RŁO-14/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Ł ód ź , P - 36 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O/430-1/08/AK-......... Ł ód ź , dnia 29 kwietnia 2008 r. DECYZJA Nr 14/2008 Na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania administracyjnego – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na AP EDUKACJA Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Ł odzi, ul. Piotrkowska 66, 90- 105 Ł ód ź , kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 10 746 z ł (s ł ownie: dziesi ęć tysi ę cy siedemset czterdzie ś ci sze ść z ł otych), co stanowi równowarto ść 3000 euro (s ł ownie: trzy tysi ą ce euro), z tytu ł u udzielenia w odpowiedzi na żą danie Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 50 cytowanej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nieprawdziwej informacji o zaprzestaniu podpisywania umów w relacjach ze swoimi s ł uchaczami po dniu 1 maja 2007 r., w toku powadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego. UZASADNIENIE W dniu 10 pa ź dziernika 2007 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du”) wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce w celu wst ę pnego ustalenia, czy nast ą pi ł o naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania ich w obrocie z udzia ł em konsumentów przez AP EDUKACJA Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Ł odzi, ul. Piotrkowska 66, 90-105 Ł ód ź (zwana dalej: „AP EDUKACJA” lub „Spó ł ka”) polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcach umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych postanowie ń , które s ą to ż same z postanowieniami umowy wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.) i wezwa ł AP EDUKACJA do przekazania wzorów wszystkich umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych stosowanych przez Spó ł k ę i jej oddzia ł y, ze wskazaniem przez jaki oddzia ł dany wzór umowy jest stosowany. W powy ż szym wezwaniu Prezes Urz ę du poinformowa ł jednocze ś nie AP EDUKACJA o mo ż liwo ś ci na ł o ż enia kary pieni ęż nej z tytu ł u udzielenia informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d. W odpowiedzi na wezwanie Spó ł ka poinformowa ł a w pi ś mie z dnia 15 pa ź dziernika 2007 r., ż e „obecnie od dnia 1 maja 2007 r. nie stosuje ż adnych sformalizowanych umów w relacjach ze swoimi s ł uchaczami. S ł uchacze nie podpisuj ą umów”. Kontrola bezpo ś rednia przeprowadzona w siedzibie AP EDUKACJA w dniach 16 - 17 stycznia 2008 r. wykaza ł a, ż e ww. Spó ł ka w okresie od 2 maja do pocz ą tku lipca 2007 r. podpisywa ł a umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych ze swoimi s ł uchaczami. Ponadto ustalono, ż e s ł uchacze, w których aktach nie znajdowa ł y si ę umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych podpisywali „Regulamin s ł uchaczy szkó ł i placówek AP EDUKACJA” lub „Regulamin procesu edukacyjnego szkó ł i placówek AP EDUKACJA”. Zgodnie z art. 106 ust. 2. pkt. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.) (zwana dalej: „ustawa o okik”) Prezes Urz ę du mo ż e równie ż na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść do 50 000 000 euro, je ż eli przedsi ę biorca ten cho ć by nieumy ś lnie nie udzieli ł informacji żą danych przez Prezesa Urz ę du na podstawie art. 12 ust. 3, art. 19 ust. 3 lub art. 50 b ą d ź udzieli ł nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d informacji. W zwi ą zku z powy ż szym Postanowieniem Nr 1/430-1/08 z dnia 29 lutego 2008 r. Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie w sprawie na ł o ż enia na AP EDUKACJA Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Ł odzi, ul. Piotrkowska 66, 90-105 Ł ód ź , kary pieni ęż nej, o której mowa w art. 106 ust. 2 pkt. 2 ustawy o okik, z tytu ł u udzielenia przez AP EDUKACJA Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Ł odzi, w odpowiedzi na żą danie Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 50 ustawy o okik, nieprawdziwej informacji o zaprzestaniu podpisywania umów w relacjach ze swoimi s ł uchaczami po dniu 1 maja 2007 r. O wszcz ę ciu ww. post ę powania Prezes Urz ę du zawiadomi ł AP EDUKACJA w dniu 29 lutego 2008 r. