RŁO-16/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w ŁODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Łódź tel. (0 42) 636 36 89, fax (0 42) 636 07 12 e’mail: lodz@uokik.gov.pl RŁO-61-10(16)09/RB Łódź, dnia 07 października 2009 r. DECYZJA Nr RŁO 16/2009 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Dz. U. Nr 171, poz. 1206) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), w związku z § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wszczętego z urzędu przeciwko Stowarzyszeniu Telewizji Kablowej TV SAT – 364 z siedzibą w Łodzi, ul. Gorkiego 16, 92-525 Łódź, – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów : o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Dz. U. Nr 171, poz. 1206), bezprawne działanie Stowarzyszenia Telewizji Kablowej TV SAT – 364 z siedzibą w Łodzi, ul. Gorkiego 16, 92-525 Łódź, polegające na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do „Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone”, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, poprzez : 1. Stosowanie we wzorcu umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” postanowień o następującej treści: a) „Okoliczność, że Abonentowi nie dostarczono faktury VAT za dany Okres Rozliczeniowy nie zwalnia Abonenta z obowiązku uiszczenia Opłaty wynikającej z Umowy Abonenckiej.”, b) „ Ponowne przyłączenie do Sieci TVK nastąpić może po wniesieniu Opłaty jednorazowej wynikającej z Cennika .” w związku z stosowaniem we wzorcu umowy pn. „Telewizja. Cennik” postanowienia umownego o treści: „Ponowne włączenie sygnału – 15,00 PLN.”. 2 c) „Wniesienie przez Abonenta Opłaty za okres dłuższy niż jeden Okres Rozliczeniowy, nie zwalnia go z obowiązku dopłaty w razie zmiany wysokości Opłaty, która nastąpi po jej wniesieniu.”, d) „ Operator nie odpowiada za zakłócenia lub zaniki sygnału powstałe z przyczyn niezależnych od niego (np. brak sygnału z satelity, brak sygnału z nadajników naziemnych, brak napięcia w budynku).”, 2. Stosowanie we wzorcu umowy pn. „Regulamin Świadczenia Usługi HDTV@WIDZEW” następujących postanowień umownych o treści: a) „W razie zaległości z płatnością za którykolwiek okres Rozliczeniowy usługi HDTV@WIDZEW, Operator powiadomi Abonenta o braku płatności przy użyciu Panelu wyznaczając jednocześnie dodatkowy 5 dniowy termin na dokonanie wpłaty. Bezskuteczny upływ tego terminu spowoduje wyłączenie usługi HDTV@WIDZEW. Ponowne włączenie usługi możliwe jest po uregulowaniu zaległości i wniesieniu opłaty dodatkowej określonej w Cenniku.” , w związku z stosowaniem we wzorcu umowy pn. „HDTV@WIDZEW Cennik” postanowienia umownego o treści „ Udostępnienie Usług po karnym wstrzymaniu/ograniczeniu dostępu – 20,00. ” b) „Ponowne przyłączenie Usługi HDTV@WIDZEW nastąpić może po wniesieniu Opłaty jednorazowej wynikającej z Cennika.” , w związku z stosowaniem we wzorcu umowy pn. „HDTV@WIDZEW Cennik” postanowienia umownego o treści „ Udostępnienie Usług po karnym wstrzymaniu/ograniczeniu dostępu – 20,00. ” c) „Ponowne uruchomienie dostępu do Usług po karnym wstrzymaniu/pogorszeniu jakości ich świadczenia przez Operatora wymaga zapłaty przez Abonenta opłaty jednorazowej zgodnej z Cennikiem.” , w związku z stosowaniem we wzorcu umowy pn. „HDTV@WIDZEW Cennik” postanowienia umownego o treści „ Udostępnienie Usług po karnym wstrzymaniu/ograniczeniu dostępu – 20,00. ” d) „ Operator zastrzega sobie możliwość zmiany liczby i rodzaju kanałów dostępnych w ofercie pojedynczo jak i w poszczególnych Pakietach. Operator dołoży starań, aby w przypadku konieczności zmiany dostępnych kanałów, nowe kanały posiadały podobne cechy jak usuwane i były, co najmniej równie atrakcyjne dla Abonenta.”. 3. Stosowanie we wzorcu umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” następujących postanowień umownych o treści: a) „ Okoliczność, że Abonentowi nie dostarczono faktury VAT lub bankietu wpłaty za dany Okres Rozliczeniowy nie zwalnia Abonenta z obowiązku uiszczenia Opłaty.”, b) „Wniesienie przez Abonenta Opłaty za okres dłuższy niż Okres Rozliczeniowy określony w Umowie Abonenckiej, nie zwalnia go z obowiązku dopłaty z tytułu ewentualnego wzrostu Opłaty Abonamentowej, który nastąpił po jej wniesieniu.”, c) „ Ponowne przyłączenie do Sieci może nastąpić po uregulowaniu przez Abonenta zaległości wraz z opłatą jednorazową za ponowne przyłączenie, której wysokość określa Cennik. Przyłączenie następuje w terminie do 7 dni od dnia, w którym Abonent uregulował zaległości.” , w związku ze stosowaniem we wzorcu umowy pn. „Cennik” postanowienia umownego o treści: „Opłata za ponowne przyłączenie – 20,00.” . 3 d) „Operator nie ponosi odpowiedzialności za przerwy w świadczeniu Usługi OSK będące następstwem okoliczności wskazanych w § 11 ust. 1 Regulaminu oraz z przyczyn niezależnych od Operatora.”, e) „Jeśli przerwa w świadczeniu Usługi OSK, wystąpiła z ważnych przyczyn, a jej czas nie przekroczył w danym Okresie Rozliczeniowym 48 godzin, rekompensata Abonentowi nie przysługuje.”. i nakazuje jej zaniechanie. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Dz. U. Nr 171, poz. 1206) i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939) w związku z § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887) – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. nakłada się na Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV SAT – 364 z siedzibą w Łodzi ul. Gorkiego 16, 92-525 Łódź, karę pieniężną w wysokości 11.804,00 zł (jedenaście tysięcy osiemset cztery złote), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w pkt I.1 sentencji niniejszej decyzji; 2. nakłada się na Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV SAT – 364 z siedzibą w Łodzi ul. Gorkiego 16, 92-525 Łódź, karę pieniężną w wysokości 11.804,00 zł (jedenaście tysięcy osiemset cztery złote), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji; 3. nakłada się na Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV SAT – 364 z siedzibą w Łodzi ul. Gorkiego 16, 92-525 Łódź, karę pieniężną w wysokości 11.804,00 zł (jedenaście tysięcy osiemset cztery złote), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w pkt I.3 sentencji niniejszej decyzji; III. Na podstawie art. 77 w związku z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Dz. U. Nr 171, poz. 1206) i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939) w związku z § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887) 4 – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia się obciążyć Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV SAT – 364 z siedzibą w Łodzi, ul. Gorkiego 16, 92-525 Łódź, kosztami opisanego w punkcie I postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wysokości 16,95 zł (słownie: szesnaście złotych dziewięćdziesiąt pięć groszy). IV. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów(Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Dz. U. Nr 171, poz. 1206) i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), w związku z § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wszczętego z urzędu przeciwko Stowarzyszeniu Telewizji Kablowej TV SAT – 364 z siedzibą w Łodzi, ul. Gorkiego 16, 92-525 Łódź, polegającego na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do „Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone”, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, poprzez : 1) Stosowaniu we wzorcu umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” postanowień o następującej treści: „Zmiana Oferty Usług Operatora oraz Cennika nie pociąga za sobą konieczności podpisywania przez Abonenta nowej Umowy Abonenckiej, Umowy Abonenckiej Dodatkowej ani aneksów do tych umów.”. 2) Stosowaniu we wzorcu umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” następujących postanowień umownych o treści: „Zmiana Oferty Usług Operatora oraz Cennika nie pociąga za sobą konieczności podpisywania przez Abonenta nowej Umowy Abonenckiej, Umowy Abonenckiej Dodatkowej ani aneksów do tych umów.” – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: umarza się postępowanie jako bezprzedmiotowe. 5 Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej „Prezesem Urzędu”), postanowieniem z dnia 28 maja 2009 r. wydanym na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Dz. U. Nr 171, poz. 1206 – zwaną dalej „ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów”) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), działając z urzędu, wszczął postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania, przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV SAT – 364 z siedzibą w Łodzi (zwane dalej „Przedsiębiorcą” lub „Stowarzyszeniem”), praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na: - stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone (zwanego dalej „Rejestrem”), o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (zwanej dalej „Kodeksem postępowania cywilnego” lub „k.p.c.”) poprzez: a) stosowanie we wzorcu umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” następujących postanowień umownych o treści: 1. „Okoliczność, że Abonentowi nie dostarczono faktury VAT za dany Okres Rozliczeniowy nie zwalnia Abonenta z obowiązku uiszczenia Opłaty wynikającej z Umowy Abonenckiej” - § 6 ust. 4, 2. „Ponowne przyłączenie do Sieci TVK nastąpić może po wniesieniu Opłaty jednorazowej wynikającej z Cennika” - § 6 ust. 8, 3. „Wniesienie przez Abonenta Opłaty za okres dłuższy niż jeden Okres Rozliczeniowy, nie zwalnia go z obowiązku dopłaty w razie zmiany wysokości Opłaty, która nastąpi po jej wniesieniu.” - § 6 ust. 5, 4. „Operator nie odpowiada za zakłócenia lub zaniki sygnału powstałe z przyczyn niezależnych od niego (np. brak sygnału z satelity, brak sygnału z nadajników naziemnych, brak napięcia w budynku).” - § 12 ust. 1, 5. „Zmiana Oferty Usług Operatora oraz Cennika nie pociąga za sobą konieczności podpisywania przez Abonenta nowej Umowy Abonenckiej, Umowy Abonenckiej Dodatkowej ani aneksów do tych umów.” - § 10 ust. 2, b) stosowanie we wzorcu umowy pn. „Telewizja. Cennik” następujących postanowień umownych o treści: „Ponowne włączenie sygnału – 15,00 PLN.” – pkt. 6, c) stosowanie we wzorcu umowy pn. „Regulamin Świadczenia Usługi HDTV@WIDZEW” następujących postanowień umownych o treści: 1. „W razie zaległości z płatnością za którykolwiek okres Rozliczeniowy usługi HDTV@WIDZEW , Operator powiadomi Abonenta o braku płatności przy użyciu Panelu wyznaczając jednocześnie dodatkowy 5 dniowy termin na dokonanie wpłaty. Bezskuteczny upływ tego terminu spowoduje wyłączenie usługi HDTV@WIDZEW . Ponowne włączenie usługi możliwe jest po uregulowaniu zaległości i wniesieniu opłaty dodatkowej określonej w Cenniku” - § 3 ust. 9; „ Ponowne przyłączenie Usługi HDTV@WIDZEW nastąpić może po wniesieniu Opłaty jednorazowej wynikającej z Cennika ” - § 7 ust. 11; „ Ponowne uruchomienie dostępu do Usług po karnym 6 wstrzymaniu/pogorszeniu jakości ich świadczenia przez Operatora wymaga zapłaty przez Abonenta opłaty jednorazowej zgodnej z Cennikiem. ” – § 11 ust. 2, 2. „Operator zastrzega sobie możliwość zmiany liczby i rodzaju kanałów dostępnych w ofercie pojedynczo jak i w poszczególnych Pakietach. Operator dołoży starań, aby w przypadku konieczności zmiany dostępnych kanałów, nowe kanały posiadały podobne cechy jak usuwane i były, co najmniej równie atrakcyjne dla Abonenta.” – § 4 ust. 3, d) stosowanie we wzorcu umowy pn. „HDTV@WIDZEW Cennik” następujących postanowień umownych o treści: „Udostępnienie Usług po karnym wstrzymaniu/ograniczeniu dostępu – 20,00.” e) stosowanie we wzorcu umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” następujących postanowień umownych o treści: 1. „Okoliczność, że Abonentowi nie dostarczono faktury VAT lub bankietu wpłaty za dany