RŁO-18/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Ł ód ź Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O-61-4/08/MD Ł ód ź , dnia 9 maja 2008 r. DECYZJA Nr R Ł O 18/2008 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko ROYAL BRAND sp. z o.o., Al. Solidarno ś ci 34, 25-323 Kielce – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, dzia ł anie ROYAL BRAND sp. z o.o. z siedzib ą w Kielcach, polegaj ą ce na stosowaniu we wzorcu umowy pn. „UMOWA PRZEDWST Ę PNA” nast ę puj ą cych postanowie ń umownych, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, o tre ś ci: 1. „Termin okre ś lony w ust. 1 mo ż e ulec przesuni ę ciu z przyczyn niezale ż nych od Sprzedaj ą cego, w szczególno ś ci: – z powodu warunków atmosferycznych uniemo ż liwiaj ą cych lub utrudniaj ą cych prowadzenie robót w normalnym trybie, opisanych w dzienniku budowy, – wykonania robót koniecznych dla zapewnienia bezpiecze ń stwa budowy w razie zagro ż enia awari ą zaistnia łą z przyczyn niezale ż nych od Sprzedaj ą cego, – opó ź nie ń z przyczyn nie zawinionych przez Sprzedaj ą cego, w stosunku do terminów ustawowych w uzyskaniu wymaganych pozwole ń lub uzgodnie ń , o jakie Sprzedaj ą cy b ę dzie wyst ę powa ł w toku realizacji umowy niezb ę dnych do zako ń czenia prac i przy łą czenia budynku do mediów (…).”, 2. „W razie dwukrotnego niestawiennictwa Kupuj ą cego lub jego pe ł nomocnika na wyznaczone terminy przeprowadzenia odbioru lokalu mieszkalnego, Sprzedaj ą cy dokona samodzielnie odbioru lokalu mieszkalnego, o czym powiadomi Kupuj ą cego listem poleconym w terminie 14 dni od dnia dokonania takiego odbioru.”, 3. „W przypadku zmiany stawki podatku VAT, która nast ą pi po podpisaniu niniejszej umowy, a w czasie jej realizacji, cena zostanie odpowiednio zmieniona. Dotyczy to tak ż e przypadku, gdy opisana zmiana nast ą pi przed zawarciem umowy sprzeda ż y, a Kupuj ą cy zaliczkowo ui ś ci ł ca łą cen ę sprzeda ż y.”, 4. „W przypadku zw ł oki Sprzedaj ą cego w dotrzymaniu terminów okre ś lonych w § 3 ust. 1 Sprzedaj ą cy zap ł aci Kupuj ą cemu kar ę umown ą w wysoko ś ci równej odsetkom ustawowym za ka ż dy dzie ń zw ł oki. Bieg terminów rozpoczyna si ę 30 dnia kalendarzowego po dacie, o której mowa w § 3 ust. 1.”, 5. „Strony potwierdzaj ą , ż e wszystkie postanowienia niniejszej umowy zosta ł y z Kupuj ą cym uzgodnione indywidualnie.”, i stwierdza si ę jej zaniechanie z dniem 3 kwietnia 2008 r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 134 poz. 939) – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na ROYAL BRAND sp. z o.o., Al. Solidarno ś ci 34, 25-323 Kielce, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 500,00 z ł (s ł ownie: pi ęć set z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu Pa ń stwa. Uzasadnienie W dniu 27 listopada 2007 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwany dalej: „Prezes Urz ę du” – wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce, którego celem by ł o wst ę pne ustalenie, czy dzia ł ania ROYAL BRAND sp. z o.o. z siedzib ą w Kielcach – zwana dalej: „Spó ł k ą ”, w zakresie stosowanych wzorców umów nie naruszaj ą chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniaj ą cych podj ę cie dzia ł a ń okre ś lonych w odr ę bnych ustawach lub wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) – zwana dalej: „ustawa o okik”. W wyniku przeprowadzonej kontroli wzorca umowy stosowanego przez Spó ł k ę , Prezes Urz ę du zakwestionowa ł postanowienia analizowanego wzorca umowy o podobnej tre ś ci do postanowie ń umownych wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – zwana dalej: „k.p.c.” lub „Kodeks post ę powania cywilnego”. W dniu 21 lutego 2008 r. Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du Postanowieniem Nr 1/61- 4/08 (dowód: karty Nr 1 – 2) post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania, przez ROYAL BRAND sp. z o.o., Al. Solidarno ś ci 34, 25-323 Kielce, praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego poprzez stosowanie we wzorcu umowy pn. „UMOWA PRZEDWST Ę PNA” nast ę puj ą cych postanowie ń umownych o tre ś ci: 2 1. „Termin okre ś lony w ust. 1 mo ż e ulec przesuni ę ciu z przyczyn niezale ż nych od Sprzedaj ą cego, w szczególno ś ci: – z powodu warunków atmosferycznych uniemo ż liwiaj ą cych lub utrudniaj ą cych prowadzenie robót w normalnym trybie, opisanych w dzienniku budowy, – wykonania robót koniecznych dla zapewnienia bezpiecze ń stwa budowy w razie zagro ż enia awari ą zaistnia łą z przyczyn niezale ż nych od Sprzedaj ą cego, – opó ź nie ń z przyczyn nie zawinionych przez Sprzedaj ą cego, w stosunku do terminów ustawowych w uzyskaniu wymaganych pozwole ń lub uzgodnie ń , o jakie Sprzedaj ą cy b ę dzie wyst ę powa ł w toku realizacji umowy niezb ę dnych do zako ń czenia prac i przy łą czenia budynku do mediów (…).”, 2. „W razie dwukrotnego niestawiennictwa Kupuj ą cego lub jego pe ł nomocnika na wyznaczone terminy przeprowadzenia odbioru lokalu mieszkalnego, Sprzedaj ą cy dokona samodzielnie odbioru lokalu mieszkalnego, o czym powiadomi Kupuj ą cego listem poleconym w terminie 14 dni od dnia dokonania takiego odbioru.”, 3. „W przypadku zmiany stawki podatku VAT, która nast ą pi po podpisaniu niniejszej umowy, a w czasie jej realizacji, cena zostanie odpowiednio zmieniona. Dotyczy to tak ż e przypadku, gdy opisana zmiana nast ą pi przed zawarciem umowy sprzeda ż y, a Kupuj ą cy zaliczkowo ui ś ci ł ca łą cen ę sprzeda ż y.”, 4. „W przypadku zw ł oki Sprzedaj ą cego w dotrzymaniu terminów okre ś lonych w § 3 ust. 1 Sprzedaj ą cy zap ł aci Kupuj ą cemu kar ę umown ą w wysoko ś ci równej odsetkom ustawowym za ka ż dy dzie ń zw ł oki. Bieg terminów rozpoczyna si ę 30 dnia kalendarzowego po dacie, o której mowa w § 3 ust. 1.”, 5. „Strony potwierdzaj ą , ż e wszystkie postanowienia niniejszej umowy zosta ł y z Kupuj ą cym uzgodnione