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej, o której mowa w art. 106 ust. 2 pkt. 2 ustawy o okik AP EDUKACJA w pi ś mie z dnia 17 marca 2008 r. wyja ś ni ł a, ż e jej celem nie by ł o w ż adnym wypadku ani podanie informacji nieprawdziwych, ani wprowadzenie w b łą d Prezesa Urz ę du. Udzielaj ą c odpowiedzi AP EDUKACJA dzia ł a ł a z przekonaniem, i ż ze z ł o ż onych wyja ś nie ń wynika, jak aktualnie wygl ą da sytuacja ze stosowaniem wzoru umowy „Umowa nr …/2007 o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych. Jedynie b łę dne sformu ł owanie tre ś ci pisma nastr ę czy ł o w ą tpliwo ś ci, których AP EDUKACJA nie przewidzia ł a (dowód: karta nr 80) . Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje. W dniu 10 pa ź dziernika 2007 r. w ramach prowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego - sygn. akt R Ł O-403-34/07/AK, Prezes Urz ę du dzia ł aj ą c na podstawie art. 50 ustawy o okik wezwa ł AP EDUKACJA do przekazania wzorów wszystkich umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych stosowanych przez Spó ł k ę i jej oddzia ł y, ze wskazaniem przez jaki oddzia ł dany wzór umowy jest stosowany. W wezwaniu tym, zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 4 ustawy o okik pouczy ł Spó ł k ę o sankcjach za nieudzielanie informacji lub udzielenie 2 informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d (dowód: karta nr 6) . Post ę powanie wyja ś niaj ą ce zosta ł o wszcz ę te w zwi ą zku z informacjami Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Pszczynie o stosowaniu przez AP Edukacja w umowach na ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych niedozwolonych postanowie ń umownych, co mo ż e stanowi ć naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. W odpowiedzi na powy ż sze wezwanie AP EDUKACJA w sposób jednoznaczny w pi ś mie z dnia 15 pa ź dziernika 2007 r. stwierdzi ł a, ż e „obecnie od dnia 1 maja 2007 r. nie stosuje ż adnych sformalizowanych umów w relacjach ze swoimi s ł uchaczami”. S ł uchacze nie podpisuj ą umów (dowód: karta nr 5). W zwi ą zku z informacjami telefonicznymi przekazywanymi przez s ł uchaczy AP EDUKACJA o podpisywaniu przez Spó ł k ę umów na ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych na rok szkolny 2007/2008 Prezes Urz ę du w dniach 16 – 17 stycznia 2008 r. przeprowadzi ł kontrol ę w siedzibie Spó ł ki, której celem by ł o ustalenie struktury i zasi ę gu ś wiadczonych us ł ug oraz czy nast ą pi ł o naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania ich w obrocie z udzia ł em konsumentów przez AP EDUKACJA, polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcach umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych postanowie ń , które s ą to ż same z postanowieniami umowy wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.) (dowód: karty nr 16-19) . W trakcie kontroli Prezes Urz ę du ustali ł , ż e w dniu 1 maja 2007 Prezes Zarz ą du AP EDUKACJA wyda ł Zarz ą dzenie nr 5 w sprawie wprowadzenia regulaminu s ł uchaczy szkó ł i placówek, w którym zarz ą dzi ł , ż e dotychczasowe umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych s ą niewa ż ne a w ich miejsce wprowadza si ę „Regulamin s ł uchaczy szkó ł i placówek AP Edukacja” i „Regulamin procesu edukacyjnego szkó ł i placówek AP EDUKACJA” (dowód: karta nr 30). Jednak niezale ż nie od powy ż szego zarz ą dzenia AP EDUKACJA, co najmniej od 2 maja 2007 r. do 4 lipca 2007 r. podpisywa ł a ze s ł uchaczami umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych (dowód: karty nr 31-72) . Ponadto