Okres Rozliczeniowy nie zwalnia Abonenta z obowiązku uiszczenia Opłaty.” – § 6 ust. 5, 2. „Wniesienie przez Abonenta Opłaty za okres dłuższy niż Okres Rozliczeniowy określony w Umowie Abonenckiej, nie zwalnia go z obowiązku dopłaty z tytułu ewentualnego wzrostu Opłaty Abonamentowej, który nastąpił po jej wniesieniu.” – § 6 ust. 6, 3. „Ponowne przyłączenie do Sieci może nastąpić po uregulowaniu przez Abonenta zaległości wraz z opłatą jednorazową za ponowne przyłączenie, której wysokość określa Cennik. Przyłączenie następuje w terminie do 7 dni od dnia, w którym Abonent uregulował zaległości.” – § 6 ust. 10, 4. „Zmiana Oferty Usług Operatora oraz Cennika nie pociąga za sobą konieczności podpisywania przez Abonenta nowej Umowy Abonenckiej, Umowy Abonenckiej Dodatkowej ani aneksów do tych umów.” – § 10 ust. 2, 5. „Operator nie ponosi odpowiedzialności za przerwy w świadczeniu Usługi OSK będące następstwem okoliczności wskazanych w § 11 ust. 1 Regulaminu oraz z przyczyn niezależnych od Operatora.” – § 12 ust. 1, 6. „Jeśli przerwa w świadczeniu Usługi OSK, wystąpiła z ważnych przyczyn, a jej czas nie przekroczył w danym Okresie Rozliczeniowym 48 godzin, rekompensata Abonentowi nie przysługuje.” – § 13 ust. 10, f) stosowanie we wzorcu umowy pn. „Cennik” następujących postanowień umownych o treści: „Opłata za ponowne przyłączenie – 20,00.” – pkt. 21 co mogło stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. (dowód: karty 1 – 4). Podstawą wszczęcia przedmiotowego postępowania w sprawie stosowania przez Stowarzyszenie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów był materiał dowodowy zgromadzony w trakcie postępowania wyjaśniającego (sygn. akt RŁO-405- 4/09/RB), który zgodnie z postanowieniem z dnia 28 maja 2009 r., został zaliczony przez Prezesa Urzędu w poczet dowodów w niniejszym postępowaniu. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, iż w stosowanych w obrocie z konsumentami następujących wzorcach umownych: „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” wraz z załącznikiem o nazwie „Telewizja. Cennik”; „Regulamin Świadczenia Usługi HDTV@WIDZEW” wraz z załącznikiem o nazwie „HDTV@WIDZEW Cennik”; „Regulamin świadczenia Usługi OSK 7 przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” wraz z załącznikiem o nazwie „Cennik” Przedsiębiorca stosuje postanowienia umowne, których treść może być tożsama z treścią postanowień umownych wpisanych do Rejestru. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania Stowarzyszenie poinformowało, iż w dotychczasowej praktyce Przedsiębiorcy zakwestionowane klauzule nie były wykorzystywane na niekorzyść konsumentów. Odnośnie zapisu zawartego w § 6 ust. 4 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” Przedsiębiorca wyraził chęć usunięcia go z stosowanego wzorca umowy. W stosunku do zapisów zawartych w: § 6 ust. 8 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364”, § 3 ust. 9, § 7 ust. 11, § 11 ust. 2 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi HDTV@WIDZEW”, wzorcu umowy pn. „HDTV@WIDZEW Cennik”, § 6 ust. 10 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi”, pkt. 6 wzorca umowy „Cennik” Stowarzyszenie podniosło, iż ponowna opłata za przyłączenie pokrywa koszty pracy trzech osób odpowiedzialnych za obsługę odłączenia oraz ponownego przyłączenia do sieci. Wyraziło również wolę dodania zdania o następującej treści „W razie naliczenia opłaty za ponowne przyłączenie do Sieci, Operator nie pobiera odsetek ustawowych od zaległości w płatnościach”. Odnośnie postanowienia zawartego w § 6 ust. 5 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” oraz w § 6 ust. 5 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” Przedsiębiorca zaproponował wprowadzenie zmiany polegającej na dodaniu zapisu „W razie wyrażenia zgody przez Abonenta na dokonanie zmiany w Cenniku lub w Ofercie Usług Operatora, Operator wezwie Abonenta do uzupełnienia brakującej części wpłaty wyznaczając mu jednocześnie dodatkowy, nie dłuższy niż 30 dni termin zapłaty.”. Taką samą zmianę Przedsiębiorca postulował odnośnie zapisów zawartych w § 10 ust. 2 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” oraz w § 10 ust. 2 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364”. W odniesieniu do postanowień zamieszczonych w § 12 ust. 1 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” oraz w § 12 ust. 1 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” Stowarzyszenie zaproponowało zmianę w postaci wykreślenia zakwestionowanego zapisu i w jego miejsce umieszczenia normy o treści „Operator nie odpowiada za zakłócenia sygnału powstałe z przyczyn niezależnych od niego, pod warunkiem ich udokumentowania, a polegających na: a) Braku sygnału z satelity, b) Braku sygnału z nadajników naziemnych, c) Braku Napięcia w budynku.”. Odnośnie klauzuli zawartej w § 4 ust. 3 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi HDTV@WIDZEW” Przedsiębiorca zaproponował dodanie zdania o treści „Do zmian wymienionych powyżej stosuje się odpowiednio § 7 pkt 3 Regulaminu”. Wspomniany wyżej § 7 dotyczy obowiązku poinformowania abonenta o wprowadzonych zmianach oraz związanego z tym prawie do wypowiedzenia umowy. W stosunku do klauzuli zamieszczonej w § 13 ust. 10 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” Stowarzyszenie wyraziło wolę jego wykreślenia ze stosowanego wzorca. (dowód: karty Nr 52 – 55). W piśmie z dnia 1 lipca 2009 r. Stowarzyszenie zaproponowało dokonanie modyfikacji wcześniejszych zmian. Odnośnie § 6 ust. 5 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 8 364” oraz w § 6 ust. 5 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” Przedsiębiorca zaproponował wprowadzenie zmiany polegającej na dodaniu zapisu „W razie wyrażenia zgody przez Abonenta na dokonanie zmiany w Cenniku lub w Ofercie Usług Operatora, Operator wezwie Abonenta do uzupełnienia brakującej części wpłaty wyznaczając mu jednocześnie dodatkowy, nie dłuższy niż jeden okres rozliczeniowy.”. Taką samą zmianę Przedsiębiorca postulował odnośnie zapisów zawartych w § 10 ust. 2 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” oraz w § 10 ust. 2 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364”. W stosunku do postanowień zamieszczonych w § 12 ust. 1 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” oraz w § 12 ust. 1 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” Stowarzyszenie zaproponowało zmianę w postaci wykreślenia zakwestionowanego zapisu i w jego miejsce umieszczenia normy o treści „Operator nie odpowiada za zakłócenia sygnału powstałe z przyczyn niezależnych od niego, pod warunkiem ich udokumentowania, a polegających na: braku napięcia w budynku.”. (dowód: karta Nr 57). W dniu 1 sierpnia 2009 roku Zarząd Stowarzyszenia na mocy Uchwały Nr 1 postanowił wprowadzić zmiany w stosowanych przez Przedsiębiorcę wzorcach umownych zgodne z wcześniejszymi propozycjami. Jednocześnie Zarząd Stowarzyszenia postanowił wszcząć procedurę aneksowania dotychczas zawartych umów i regulaminów oraz wprowadzić zmienione w ten sposób wzorce do obrotu z udziałem konsumentów (dowód: karty Nr 64 – 67). Jednak aneksowania zawartych już z konsumentami umów z uwagi na kontrolę Stowarzyszenia przez Urząd Kontroli Elektronicznej Przedsiębiorca nie podjął (dowód: karty Nr 70 – 72). W 2008 r. przychód Stowarzyszenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł ( tajemnica Przedsiębiorcy ) zł (dowód: karty Nr 58 i 60 – 63). Prezes Urzędu ustalił co następuje: Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV SAT – 364 z siedzibą w Łodzi jest przedsiębiorcą wpisanym pod numerem 0000049484 do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Krajowy Rejestr Sądowy (dowód: zaświadczenie karta Nr 33 - 38). Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV SAT – 364 z siedzibą w Łodzi zostało wpisane do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych prowadzonego zgodnie z art.10 ustawy Prawo Telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 (Dz. U. z 2004 roku, Nr 171, poz. 1800 ze zm.) w dniu 12 kwietnia 2005 r. pod numerem 1807. Operator ma uprawnienia w zakresie dostarczania sieci telekomunikacyjnej: - publicznej sieci telekomunikacyjnej przeznaczonej do rozpowszechniania lub rozprowadzania programów radiofonicznych lub telewizyjnych (TVK)/ drogą kablową; oraz świadczenia usług telekomunikacyjnych: - Usługę rozprowadzania lub rozpowszechniania programów radiofonicznych lub telewizyjnych, - Usługę zapewniania dostępu do sieci Internet/świadczona we własnej sieci, - Usługę zapewniania dostępu do sieci Internet/świadczona z wykorzystaniem sieci telekomunikacyjnej innego operatora (dowód: zaświadczenia karta Nr 45 – 46). Z zamieszczonych w stosowanych przez Stowarzyszenie wzorcach umownych definicji abonenta wynika, że jest nim osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nie 9 mająca osobowości prawnej, która zawarła z operatorem umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Wzorce powyższe nie uzależniają świadczenia tychże usług od posiadania członkostwa w Stowarzyszeniu. Również z oferty zawartej na stronie internetowej http://www.widzew.net/ wynika, że umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych może z Przedsiębiorcą zawrzeć każdy zainteresowany, a nie tylko członek Stowarzyszenia. W związku z powyższym realizację świadczonych usług nie można traktować jako realizację celów członków stowarzyszenia. Prezes Urzędu ustalił również, iż konsumenci mogą dokonywać zapłaty opłat (w tym opłaty abonamentowej) na następujące sposoby: poprzez przelew na podany numer konta bankowego lub w kasie Stowarzyszenia znajdującej się w jego siedzibie. Przedmiotem analizy Prezesa Urzędu w ramach niniejszego postępowania były wzorce umów pod nazwami: „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364”, „Telewizja. Cennik”, „Regulamin Świadczenia Usługi HDTV@WIDZEW”, „HDTV@WIDZEW Cennik”, „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi”, „Cennik”. Są to wzorce umów w rozumieniu art. 384 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16. poz. 93, ze zm. – zwany dalej – „k.c.”). We wspomnianych wyżej wzorcach umów Przedsiębiorca ustalił jednostronnie następujące postanowienia: 1. „Okoliczność, że Abonentowi nie dostarczono faktury VAT za dany Okres Rozliczeniowy nie zwalnia Abonenta z obowiązku uiszczenia Opłaty wynikającej z Umowy Abonenckiej” - § 6 ust. 4 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364”. 2. „Ponowne przyłączenie do Sieci TVK nastąpić może po wniesieniu Opłaty jednorazowej wynikającej z Cennika” - § 6 ust. 8 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364”. 3. „Wniesienie przez Abonenta Opłaty za okres dłuższy niż jeden Okres Rozliczeniowy, nie zwalnia go z obowiązku dopłaty w razie zmiany wysokości Opłaty, która nastąpi po jej wniesieniu.” - § 6 ust. 5 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364”. 4. „Operator nie odpowiada za zakłócenia lub zaniki sygnału powstałe z przyczyn niezależnych od niego (np. brak sygnału z satelity, brak sygnału z nadajników naziemnych, brak napięcia w budynku).” - § 12 ust. 1 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364”. 5. „Zmiana Oferty Usług Operatora oraz Cennika nie pociąga za sobą konieczności podpisywania przez Abonenta nowej Umowy Abonenckiej, Umowy Abonenckiej Dodatkowej ani aneksów do tych umów.” - § 10 ust. 2 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364”. 6. „Ponowne włączenie sygnału – 15,00 PLN.” - pkt. 6 wzorca umowy pn. „Telewizja. Cennik”. 7. „W razie zaległości z płatnością za którykolwiek okres Rozliczeniowy usługi HDTV@WIDZEW, Operator powiadomi Abonenta o braku płatności przy użyciu Panelu wyznaczając jednocześnie dodatkowy 5 dniowy termin na dokonanie wpłaty. Bezskuteczny upływ tego terminu spowoduje wyłączenie usługi HDTV@WIDZEW. 