indywidualnie.”, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania (dowód: karta Nr 3), Spó ł ka w pi ś mie z dnia 5 marca 2008 r. poinformowa ł a, i ż dokona ł a stosownych zmian we wzorcu umowy poprzez wykre ś lenie postanowie ń wskazanych w postanowieniu o wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania. Spó ł ka przekaza ł a w za łą czeniu zmieniony projekt umowy (dowód: karty Nr 46 – 54). W uzupe ł nieniu swojego stanowiska, Spó ł ka w pi ś mie z dnia 7 kwietnia 2008 r. wyja ś ni ł a, ż e odpowiednio do zmienionej tre ś ci umowy przedwst ę pnej zosta ł y przygotowane aneksy do umów przedwst ę pnych zawartych przed dat ą zmiany i przes ł ane do klientów Spó ł ki wraz z pismami informuj ą cymi o przyczynach wprowadzenia zmian do umowy. Aneksy zosta ł y skierowane do wszystkich klientów Spó ł ki, poza cz ł onkami zarz ą du, którzy jako osoby fizyczne pozostaj ą równie ż kupuj ą cymi w Spó ł ce, jednak ż e z ł o ż yli o ś wiadczenia o odmowie zawarcia takiego aneksu. Spó ł ka, na dowód zaniechania stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, przekaza ł a: kopie pism skierowanych do klientów wraz z za łą czonymi do nich projektami aneksów, potwierdzenia ich nadania listami poleconymi (kopie stron z ksi ąż ki nadawczej Spó ł ki) oraz projekt umowy przedwst ę pnej stosowanej aktualnie przez Spó ł k ę , uwzgl ę dniaj ą cy zmiany w zakresie wskazanym przez Prezesa Urz ę du (dowód: karty Nr 58 – 134). Spó ł ka wnios ł a o wydanie decyzji na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o okik, tj. decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą cej zaniechanie jej stosowania. 3 W dniu 11 kwietnia 2008 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł Spó ł k ę o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego i mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami sprawy (dowód: karty Nr 135 – 136). Prezes Urz ę du ustali ł co nast ę puje: Spó ł ka jest przedsi ę biorc ą wpisanym do rejestru przedsi ę biorców w Krajowym Rejestrze S ą dowym pod numerem 0000190837, prowadzonym przez S ą d Rejonowy w Kielcach, X Wydzia ł Gospodarczy Krajowego Rejestru S ą dowego. Zgodnie z przedstawionym aktualnym odpisem z rejestru przedsi ę biorców przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest m.in. budownictwo oraz obs ł uga nieruchomo ś ci (dowód: karty Nr 41 – 44). Przedmiotem analizy Prezesa Urz ę du w ramach niniejszego post ę powania by ł wzorzec umowy – w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. – pn. „UMOWA PRZEDWST Ę PNA” , stosowany przez Spó ł k ę przy zawieraniu umów z konsumentami (dowód: karty Nr 6 – 13). We wskazanym powy ż ej wzorcu umowy Spó ł ka ustali ł a jednostronnie nast ę puj ą ce postanowienia: 1. § 3 ust. 4: „Termin okre ś lony w ust. 1 mo ż e ulec przesuni ę ciu z przyczyn niezale ż nych od Sprzedaj ą cego, w szczególno ś ci: – z powodu warunków atmosferycznych uniemo ż liwiaj ą cych lub utrudniaj ą cych prowadzenie robót w normalnym trybie, opisanych w dzienniku budowy, – wykonania robót koniecznych dla zapewnienia bezpiecze ń stwa budowy w razie zagro ż enia awari ą zaistnia łą z przyczyn niezale ż nych od Sprzedaj ą cego, – opó ź nie ń z przyczyn nie zawinionych przez Sprzedaj ą cego, w stosunku do terminów ustawowych w uzyskaniu wymaganych pozwole ń lub uzgodnie ń , o jakie Sprzedaj ą cy b ę dzie wyst ę powa ł w toku realizacji umowy niezb ę dnych do zako ń czenia prac i przy łą czenia budynku do mediów (…).” (dowód: karta Nr 8), 2. § 6 ust. 4: „W razie dwukrotnego niestawiennictwa Kupuj ą cego lub jego pe ł nomocnika na wyznaczone terminy przeprowadzenia odbioru lokalu mieszkalnego, Sprzedaj ą cy dokona samodzielnie odbioru lokalu mieszkalnego, o czym powiadomi Kupuj ą cego listem poleconym w terminie 14 dni od dnia dokonania takiego odbioru.” (dowód: karta Nr 9), 3. § 8 ust. 5: „W przypadku zmiany stawki podatku VAT, która nast ą pi po podpisaniu niniejszej umowy, a w czasie jej realizacji, cena zostanie odpowiednio zmieniona. Dotyczy to tak ż e przypadku, gdy opisana zmiana nast ą pi przed zawarciem umowy sprzeda ż y, a Kupuj ą cy zaliczkowo ui ś ci ł ca łą cen ę sprzeda ż y.” (dowód: karta Nr 11), 4. § 9 ust. 1: „W przypadku zw ł oki Sprzedaj ą cego w dotrzymaniu terminów okre ś lonych w § 3 ust. 1 Sprzedaj ą cy zap ł aci Kupuj ą cemu kar ę umown ą w wysoko ś ci równej odsetkom ustawowym za ka ż dy dzie ń zw ł oki. Bieg terminów rozpoczyna si ę 30 dnia kalendarzowego po dacie, o której mowa w § 3 ust. 1.” (dowód: karta Nr 11), 5. § 16: „Strony potwierdzaj ą , ż e wszystkie postanowienia niniejszej umowy zosta ł y z Kupuj ą cym uzgodnione indywidualnie.” (dowód: karta Nr 13). Ponadto ustalono, ż e S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwany dalej: „S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów” – w wyroku z dnia 18 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 86/03) uzna ł za niedozwolone nast ę puj ą ce postanowienia: 4 „Opó ź nienia wywo ł ane decyzjami administracyjnymi lub ich brakiem, w wyniku zmiany przepisów oraz innych niezale ż nych od sprzedaj ą cego przeszkód spowoduj ą odpowiednie przesuni ę cie terminów rozpocz ę cia budowy i oddania przedmiotu budowy kupuj ą cemu.” , „ W przypadku wyst ą pienia w trakcie realizacji budowy niekorzystnych warunków atmosferycznych takich jak np. niskie temperatury poni ż ej -5 stopni C, ulewne deszcze trwaj ą ce przez co najmniej 30 dni lub te ż wyst ą pienia innych podobnych i niezale ż nych od Sprzedaj ą cego przeszkód. Sprzedaj ą cy zastrzega sobie prawo do przed ł u ż enia terminów, o których mowa w ust. 1 o czas trwania tych przeszkód, nie d ł u ż ej ni ż o 3 miesi ą ce.” , „Do ceny netto zostanie doliczony podatek VAT zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami. Na dzie ń podpisania umowy stawka podatku VAT na lokal mieszkalny wynosi 