Prezes Urz ę du ustali ł , ż e w aktach s ł uchaczy za ł o ż onych we wrze ś niu 2007 r. znajdowa ł y si ę zamiast umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych podpisane przez s ł uchacza i AP EDUKACJA inne wzorce umów: „Regulamin s ł uchaczy szkó ł i placówek AP EDUKACJA” i „Regulamin procesu edukacyjnego szkó ł i placówek AP EDUKACJA (dowód: karty nr 27- 29) . „Regulamin s ł uchaczy szkó ł i placówek AP EDUKACJA” regulowa ł zasady odp ł atno ś ci za przyj ę cie i tok nauki, w łą cznie z op ł atami za egzaminy oraz rozwi ą zanie umowy (dowód: karty nr 23 - 24) . Natomiast „Regulamin procesu edukacyjnego szkó ł i placówek AP EDUKACJA” dotyczy ł praw i obowi ą zków s ł uchaczy (dowód: karta nr 25) . Umowa o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych i ww. regulaminy stanowi ł y wzorce umów w rozumieniu art. 384 k.c. Wskazuje na to tre ść Zarz ą dzenia Nr 5 wraz z jego zmianami i wyja ś nienia AP EDUKACJA, z których wynika, ż e ww. umowa i regulaminy zosta ł y opracowane przez Spó ł k ę jednostronnie, bez udzia ł u konsumenta i w sposób jednolity regulowa ł y prawa i obowi ą zki s ł uchaczy-konsumentów. Sposób przyj ę cia jak i wycofania ww. wzorców umów, co potwierdzaj ą z akty wewn ę trzne Spó ł ki, zosta ł sformalizowany. W wyja ś nieniach pokontrolnych w pi ś mie z dnia 24 stycznia 2008 r. AP EDUKACJA poda ł a, ż e od dnia 1 maja 2007 r. pos ł uguje si ę wzorami dokumentów o nazwie „Regulamin 3 s ł uchaczy szkó ł i placówek AP EDUKACJA” i „Regulamin procesu edukacyjnego szkó ł i placówek AP EDUKACJA”. Nie maj ą one statusu umowy, s ą dokumentami porz ą dkowymi i nie s ą podstaw ą egzekwowania roszcze ń finansowych. Dokument „Umowa nr /2007 o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych” – zwana dalej: „Umowa o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych”, zosta ł wycofany z u ż ytku Zarz ą dzeniem nr 5 z dnia 1 maja 2007 r. na mocy Aneksu nr 1 z dnia 14 maja 2007 r. do Zarz ą dzenia nr 5. Zgodnie z tym aneksem ww. umowy s ą niewa ż ne i musz ą zosta ć zast ą pione przez „Regulamin s ł uchaczy szkó ł i placówek AP EDUKACJA” i „Regulamin procesu edukacyjnego szkó ł i placówek AP EDUKACJA” najpó ź niej do dnia 1 maja 2008 r., kiedy to ko ń czy si ę okres przej ś ciowy. Aneks ten wprowadza ł okres przej ś ciowy od dnia 2 maja 2007 r. do dnia 1 maja 2008 r. (dowód: karty nr 85-87). Ponadto w pi ś mie z dnia 30 stycznia 2008 r. Spó ł ka wyja ś ni ł a, i ż informuj ą c Prezesa Urz ę du, ż e „obecnie od dnia 1 maja 2007 r. nie stosuje ż adnych sformalizowanych umów w relacjach ze swoimi s ł uchaczami. S ł uchacze nie podpisuj ą umów” w swoich wyja ś nieniach nie wzi ęł a pod uwag ę okresu przej ś ciowego, w którym, ze wzgl ę du na dostosowanie oddzia ł ów i systemu komputerowego do nowego zarz ą dzenia, te umowy by ł y jednak stosowane. Umowy podpisane po dniu 1 maja 2007 r., jednak trac ą swoj ą wa ż no ść i nie b ę d ą podstaw ą relacji ze s ł uchaczami. To kategoryczne sformu ł owanie nie by ł o z łą intencj ą . Nie by ł o te ż celem AP EDUKACJA wprowadzenie w b łą d Prezesa Urz ę du (dowód: karta nr 88). W dniu z dnia 29 lutego 2008 r. Prezes Urz ę du Postanowieniem Nr 1/430-1/08 wszcz ął post ę powanie w sprawie na ł o ż enia na AP EDUKACJA kary pieni ęż nej, o której mowa w art. 106 ust. 2 pkt. 2 ustawy o okik, z tytu ł u udzielenia przez AP EDUKACJA Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Ł odzi, w odpowiedzi na żą danie Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 50 ustawy o okik, nieprawdziwej informacji o zaprzestaniu podpisywania umów w relacjach ze swoimi s ł uchaczami po dniu 1 maja 2007 r. oraz Postanowieniem nr 2 i nr 3 zaliczy ł w poczet dowodów nast ę puj ą ce dokumenty uzyskane przez Prezesa Urz ę du w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym, sygn. akt R Ł O-403- 34/07/AK: − „Wezwanie do przekazania