10 Ponowne włączenie usługi możliwe jest po uregulowaniu zaległości i wniesieniu opłaty dodatkowej określonej w Cenniku.” - § 3 ust. 9 wzorca umowy pn. „Regulamin Świadczenia Usługi HDTV@WIDZEW”. 8. „Ponowne przyłączenie Usługi HDTV@WIDZEW nastąpić może po wniesieniu Opłaty jednorazowej wynikającej z Cennika”. - § 7 ust. 11 wzorca umowy pn. „Regulamin Świadczenia Usługi HDTV@WIDZEW”. 9. „Ponowne uruchomienie dostępu do Usług po karnym wstrzymaniu/pogorszeniu jakości ich świadczenia przez Operatora wymaga zapłaty przez Abonenta opłaty jednorazowej zgodnej z Cennikiem.” - § 11 ust. 2 wzorca umowy pn. „Regulamin Świadczenia Usługi HDTV@WIDZEW”. 10. „Operator zastrzega sobie możliwość zmiany liczby i rodzaju kanałów dostępnych w ofercie pojedynczo jak i w poszczególnych Pakietach. Operator dołoży starań, aby w przypadku konieczności zmiany dostępnych kanałów, nowe kanały posiadały podobne cechy jak usuwane i były, co najmniej równie atrakcyjne dla Abonenta.” - § 4 ust. 3 wzorca umowy pn. „Regulamin Świadczenia Usługi HDTV@WIDZEW”. 11. „Udostępnienie Usług po karnym wstrzymaniu/ograniczeniu dostępu – 20,00.” - „HDTV@WIDZEW Cennik”. 12. „Okoliczność, że Abonentowi nie dostarczono faktury VAT lub blankietu wpłaty za dany Okres Rozliczeniowy nie zwalnia Abonenta z obowiązku uiszczenia Opłaty .” - § 6 ust. 5 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi.”. 13. „Wniesienie przez Abonenta Opłaty za okres dłuższy niż Okres Rozliczeniowy określony w Umowie Abonenckiej, nie zwalnia go z obowiązku dopłaty z tytułu ewentualnego wzrostu Opłaty Abonamentowej, który nastąpił po jej wniesieniu.” - § 6 ust. 6 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi.”. 14. „Ponowne przyłączenie do Sieci może nastąpić po uregulowaniu przez Abonenta zaległości wraz z opłatą jednorazową za ponowne przyłączenie, której wysokość określa Cennik. Przyłączenie następuje w terminie do 7 dni od dnia, w którym Abonent uregulował zaległości.” - § 6 ust. 10 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi.”. 15. „Zmiana Oferty Usług Operatora oraz Cennika nie pociąga za sobą konieczności podpisywania przez Abonenta nowej Umowy Abonenckiej, Umowy Abonenckiej Dodatkowej ani aneksów do tych umów.” - § 10 ust. 2 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi.”. 16. „Operator nie ponosi odpowiedzialności za przerwy w świadczeniu Usługi OSK będące następstwem okoliczności wskazanych w § 11 ust. 1 Regulaminu oraz z przyczyn niezależnych od Operatora.” - § 12 ust. 1 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi.”. 17. „Jeśli przerwa w świadczeniu Usługi OSK, wystąpiła z ważnych przyczyn, a jej czas nie przekroczył w danym Okresie Rozliczeniowym 48 godzin, rekompensata Abonentowi nie przysługuje.” - § 13 ust. 10 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi.”. 18. „Opłata za ponowne przyłączenie – 20,00.” - pkt. 21 wzorca umowy pn. „Cennik”. 11 W wyniku przeprowadzonej analizy Prezes Urzędu ustalił, że: − postanowienie wskazane w § 6 ust. 4 wzorca umowy „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” może być tożsame z klauzulą wpisaną pod numerem 597 w dniu 2 grudnia 2005 r. do Rejestru na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów”, „SOKiK”) z dnia 17 października 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 75/04, o treści: „Opłata za korzystanie z usług jest pobierana z góry za dany okres rozliczeniowy i należy ją uiścić w terminie wskazanym na fakturze/książeczce opłat. Operator zastrzega, że nie doręczenie faktury lub książeczki opłat do Abonenta nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej”, − postanowienie wskazane w § 6 ust. 8 wzorca umowy „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” może być tożsame z klauzulą wpisaną pod numerem 1084 w dniu 27 marca 2007 r. do Rejestru na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 9 czerwca 2006 r., sygnatura akt XVII AmC 90/05, o treści: „W przypadku odłączenia sygnału z lokalu z winy abonenta jego ponowne podłączenie nastąpi po uregulowaniu zaległości i wniesieniu opłaty za ponowną aktywację (ponowna aktywacja – wznowienie dostarczania sygnału telewizji kablowej w istniejącym przyłączu, podlegające opłacie zgodnie z cennikiem operatora)” – w ocenie Prezesa Urzędu tożsamość z klauzulą wpisaną do Rejestru pod numerem 1084 wykazują także: − postanowienie wskazane w pkt. 6 wzorca umowy „Telewizja. Cennik”, − postanowienie wskazane w § 3 ust. 9, § 7 ust. 11, § 11 ust. 2 wzorca umowy „Regulamin świadczenia usługi HDTV@WIDZEW”, − postanowienie wskazane we wzorcu umowy „HDTV@WIDZEW Cennik”, − postanowienie wskazane w § 6 ust. 10 wzorca umowy „Regulaminu świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi”, − postanowienie wskazane w pkt. 6 wzorca umowy „Cennik”, − postanowienie wskazane w § 6 ust. 5 wzorca umowy „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” może być tożsame z klauzulą wpisaną pod numerem 503 w dniu 25 sierpnia 2005 r. do Rejestru na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 czerwca 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 52/04, o treści: „Abonent może uiścić opłatę miesięczną z góry za miesiące przyszłe, nie więcej niż 12 miesięcy. Nie gwarantuje to Abonentowi zachowania wysokości opłat na poziomie obowiązującym w miesiącu dokonania wpłaty. Abonent zobowiązuje się bez dodatkowego wezwania zapłacić kwotę.” – w ocenie Prezesa Urzędu tożsamość z klauzulą wpisaną do Rejestru pod numerem 503 wykazuje także: − postanowienie wskazane w § 6 ust. 6 wzorca umowy „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi”, − postanowienie wskazane w § 12 ust. 1 wzorca umowy „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” może być tożsame z klauzulą wpisaną pod numerem 680 w dniu 5 kwietnia 2006 r. do Rejestru na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 lutego 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 3/04, o treści: „PTK nie ponosi odpowiedzialności za zakłócenia w odbiorze programów telewizyjnych i radiowych rozprowadzanych w sieci telewizji kablowej wynikające z przyczyn niezależnych od PTK, a w szczególności z przyczyn 12 występujących poza siecią” – w ocenie Prezesa Urzędu tożsamość z klauzulą wpisaną do Rejestru pod numerem 680 wykazuje także: − postanowienie wskazane w § 12 ust. 1 wzorca umowy „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi”, − postanowienie wskazane w § 10 ust. 2 wzorca umowy „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” może być tożsame z klauzulami wpisanymi pod numerami 398 i 400 w dniu 5 maja 2005 r. do Rejestru na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 stycznia 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 2/04, o treści: „Zmiana opłaty za doprowadzenie sygnału nie oznacza zmiany warunków umowy” oraz „Zmiana opłaty nie powoduje konieczności zmiany umowy” – w ocenie Prezesa Urzędu tożsamość z klauzulami wpisanymi do Rejestru pod numerami 398 i 400 wykazuje także: − postanowienie wskazane w § 10 ust. 2 wzorca umowy „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi”, − postanowienie wskazane w § 10 ust. 2 wzorca umowy „Regulamin świadczenia usługi HDTV@WIDZEW” może być tożsame z klauzulą wpisaną pod numerem 1022 w dniu 19 lutego 2007 r. do Rejestru na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 7 grudnia 2006 r., sygnatura akt XVII AmC 55/06, o treści: „Operator Cyfry+ zastrzega sobie prawo do wprowadzenia zmian w treści programów, oraz zmian liczby i rodzaju programów wchodzących w skład poszczególnych pakietów wymienionych, odpowiednio w załącznikach nr 2, 3, 4, 5, 6 i 7 do umowy. Wyżej wymienione zmiany wynikające z faktu zaistnienia siły wyższej, zastąpienia danego programu programem o porównywalnej tematyce, rezygnacji z danego programu ze względu na jego niską oglądalność, zaprzestania nadawania programu z przyczyn obciążających jego nadawcę”, − postanowienie wskazane w § 13 ust. 10 wzorca umowy „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” może być tożsame z klauzulą wpisaną pod numerem 1210 w dniu 22 sierpnia 2007 r. do Rejestru na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 9 listopada 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 74/04, o treści: „Jeżeli przerwy w świadczeniu Usługi Radia i Telewizji Kablowej wystąpiły z ważnych przyczyn, a ich łączny czas w Okresie Rozliczeniowym był krótszy od 48 godzin, rekompensata Abonentowi nie przysługuje”. Przesłane przez Stowarzyszenie wzorce umów po zmianach wprowadzonych przez wspomnianą wyżej Uchwałę Zarządu Nr 1 nie zawierają kwestionowanych przez Prezesa Urzędu postanowień. Jednak Stowarzyszenie nie przedstawiło dowodów potwierdzających aneksowanie wcześniej zawartych umów z konsumentami. Prezes Urzędu zważył co następuje: Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Dz. U. Nr 171, poz. 1206 – zwaną dalej „ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów”), zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 ww. ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Za bezprawne działanie przedsiębiorcy uznaje się między innymi stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców 13 umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c.. Wskazany przepis zawiera otwarty katalog działań stanowiących praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów. Stwierdzenie praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i 2 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wymaga wykazania, że spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) działanie przedsiębiorcy, 2) noszące znamiona bezprawności, 3) godzące w zbiorowy interes konsumentów. Ad. 1) Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy, rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (…). Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm. – zwanej dalej „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej”) jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Przepis art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV SAT – 364 z siedzibą w Łodzi jest przedsiębiorcą wpisanym pod numerem 0000049484 do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Krajowy Rejestr Sądowy oraz pod numerem 1807 rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych prowadzonego zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo Telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 roku, Nr 171, poz. 1800 ze zm.) świadczącym usługi telekomunikacyjne na rzecz swoich klientów, w tym konsumentów. Tym samym jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urzędu stwierdził, że pierwsza przesłanka została spełniona. Ad. 2) Dla uznania działania przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest, aby działanie to miało charakter bezprawny. Bezprawność tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Porządek prawny obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów (wyrok SOKiK z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt XVII AmA 45/07). Bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. O bezprawności działania decyduje w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego całokształt okoliczności konkretnego stanu 14 faktycznego (wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt I PKN 267/2001). Dla stwierdzenia bezprawności działania przedsiębiorcy bez znaczenia pozostaje strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy (w znaczeniu subiektywnym, oznaczającym wadliwość procesu decyzyjnego sprawcy) i stopień tej winy (umyślność bądź nieumyślność), a także świadomość istnienia naruszonych norm prawnych. Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Zwrócił na to uwagę SOKiK w wyroku z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. akt XVIII Ama 32/05), wskazując, iż art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów – którego odpowiednikiem w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów jest art. 24 ust. 2 – nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw, gdyż dopiero na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem. Bezprawność działań przedsiębiorcy wynika zatem, co do zasady, z naruszenia powszechnie obowiązujących przepisów innych niż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Niemniej, ustawa w jednym przypadku wprost identyfikuje działanie przedsiębiorcy jako bezprawne – mianowicie, działanie polegające na stosowaniu postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK. Jak wskazał SOKiK w wyroku z dnia 25 marca 2004 r. (sygn. akt XVII Ama 51/03), w oparciu o art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 z późn. zm. – obecnie: art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r.) można sformułować samoistną przesłankę bezprawności, jeżeli ustali się, że przedsiębiorca stosował postanowienia wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Zatem wykazanie, że przedsiębiorca wprowadził do obrotu wzorzec umowny zawierający postanowienia o treści już wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia bezprawności działania tego przedsiębiorcy. Rejestr postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone prowadzony jest przez Prezesa UOKiK na podstawie wydawanych przez SOKiK prawomocnych wyroków, uwzględniających powództwa o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone (art. 479 45 § 2 k.p.c.). Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasadę jawności rejestru. Oznacza to, że rejestr jest dostępny dla każdego zainteresowanego, tzn. każdy ma do niego prawo wglądu. Skutkiem formalnej jawności rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest niemożność zasłaniania się nieznajomością dokonanych w nim wpisów. Stosowanie postanowienia, które po uznaniu go przez SOKiK za niedozwolone zostało wpisane do rejestru niedozwolonych postanowień umownych, jest prawnie zakazane. Zgodnie z art. 479 43 k.p.c., prawomocny wyrok SOKiK wydany po przeprowadzeniu kontroli abstrakcyjnej wzorca umowy, przytaczający treść postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone i zakazujący ich wykorzystywania, ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanych za niedozwolone postanowień do rejestru klauzul abuzywnych. Przywołany przepis rozszerza zatem prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Jak podnosi się 15 w piśmiennictwie, przepis ten dotyczy rozszerzonej prawomocności materialnoprawnej w znaczeniu podmiotowym . Chodzi o grupę przypadków takiej prawomocności, w których wyrok z powodu szczególnego charakteru przedmiotu procesu ma powagę rzeczy osądzonej dla wszystkich i przeciw wszystkim. Przepis ten wyraźnie stanowi, iż wyrok ma skutek wobec osób trzecich, od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, wywołuje więc skutek erga omnes 1 . Należy podkreślić również, że art. 479 43 k.p.c. stanowiąc, iż wyrok SOKiK ma skutek wobec osób trzecich, nie ogranicza w żaden sposób kategorii podmiotów nim objętych. Zatem zgodnie z regułą lege non distinguente , wyrok ma skutek wobec wszystkich, tzn. zarówno wobec przedsiębiorcy, który zakwestionowaną klauzulę wprowadził do swoich wzorców umów, jak i do każdego innego przedsiębiorcy, stosującego własne warunki umowne. Oznacza to, że od chwili wpisania klauzuli uznanej wyrokiem SOKiK za niedozwolone postanowienie umowne do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK, żaden z uczestników obrotu prawnego nie może posługiwać się przedmiotowym postanowieniem. W uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) Sąd Najwyższy jednoznacznie rozstrzygnął, że stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów . Tym samym Sąd Najwyższy przesądził, iż stosowanie klauzuli tożsamej z klauzulą wpisaną do rejestru niedozwolonych postanowień umownych przez przedsiębiorcę, który nie był stroną lub uczestnikiem postępowania sądowego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, w wyniku którego dana klauzula została wpisana do rejestru klauzul abuzywnych, stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Należy również wskazać, że dla uznania, że klauzula stanowiąca przedmiot postępowania przed Prezesem UOKiK oraz klauzula wpisana do rejestru klauzul abuzywnych są tożsame w treści, nie jest konieczna identyczność porównywanych postanowień. Zabiegi stylistyczne, polegające na przestawieniu szyku zdania, zmianie użytych wyrazów czy zastosowaniu synonimów, nie eliminują bowiem abuzywnego charakteru danego postanowienia. W celu uznania postanowień za tożsame wystarczy, żeby hipoteza klauzuli kwestionowanej w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów mieściła się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru. Pogląd powyższy należy uznać za ugruntowany również w orzecznictwie. W wyroku z dnia 25 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 46/04) SOKiK wskazał, iż nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Głównym czynnikiem przesadzającym powinien być, zdaniem Sądu, cel, jakiemu ma służyć kwestionowana klauzula. Jeśli jest on zgodny z celem utworzenia klauzuli uznanej za niedozwoloną, można uznać, iż obie są tożsame . Stanowisko to znalazło także potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), w której Sąd ten podniósł, iż stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru, która wywołuje takie same skutki, godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej co wpisana do rejestru . W celu wykazania bezprawności działań przedsiębiorcy konieczne jest zatem ustalenie, że treść postanowień zawartych w stosowanym przez niego wzorcu umowy mieści 1 H. Ciepła, [w:] K. Piasecki [red.], Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz . Tom II , Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 249. 16 się w hipotezach klauzul wpisanych do Rejestru. W sprawie o naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik niezbędne jest każdorazowe uwzględnienie dwóch kryteriów tożsamości klauzul kwestionowanych z klauzulami wpisanymi do Rejestru klauzul abuzywnych, a mianowicie kryterium tożsamości stosunków prawnych, których dotyczy klauzula kwestionowana i klauzula wpisana do Rejestru, a także kryterium tożsamości treści klauzuli kwestionowanej z treścią klauzuli uznanej przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za abuzywną. Badanie tożsamości stosunków prawnych może odbywać się w oparciu o kryterium branży, w jakiej działa przedsiębiorca, który stosuje we wzorcach umów w obrocie konsumenckim kwestionowane postanowienie umowne oraz w jakiej działał przedsiębiorca, którego postanowienie umowne zostało wpisane do Rejestru. Przy badaniu zaś tożsamości treści klauzuli kwestionowanej z treścią klauzuli wpisanej do Rejestru należy brać pod uwagę kryterium celu, jakiemu służy kwestionowane klauzula (konieczne jest tu stwierdzenie, iż analizowana klauzula mieści się w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru, przy czym nie jest konieczna literalna zgodność porównywalnych klauzul - głównym czynnikiem przesądzającym o tożsamości badanych klauzul powinien być cel, jakiemu ma służyć kwestionowana klauzula), kryterium kontekstu umieszczenia w Rejestrze, a także kryterium podobieństwa stanu faktycznego, będącego podstawą oceny abuzywności danej klauzuli. Analiza wzorców umów przekazanych przez Stowarzyszenie Prezesowi Urzędu wykazała co następuje. W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie stosowane przez Spółkę w § 6 ust. 4 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” o treści: „ Okoliczność, że Abonentowi nie dostarczono faktury VAT za dany Okres Rozliczeniowy nie zwalnia Abonenta z obowiązku uiszczenia Opłaty wynikającej z Umowy Abonenckiej ”, jest tożsame z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod numerem 597. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 2 grudnia 2005 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 17 października 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 75/04, o treści: „Opłata za korzystanie z usług jest pobierana z góry za dany okres rozliczeniowy i należy ją uiścić w terminie wskazanym na fakturze/książeczce opłat. Operator zastrzega, że nie doręczenie faktury lub książeczki opłat do Abonenta nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej”. W ocenie Prezesa Urzędu tożsamość z klauzulą wpisaną do Rejestru pod numerem 597 wykazuje także postanowienie umowne zawarte w § 6 ust. 5 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” w brzmieniu: „ Okoliczność, że Abonentowi nie dostarczono faktury VAT lub bankietu wpłaty za dany Okres Rozliczeniowy nie zwalnia Abonenta z obowiązku uiszczenia Opłaty. ” . Jednym z obowiązków, jakie ciążą na operatorze z tytułu realizacji umowy świadczenia usług dostępu do Internetu (oraz innych usług telekomunikacyjnych) jest dostarczenie konsumentowi faktury za dany okres abonamentowy. Faktura ta stanowi bowiem dla konsumenta podstawę do dokonania zapłaty, ponieważ określa kwotę należności, do uiszczenia której zobowiązany jest konsument oraz termin, w którym powinna ona zostać dokonana. Pełni jednocześnie funkcję wezwania do zapłaty, co potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19.05.1992r. sygn akt III CZP 56/92; OSNCP 1992/12 poz. 219, OSP 1994/3 poz. 48, uznając, iż „doręczenie dłużnikowi dokumentu rozliczeniowego (faktury) jest wezwaniem go do spełnienia świadczenia pieniężnego wówczas, gdy zawarto w nim stosowną wzmiankę co do sposobu i czasu zapłaty”. W niniejszym przypadku teza ta znajduje zastosowanie, albowiem Przedsiębiorca ustalił termin i sposób zapłaty. Wprowadzając w tym samym paragrafie obu zakwestionowanych wzorców umownych pkt. 6 w brzmieniu „Opłaty 17 jednorazowe Abonent uiszcza w terminie wynikającym z doręczonej mu Faktury VAT”, Przedsiębiorca potraktował fakturę VAT w sposób szczególny, gdyż wprowadził w stosunku do regulacji zawartych w Umowie Abonenckiej inne formy płatności (np. odnośnie terminów) jak również możliwość stosowania różnych terminów wystawienia faktury. W Umowie Abonenckiej nie określił bowiem terminów płatności opłat jednorazowych związanych z użytkowaniem sieci czy to telewizji kablowej czy internetowej. Nadmienić należy, iż Stowarzyszenie co prawda wskazało we wzorcach umownych, iż Cenniki dostępne są na stronie internetowej, w biurze obsługi klienta, jak też na kanale informacyjnym Przedsiębiorcy. Tym niemniej doktryna oraz orzecznictwo wypracowały stanowisko, iż zamieszczenia danych na stronach internetowych, w kanałach planszowych czy informacyjnych lub wywieszanie ich na budynkach nie spełnia zadość w wystarczającym stopniu obowiązku informowania konsumentów. Sposoby te nie gwarantują bowiem, że wzmiankowane informacje o terminach i wysokości ceny dotrą do konsumenta. Ponadto nie jest możliwe określenie daty zapoznania się przez abonenta z przedstawionymi informacjami, co rodzi dla niego negatywne konsekwencje (por. między innymi orzeczenie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 19 stycznia 2005 r., sygn. akt XVII AmC 2/04). W tym stanie rzeczy, wprowadzony przez Stowarzyszenie system, w którym konsumenci (abonenci) są zobowiązani do zapłaty należności niezależnie od faktu otrzymania faktury należy uznać za naruszenie interesów konsumentów. Są oni bowiem pozbawieni pewności co do wysokości kwoty swojego zobowiązania. Narzucenie takiego rozwiązania przez Przedsiębiorcę jest niewątpliwie rażąco sprzeczne z dobrymi obyczajami i zasadą pewności obrotu gospodarczego. Postanowienia kwestionowane przez Prezesa Urzędu oraz postanowienie wpisane do Rejestru pod numerem 597, są tożsame, czego podważyć nie mogą różnice w zakresie użytych sformułowań i wyrazów. Postanowienia te bowiem nakładają na konsumenta obowiązek zapłaty świadczenia pomimo faktu, iż nie doręczono mu faktury VAT. Ponadto posiłkowo do oceny zakwestionowanego postanowienia posłużyć może klauzula wpisana do Rejestru pod pozycją 144 w brzmieniu „Nieotrzymanie formularza płatności na adres podany przez Klienta nie zwalnia go z obowiązku terminowego wpłacania rat na konto bankowe podane przez Spółkę”. Postanowienie to stosowane było przez Auto Plan Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w ramach branży systemy argentyńskie. Wpisane zostało do Rejestru w dniu 11 października 2004 na mocy wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 08 maja 2004 w sprawie o sygn. akt XVII AmC 35/01. Prezes Urzędu wziąwszy pod uwagę różnice występujące pomiędzy wyżej wspomnianą branżą a branżą telekomunikacyjną uznał jednakże, iż argumentacja podniesiona w tamtym postępowaniu może mieć również niebagatelne znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii tożsamości klauzul wymienionych w sentencji decyzji. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wynika, że zapis ten jest sprzeczny z art. 385 3 pkt. 22 k.c.. Przepis ten bowiem jednoznacznie zakazuje stosowania we wzorcach umów z konsumentami postanowień, które przewidują obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienależytego wykonania przez kontrahenta. Dostarczenie formularza płatności jest jednym z obowiązków Przedsiębiorcy, który poprzedza świadczenie konsumenta. Bez znaczenia jest, czy obowiązek ten ma charakter uzupełniający czy nie. Skoro jest to obowiązek umowny, to przed jego spełnieniem Przedsiębiorca nie może nakładać na konsumenta wykonania jego zobowiązania. Zauważyć należy, iż Przedsiębiorca we wzorcach umów „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” i „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” stosuje dodatkowo postanowienie o treści „Operator jest podatnikiem VAT i jest uprawniony do wystawiania faktur na rzecz Abonenta. Faktura VAT za każdy okres rozliczeniowy doręczana jest Abonentowi przez Operatora”. Tak więc i w tym 18 przypadku obowiązek dostarczenia faktury VAT wynika z zawartej przez Przedsiębiorcę umowy. Należy dodać, że Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów dał wyraz stanowisku, iż analogiczne postanowienia wypełniają hipotezę przepisu art. 385 3 pkt 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm. – zwany dalej „k.c.”) , o czym świadczy także inne postanowienie umowne wpisane do rejestru pod numerem 821. W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie stosowane przez Przedsiębiorcę we wzorcu umowy „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” w § 6 ust. 8 o treści: - „ Ponowne przyłączenie do Sieci TVK nastąpić może po wniesieniu Opłaty jednorazowej wynikającej z Cennika. ” jest tożsame z postanowieniem wpisanym pod numerem 1084. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 27 marca 2007 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 9 czerwca 2006 r., sygnatura akt XVII AmC 90/05, o treści: „W przypadku odłączenia sygnału z lokalu z winy abonenta jego ponowne podłączenie nastąpi po uregulowaniu zaległości i wniesieniu opłaty za ponowną aktywację (ponowna aktywacja – wznowienie dostarczania sygnału telewizji kablowej w istniejącym przyłączu, podlegające opłacie zgodnie z cennikiem operatora”. W ocenie Prezesa Urzędu tożsamość z klauzulą wpisaną do Rejestru pod numerem 1084 wykazują także postanowienie umowne zawarte w: - pkt. 6 wzorca umowy pn. „Telewizja. Cennik” w brzmieniu: „ Ponowne włączenie sygnału – 15,00 PLN .” , - § 3 ust. 9, § 7 ust. 11, § 11 ust. 2 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi HDTV@WIDZEW” w brzmieniu: „ W razie zaległości z płatnością za którykolwiek okres Rozliczeniowy usługi HDTV@WIDZEW , Operator powiadomi Abonenta o braku płatności przy użyciu Panelu wyznaczając jednocześnie dodatkowy 5 dniowy termin na dokonanie wpłaty. Bezskuteczny upływ tego terminu spowoduje wyłączenie usługi HDTV@WIDZEW. Ponowne włączenie usługi możliwe jest po uregulowaniu zaległości i wniesieniu opłaty dodatkowej określonej w Cenniku ”; „ Ponowne przyłączenie Usługi HDTV@WIDZEW nastąpić może po wniesieniu Opłaty jednorazowej wynikającej z Cennika ”; „ Ponowne uruchomienie dostępu do Usług po karnym wstrzymaniu/pogorszeniu jakości ich świadczenia przez Operatora wymaga zapłaty przez Abonenta opłaty jednorazowej zgodnej z Cennikiem. ”, - we wzorcu umowy pn. „HDTV@WIDZEW Cennik” w brzmieniu: „ Udostępnienie Usług po karnym wstrzymaniu/ograniczeniu dostępu – 20,00. ” , - § 6 ust. 10 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” w brzmieniu: „ Ponowne przyłączenie do Sieci może nastąpić po uregulowaniu przez Abonenta zaległości wraz z opłatą jednorazową za ponowne przyłączenie, której wysokość określa Cennik. Przyłączenie następuje w terminie do 7 dni od dnia, w którym Abonent uregulował zaległości. ” . Powołane powyżej postanowienie wpisane do Rejestru koresponduje z umieszczonymi w stosowanych przez Przedsiębiorcę wzorcach umownych ww. postanowieniami przewidującymi możliwość odłączenie abonenta od sieci w razie stwierdzenia wniesienia braku opłat. Wspomniane wyżej wpisane do Rejestru postanowienie umowne z którą Prezes Urzędu porównuje kwestionowane postanowienia umowne stosowane we wzorcach umów była badana przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Tarnowskich Górach przeciwko Śląskiej Telewizji Kablowej Sp. z o.o. z siedzibą w Zabrzu i została wpisana do Rejestru pod numerem 1084 w ramach branży – telewizja kablowa i satelitarna. W rozumieniu ustawy z 19 dnia 16 lipca 2004 Prawo Telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 roku, Nr 171, poz. 1800 ze zm.) umowy zawierane przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych z konsumentami o świadczenie usługi dostarczania programów telewizyjnych, o świadczenie usługi dostępu do Internetu są umowami o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, których integralną część stanowią doręczane konsumentom przed zawarciem tychże regulaminy (ogólne, szczegółowe), warunki promocji, cenniki. Nie ulega zatem wątpliwości, iż między porównywanymi postanowieniami umownymi zachodzi tożsamość stosunków prawnych. W ocenie Prezesa Urzędu, badanie wskazanych powyżej postanowień umownych wzorców umowy Stowarzyszenia pod kątem tożsamości ich treści z niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do Rejestru pod numerem 1084 wskazuje jednoznacznie, iż treść każdego z przedmiotowych postanowień w sposób tożsamy kształtuje prawa i obowiązki konsumentów oraz mieści się w hipotezie prawnie zakazanego postanowienia. Poza sporem jest, iż cel i istota analizowanych postanowień Przedsiębiorcy oraz powołanej powyżej klauzuli abuzywnej są identyczne, to jest służą obciążeniu konsumentów dodatkową opłatą za wznowienie świadczenia usług telekomunikacyjnych, zawieszonych bądź ograniczonych uprzednio przez Stowarzyszenie ze względu na opóźnienie się w terminowym uiszczaniu opłat za wykonanie usług telekomunikacyjnych. Z usytuowania postanowień we wzorcach umownych wynika, że odnoszą się one wszystkie do opłat. Paragraf 6 „Regulaminu świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” nosi bowiem nazwę „Opłaty”, natomiast kwestionowany pkt. 8 poprzedzony jest zapisem w brzmieniu: „W razie stwierdzenia braku wniesienia Opłaty w terminie wynikającym z Umowy Abonenckiej, Operator zastrzega sobie możliwość odłączenia Abonenta od Sieci TVK, do czasu uregulowania zaległości. (…)”. Paragraf 6 „Regulaminu świadczenia usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” nosi bowiem nazwę „Opłaty”, natomiast kwestionowany pkt. 10 poprzedzony jest zapisem w brzmieniu: „W razie braku wpływu należnej opłaty w terminie określonym w ust. 8, Operator odłączy Abonentowi możliwość korzystania z Usługi OSK bez kolejnego powiadamiania i bez możliwości dochodzenia jakichkolwiek roszczeń ze strony Abonenta (…)”. Postanowienie wskazane w § 3 pkt. 9 „Regulaminu świadczenia usługi HDTV@WIDZEW” wprost odnosi się do braku uregulowania opłaty abonamentowej. Paragraf 7 „Regulaminu świadczenia usługi HDTV@WIDZEW” nosi bowiem nazwę „Cennik i opłaty”, natomiast kwestionowany pkt. 11 poprzedzony jest zapisem w brzmieniu: „W razie stwierdzenia braku wniesienia Opłaty w terminie wynikającym z Umowy Abonenckiej, Operator zastrzega sobie możliwość odłączenia Usługi HDTV@WIDZEW, do czasu uregulowania zaległości. (…)”. Kwestionowane postanowienie umowne zamieszczone w § 11 pkt.2 „Regulaminu świadczenia usługi HDTV@WIDZEW” poprzedzone jest zapisem o treści „Operator ma prawo do wstrzymania świadczenia części lub całości Usług oraz do pogorszenia jakości Usług, w przypadku zalegania Abonenta z zapłatą za zakupione Usługi (…).”. Tym samym, skutki wywołane przez stosowanie przedmiotowych postanowień umownych zawartych regulaminach ogólnych i cennikach Przedsiębiorcy są zbieżne ze skutkami wynikającymi ze stosowania klauzuli abuzywnej wpisanej do Rejestru pod numerem 1084. Przywołane powyżej postanowienia umowne – zarówno postanowienia stosowane przez Przedsiębiorcę, jak i klauzula wpisana do Rejestru – dotyczą sytuacji, w której po upływie określonego w umowie terminu opóźnienia w płatnościach, dostawca usług telekomunikacyjnych uzyskuje prawo zawieszenia lub zaprzestania świadczenia usług. W takim przypadku na mocy analizowanych postanowień Przedsiębiorca przy wznowieniu świadczenia usług uprawniony zostaje do pobrania od konsumenta obok odsetek – w myśl art. 481 § 1 k.c. stanowiących typową sankcję kontraktową za opóźnienie przy spełnianiu 20 świadczenia pieniężnego – dodatkowo również opłaty aktywacyjnej (przyłączeniowej) – stanowiącej swoistą sankcję za niewykonywanie w terminie zobowiązań pieniężnych. Tym samym Prezes Urzędu udowodnił stosowanie przez Stowarzyszenie we wskazanych wyżej wzorcach umów postanowień umownych o treści tożsamej z treścią postanowienia uznanego za niedozwolone postanowienie umowne i wpisane do Rejestru pod numerem 1084. W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie stosowane przez Przedsiębiorcę w § 6 ust. 8 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” w brzmieniu: „ Wniesienie przez Abonenta Opłaty za okres dłuższy niż jeden Okres Rozliczeniowy, nie zwalnia go z obowiązku dopłaty w razie zmiany wysokości Opłaty, która nastąpi po jej wniesieniu. ” jest tożsame z postanowieniem wpisanym pod numerem 503. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 25 sierpnia 2005 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 czerwca 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 52/04, o treści: „Abonent może uiścić opłatę miesięczną z góry za miesiące przyszłe, nie więcej niż 12 miesięcy. Nie gwarantuje to Abonentowi zachowania wysokości opłat na poziomie obowiązującym w miesiącu dokonania wpłaty. Abonent zobowiązuje się bez dodatkowego wezwania zapłacić kwotę.”