7%, a na gara ż i miejsce parkingowe 22%. W przypadku zmiany stawki podatku VAT nast ą pi odpowiednia zmiana ceny” . Postanowienia te zosta ł y wpisane w dniu 28 wrze ś nia 2006 r., odpowiednio pod numerami 882 i 883, 885 do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 17 sierpnia 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 100/05) uzna ł za niedozwolone nast ę puj ą ce postanowienie: „ Fronton zastrzega sobie prawo do zmiany terminu zako ń czenia inwestycji, wynikaj ą cych z przyczyn od niego niezale ż nych w tym szczególno ś ci si ł y wy ż szej, przy czym zobowi ą zany jest o takiej zmianie poinformowa ć pisemnie nabywc ę z odpowiednim wyja ś nieniem i wskazaniem nowego terminu. Fronton zastrzega sobie prawo do zmiany terminu zako ń czenia inwestycji wynikaj ą cych z przyczyn od niego niezale ż nych w tym w szczególno ś ci: a. si ł y wy ż szej, b. dzia ł a ń organów administracyjnych, c. dzia ł a ń nabywcy, przy czym zobowi ą zany jest o takiej zmianie poinformowa ć pisemnie nabywc ę z odpowiednim wyja ś nieniem i wskazaniem nowego terminu.” . Postanowienie to zosta ł o wpisane w dniu 9 listopada 2006 r., pod numerem 921, do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 22 listopada 2004 r. (sygn. akt XVII Amc 55/03) uzna ł za niedozwolone nast ę puj ą ce postanowienie: „W sytuacji okre ś lonej w art. 6 tego paragrafu jednostronny protokó ł sporz ą dzony przez Sprzedaj ą cego zast ę puje protokó ł odbioru” . Postanowienie to zosta ł o wpisane w dniu 1 marca 2005 r., pod numerem 365, do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 9 wrze ś nia 2004 r. (sygn. akt XVII AmC 12/04) uzna ł za niedozwolone nast ę puj ą ce postanowienie: „Kara umowna nale ż na nabywcy w okoliczno ś ciach wymienionych w ust. 1 wynosi 0,1 % kwoty wp ł aconej przez nabywc ę za ka ż dy dzie ń opó ź nienia przekraczaj ą cy 60 dni, nie wi ę cej jednak ni ż 10% tej kwoty” . Postanowienie to zosta ł o wpisane w dniu 18 listopada 2004 r., pod numerem 156, do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 20 lipca 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 9/06) uzna ł za niedozwolone nast ę puj ą ce postanowienie: „O ś wiadczam, ż e zapozna ł em si ę i wynegocjowa ł em tre ść niniejszej umowy.” 5 Postanowienie to zosta ł o wpisane w dniu 20 wrze ś nia 2006 r., pod numerem 881, do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Spó ł ka przedstawi ł a nowy, poprawiony wzorzec umowy pn. „UMOWA PRZEDWST Ę PNA” . W obecnie obowi ą zuj ą cym wzorcu umowy, kwestionowane w przedmiotowym post ę powaniu postanowienia zosta ł y wykre ś lone (dowód: karty Nr 123 – 130). Spó ł ka zawar ł a 29 umów przedwst ę pnych przed dat ą zmiany wzorca umowy. W dniu 3 kwietnia 2008 r. Spó ł ka wys ł a ł a do wszystkich kontrahentów, z którymi wcze ś niej podpisa ł a umowy, aneksy do zawartych umów, w których kwestionowane w niniejszym post ę powaniu postanowienia zosta ł y wykre ś lone (dowód: karty Nr 60 – 122). Prezes Urz ę du zwa ż y ł co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o okik, zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 ww. ustawy, przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci: 1) stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.); 2) naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji; 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Wskazany przepis zawiera otwarty katalog dzia ł a ń stanowi ą cych praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów. Stwierdzenie praktyki okre ś lonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o okik wymaga wykazania, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie trzy przes ł anki: 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad. 1) Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o okik, ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy, rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (…). Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieb ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Za przedsi ę biorców uznaje si ę tak ż e wspólników spó ł ki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich dzia ł alno ś ci gospodarczej. Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy przedsi ę biorca mo ż e podj ąć dzia ł alno ść gospodarcz ą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsi ę biorców w Krajowym Rejestrze S ą dowym. Przepis art. 2 ww. ustawy definiuje dzia ł alno ść gospodarcz ą jako zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , budowlan ą , handlow ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą , wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Podmiot przeciwko któremu toczy si ę post ę powanie to spó ł ka z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą b ę d ą ca spó ł k ą kapita ł ow ą , której odr ę bna ustawa przyznaje osobowo ść prawn ą . Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 15 wrze ś nia 2000 r. Kodeks spó ł ek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), spó ł ka z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą w organizacji z chwil ą wpisu do rejestru staje si ę spó ł k ą z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą i uzyskuje osobowo ść prawn ą . Jak wskazano powy ż ej, Spó ł ka, b ę d ą ca stron ą niniejszego post ę powania dzia ł a pod firm ą – ROYAL BRAND sp. z o.o. i jest zarejestrowana w Krajowym Rejestrze 6 S ą dowym pod numerem 0000190837. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest m.in. budownictwo oraz obs ł uga nieruchomo ś ci. Prezes Urz ę du stwierdza, ż e Spó ł ka jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Ad. 2) Dla uznania dzia ł ania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest, aby mia ł o ono charakter bezprawny. Jak zosta ł o wskazane powy ż ej, przepis art. 24 ust. 2 ustawy o okik zawiera przyk ł adowy katalog praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 pkt 1, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Na mocy art. 479 45 § 1 k.p.c., S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest obowi ą zany przesy ł a ć Prezesowi Urz ę du odpis ka ż dego prawomocnego wyroku uwzgl ę dniaj ą cego powództwo o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone. Na podstawie takich wyroków, Prezes Urz ę du jest zobowi ą zany do prowadzenia rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, stosownie do art. 479 45 § 2 k.p.c. Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasad ę tzw. formalnej jawno ś ci rejestru, stanowi ą c, ż e rejestr jest jawny. Jawno ść rejestru oznacza, ż e rejestr jest dost ę pny dla ka ż dego zainteresowanego, czyli ka ż dy ma do niego prawo wgl ą du. Skutkiem formalnej jawno ś ci rejestru jest niemo ż no ść zas ł aniania si ę nieznajomo ś ci ą dokonanych w nim wpisów. W rejestrze tym przytacza si ę tre ść postanowie ń wzorców umowy uznanych przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. W ocenie Prezesa Urz ę du, wpisanie takich postanowie ń do rejestru, o którym mowa wy ż ej, oznacza, ż e od tej chwili postanowienia te s ą zakazane we wszystkich wzorcach umów. Zakaz stosowania postanowie ń wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. dotyczy nie tylko tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu zapad ł wyrok w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, lecz równie ż innych przedsi ę biorców z danej bran ż y. Za takim uj ę ciem przemawia podstawowy cel post ę powania w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, jakim jest usuni ę cie z obrotu postanowie ń , które S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolone. Chodzi bowiem o to, by konsumenci nie byli nara ż eni na te postanowienia w przysz ł o ś ci w umowach zawieranych z innymi przedsi ę biorcami. Ponadto, zdaniem Prezesa Urz ę du, zakaz stosowania niedozwolonych postanowie ń wpisanych do ww. rejestru dotyczy tak ż e postanowie ń podobnych. Przedsi ę biorcy stosuj ą bowiem postanowienia, których istota jest taka sama, lecz konstrukcja gramatyczna, szyk wyrazów w zdaniu s ą ró ż ne. W zwi ą zku z tym, zakazane jest te ż stosowanie postanowienia, którego zakres jest to ż samy z zakresem postanowienia wpisanego do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Nie jest konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść tych postanowie ń . Stanowisko Prezesa Urz ę du znajduje uzasadnienie w orzecznictwie. S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (Sygn. akt III SZP 3/06) wskaza ł , i ż stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. S ą d Najwy ż szy uzna ł równie ż , i ż je ż eli S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna okre ś lon ą klauzul ę za niedozwolon ą w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ona wpisana do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., 7 praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy o okik 1 dopuszcza si ę ka ż dy z przedsi ę biorców, który wprowadza do stosowanych klauzul zmiany o charakterze kosmetycznym, polegaj ą ce np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie u ż ytych wyrazów, je ż eli zmiany te nie prowadz ą do zmiany istoty klauzuli. W ocenie Prezesa Urz ę du stosowane przez Spó ł k ę we wzorcu umowy nast ę puj ą ce postanowienie jest to ż same z postanowieniami wpisanymi, odpowiednio pod numerami: 882, 883, 921, do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone: „Termin okre ś lony w ust. 1 mo ż e ulec przesuni ę ciu z przyczyn niezale ż nych od Sprzedaj ą cego, w szczególno ś ci: – z powodu warunków atmosferycznych uniemo ż liwiaj ą cych lub utrudniaj ą cych prowadzenie robót w normalnym trybie, opisanych w dzienniku budowy, – wykonania robót koniecznych dla zapewnienia bezpiecze ń stwa budowy w razie zagro ż enia awari ą zaistnia łą z przyczyn niezale ż nych od Sprzedaj ą cego, – opó ź nie ń z przyczyn nie zawinionych przez Sprzedaj ą cego, w stosunku do terminów ustawowych w uzyskaniu wymaganych pozwole ń lub uzgodnie ń , o jakie Sprzedaj ą cy b ę dzie wyst ę powa ł w toku realizacji umowy niezb ę dnych do zako ń czenia prac i przy łą czenia budynku do mediów (…).” . Równocze ś nie nale ż y przytoczy ć tre ść postanowie ń wpisanych, odpowiednio pod numerami: 882, 883, 921, do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, zgodnie z którymi: „Opó ź nienia wywo ł ane decyzjami administracyjnymi lub ich brakiem, w wyniku zmiany przepisów oraz innych niezale ż nych od sprzedaj ą cego przeszkód spowoduj ą odpowiednie przesuni ę cie terminów rozpocz ę cia budowy i oddania przedmiotu budowy kupuj ą cemu.” , „ W przypadku wyst ą pienia w trakcie realizacji budowy niekorzystnych warunków atmosferycznych takich jak np. niskie temperatury poni ż ej -5 stopni C, ulewne deszcze trwaj ą ce przez co najmniej 30 dni lub te ż wyst ą pienia innych podobnych i niezale ż nych od Sprzedaj ą cego przeszkód. Sprzedaj ą cy zastrzega sobie prawo do przed ł u ż enia terminów, o których mowa w ust. 1 o czas trwania tych przeszkód, nie d ł u ż ej ni ż o 3 miesi ą ce.” , „ Fronton zastrzega sobie prawo do zmiany terminu zako ń czenia inwestycji, wynikaj ą cych z przyczyn od niego niezale ż nych w tym szczególno ś ci si ł y wy ż szej, przy czym zobowi ą zany jest o takiej zmianie poinformowa ć pisemnie nabywc ę z odpowiednim wyja ś nieniem i wskazaniem nowego terminu. Fronton zastrzega sobie prawo do zmiany terminu zako ń czenia inwestycji wynikaj ą cych z przyczyn od niego niezale ż nych w tym w szczególno ś ci: a. si ł y wy ż szej, b. dzia ł a ń organów administracyjnych, c. dzia ł a ń nabywcy, przy czym zobowi ą zany jest o takiej zmianie poinformowa ć pisemnie nabywc ę z odpowiednim wyja ś nieniem i wskazaniem nowego terminu.” . S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 