informacji i dokumentów” Prezesa Urz ę du z dnia 10 pa ź dziernika 2007 r. (1 karta), − Pismo AP EDUKACJA Spó ł ka z o.o. z dnia 15 pa ź dziernika 2007 r. wraz z za łą cznikiem (8 kart), − Protokó ł z kontroli AP EDUKACJA Spó ł ka z o.o. z dnia 18 stycznia 2008 r. wraz z za łą cznikami (61 kart), − Pismo AP EDUKACJA Spó ł ka z o.o. z dnia 24 stycznia 2008 r. wraz z za łą cznikiem (3 karty), − Pismo AP EDUKACJA Spó ł ka z o.o. z dnia 30 stycznia 2008 r. (1 karta). (dowód: karty nr 6-78 i 84-88). O wszcz ę ciu niniejszego post ę powania Prezes Urz ę du zawiadomi ł AP EDUKACJA w dniu 29 lutego 2008 r. (dowód: karta nr 3). Dodatkowo w trakcie niniejszego post ę powania Spó ł ka poinformowa ł a, ż e jej przychód w 2007 r. wyniós ł (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł (dowód: karta nr 83). Ponadto w 2005 r. Prezes Urz ę du w prowadzonym post ę powaniu dotycz ą cym naruszenia zbiorowych interesów konsumentów przez Spó ł k ę dokona ł oceny reklamy 4 stosowanej przez AP EDUKACJA w obrocie z udzia ł em konsumentów. W wyniku przeprowadzonego ww. post ę powania Decyzj ą Nr R Ł O 31/2005 z dnia 14 listopada 2005 r. Prezes Urz ę du uzna ł za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów wskazan ą w art. 23a ustawy o okik (obecnie art. 24 ustawy o okik), bezprawne – naruszaj ą ce art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, godz ą ce w interesy konsumentów dzia ł anie AP EDUKACJA polegaj ą ce na: 1) stosowaniu reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d konsumentów poprzez zamieszczenie w reklamie prasowej informacji: „czesne 0 z ł ”, 2) stosowaniu reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d konsumentów poprzez zamieszczenie w reklamie prasowej informacji: „ semestr gratis”, 3) stosowaniu reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d konsumentów poprzez zamieszczenie w reklamie prasowej informacji: „LO gratis”, i nakaza ł jej zaniechania. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje. Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy o okik przedsi ę biorcy s ą obowi ą zani do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żą danie Prezesa Urz ę du. Zgodnie z art. 50 ust. 2 ww. ustawy wezwanie Prezesa Urz ę du do przed ł o ż enia wszelkich koniecznych informacji i dokumentów powinno zawiera ć : (1) wskazanie zakresu informacji i okresu, którego dotycz ą ; (2) wskazanie celu żą dania; (3) wskazanie terminu udzielenia informacji; (4) pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d. Obowi ą zek udzielania wszelkich istotnych informacji, które s ą niezb ę dne Prezesowi Urz ę du do realizacji ustawowych dzia ł a ń , ci ąż y na wszystkich przedsi ę biorcach, którzy dysponuj ą wiadomo ś ciami niezb ę dnymi dla prowadzonego post ę powania antymonopolowego lub wyja ś niaj ą cego. Obowi ą zkiem ka ż dego przedsi ę biorcy jest udzielanie żą danych przez Prezesa Urz ę du informacji w sposób pe ł ny, informacje te powinny by ć prawdziwe i rzetelne oraz udzielone Prezesowi Urzedu w terminie przez niego wskazanym 1 . Zatem od momentu otrzymania wezwania Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorcy ci ąż y obowi ą zek podj ę cia wszelkich niezb ę dnych czynno ś ci do przygotowania i przes ł ania zupe ł nych i zgodnych z prawd ą informacji. Nale ż y podkre ś li ć , ż e zakres informacji wymaganych od przedsi ę biorców okre ś la Prezes Urz ę du, przy czym podmioty te zasadniczo nie mog ą kwestionowa ć zakresu żą danych informacji, bowiem ocena, czy żą dane materia ł y s ą niezb ę dne do realizacji zada ń przez Prezesa Urz ę du, nale ż y do tego organu 2 . Na podstawie art. 106 ust. 2. pkt 2 ustawy o okik Prezes Urz ę du mo ż e równie ż na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej 1 E. Modzelewska-W ą chal: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 339. 