka ż dy rok studiów. Ponadto Umowa nie reguluje konkretnych stawek i op ł at czesnego na dany rok studiów (k. 7). 2 Prezes Urz ę du ustali ł co nast ę puje: Szko ł a by ł a niepa ń stwow ą uczelni ą zawodow ą , a status ten potwierdza ł wpis do rejestru niepa ń stwowych uczelni zawodowych z dnia 21 grudnia 1995 r. - lp. rejestru 72 (k. 5). Szko ł a posiada ł a osobowo ść prawn ą na podstawie art. 8 ustawy z dnia 12 wrze ś nia 1990 r. o szkolnictwie wy ż szym (Dz. U. Nr 65, poz. 385, ze zm.). Przedmiotem dzia ł ania Szko ł y by ł o kszta ł cenie na poziomie wy ż szych studiów zawodowych na kierunkach filologia, socjologia, dziennikarstwo i nauki spo ł eczne, nauki o rodzinie. Szko ł a ś wiadczy ł a te us ł ugi odp ł atnie. Ś wiadczenie Szko ł y wykonywane by ł o w sposób ci ą g ł y i polega ł o na trwa ł ym, rozci ą gni ę tym w czasie przez okres studiów kszta ł ceniu studentów. Odpowiednikiem ś wiadczenia Szko ł y by ł o zobowi ą zanie studentów do p ł acenia czesnego. Stosunki umowne ze studentami regulowa ł a „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci w Kielcach” (zwana dalej Umow ą ). Postanowienia Umowy by ł y ustalone jednostronnie przez Szko łę i przedstawiane studentom do podpisania przy zawieraniu Umowy. Student mia ł do wyboru podpisanie umowy lub rezygnacj ę ze studiowania w Szkole. Warunki umowy nie podlega ł y negocjacjom. Umowa mia ł a charakter wzorcowy. Opracowana by ł a w oderwaniu od konkretnego stosunku umownego i w sposób jednolity okre ś la ł a tre ść przysz ł ych umów indywidualnych ze studentami. Poj ę cie Wzorce umowne nie jest poj ę ciem normatywnym. Jest to doktrynalne okre ś lenie wszelkich jednostronnie przygotowanych z góry przed zawarciem umowy, gotowych warunków umów, ich wzorów, regulaminów itp. Tym samym wystarczy, ż e zosta ł y spe ł nione przes ł anki odnosz ą ce si ę do sposobu zawarcia umowy by mo ż na by ł o uzna ć dany dokument za wzorzec umowy (porównaj E. Łę towska, Ochrona niektórych praw konsumentów, Komentarz, Wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa, s.300). Umowa okre ś la ł a zasady ponoszenia czesnego i innych op ł at za studia, lecz nie okre ś la ł a wysoko ś ci tych op ł at. W tej cz ęś ci Umowa w § IX odsy ł a ł a do regulacji ogólnych Kodeksu cywilnego i przepisów w ł adz Szko ł y - cytat: „§ IX. W sprawach nie uregulowanych w niniejszej umowie strony obowi ą zuj ą przepisy (zarz ą dzenia, uchwa ł y) wydane przez organy uczelni i przepisy Kodeksu cywilnego”. Na rok akademicki 20042005 Szko ł a ustali ł a wysoko ść czesnego i innych op ł at za studia w zarz ą dzeniu nr 12/2004 Rektora Wy ż szej Szko ł y Umiej ę tno ś ci w Kielcach z dnia 31 marca 2004 roku (zwane dalej zarz ą dzenie). Czesne i inne op ł aty za studia stanowi ł y wynagrodzenie za ś wiadczenie Szko ł y w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego i essentialia negotii Umowy. Tym samym zarz ą dzenie stanowi ł o integraln ą cz ęść Umowy i mia ł o charakter wzorca. Zmiany Umowy w cz ęś ci dotycz ą cej wynagrodzenia (czesne i inne op ł aty za studia) nast ę powa ł y w drodze og ł oszenia. Stanowi ł o o tym cytowane wy ż ej postanowienie o tre ś ci „Wysoko ść czesnego i innych op ł at oraz zasady ich wnoszenia s ą ustalane odr ę bnie na ka ż dy rok akademicki. O wysoko ś ci czesnego i innych op ł at uczelnia zawiadamia studentów najpó ź niej w terminie 6 miesi ę cy przed rozpocz ę ciem nowego roku akademickiego w formie pisemnego og ł oszenia”. Postanowienie umowne wy łą czy ł o obowi ą zek ustawowy dor ę czania studentom wzorca umowy i jego zmian. Art. 384 1 Kodeksu cywilnego ustala, ż e wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ci ą g ł ym wi ąż e drug ą stron ę , je ż eli zosta ł y zachowane wymagania okre ś lone w art. 384 Kodeksu cywilnego, a strona nie wypowiedzia ł a umowy w najbli ż szym terminie wypowiedzenia. Zgodnie z tre ś ci ą art. 384 Kodeksu cywilnego konsument jest zwi ą zany wzorcem umowy wydanym