18 maja 2005 r. (sygn. akt XVII AmC 86/03) uzna ł , i ż postanowienia, wpisane na mocy ww. wyroku odpowiednio pod numerami 882 i 883 do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, naruszaj ą art. 385 1 § 1 oraz art. 385 3 pkt 2 k.c., zgodnie z którym, w razie w ą tpliwo ś ci uwa ż a si ę , ż e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s ą te, które w szczególno ś ci wy łą czaj ą lub istotnie ograniczaj ą odpowiedzialno ść wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. Obydwa ww. zapisy, zdaniem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wy łą czaj ą odpowiedzialno ść przedsi ę biorcy wzgl ę dem 1 W dniu 21 kwietnia 2007 r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Na podstawie art. 137 ww. ustawy straci ł a moc ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Obecnie praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów zosta ł a uregulowana w przepisie art. 24 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. 8 konsumenta za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. Dotyczy to sytuacji, gdy niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy nast ę puje wprawdzie z przyczyn niezale ż nych, ale zawinionych przez dewelopera (np. wstrzymanie realizacji inwestycji przez organ nadzoru budowlanego na skutek uchybie ń wykonawcy, b łę dów projektu sporz ą dzonego przez osoby trzecie, konieczno ść przerwania robót na skutek mrozów z powodu nieosi ą gni ę cia planowanego stadium realizacji itp.). Z kolei, w wyroku z dnia 17 sierpnia 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 100/05) S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł , i ż postanowienie wpisane na mocy ww. wyroku pod numerem 921 do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, narusza art. 385 1 § 1 k.c., gdy ż sformu ł owane jest nieprecyzyjnie i ogólnikowo. Z tre ś ci tego postanowienia nie wynika jednoznacznie z jakich przyczyn deweloper uprawniony jest do zmiany terminu realizacji inwestycji, w zwi ą zku z czym konsument nie ma mo ż liwo ś ci uzyskania pe ł nej wiedzy odno ś nie swoich praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z zawartej umowy, co, zdaniem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, niew ą tpliwie ra żą co narusza jego interesy i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami. Postanowienie stosowane przez Spó ł k ę mo ż e zosta ć uznane za to ż same z postanowieniami wpisanymi do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., odpowiednio pod numerami: 882, 883 i 921. Ka ż de z wy ż ej wymienionych postanowie ń przewiduje mo ż liwo ść jednostronnej zmiany przez dewelopera terminu zako ń czenia inwestycji, jednocze ś nie wskazuj ą c otwarty katalog przyczyn, które uzasadnia ł yby zmian ę terminu wykonania zobowi ą zania przez dewelopera poprzez u ż ycie sformu ł owa ń – w szczególno ś ci – b ą d ź – niezale ż ne od sprzedaj ą cego przeszkody , które to wyra ż enia daj ą mo ż liwo ść dowolnej interpretacji umowy przez przedsi ę biorc ę . Na skutek zastosowania powy ż szych postanowie ń , odpowiedzialno ść dewelopera wzgl ę dem konsumenta za nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania zostaje wy łą czona. Wszystkie przytoczone postanowienia stanowi ą , sprzeczn ą z dobrymi obyczajami, prób ę przeniesienia ryzyka gospodarczego na konsumenta. Ponadto, zarówno Spó ł ka, której zosta ł postawiony zarzut w przedmiotowym post ę powaniu, jak i przedsi ę biorcy, którzy stosowali we wzorcach umów postanowienia uznane za niedozwolone na mocy ww. wyroków S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (pierwotni adresaci postanowie ń uznanych za niedozwolone) prowadzili dzia ł alno ść gospodarcz ą na rynku us ł ug deweloperskich. W ocenie Prezesa Urz ę du stosowane przez Spó ł k ę we wzorcu umowy nast ę puj ą ce postanowienie jest to ż same z postanowieniem wpisanym pod numerem 365, do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone: „W razie dwukrotnego niestawiennictwa Kupuj ą cego lub jego pe ł nomocnika na wyznaczone terminy przeprowadzenia odbioru lokalu mieszkalnego, Sprzedaj ą cy dokona samodzielnie odbioru lokalu mieszkalnego, o czym powiadomi Kupuj ą cego listem poleconym w terminie 14 dni od dnia dokonania takiego odbioru.” . Wskazane postanowienie przewiduje, i ż w przypadku nie stawienia si ę konsumenta w wyznaczonych terminach w celu protokolarnego odbioru lokalu mieszkalnego, deweloper jest uprawniony do jednostronnego jego odbioru i w ten sposób stwierdzenia, ż e oddawany lokal jest zgodny z umow ą . Na skutek zastosowania tego postanowienia, jednostronny protokó ł odbioru sporz ą dzony przez dewelopera mo ż e by ć traktowany jako protokó ł odbioru podpisany przez obie strony umowy. Równocze ś nie, nale ż y przytoczy ć tre ść postanowienia wpisanego pod numerem 365, do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, zgodnie z którym: „W sytuacji okre ś lonej w art. 6 tego paragrafu jednostronny protokó ł sporz ą dzony przez Sprzedaj ą cego zast ę puje protokó ł odbioru ”. Z kolei ust. (art.) 6 § 8, o którym mowa w ww. postanowieniu, otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie: „W razie niestawiennictwa Kupuj ą cego w wyznaczonym terminie przekazania, 9 Sprzedaj ą cy dokona samodzielnie odbioru przedmiotu umowy i b ę dzie to jednoznaczne z wykonaniem przez Sprzedaj ą cego umowy w tym zakresie. Strony zgodnie ustalaj ą , ż e w takim przypadku Sprzedaj ą cy upowa ż niony jest do wystawienia odpowiedniej faktury.” S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 22 listopada 2004 r. (sygn. akt XVII AmC 55/03) uzna ł , i ż ww. postanowienie narusza art. 385 1 § 1 k.c. i art. 385 3 pkt 9 k.c. Stosownie do art. 385 3 pkt 9 k.c., w razie w ą tpliwo ś ci uwa ż a si ę , ż e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s ą te, które w szczególno ś ci przyznaj