2 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 16 grudnia 1998 r. (sygn. akt XVII Ama 62/98). 5 równowarto ść do 50 000 000 euro, je ż eli przedsi ę biorca ten cho ć by nieumy ś lnie nie udzieli ł informacji żą danych przez Prezesa Urz ę du na podstawie art. 12 ust. 3, art. 19 ust. 3 lub art. 50 ustawy o okik b ą d ź udzieli ł nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d informacji. Kara pieni ęż na, jako sankcja nak ł adana na przedsi ę biorc ę za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d, które s ą niezb ę dne w prowadzonym przez Prezesa Urz ę du post ę powaniu jest zasadna równie ż wtedy gdy udzielaj ą cy tych informacji przedsi ę biorca nie mia ł zamiaru wprowadzi ć Prezesa Urz ę du w b łą d. W zwi ą zku z powy ż szym w sytuacji udzielenia ju ż przez przedsi ę biorc ę informacji na wezwanie Prezesa Urz ę du przes ł ankami do na ł o ż enia kary pieni ęż nej na podstawie art. 106 ust. 2. pkt. 2 ustawy o okik za udzielenie nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d informacji s ą : 1) udzielaj ą cy informacji podmiot posiada status przedsi ę biorcy, 2) żą danie udzielenia informacji zawiera ł o pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d. 3) żą dane informacje s ą konieczne w prowadzonym post ę powaniu, 4) udzielone informacje s ą nieprawdziwe lub wprowadzaj ą ce w b łą d, cho ć by informacje takie zosta ł y podane nieumy ś lnie Ad 1. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 ustawy o okik ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. Nr 155, poz. 1095, ze zm.) – zwana dalej: „ustawa SDG”. Art. 2 ustawy SDG definiuje dzia ł alno ść gospodarcz ą jako zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , handlow ą , budowlan ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy to osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie b ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy SDG przedsi ę biorca mo ż e podj ęć dzia ł alno ść gospodarcza po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsi ę biorców w Krajowym Rejestrze S ą dowym. AP EDUKACJA jest spó ł k ą prawa handlowego, wpisan ą do Rejestru Przedsi ę biorców w Krajowym Rejestrze S ą dowym pod numerem 0000218625 i prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie ustawy SDG, tym samym jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du uzna ł , ż e AP EDUKACJA jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e pierwsza przes ł anka zosta ł a spe ł niona. Ad 2. W pi ś mie z dnia 10 pa ź dziernika 2007 r., w którym AP EDUKACJA zosta ł a wezwana do przekazania wzorów wszystkich umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych stosowanych 6 przez Spó ł k ę i jej oddzia ł y, ze wskazaniem przez jaki oddzia ł dany wzór umowy jest stosowany, Prezes Urz ę du pouczy ł Spó ł k ę o sankcjach za nieudzielanie informacji lub udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d. Fakt ten jest bezsporny i nie by ł przez AP EDUKACJA podwa ż ony. Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e druga przes ł anka zosta ł a spe ł niona. Ad 3. Sankcja z tytu ł u naruszenia obowi ą zku udzielania informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d dotyczy informacji istotnych dla rozstrzygni ę cia sprawy, a wi ę c pozostaj ą cych w ś cis ł ym z ni ą zwi ą zku. Wezwanie Prezesa Urz ę du do przekazania przez AP EDUKACJA wzorów wszystkich umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych stosowanych przez Spó ł k ę i jej oddzia ł y, ze wskazaniem przez jaki oddzia ł dany wzór umowy, pozostaje w ś cis ł ym zwi ą zku z celem prowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego. Post ę powanie to mia ł o na celu wst ę pne ustalenie, czy nast ą pi ł o naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania ich w obrocie z udzia ł em konsumentów przez AP EDUKACJA, polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcach umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych postanowie ń , które s ą to ż same z postanowieniami umowy wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.). Niezb ę dnym do osi ą gni ę cia tego celu by ł o uzyskanie wszystkich wzorów umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych stosowanych przez Spó ł k ę . Bez tej informacji Prezes Urz ę du nie móg ł ustali ć , czy AP EDUKACJA w obrocie konsumenckim stosuje wzorce umów, czy zawieraj ą one postanowienia kwestionowane przez Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Pszczynie. Nale ż y wi ę c przyj ąć , ze żą dana przez Prezesa Urz ę du informacja mia ł a istotne znaczenie do rozstrzygni ę cia tocz ą cego si ę post ę powania wyja ś niaj ą cego. Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e trzecia przes ł anka zosta ł a spe ł niona. Ad 4. Wbrew ustawowemu obowi ą zkowi, AP EDUKACJA udzieli ł a Prezesowi Urz ę du nieprawdziwej informacji na wezwanie do przekazania wzorów wszystkich umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych stosowanych przez Spó ł k ę i jej oddzia ł y, ze wskazaniem przez jaki oddzia ł dany wzór umowy jest stosowany. Spó ł ka w swojej odpowiedzi jednoznacznie i kategorycznie stwierdzi ł a, ż e „obecnie od dnia 1 maja 2007 r. nie stosuje ż adnych sformalizowanych umów w relacjach ze swoimi s ł uchaczami. S ł uchacze nie podpisuj ą umów”. Informacja ta w ś wietle przeprowadzonej kontroli AP EDUKACJA okaza ł a si ę nieprawdziwa. Kontrola wykaza ł a, ż e co najmniej od dnia 2 maja 2007 r. do dnia 4 lipca 2007 r. Spó ł ka podpisywa ł a ze s ł uchaczami Umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych, a od wrze ś nia stosowa ł a równie ż opracowane przez ni ą i jak sama twierdzi wprowadzone w ż ycie Zarz ą dzeniem nr 5 (a wi ę c w sposób sformalizowany) regulaminy o nazwie „Regulamin s ł uchaczy szkó ł i placówek AP EDUKACJA” i „Regulamin procesu edukacyjnego szkó ł i placówek AP EDUKACJA”. Zarówno Umowa o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych oraz „Regulamin s ł uchaczy szkó ł i placówek AP EDUKACJA” i „Regulamin procesu edukacyjnego szkó ł i placówek AP EDUKACJA” stanowi ł y wzorce umowy 7 w rozumieniu art. 384 k.c. Nie ma w przedmiotowej sprawie znaczenia fakt, ż e po zako ń czeniu kontroli Spó ł ka przes ł a ł a Prezesowi Urz ę du Aneks nr 1 z dnia 14 maja 2007 r. do Zarz ą dzenia nr 5 z dnia 1 maja 2007 r., który stwierdza ł , ż e wszystkie zawarte w okresie od 2 maja 2007 r. do 1 maja 2008 r. umowy na ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych s ą niewa ż ne i musz ą zosta ć zast ą pione przez dokumenty o nazwie „Regulamin s ł uchaczy szkó ł i placówek AP EDUKACJA” i „Regulamin procesu edukacyjnego szkó ł i placówek AP EDUKACJA”. Z tre ś ci tego Aneksu wynika, ż e Spó ł ka dopuszcza w okresie przej ś ciowym zawieranie dotychczasowych umów na ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych i faktycznie po 14 maja 2007 r. umowy takie zawiera ł a. Potwierdza to jednoznacznie zebrany materia ł dowodowy. Nie ma znaczenia fakt, ż e Spó ł ka w ww. Aneksie jednostronnie stwierdzi ł a, ż e Umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych s ą niewa ż ne. Zgodnie z art. 384 k.c. przedsi ę biorca mo ż e jednostronnie, np. aktem wewn ę trznym jakim jest zarz ą dzenie, ustali ć jednostronne wzorzec umowy, którym b ę dzie si ę pos ł ugiwa ł o w obrocie z udzia ł em konsumentów, ale w stosunku zobowi ą zaniowym wi ąż e on w nast ę pstwie zaakceptowania go przez konsumenta, tylko z mocy ustawy 3 . Umowa o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych ma charakter umowy zlecenia. Ś wiadczeniem g ł ównym tej umowy s ą us ł ugi edukacyjne za które s ł uchacz - konsument uiszcza op ł aty. Tym samym z chwil ą podpisania takiej umowy przez konsumenta podlega ona re ż imowi prawnemu okre ś lonemu