w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ci ą g ł ym, je ż eli wzorzec umowy ustalony przez jedn ą ze stron umowy zastanie mu dor ę czony przy zawarciu umowy. Obowi ą zek dor ę czenia nie dotyczy umów zawieranych z konsumentami w drobnych, bie żą cych sprawach ż ycia codziennego (art. 384 § 2 zdanie drugie Kodeksu cywilnego), okre ś lanych w pi ś miennictwie jako umowy bagatelne (E. 3 Łę towska, Prawo umów konsumenckich, Wydanie 2, Wydawnictwo C.H. Beck 2002, s. 313). W doktrynie przyjmuje si ę , ż e „wydanie wzorca mo ż e nast ą pi ć jako wydanie wzorca po raz pierwszy lub jako zmiana wzorca umowy, któremu by ł poddany pierwotny stosunek umowy” (E. Łę towska, Prawo umów konsumenckich, Wydanie 2, Wydawnictwo C.H. Beck 2002, s. 323). Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Przes ł ankami zaistnienia zakazanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ą : 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, 3) godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1a ustawy o ochronie (…) ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy rozumie si ę przez to osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Szko ł a posiada ł a osobowo ść prawn ą i wykonywa ł a us ł ugi edukacyjne polegaj ą ce na kszta ł ceniu studentów w systemie wy ż szych studiów zawodowych, we w ł asnym imieniu, zawodowo, odp ł atnie, w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Zgodnie z wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 5 lutego 2003 r., sygn. akt XVII Ama 36/02, us ł ugi edukacyjne o charakterze zarobkowym ś wiadczone przez szko łę wy ż sz ą s ą dzia ł alno ś ci ą o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, zbli ż on ą do dzia ł alno ś ci gospodarczej, a podmiot ś wiadcz ą cy te us ł ugi jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie (…). Stanowisko S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w tej sprawie podzieli ł S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SK 22/04. Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e Szko ł a jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie (…). Tym samym pierwsza przes ł anka zosta ł a spe ł niona. Na mocy art. 23a ustawy o ochronie (...) zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą ochronie przed bezprawnymi dzia ł aniami przedsi ę biorcy. Zgodnie z uzasadnieniem projektu rz ą dowego ustawy z dnia 5 lipca 2002 r., nowelizuj ą cej ustaw ę o ochronie konkurencji i konsumentów „Same przepisy art. 23a – 23d nie reguluj ą konstrukcji bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Dzia ł ania te mog ą okaza ć si ę bezprawne w razie ustalenia, ż e dosz ł o do naruszenia przepisów innych ustaw, a tak ż e zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów” (druk sejmowy nr 366, s. 20). Podobnie zosta ł a zdefiniowana bezprawno ść w Ma ł ej Encyklopedii Prawa ,,(…) dzia ł anie niezgodne z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym, zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego (…)” (Ma ł a Encyklopedia Prawa, PWN, Warszawa 1980, s. 46). Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Istotnym jest równie ż fakt, i ż bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Dzia ł anie Szko ł y polegaj ą ce na wprowadzeniu w Umowie postanowienia o tre ś ci „Wysoko ść czesnego i innych op ł at oraz zasady ich wnoszenia s ą ustalane odr ę bnie na ka ż dy 4 rok akademicki. O wysoko ś ci czesnego i innych op ł at uczelnia zawiadamia studentów najpó ź niej w terminie 6 miesi ę cy przed rozpocz ę ciem nowego roku akademickiego w formie pisemnego og ł oszenia” jest niezgodne z art. 384 1 i art. 384 Kodeksu cywilnego i tym samym jest bezprawne. W przypadku kszta ł towania stosunku prawnego mi ę dzy przedsi ę biorc ą a konsumentem przy u ż yciu wzorca umowy dor ę czenie zgodnie z cytowanym wcze ś niej art. 384 Kodeksu cywilnego (do którego odwo ł uje si ę ww. art. 384 1 ) jest jedynym skutecznym sposobem zawarcia umowy z u ż yciem wzorca. Dor