ą kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wi ążą cej interpretacji umowy. Zdaniem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ww. zapis umo ż liwia pozwanemu kosztem interesu konsumenta uzna ć sporz ą dzony pod jego nieobecno ść jednostronny protokó ł odbioru lokalu za równowa ż ny z tym podpisanym przez obie strony umowy. Zapis ten przyznaje przedsi ę biorcy uprawnienie do dokonywania wi ążą cej interpretacji umowy. Postanowienie stosowane przez Spó ł k ę oraz postanowienie wpisane do rejestru pod numerem 365 mog ą zosta ć uznane za to ż same. Ka ż de z wy ż ej wymienionych postanowie ń przyznaje kontrahentowi konsumenta uprawnienie do dokonywania wi ążą cej interpretacji umowy poprzez przyznanie przedsi ę biorcy uprawnienia do uznania sporz ą dzonego pod nieobecno ść konsumenta jednostronnego protoko ł u odbioru lokalu mieszkalnego za równowa ż ny z protoko ł em odbioru podpisanym przez obie strony umowy. Oba postanowienia, pomimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, maj ą to ż samy charakter i skutek ich stosowania jest identyczny. Ponadto, zarówno Spó ł ka, której zosta ł postawiony zarzut w przedmiotowym post ę powaniu, jak i przedsi ę biorca, który stosowa ł we wzorcu umowy postanowienie uznane za niedozwolone na mocy ww. wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (pierwotny adresat postanowienia uznanego za niedozwolone), prowadzili dzia ł alno ść gospodarcz ą na rynku us ł ug deweloperskich. W ocenie Prezesa Urz ę du stosowane przez Spó ł k ę we wzorcu umowy nast ę puj ą ce postanowienie jest to ż same z postanowieniem wpisanym pod numerem 885 do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone: „W przypadku zmiany stawki podatku VAT, która nast ą pi po podpisaniu niniejszej umowy, a w czasie jej realizacji, cena zostanie odpowiednio zmieniona. Dotyczy to tak ż e przypadku, gdy opisana zmiana nast ą pi przed zawarciem umowy sprzeda ż y, a Kupuj ą cy zaliczkowo ui ś ci ł ca łą cen ę sprzeda ż y.” . Wskazane postanowienie przewiduje, i ż w przypadku zmiany obowi ą zuj ą cych stawek podatku VAT nast ą pi odpowiednia zmiana ceny sprzeda ż y lokalu mieszkalnego i jednocze ś nie nie przewiduj ą prawa do odst ą pienia od umowy przez konsumenta. Równocze ś nie, nale ż y przytoczy ć tre ść postanowienia wpisanego pod numerem 885 do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, zgodnie z którym: „Do ceny netto zostanie doliczony podatek VAT zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami. Na dzie ń podpisania umowy stawka podatku VAT na lokal mieszkalny wynosi 7%, a na gara ż i miejsce parkingowe 22%. W przypadku zmiany stawki podatku VAT nast ą pi odpowiednia zmiana ceny.” . S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 18 maja 2005 r. (sygn. akt XVII AmC 86/03) uzna ł , i ż ww. postanowienie narusza art. 385 1 § 1 k.c. i art. 385 3 pkt 20 k.c., gdy ż przewiduj ą c mo ż liwo ść podniesienia ceny pozwany nie przewidzia ł mo ż liwo ś ci odst ą pienia od umowy przez konsumenta. Stosownie do art. 385 3 pkt 20 k.c., w razie w ą tpliwo ś ci uwa ż a si ę , ż e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s ą te, które w szczególno ś ci przewiduj ą uprawnienie kontrahenta konsumenta do okre ś lenia lub podwy ż szenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odst ą pienia od umowy. Zdaniem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wzrost stawki podatku stanowi wprawdzie zdarzenie niezale ż ne od stron, jednak podatek VAT 10 stanowi element ceny. Wzrost stawki podatku jest zatem wzrostem ceny i konsument musi mie ć bezwzgl ę dnie zapewnione, stosownie do art. 385 3 pkt 20 k.c., prawo do odst ą pienia od umowy. Postanowienie stosowane przez Spó ł k ę oraz postanowienie wpisane do rejestru, o którym mowa wy ż ej, pod numerem 885 mog ą zosta ć uznane za to ż same. Ka ż de z wy ż ej wymienionych postanowie ń przewiduje zmian ę ceny sprzeda ż y nieruchomo ś ci w razie zmiany ustawowej stawki podatku VAT. Jednocze ś nie wskazane postanowienia nie przewiduj ą uprawnienia do odst ą pienia od umowy dla konsumenta. Ponadto, zarówno Spó ł ka, której zosta ł postawiony zarzut w przedmiotowym post ę powaniu, jak i przedsi ę biorca, który stosowa ł we wzorcu umowy postanowienie uznane za niedozwolone na mocy ww. wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (pierwotny adresat postanowienia uznanego za niedozwolone), prowadzili dzia ł alno ść gospodarcz ą na rynku us ł ug deweloperskich. W ocenie Prezesa Urz ę du stosowane przez Spó ł k ę we wzorcu umowy nast ę puj ą ce postanowienie jest to ż same z postanowieniem wpisanym pod numerem 156 do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone: „W przypadku zw ł oki Sprzedaj ą cego w dotrzymaniu terminów okre ś lonych w § 3 ust. 1 Sprzedaj ą cy zap ł aci Kupuj ą cemu kar ę umown ą w wysoko ś ci równej odsetkom ustawowym za ka ż dy dzie ń zw ł oki. Bieg terminów rozpoczyna si ę 30 dnia kalendarzowego po dacie, o której mowa w § 3 ust. 1.” . Równocze ś nie nale ż y przytoczy ć tre ść postanowienia wpisanego pod numerem 156 do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, zgodnie z którym: „Kara umowna nale ż na nabywcy w okoliczno ś ciach wymienionych w ust. 1 wynosi 0,1 % kwoty wp ł aconej przez nabywc ę za ka ż dy dzie ń opó ź nienia przekraczaj ą cy 60 dni, nie wi ę cej jednak ni ż 10% tej kwoty” . S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 9 wrze ś nia 2004 r. (sygn. akt XVII AmC 12/04) uzna ł , i ż ww. postanowienie narusza art. 385 1 § 1 k.c. i art. 385 3 pkt 2 k.c., m.in. dlatego, i ż wy łą cza odpowiedzialno ść przedsi ę biorcy wobec konsumenta za zawinione opó ź nienie w wykonaniu umowy w wymiarze do 60 dni od terminu odbioru lokalu. Stosownie do art. 385 3 pkt 2 k.c., w razie w ą tpliwo ś ci uwa ż a si ę , ż e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s ą te, które w szczególno ś ci wy łą czaj ą lub istotnie ograniczaj ą odpowiedzialno ść wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. Z drugiej strony postanowienia umowne, badanego przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wzorca umowy przewidywa ł y w przypadku nieterminowego regulowania p ł atno ś ci przez konsumenta mo ż liwo ś ci natychmiastowego wyga ś ni ę cia umowy b ą d ź natychmiastowego rozwi ą zania jej przez przedsi ę biorc ę oraz potr ą cenie 10% kwot wp ł aconych przez konsumenta. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze postanowienia oraz fakt, i ż odpowiedzialno ść przedsi ę biorcy za zw ł ok ę w wykonaniu umowy rozpoczyna si ę po up ł ywie 60 dni od dnia, w którym sprzedawca by ł zobowi ą zany zobowi ą zanie wykona ć , S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdzi ł , i ż dosz ł o do nierównomiernego roz ł o ż enia praw i obowi ą zków stron umowy z korzy ś ci ą dla przedsi ę biorcy. Postanowienie kwestionowane przez Prezesa Urz ę du oraz postanowienie wpisane do rejestru, o którym mowa wy ż ej, pod numerem 156 mog ą zosta ć uznane za to ż same. Ka ż de z wy ż ej wymienionych postanowie ń przewiduje wy łą czenie w oznaczonym terminie (30/60 dni) odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorcy wobec konsumenta w przypadku nienale ż ytego wykonania przez przedsi ę biorc ę zobowi ą zania. Nie jest istotny dla oceny to ż samo ś ci ww. postanowie ń fakt, i ż postanowienie wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone przewiduje wy łą czenie odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorcy w wymiarze do 60 dni, a postanowienie stosowane przez Spó ł k ę przewiduje okres krótszy tj. 30 dni, bowiem powodem, dla którego S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolone postanowienie wpisane do rejestru pod numer 156 by ł sam fakt wy łą czenia odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorcy, przy 11 jednoczesnym ponoszeniu nieograniczonej odpowiedzialno ś ci przez konsumenta. Wzorzec umowy stosowany przez Spó ł k ę , podobnie jak wzorzec oceniany przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, równie ż zawiera postanowienia wskazuj ą ce na nierównomierne roz ł o ż enie praw i obowi ą zków stron umowy, przewiduj ą c w § 8 ust. 8 i 9, ż e w przypadku opó ź nienia w dokonaniu p ł atno ś ci przez kupuj ą cego, sprzedaj ą cy ma prawo naliczy ć od zaleg ł ej p ł atno ś ci odsetki ustawowe, nie ograniczaj ą c odpowiedzialno ś ci konsumenta jakimkolwiek terminem, a w przypadku braku wp ł aty pierwszej raty w przewidzianym terminie umowa rozwi ą zuje si ę , a wp ł acon ą przez kupuj ą cego kwot ę traktuje si ę jako zadatek i poddaje skutkom okre ś lonym w art. 394 k.c. Zatem oba postanowienia naruszaj ą zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń poprzez nierównomierne roz ł o ż enie praw i obowi ą zków stron z korzy ś ci ą dla przedsi ę biorcy. Ponadto, zarówno Spó ł ka, której zosta ł postawiony zarzut w przedmiotowym post ę powaniu, jak i przedsi ę biorca, który stosowa ł we wzorcu umowy postanowienie uznane za niedozwolone na mocy ww. wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (pierwotny adresat postanowienia uznanego za niedozwolone), prowadzili dzia ł alno ść gospodarcz ą na rynku us ł ug deweloperskich. W ocenie Prezesa Urz ę du stosowane przez Spó ł k ę we wzorcu umowy nast ę puj ą ce postanowienie jest to ż same z postanowieniem wpisanym pod numerem 881 do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone: „Strony potwierdzaj ą , ż e wszystkie postanowienia niniejszej umowy zosta ł y z Kupuj ą cym uzgodnione indywidualnie.” . Równocze ś nie nale ż y przytoczy ć tre ść postanowienia wpisanego pod numerem 881 do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, zgodnie z którym: „O ś wiadczam, ż e zapozna ł em si ę i wynegocjowa ł em tre ść niniejszej umowy.” S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 20 lipca 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 9/06) uzna ł , i ż ww. postanowienie narusza art. 385 1 § 1 k.c. i stanowi niedozwolone postanowienie umowne. Postanowienie stosowane przez Spó ł k ę oraz postanowienie wpisane do rejestru, o którym mowa wy ż ej, pod numerem 881 mog ą zosta ć uznane za to ż same. Ka ż de z wy ż ej wymienionych postanowie ń przewiduje, i ż postanowienia stosowanego przez przedsi ę biorc ę wzorca umowy podlega ł y indywidualnemu uzgodnieniu przez strony umowy. Wzorzec umowy stosowany przez Spó ł k ę ju ż z samej istoty wzorca umowy – zgodnie z art. 384 k.c. jest ustalony przez jedn ą ze stron – nie mo ż e by ć poczytywany za uzgodniony indywidualnie. Zarówno postanowienie kwestionowane przez Prezesa Urz ę du w przedmiotowym post ę powaniu oraz ww. postanowienie wpisane do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. to postanowienia, które by ł y stosowane we wzorcach umów w rozumieniu art. 384 k.c. Wprawdzie postanowienie wpisane do rejestru nie by ł o stosowane przez przedsi ę biorc ę dzia ł aj ą cego na rynku us ł ug deweloperskich, jednak pozostaje to bez wp ł ywu na mo ż liwo ść oceny i porównania z postanowieniem stosowanym przez Spó ł k ę , bowiem jak zaznaczono wcze ś niej, zakazane jest stosowanie postanowienia, którego zakres jest to ż samy z zakresem postanowienia wpisanego do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Konsekwencj ą stosowania przez Spó ł k ę postanowie ń wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest wprowadzenie do wzorca umowy postanowie ń bezwzgl ę dnie zakazanych. Stosownie bowiem do art. 479 42 § 1 k.p.c., S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekaj ą c o uznaniu postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, jednocze ś nie zakazuje ich wykorzystywania. S ą d Najwy ż szy w cytowanej powy ż ej uchwale zaakceptowa ł stanowisko, zgodnie z którym wpis