. W ocenie Prezesa Urzędu tożsamość z klauzulą wpisaną do Rejestru pod numerem 503 wykazuje także postanowienie umowne zawarte w § 6 ust. 6 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” w brzmieniu: „ Wniesienie przez Abonenta Opłaty za okres dłuższy niż Okres Rozliczeniowy określony w Umowie Abonenckiej, nie zwalnia go z obowiązku dopłaty z tytułu ewentualnego wzrostu Opłaty Abonamentowej, który nastąpił po jej wniesieniu. ” . Analizowane postanowienia – zarówno postanowienia stosowane przez Przedsiębiorcę, jak i klauzula wpisana do Rejestru – dotyczą możliwości zapłaty przez konsumenta jednorazowo opłaty abonamentowej za okres dłuższy niż jeden okres rozliczeniowy. Wprowadzenie takiej możliwości jest korzystne dla obu stron umowy. Konsument uiszczając opłatę za dany okres może mieć gwarancję, że ewentualna podwyżka opłaty abonamentowej nie będzie go dotyczyć, ponieważ spełnił on już swoje świadczenie. Natomiast korzyścią, którą odnosi Przedsiębiorca jest uzyskanie całej należności za dany okres, którą może przeznaczyć na sfinansowanie swoich potrzeb, a nawet może ją zainwestować i odnieść z tego tytułu dodatkowe korzyści. Jednakże Przedsiębiorca w przedmiotowym postanowieniu umieścił zapis, w świetle którego jednorazowe opłacenie abonamentu nie chroni konsumenta przed ewentualnym podwyższeniem wysokości stawki opłaty abonamentowej. Zapis ten jest wysoce niekorzystny dla konsumenta i sprzeczny z dobrymi obyczajami. Po pierwsze pozbawia konsumenta bezpieczeństwa i pewności co do zmian wysokości opłaty abonamentowej, a po drugie przysparza – jego kosztem – nieuzasadnionych korzyści Stowarzyszeniu. Uzyskuje ono bowiem możliwość korzystania z wpłaconych przez konsumenta środków pieniężnych i czerpania z tego tytułu korzyści (zysków) oraz roszczenie o kwoty stanowiące podwyżkę opłaty abonamentowej. Zauważyć również należy, iż analizowane wzorce umów nie zawierają postanowienia, które nakazywałoby dodatkowo wezwać konsumenta do wpłaty różnicy wynikającej ze zmiany cen po uiszczeniu z góry opłaty abonamentowej. W związku z powyższym także i z analizowanych postanowień umownych wynika zobowiązanie konsumenta do zapłaty tego świadczenia bez dodatkowego wezwania. Tym samym Prezes Urzędu udowodnił stosowanie przez Stowarzyszenie postanowień umownych o treści tożsamej z treścią postanowienia uznanego za niedozwolone i wpisanego do Rejestru pod pozycja 503. W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie stosowane przez Przedsiębiorcę w § 12 ust. 1 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” w brzmieniu: „ Operator nie odpowiada 21 za zakłócenia lub zaniki sygnału powstałe z przyczyn niezależnych od niego (np. brak sygnału z satelity, brak sygnału z nadajników naziemnych, brak napięcia w budynku). ” jest tożsame z postanowieniem wpisanym pod numerem 680. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 5 kwietnia 2006 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 lutego 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 3/04, o treści: „PTK nie ponosi odpowiedzialności za zakłócenia w odbiorze programów telewizyjnych i radiowych rozprowadzanych w sieci telewizji kablowej wynikające z przyczyn niezależnych od PTK, a w szczególności z przyczyn występujących poza siecią”. W ocenie Prezesa Urzędu tożsamość z klauzulą wpisaną do Rejestru pod numerem 680 wykazuje także postanowienie umowne zawarte w § 12 ust. 1 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” w brzmieniu: „ Operator nie ponosi odpowiedzialności za przerwy w świadczeniu Usługi OSK będące następstwem okoliczności wskazanych w § 11 ust. 1 Regulaminu oraz z przyczyn niezależnych od Operatora. ” . W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów podniósł, iż postanowienie o tej treści przyznaje operatorowi prawo do decydowania o tym gdzie leży przyczyna zakłócenia odbioru programów telewizyjnych i radiowych a co za tym idzie prawo do wyłączenia swojej odpowiedzialności za złą jakość programów udostępnianych abonentom. Kontrahent obowiązany jest do świadczenia usługi odpowiedniej jakości, przyznanie sobie prawa do określenia czy przyczyna leży po stronie operatora czy jest od niego niezależna, bez możliwości efektywnego sprawdzenia przez abonenta tych okoliczności, narusza dobre obyczaje i interesy konsumenta, wypełniając tym samym przesłanki art. 385 3 pkt. 2 i 9 k.c.. W rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 Prawo Telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 roku, Nr 171, poz. 1800 ze zm.) umowy zawierane przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych z konsumentami o świadczenie usługi dostarczania programów telewizyjnych, o świadczenie usługi dostępu do Internetu są umowami o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, których integralną część stanowią doręczane konsumentom przed zawarciem tychże regulaminy (ogólne, szczegółowe), warunki promocji, cenniki. Nie ulega zatem wątpliwości, iż między porównywanymi klauzulami zachodzi tożsamość stosunków prawnych. Postanowienia kwestionowane przez Prezesa Urzędu oraz postanowienie wpisane do Rejestru pod numerem 680, są tożsame, czego podważyć nie mogą różnice w zakresie użytych sformułowań i wyrazów. W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie stosowane przez Przedsiębiorcę w § 13 ust. 10 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia usługi HDTV@WIDZEW” w brzmieniu: „ Operator zastrzega sobie możliwość zmiany liczby i rodzaju kanałów dostępnych w ofercie pojedynczo jak i w poszczególnych Pakietach. Operator dołoży starań, aby w przypadku konieczności zmiany dostępnych kanałów, nowe kanały posiadały podobne cechy jak usuwane i były, co najmniej równie atrakcyjne dla Abonenta. ” jest tożsame z postanowieniem wpisanym pod numerem 1022. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 19 lutego 2007 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 7 grudnia 2006 r., sygnatura akt XVII AmC 55/06, o treści: „Operator Cyfry+ zastrzega sobie prawo do wprowadzenia zmian w treści programów, oraz zmian liczby i rodzaju programów wchodzących w skład poszczególnych pakietów wymienionych, odpowiednio w załącznikach nr 2, 3, 4, 5, 6 i 7 do umowy. Wyżej wymienione zmiany wynikające z faktu zaistnienia siły wyższej, zastąpienia danego programu programem o porównywalnej tematyce, rezygnacji z danego programu ze względu na jego niską oglądalność, zaprzestania nadawania programu z przyczyn obciążających jego nadawcę”. 22 W ocenie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów treść postanowienia uznanego za abuzywne była sprzeczna z art. 385 3 pkt. 8, 10, 19 k.c. Treść analizowanych powyżej postanowień umownych przedkłada się w praktyce na to, że abonentowi nie zostało przyznane prawo wypowiedzenia umowy w przypadku zmiany oferty programowej. Powodować to może sytuacje w której konsument będzie uiszczał opłatę za świadczenie, które nie było przedmiotem umowy i które może mu nie odpowiadać. Brak możliwości wypowiedzenia umowy w takiej sytuacji spowodował uznanie postanowienia wpisanego do Rejestru pod numerem 1022 za niedozwolone w rozumieniu art. 385 3 pkt 8 k.c. – uzależniają spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta konsumenta; art. 385 3 pkt 19 k.c. – przewidują wyłącznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez ważnych przyczyn, istotnych cech świadczenia. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów analizując powyższy problem stanął na stanowisku, iż ścisłe określenie zawartości pakietu jest praktycznie niemożliwe. Zgodzić należy się z tym, że jest to materia płynna czasami zależna a czasami niezależna od woli Przedsiębiorcy. Skoro zatem zawartość pakietu nie jest i nie może być ściśle określana, niedopuszczalnym jest pozbawienie konsumenta prawa do rezygnacji z zawartej umowy. Zatem skutki wywołane przez stosowanie kwestionowanego postanowienia umownego są zbieżne ze skutkami wynikającymi ze stosowania wyżej wymienionej klauzuli abuzywnej. Analiza tych postanowień wykazała, iż Przedsiębiorca rozprowadzając pakiety może jednostronnie zmieniać programy w tychże pakietach, nie zmieniając umowy z abonentem. W konsekwencji przyjąć należy, iż treść kwestionowanej klauzuli jest tożsama z treścią klauzuli wpisanej do Rejestru pod numerem 1022. W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie stosowane przez Przedsiębiorcę w § 4 ust. 3 wzorca umowy pn. „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” w brzmieniu: „ Jeśli przerwa w świadczeniu Usługi OSK, wystąpiła z ważnych przyczyn, a jej czas nie przekroczył w danym Okresie Rozliczeniowym 48 godzin, rekompensata Abonentowi nie przysługuje. ” jest tożsame z postanowieniem wpisanym pod numerem 1210. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 22 sierpnia 2007 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 9 listopada 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 74/04, o treści: „Jeżeli przerwy w świadczeniu Usługi Radia i Telewizji Kablowej wystąpiły z ważnych przyczyn, a ich łączny czas w Okresie Rozliczeniowym był krótszy od 48 godzin, rekompensata Abonentowi nie przysługuje”. W uzasadnieniu do powyższego orzeczenia Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów podniósł, iż postanowienie uznane za niedozwolone należało uznać za sprzeczne z art. 385 3 pkt. 22 k.c., gdyż przewidywało ono obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta. Wskazane wyżej zapisy (zarówno kwestionowany jak i wpisany do Rejestru) stanowią, że za przerwy w świadczeniu usługi telekomunikacyjnej do 48 godzin rekompensata nie przysługuje. Przedsiębiorca nie określa nigdzie bliżej, co oznacza w tym wypadku słowo rekompensata. Oznacza to, opierając się na potocznym znaczeniu tego słowa, że obejmuje ono wszelkie świadczenia stanowiące równowartość braku usługi. Uznać zatem należy, iż konsument w takim przypadku nie otrzymuje ani odszkodowania ani zwrotu odpowiedniej części abonamentu. Zdaniem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nawet przy uwzględnieniu specyfiki świadczonej usługi, a zwłaszcza fakt, że ma ona charakter ciągły i wynikająca z niego konieczność okresowego wstrzymywania dostarczania sygnału dla przeprowadzenia określonych czynności technicznych (napraw, remontów, konserwacji, rozbudowy sieci lub jej modernizacji i tym podobnych), brak jest uzasadnienia, aby Przedsiębiorca pobierał wynagrodzenie za czas kiedy konsument nie może korzystać z usługi. Takie uregulowanie sytuacji abonenta narusza jego 23 interesy, gdyż w razie przerwy w świadczeniu usług wysokość jego świadczenia nie ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu. Nie ulega zatem wątpliwości, iż między porównywanymi klauzulami zachodzi tożsamość stosunków prawnych. Postanowienie kwestionowane przez Prezesa Urzędu oraz postanowienie wpisane do Rejestru pod numerem 1210, są tożsame, czego podważyć nie mogą różnice w zakresie użytych sformułowań i wyrazów. Reasumując, w rozpatrywanej sprawie bezprawność działania Stowarzyszenia w świetle art. 24 ust. 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polega na stosowaniu w obrocie z udziałem konsumentów postanowień tożsamych z klauzulami, które znajdują się w Rejestrze. W związku z powyższym należy uznać, że została spełniona przesłanka stwierdzenia praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, to jest bezprawność działań Przedsiębiorcy. Ad. 3) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje definicji „zbiorowego interesu konsumentów”, wskazując jednak w przepisie art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów oznacza zatem narażenie na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowaną przez przedsiębiorcę praktykę, obejmującą tak działania, jak i zaniechania. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy stwierdził, iż nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów można wszcząć tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentów (wyrok SN z dnia 12 września 2003 r., sygn. akt I CKN 504/01). Nie ulega wątpliwości, że działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów wtedy, gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. Natomiast przez interes zbiorowy należy rozumieć interes dotyczący konsumentów jako określonej biorowości. Dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest zatem ustalenie, że konkretne działanie przedsiębiorcy nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów lub gdy negatywnymi skutkami działań przedsiębiorcy dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku. Oznacza to, że nie ilość faktycznych, potwierdzonych naruszeń, ale przede wszystkim ich charakter, a w związku z tym możliwość (chociażby tylko potencjalna) wywołania negatywnych skutków wobec określonej zbiorowości przesądza o naruszeniu zbiorowego interesu. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów, którzy mogli skorzystać ze świadczonych przez Stowarzyszenie usług poprzez zawarcie z Przedsiębiorcą stosownej umowy, a tym samym zaakceptowanie wzorców umowy, w których zamieszczone zostały postanowienia o treści tożsamej z klauzulami wpisanymi do Rejestru. Należy podkreślić, że w rozpatrywanym stanie faktycznym bezprawne zachowanie Strony nie dotyczyło interesów poszczególnych osób, których sprawy 24 mają charakter jednostkowy, indywidualny i niedający się porównać z innymi, lecz mieliśmy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami szerokiego kręgu usługobiorców, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych jej kontrahentów. Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę na zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, iż określenie stałego czy zamkniętego katalogu interesów konsumentów nie jest możliwe, ani też zasadne 2 . Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów powiązane jest z naruszeniem interesów gospodarczych konsumentów. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze majątkowym), jak również prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom dokonywanie transakcji handlowych z przedsiębiorcami przy całkowitym zrozumieniu rzeczywistego sensu ekonomicznego i prawnego warunków dokonywanych czynności na etapie przedkontraktowym oraz w czasie wykonywania umowy. W tym też aspekcie, w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie interesu gospodarczego konsumentów poprzez narażenie ich na zapłatę bezprawnych opłat na podstawie postanowień umownych tożsamych z klauzulami wpisanymi do Rejestru. Jak wynika z ustaleń dokonanych w niniejszej decyzji, Przedsiębiorca zmienił wzorzec umowy jednak nie zaprzestał stosowania kwestionowanych przez Prezesa Urzędu postanowień wzorca umów pn.: „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364”, „Telewizja. Cennik”, „Regulamin Świadczenia Usługi HDTV@WIDZEW”, „HDTV@WIDZEW Cennik”, „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi”, „Cennik” gdyż nie zastąpił ich zmodyfikowanymi postanowieniami w obowiązujących umowach na podstawie aneksów przesłanych konsumentom. Uznać zatem należy, iż w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w których dochodzi do stwierdzenia ich stosowania, ustalenie, że z nowymi kontrahentami przedsiębiorca zawiera umowy nie zawierające już postanowień, które mogą być uznane przez Prezesa Urzędu za przejaw stosowania tego rodzaju praktyki (w tym ustalenie, że przedsiębiorca dokonał zmiany wzorca umowy), nie jest wystarczającym warunkiem jednoczesnego stwierdzenia zaniechania dotychczas stosowanej praktyki. W tym kierunku podąża jedno z orzeczeń Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dotyczące praktyk polegających na narzucaniu uciążliwych warunków umów – wyrok z dnia 16 kwietnia 2007 r., XVII Ama 53/06, w którym Sąd ten przyjął, że brak zmiany wszystkich umów, mimo zmiany wzorca – wyklucza uznanie, że przedsiębiorca zaniechał praktyki. Przyjęcie odmiennego stanowiska, tj. uznawanie za wystarczającą przesłankę stwierdzenia zaniechania praktyki, zawierania przez przedsiębiorcę na nowych zasadach umów z nowymi kontrahentami, przy jednoczesnym pozostawieniu bez zmiany choćby części umów zawartych wcześniej na starych zasadach, prowadziłoby do swoistego usankcjonowania nierównoprawnego traktowania kontrahentów, w tym konsumentów, z którymi zawarto umowy na nowych i starych zasadach. Pozostawienie tym konsumentom, z którymi wcześniej przedsiębiorca zawarł umowy na starych zasadach, a które nie zostały aneksowane, jako jedynej możliwości, dochodzenia swych praw na drodze cywilnoprawnej, 2 M. Szydło, „Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów”, Monitor Prawniczy 2004/17/791. 25 czyniłoby ochronę, jaką zapewnia ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów iluzoryczną. Prowadziłoby to do zniweczenia funkcji, jaką mają do spełnienia zawarte w tej ustawie uregulowania. W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, iż nie nastąpiło zaniechanie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów przez Stowarzyszenie. Wobec spełnienia przesłanek koniecznych do stwierdzenia praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o okik oraz przesłanek wydania decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującej jej zaniechanie zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 106 ust 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w swojej decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ww. kara ma charakter fakultatywny, a zatem do Prezesa Urzędu zależy - w ramach uznania administracyjnego – uznanie w decyzji zasadności nałożenia kary pieniężnej w raz z określeniem jej wysokości. Wprawdzie ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, nie zawiera katalogu przesłanek, od których uzależniona jest decyzja o nałożeniu kary, jednakże art. 111 wskazuje, że ustalając wysokość kary Prezes Urzędu winien wziąć pod uwagę okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także brak uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. Ustalając wysokość kary pieniężnej w decyzjach stwierdzających naruszenie zakazów określonych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, należy zatem uwzględnić wagę tego naruszenia, rozmiar skutków stosowanej praktyki ograniczającej konkurencję, bądź praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, jak również zaistniałe okoliczności obciążające i łagodzące. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu uznał za zasadne nałożenie na Przedsiębiorcę kary pieniężnej za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów opisaną w punkcie I sentencji decyzji. Ustalając wymiar kary za powyższą praktykę Prezes Urzędu dokonał w pierwszej kolejności oceny wagi naruszenia, na podstawie której ustalono kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszej kalkulacji kary, a następnie uwzględniając wszystkie okoliczności łagodzące i obciążające odpowiednio modyfikował ustaloną wysokość kwoty bazowej. Podkreślić należy, iż nakładana przez Prezesa Urzędu kara finansowa pełnić powinna funkcje: represyjną, prewencyjną i edukacyjną. Ustalając wymiar kary należy wziąć przede wszystkim pod uwagę funkcję prewencyjną kar, w tym prewencję ogólną. Kara bowiem winna być ustalona tak, aby powstrzymywać przedsiębiorcę stosującego praktykę oraz innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Zachodzi zatem konieczność wymierzenia kary o takiej wysokości, która zniechęci przedsiębiorstwa zajmujące się dochodzeniem roszczeń do stosowania niedozwolonych postanowień umownych, a tym samym zobliguje ich do bieżącego monitorowania rejestru niedozwolonych postanowień umownych i uaktualniania, zgodnie z prawem, stosowanych przez siebie wzorców. Odnośnie punktu I sentencji decyzji: w niniejszym postępowaniu stwierdzono stosowanie niedozwolonych postanowień umownych. Stosowane przez Stowarzyszenie 26 w obrocie konsumenckim postanowienia wzorców umów są tożsame z klauzulami, które zostały umieszczone w Rejestrze. Każde z postanowień stosowanych przez Przedsiębiorcę w istotny sposób wpływa na sytuację prawną oraz ekonomiczną konsumentów: - postanowienie o treści „Okoliczność, że Abonentowi nie dostarczono faktury VAT za dany Okres Rozliczeniowy nie zwalnia Abonenta z obowiązku uiszczenia Opłaty wynikającej z Umowy Abonenckiej” wskazane w § 6 ust. 4 wzorca umowy „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” – postanowienie to nakłada na konsumenta obowiązek zapłaty świadczenia pomimo faktu, iż nie doręczono mu faktury VAT, - postanowienia wskazane w § 6 ust. 8 wzorca umowy „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” ( „Ponowne przyłączenie do Sieci TVK nastąpić może po wniesieniu Opłaty jednorazowej wynikającej z Cennika” ), pkt. 6 wzorca umowy „Telewizja. Cennik” ( „Ponowne włączenie sygnału – 15,00 PLN.” ), § 3 ust. 9( „W razie zaległości z płatnością za którykolwiek okres Rozliczeniowy usługi HDTV@WIDZEW, Operator powiadomi Abonenta o braku płatności przy użyciu Panelu wyznaczając jednocześnie dodatkowy 5 dniowy termin na dokonanie wpłaty. Bezskuteczny upływ tego terminu spowoduje wyłączenie usługi HDTV@WIDZEW. Ponowne włączenie usługi możliwe jest po uregulowaniu zaległości i wniesieniu opłaty dodatkowej określonej w Cenniku.” ), § 7 ust. 11 ( „Ponowne przyłączenie Usługi HDTV@WIDZEW nastąpić może po wniesieniu Opłaty jednorazowej wynikającej z Cennika” ), § 11 ust. 2 ( „Ponowne uruchomienie dostępu do Usług po karnym wstrzymaniu/pogorszeniu jakości ich świadczenia przez Operatora wymaga zapłaty przez Abonenta opłaty jednorazowej zgodnej z Cennikiem.” ) wzorca umowy „Regulamin świadczenia usługi HDTV@WIDZEW”, we wzorcu umowy „HDTV@WIDZEW Cennik” ( „Udostępnienie Usług po karnym wstrzymaniu/ograniczeniu dostępu – 20,00.” ), § 6 ust. 10 wzorca umowy „Regulaminu świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” ( „Ponowne przyłączenie do Sieci może nastąpić po uregulowaniu przez Abonenta zaległości wraz z opłatą jednorazową za ponowne przyłączenie, której wysokość określa Cennik. Przyłączenie następuje w terminie do 7 dni od dnia, w którym Abonent uregulował zaległości.” ), pkt. 6 wzorca umowy „Cennik”( „Opłata za ponowne przyłączenie – 20,00.” ) – zapisy powyższe miały na celu obciążenie konsumentów dodatkową opłatą za wznowienie świadczenia usług telekomunikacyjnych, - postanowienia wskazane w § 6 ust. 5 wzorca umowy „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” ( „Wniesienie przez Abonenta Opłaty za okres dłuższy niż jeden Okres Rozliczeniowy, nie zwalnia go z obowiązku dopłaty w razie zmiany wysokości Opłaty, która nastąpi po jej wniesieniu.” ), § 6 ust. 6 wzorca umowy „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” ( „Okoliczność, że Abonentowi nie dostarczono faktury VAT lub blankietu wpłaty za dany Okres Rozliczeniowy nie zwalnia Abonenta z obowiązku uiszczenia Opłaty .”) – wskazane postanowienia przewidują możliwość obciążenia konsumenta obowiązkiem dopłaty pomimo zapłaty przez konsumenta jednorazowo opłaty abonamentowej za okres dłuższy niż jeden okres rozliczeniowy, - postanowienia wskazane w § 12 ust. 1 wzorca umowy „Regulamin świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” ( „Operator nie odpowiada za zakłócenia lub zaniki sygnału powstałe z przyczyn niezależnych od niego (np. brak sygnału z satelity, brak sygnału z nadajników naziemnych, brak napięcia w budynku).” ), § 12 ust. 1 wzorca umowy „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” ( „Operator nie ponosi odpowiedzialności za przerwy w świadczeniu Usługi OSK będące następstwem okoliczności wskazanych w § 11 ust. 27 1 Regulaminu oraz z przyczyn niezależnych od Operatora.” ) – klauzule te przyznawały operatorowi prawo do decydowania o tym gdzie leży przyczyna zakłócenia odbioru programów telewizyjnych i radiowych a co za tym idzie prawo do wyłączenia swojej odpowiedzialności, - postanowienie o treści „Operator zastrzega sobie możliwość zmiany liczby i rodzaju kanałów dostępnych w ofercie pojedynczo jak i w poszczególnych Pakietach. Operator dołoży starań, aby w przypadku konieczności zmiany dostępnych kanałów, nowe kanały posiadały podobne cechy jak usuwane i były, co najmniej równie atrakcyjne dla Abonenta.” wskazane w § 4 ust. 3 wzorca umowy „Regulamin świadczenia usługi HDTV@WIDZEW” – treść tej klauzuli przedkłada się w praktyce na to, że abonentowi nie zostało przyznane prawo wypowiedzenia umowy w przypadku zmiany oferty programowej, - postanowienie o treści „Jeśli przerwa w świadczeniu Usługi OSK, wystąpiła z ważnych przyczyn, a jej czas nie przekroczył w danym Okresie Rozliczeniowym 48 godzin, rekompensata Abonentowi nie przysługuje.” wskazane w § 13 ust. 10 wzorca umowy „Regulamin świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” – zapis ten przewidywał obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta. Konsekwencją stosowania powyższych praktyk jest pogorszenie sytuacji konsumentów. Fakt, że kwestionowane zapisy funkcjonują w obrocie prawnym stwarza zagrożenie, że przedsiębiorca może albo nadmiernie ograniczyć zakres swojej odpowiedzialności, albo nałożyć na konsumentów dodatkowe obowiązki i domagać się ich spełnienia. W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, iż natura naruszenia i kumulacja naruszeń polegających na stosowaniu niedozwolonych postanowień umownych wymienionych w punkcie I.1 sentencji Decyzji uzasadnia ustalenie wyjściowego poziomu wymiaru kary pieniężnej na poziomie ( tajemnica Przedsiębiorcy )% przychodu uzyskanego przez Przedsiębiorcę w 2008 r., co jest równe kwocie ( tajemnica Przedsiębiorcy ). Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Stowarzyszenie za stwierdzone w pkt I.1 sentencji niniejszej decyzji stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, analizowano również materiał dowodowy w kontekście zaistnienia okoliczności obciążających i łagodzących. Prezes Urzędu ustalając ostateczny wymiar kary nie znalazł okoliczności łagodzących jak i obciążających tym samym nie znalazł podstaw do dalszego miarkowania kary. W związku z powyższym, Prezes Urzędu postanowił nałożyć na Stowarzyszenie karę w wysokości 11.804,00 zł (jedenaście tysięcy osiemset cztery złote), co odpowiada ( tajemnica Przedsiębiorcy )% przychodu przedsiębiorcy osiągniętemu w 2008 r. i równocześnie stanowi ( tajemnica Przedsiębiorcy )% kary maksymalnej. Kara w takim wymiarze jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. Organ antymonopolowy uznał, że orzeczona kara prawidłowo spełni zarówno funkcję represyjną, jak i swoje zadania w zakresie prewencji generalnej i indywidualnej, zapobiegając stosowaniu podobnych naruszeń w przyszłości zarówno przez samego przedsiębiorcę, jak i przez inne przedsiębiorstwa zajmujące się dochodzeniem roszczeń. W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie II.1 sentencji. Odnośnie punktu II.2 sentencji Decyzji Prezes Urzędu uznał, iż natura naruszenia i 28 kumulacja naruszeń polegających na stosowaniu niedozwolonych postanowień umownych wymienionych w punkcie I.2 sentencji Decyzji uzasadnia ustalenie wyjściowego poziomu wymiaru kary pieniężnej na poziomie ( tajemnica Przedsiębiorcy )% przychodu uzyskanego przez Przedsiębiorcę w 2008 r., co jest równe kwocie ( tajemnica Przedsiębiorcy )zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Stowarzyszenie za stwierdzone w pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, analizowano również materiał dowodowy w kontekście zaistnienia okoliczności obciążających i łagodzących. Prezes Urzędu ustalając ostateczny wymiar kary nie znalazł okoliczności łagodzących jak i obciążających tym samym nie znalazł podstaw do dalszego miarkowania kary. W związku z powyższym, Prezes Urzędu postanowił nałożyć na Stowarzyszenie karę w wysokości 11.804,00 zł (jedenaście tysięcy osiemset cztery złote), co odpowiada ( tajemnica Przedsiębiorcy )% przychodu przedsiębiorcy osiągniętemu w 2008 r. i równocześnie stanowi ( tajemnica Przedsiębiorcy )% kary maksymalnej. Kara w takim wymiarze jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. Organ antymonopolowy uznał, że orzeczona kara prawidłowo spełni zarówno funkcję represyjną, jak i swoje zadania w zakresie prewencji generalnej i indywidualnej, zapobiegając stosowaniu podobnych naruszeń w przyszłości zarówno przez samego przedsiębiorcę, jak i przez inne przedsiębiorstwa zajmujące się dochodzeniem roszczeń. W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie II.2 sentencji. Odnośnie punktu II.3 sentencji Decyzji Prezes Urzędu uznał, iż natura naruszenia i kumulacja naruszeń polegających na stosowaniu niedozwolonych postanowień umownych wymienionych w punkcie I.3 sentencji Decyzji uzasadnia ustalenie wyjściowego poziomu wymiaru kary pieniężnej na poziomie ( tajemnica Przedsiębiorcy )% przychodu uzyskanego przez Przedsiębiorcę w 2008 r., co jest równe kwocie ( tajemnica Przedsiębiorcy ). Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Stowarzyszenie za stwierdzone w pkt I.3 sentencji niniejszej decyzji stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, analizowano również materiał dowodowy w kontekście zaistnienia okoliczności obciążających i łagodzących. Prezes Urzędu ustalając ostateczny wymiar kary nie znalazł okoliczności łagodzących jak i obciążających tym samym nie znalazł podstaw do dalszego miarkowania kary. W związku z powyższym, Prezes Urzędu postanowił nałożyć na Stowarzyszenie karę w wysokości 11.804,00 zł (jedenaście tysięcy osiemset cztery złote), co odpowiada ( tajemnica Przedsiębiorcy )% przychodu przedsiębiorcy osiągniętemu w 2008 r. i równocześnie stanowi ( tajemnica Przedsiębiorcy )% kary maksymalnej. Kara w takim wymiarze jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. Organ antymonopolowy uznał, że orzeczona kara prawidłowo spełni zarówno funkcję represyjną, jak i swoje zadania w zakresie prewencji generalnej i indywidualnej, zapobiegając stosowaniu podobnych naruszeń w przyszłości zarówno przez samego przedsiębiorcę, jak i przez inne przedsiębiorstwa zajmujące się dochodzeniem roszczeń. W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie II.3 sentencji. 29 Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 tej ustawy, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu i w jego wyniku organ antymonopolowy stwierdził naruszenie przepisów tejże ustawy, przedsiębiorca lub związek przedsiębiorców, który dopuścił się tego naruszenia, zobowiązany jest ponieść koszty postępowania. Niniejsze postępowanie antymonopolowe zostało wszczęte z urzędu. W jego wyniku Prezes Urzędu w punkcie I sentencji przedmiotowej decyzji stwierdził naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 oraz pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez Stowarzyszenie. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z prowadzoną w toku tego postępowania korespondencją. W związku z powyższym Prezes Urzędu postanowił obciążyć Przedsiębiorcę kwotą kosztów w wysokości 16,95 zł (słownie: szesnaście 95/100). W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie III sentencji. Koszty niniejszego postępowania Stowarzyszenie obowiązane jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231 000000 w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. W postępowaniu w sprawie stosowania przez Stowarzyszenie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów Prezes Urzędu zakwestionował działania Przedsiębiorcy polegające na stosowaniu: w „Regulaminie świadczenia usługi telewizji kablowej przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364” postanowienia umownego o treści: „ Zmiana Oferty Usług Operatora oraz Cennika nie pociąga za sobą konieczności podpisywania przez Abonenta nowej Umowy Abonenckiej, Umowy Abonenckiej Dodatkowej ani aneksów do tych umów. ”, w „Regulaminie świadczenia Usługi OSK przez Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV – SAT 364 w Łodzi” postanowienia umownego o treści: „ Zmiana Oferty Usług Operatora oraz Cennika nie pociąga za sobą konieczności podpisywania przez Abonenta nowej Umowy Abonenckiej, Umowy Abonenckiej Dodatkowej ani aneksów do tych umów. ”, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. W ocenie Prezesa Urzędu, wskazane powyżej działania Stowarzyszenia nie mogą zostać uznane za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z uwagi na brak przesłanki bezprawności działania przedsiębiorcy. Analiza treści wyżej wymienionych postanowień umownych w kontekście omawianych wzorców nie daje jednoznacznej odpowiedzi, czy skutkiem ich stosowania jest nieinformowanie o zmianie, a co za tym idzie braku możliwości wypowiedzenia umowy. Należy bowiem zauważyć, że zmiana zakresu usług, czy cennika rzeczywiście nie wymaga ani podpisywania nowej umowy, czy też aneksu do niej. Co do zasady wprowadzenie zmian we wzorcu stosowanym przez przedsiębiorcę w trakcie trwania umowy, powoduje, że nowy wzorzec wiąże abonenta jeżeli nie dokona on wypowiedzenia umowy w najbliższym możliwym terminie. Jak wynika z oświadczenia Przedsiębiorcy złożonego w dniu 18 czerwca 2009 roku pomimo tak brzmiącego zapisu stosuje on wobec 30 konsumentów obowiązki informacyjne. Tym niemniej jednak uznając niejednoznaczny charakter tych postanowień Stowarzyszenie wprowadziło zmianę w stosowanych wzorcach umów polegającą na dodaniu zdania w brzmieniu: „W razie wyrażenia zgody przez Abonenta na dokonanie zmiany w Cenniku lub w Ofercie Usług Operatora, Operator wezwie Abonenta do uzupełnienia brakującej części wpłaty wyznaczając mu jednocześnie dodatkowy, nie dłuższy niż 30 dni termin zapłaty.” Z powyższego wynika więc, że również Stowarzyszenie miało wątpliwości co do zgodności treści analizowanych postanowień umownych z dobrymi obyczajami i naruszenia interesu ekonomicznego konsumentów. Tym niemniej biorąc pod uwagę brzmienie pozostałych zapisów analizowanych wzorców umów oraz praktykę stosowaną przez Przedsiębiorcę uznać należy, iż nie można jego działaniu przypisać przymiotu bezprawności w powyższym przypadku. W związku z faktem, iż Prezes Urzędu w aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie posiada kompetencji do wydania decyzji, w której stwierdza, że dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów, konieczne jest zatem umorzenie postępowania w przedmiotowym zakresie. Na podstawie dokonanych ustaleń faktycznych, Prezes Urzędu uznał, że w przedmiotowym zakresie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego we wskazanym zakresie, a w związku z tym konieczność wydania decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanego dalej „k.p.a.”) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Okoliczność wskazującą na bezprzedmiotowość, jakim dotknięte jest postępowanie w tym zakresie, stanowi brak stosowania przez Spółkę działań określonych w treści ww. zarzutów. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania na tej podstawie jest obligatoryjne, co oznacza, iż ustalenie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, iż przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organami administracyjnymi. Przesłanką umorzenia postępowania jest brak któregokolwiek z elementów w odniesieniu co do strony podmiotowej jak i przedmiotowej postępowania. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III SA 2225/01) bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a w związku z tym nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, orzeka się jak w pkt IV sentencji decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego – od niniejszej decyzji 31 przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Jednak w przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z 479 28 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego, przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodniowym od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara Romańczak-Graca Otrzymuje: Stowarzyszenie Telewizji Kablowej TV SAT – 364 ul. Gorkiego 16 92-525 Łódź