ę czenie ma nast ą pi ć verba legis przy zawarciu umowy. Stanowi ono najpewniejszy i zarazem najdogodniejszy dla drugiej strony sposób poinformowania jej o wzorcu. Innym sposobem jest stworzenie mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z tre ś ci ą wzorca w ł atwy sposób (udost ę pnienie wzorca w miejscu ł atwo dost ę pnym dla kontrahentów proponenta np. wywieszenie wzorca w ogólnie dost ę pnym pomieszczeniu). Nale ż y jednak zaznaczy ć , i ż zgodnie z art. 384 § 2 zdanie drugie Kodeksu cywilnego nie dotyczy to umów zawieranych z udzia ł em konsumentów, z wyj ą tkiem umów powszechnie zawieranych w drobnych bie żą cych sprawach ż ycia codziennego (tzw. umów bagatelnych). Umowa o studiowanie nie jest umow ą bagateln ą . Nie jest to umowa zawierana codziennie w celu zaspokojenia bie żą cych potrzeb, a wysoko ść czesnego nie jest kwot ą drobn ą . W zwi ą zku z powy ż szym nie dor ę czenie wzorca umowy przez proponenta w ż adnym wypadku nie mo ż e mie ć zastosowania w umowach mi ę dzy Szko łą (przedsi ę biorc ą ) a studentami (konsumentami). Zgodnie z cytowanym wcze ś niej art. 384 1 Kodeksu cywilnego wymóg dor ę czenia obowi ą zuje równie ż w przypadku wydania nowego wzorca lub zmiany ju ż istniej ą cego w czasie trwania stosunku prawnego o charakterze ci ą g ł ym nastawionego na trwanie, którego swoistym sposobem zako ń czenia jest wypowiedzenie. Jak wskazano na wst ę pie, oceniana Umowa dotyczy stosunków umownych o charakterze ci ą g ł ym. Dor ę czenie wzorca polega na wr ę czeniu lub przes ł aniu za potwierdzeniem odbioru konsumentowi dokumentu obejmuj ą cego ca ł o ść wzorca, to jest nie tylko umowy wzorcowej, ale równie ż innych dokumentów jak regulaminy, warunki ogólne, itp. akty, do których odwo ł uje si ę umowa. Powy ż szy obowi ą zek w takim samym stopniu dotyczy wzorca istniej ą cego, jak i jego zmian. W przedmiotowej sprawie obowi ą zek ten dotyczy zmian wysoko ś ci odp ł atno ś ci za studia okre ś lane w zarz ą dzeniu. Nie jest dopuszczalne dor ę czenie wyci ą gu wzorca lub informacji o jego istnieniu poprzez ustne powiadomienie, lub obwieszczenie na tablicy og ł osze ń (porównaj: Wojciech Popio ł ek, Kodeks cywilny, Komentarz, Tom 1, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2002, wydanie 3, s. 791). Stosuj ą c postanowienie wzorca umowy w brzmieniu jak § IV ust. 2 Umowy - Szko ł a wy łą czy ł a ustawowy obowi ą zek dor ę czenia konsumentom - studentom zmienionego wzorca umowy o studiowanie pod nazw ą „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci w Kielcach” w zakresie ś wiadczenia po stronie studenta, wynikaj ą cy z przepisów art. 384 1 i art. 384 Kodeksu cywilnego. Tym samym druga przes ł anka zosta ł a spe ł niona. Ka ż de dzia ł anie bezprawne podejmowane w ramach stosunku prawnego godzi w interesy jednej ze stron kontraktu. Przepisy prawa o charakterze bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cym wprowadzono bowiem do porz ą dku prawnego po to, by chroni ć dobro zas ł uguj ą ce na ochron ę . W przypadku stosowania zapisów umownych o charakterze bezprawnym dochodzi do ograniczenia praw lub na ł o ż enia nadmiernych obowi ą zków na konsumenta podpisuj ą cego umow ę . Nast ę pstwem bezprawnego dzia ł ania jest naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Zgodnie z art. 22 1 Kodeksu cywilnego za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą . 5 Student korzysta ł z us ł ug edukacyjnych jako osoba fizyczna, w celu realizacji w ł asnych potrzeb edukacyjnych. Szko ł a zawiera ł a umow ę ze studentem jako konsumentem na rynku us ł ug edukacyjnych. Przepisy ustawy o ochronie (...) nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia z takim interesem, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy dotycz ą zbiorowo ś ci i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego konsumenta, czyli s ą powszechne. W przedmiotowej sprawie za tak ą zbiorowo ść nale ż y uzna ć studentów Szko ł y, jak i wszystkich potencjalnych studentów z ca ł ego kraju, którzy s ą lub b ę d ą zainteresowani podj ę ciem studiów na tej uczelni. Powszechny charakter us ł ug edukacyjnych potwierdza fakt, ż e w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów, co oznacza naruszenie interesu publicznego. Tym samym trzecia przes ł anka zosta ł a spe ł niona. Wobec spe ł nienia wszystkich trzech przes ł anek art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (...) Prezes Urz ę du uzna ł , ż e dzia ł ania Szko ł y by ł y bezprawne i godzi ł y w zbiorowe interesy konsumentów. Dlatego te ż nale ż a ł o je uzna ć za wype ł niaj ą ce znamiona praktyki opisanej w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…). Prezes Urz ę du nie uwzgl ę dni ł wyja ś nie ń Szko ł y , ż e „(…) dzia ł anie uczelni nie jest bezprawne w zakresie wy łą czenia obowi ą zku dor ę czenia studentowi zmienionej umowy w zakresie czesnego i op ł at, bo w umowie strony zgodzi ł y si ę na warunek, ż e nale ż no ś ci za studia ustalane b ę d ą odr ę bnie na ka ż dy rok studiów. Ponadto Umowa nie reguluje konkretnych stawek i op ł at czesnego na dany rok studiów”. Ww. twierdzenia nie by ł y poparte ż adnymi dowodami, ż e studenci mieli wp ł yw na tre ść Umowy, jak i wysoko ść odp ł atno ś ci za studia ustalan ą w zarz ą dzeniu. Z za łą czonych dowodów wynika, ż e Umowa mia ł a form ę formularza, posiadaj ą cego jedynie wolne miejsca na wpisanie nazw stron umowy oraz wskazanie kierunku studiów. Formularz okre ś la ł tre ść Umowy, poza wynagrodzeniem, która zgodnie z postanowieniem § IX formularza w tym zakresie odsy ł a ł a do zarz ą dzenia. Natomiast ju ż sam charakter zarz ą dzenia jako aktu wewn ę trznego Szko ł y, ustalaj ą cego jedno z essentiale umowy – wynagrodzenie, wyklucza mo ż liwo ść negocjacji. Student nie mia ł ż adnego wp ł ywu na tre ść warunków umowy. Móg ł on jedynie umow ę podpisa ć lub nie. Wobec spe ł nienia przes ł anek koniecznych do stwierdzenia praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonych w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) Prezes Urz ę du orzek ł jak w punkcie 1 sentencji. Zgodnie z art. 23c ust. 1 ustawy o ochronie (...) Prezes Urz ę du mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu. Za ś rodek usuni ę cia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w celu wykonania nakazu okre ś lonego w pkt 1 sentencji niniejszej decyzji nale ż y uzna ć zaniechanie bezprawnego, godz ą cego w interesy konsumentów dzia ł ania przedsi ę biorcy polegaj ą cego na wy łą czeniu obowi ą zku dor ę czania konsumentom zmienionego wzorca umowy o studiowanie pod nazw ą „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci w Kielcach”, na mocy postanowienia umownego wskazanego w paragrafie IV ust. 2 ww. umowy o studiowanie, o tre ś ci „Wysoko ść czesnego i innych op ł at oraz zasady ich wnoszenia s ą ustalane odr ę bnie na ka ż dy rok akademicki. O wysoko ś ci czesnego i innych op ł at uczelnia zawiadamia studentów najpó ź niej w terminie 6 miesi ę cy przed rozpocz ę ciem nowego roku akademickiego w formie pisemnego og ł oszenia”, przez: a/ wykre ś lenie z umowy wzorcowej pod nazw ą „Umowa o studiowanie w Wy ż szej Szkole Umiej ę tno ś ci w Kielcach” postanowienia w brzmieniu ,, § IV ust. 2. Wysoko ść czesnego i 6 innych op ł at oraz zasady ich wnoszenia s ą ustalane odr ę bnie na ka ż dy rok akademicki. O wysoko ś ci czesnego i innych op ł at uczelnia zawiadamia studentów najpó ź niej w terminie 6 miesi ę cy przed rozpocz ę ciem nowego roku akademickiego w formie pisemnego og ł oszenia”, b/ wykonywanie obowi ą zku dor ę czania studentom zmienionego wzorca umowy o studiowanie, w terminie do dnia 1 stycznia 2005 r. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie 2 sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (…) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Iwona Bielska Otrzymuje: Wy ż sza Szko ł a Umiej ę tno ś ci z siedzib ą w Kielcach ul. Weso ł a 52 25-253 Kielce 7 8