postanowienia wzorca do rejestru skutkuje tym, ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę wpisan ą klauzul ą we wszystkich wzorcach umów, pod rygorem sankcji z art. 58 k.c. 12 Tym samym, w ocenie Prezesa Urz ę du, stosowanie przez Spó ł k ę we wzorcu umowy pn. „UMOWA PRZEDWST Ę PNA” postanowie ń wskazanych w sentencji decyzji jest bezprawne. W zwi ą zku z powy ż szym, stwierdza si ę , ż e druga przes ł anka art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. Ad. 3) Przepisy ustawy o okik nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 stanowi jedynie, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów wówczas, gdy dzia ł anie przedsi ę biorcy dotyczy, b ą d ź mo ż e dotyczy ć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zindywidualizowa ć . W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej i nieokre ś lonej liczby konsumentów, którzy zapoznali si ę , b ą d ź mogli zapozna ć si ę z dost ę pnym wzorcem umowy zawieraj ą cym postanowienia, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone i zawarli, b ą d ź mogli zawrze ć umow ę ze Spó ł k ą . W tej sytuacji bezprawne zachowanie przedsi ę biorcy nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny i nie daj ą cy si ę porówna ć z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami okre ś lonego kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej grupy kontrahentów Spó ł ki. Na skutek zamieszczenia we wzorcu umowy postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, Spó ł ka stosowa ł a postanowienia, których stosowania zakazano. Takie dzia ł anie Spó ł ki godzi w zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym, stwierdza si ę , ż e trzecia przes ł anka art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. Jak wynika z ustale ń dokonanych w niniejszej decyzji, Spó ł ka zmieni ł a stosowany wzorzec umowy poprzez wykre ś lenie postanowie ń zakwestionowanych w przedmiotowym post ę powaniu. Ponadto propozycje aneksów, uwzgl ę dniaj ą ce wprowadzone przez Spó ł k ę zmiany, zosta ł y skierowane do wszystkich kontrahentów Spó ł ki, z którymi zosta ł y zawarte umowy, zawieraj ą ce tego rodzaju postanowienia. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du uzna ł , i ż nast ą pi ł o zaniechanie stosowania praktyki przez Spó ł k ę . Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o okik, nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W takim przypadku, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania, przy czym ci ęż ar udowodnienia okoliczno ś ci zaniechania stosowania zarzucanej praktyki spoczywa na przedsi ę biorcy. Wobec spe ł nienia przes ł anek koniecznych do stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o okik oraz przes ł anek wydania decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania wskazanych w art. 27 ustawy o okik, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt I sentencji. 13 Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o okik, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o okik. Przepis ten stanowi podstaw ę i górn ą granic ę ustalenia kary dla Spó ł ki, która w 2007 r. osi ą gn ęł a przychód w wysoko ś ci (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł . W zwi ą zku z powy ż szym maksymalna kara na ł o ż ona na Spó ł k ę mo ż e wynie ść (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł . Ustawa nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest wysoko ść kar nak ł adanych na przedsi ę biorców. W art. 111 ustawy o okik przyk ł adowo jedynie wskazano, i ż przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, Prezes Urz ę du winien wzi ąć pod uwag ę okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o okik, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Ponadto orzecznictwo wskazuje, ż e w przypadku kar przes ł ankami, które nale ż y bra ć pod uwag ę , s ą : potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikaj ą cy z przepisów ustawy oraz cele, jakie kara ma osi ą gn ąć (por.: wyrok S ą du Najwy ż szego z 27.06.2000 r., sygn. akt I CKN 793/98). Na wysoko ść kary w przedmiotowej sprawie mia ł wp ł yw zawodowy (profesjonalny) charakter prowadzonej przez Spó ł k ę dzia ł alno ś ci na rynku us ł ug deweloperskich, ponad roczny okres stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów oraz fakt, i ż post ę powanie zosta ł o wszcz ę te w nast ę pstwie skargi konsumenckiej, co mo ż e ś wiadczy ć o negatywnych skutkach wywo ł anych przez dzia ł ania Spó ł ki, które to okoliczno ś ci sk ł aniaj ą do na ł o ż enia kary o charakterze represyjnym. Zauwa ż y ć przy tym nale ż y, ż e rejestr postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest jawny, powszechnie dost ę pny i publikowany na stronie internetowej Urz ę du: www.uokik.gov.pl . Zakaz stosowania postanowie ń wzorców umowy wpisanych do wskazanego rejestru nie budzi ż adnych w ą tpliwo ś ci. Jednocze ś nie uwzgl ę dni ć nale ż y, ż e w trakcie post ę powania Spó ł ka zaniecha ł a stosowania kwestionowanej przez Prezesa Urz ę du praktyki. Ponadto naruszenie przepisów ustawy o okik mia ł o miejsce po raz pierwszy. To w ostatecznym rachunku przekonuje, aby karze nada ć walor edukacyjny, przy zapewnieniu odpowiedniego stopnia jej odczuwalno ś ci. Zdaniem Prezesa Urz ę du, taki charakter b ę dzie mia ł a kara w wysoko ś ci 500,00 z ł . Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt II sentencji. Kar ę nale ż y wp ł aci ć w ci ą gu 14 dni od daty uprawomocnienia si ę decyzji do Narodowego Banku Polskiego, Oddzia ł Okr ę gowy w Warszawie, na rachunek Nr 51101010100078782231000000 . Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów 14 Dyrektor Delegatury Barbara Roma ń czak-Graca Otrzymuje: Radca Prawny Halina Lorenc-Vogel pe ł nomocnik ROYAL BRAND sp. z o.o. Adres do korespondencji: ROYAL BRAND sp. z o.o. Al. Solidarno ś ci 34 25-323 Kielce 15