w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r, Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) dla umów zlecenie b ę d ą cych wzorcami umów. Umowa zlecenie zgodnie z art. 746 kodeksu cywilnego ulega rozwi ą zaniu w drodze wypowiedzenia w ka ż dym czasie przez daj ą cego zlecenie jak i przyjmuj ą cego zlecenie. Natomiast jako wzorzec umowy ww. umowa zgodnie z art. 384 1 kodeksu cywilnego wi ąż e drug ą stron ę , je ż eli zosta ł y zachowane wymagania okre ś lone w art. 384 kodeksu cywilnego, a strona nie wypowiedzia ł a umowy w najbli ż szym terminie wypowiedzenia. Tym samym akt wewn ę trzny – Zarz ą dzenie Nr 5 Prezesa Spó ł ki, poprzez sam fakt jego wydania, nie mo ż e uniewa ż ni ć lub zmieni ć wcze ś niej zawartych umów. Je ż eli Spó ł ka mia ł a zamiar wycofa ć z obrotu obowi ą zuj ą cy wzorzec umowy Umowa o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych to winna go wypowiedzie ć , a je ż eli jej zamiarem by ł o go zmieni ć , to zmieniony wzorzec umowy powinna dor ę czy ć s ł uchaczowi z jednoczesnym poinformowaniem go o mo ż liwo ś ci wypowiedzenia umowy. Takich dokumentów w aktach s ł uchaczy nie stwierdzono, nie powo ł uje si ę te ż na takie dowody Spó ł ka w swoich wyja ś nieniach. W zwi ą zku z powy ż szym stwierdzenie przez AP EDUKACJA, ż e od dnia 1 maja 2007 r. nie stosuje ż adnych sformalizowanych umów w relacjach ze swoimi s ł uchaczami, w ś wietle ww. wywodów jest nieprawdziwe. Samo stwierdzenie w akcie wewn ę trznym, ż e Spó ł ka uniewa ż nia ww. umowy oraz ż e maj ą one by ć zniszczone nie wywo ł uje ż adnych skutków prawnych wobec s ł uchaczy, którym nie zosta ł y dor ę czone wypowiedzenia lub zmienione wzorce umów, nie wystarcza do wycofania z obrotu gospodarczego zawartych ju ż umów. Nie jest te ż istotne, w ś wietle art. 106 ust. 2. pkt. 2 ustawy o okik, czy udzielona Prezesowi Urz ę du nieprawdziwa informacja zosta ł a udzielona ś wiadomie czy te ż nieumy ś lnie. Ustawodawca w art. 106 ust. 2. pkt. 2 ustawy o okik na równi potraktowa ł nie ś wiadome jak i ś wiadome udzielenie informacji nieprawdziwych. Nale ż y zaznaczy ć , ż e AP EDUKACJA jest profesjonalist ą i powinna zna ć i przestrzega ć obowi ą zuj ą ce prawo. Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e czwarta przes ł anka zosta ł a spe ł niona. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , ze zosta ł y spe ł nione wszystkie przes ł anki uprawniaj ą ce Prezesa Urz ę du od na ł o ż enia na AP EDUKACJA kary pieni ęż nej z tytu ł u 3 Kodeks Cywilny Komentarz pod redakcj ą K. Pietrzykowskiego, wydawnictwa C.H. BECK, W-wa 2005, s 795-796. 8 cho ć by nieumy ś lnego udzielenia nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d informacji, na żą danie Prezesa Urz ę du. Kara pieni ęż na. Zgodnie z art. 106 ust. 2. pkt 2 ustawy o okik Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść do 50 000 000 euro, je ż eli przedsi ę biorca ten cho ć by nieumy ś lnie udzieli ł informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d informacji, żą danych przez Prezesa Urz ę du na podstawie art. 12 ust. 3, art. 19 ust. 3 lub art. 50. Nak ł adanie kar na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o konkurencji i konsumentów odbywa si ę w trybie uznania administracyjnego, co oznacza, ż e zarówno o fakcie jej na ł o ż enia, jak i o jej wysoko ś ci w przyj ę tych ustawowo granicach decyduje w konkretnej sprawie Prezes Urz ę du. Zdaniem Prezesa Urz ę du, na ł o ż enie w niniejszej sprawie kary pieni ęż nej jest w pe ł ni uzasadnione. Jak wykazano wy ż ej AP EDUKACJA udzieli ł a nieprawdziwych informacji na wezwanie Prezesa Urz ę du w prowadzonym post ę powaniu wyja ś niaj ą cym, ż e „obecnie od dnia 1 maja 2007 r. nie stosuje ż adnych sformalizowanych umów w relacjach ze swoimi s ł uchaczami. S ł uchacze nie podpisuj ą umów”. Kontrola bezspornie wykaza ł a, ż e Spó ł ka po dniu 1 maja 2007 r. w dalszym ci ą gu podpisywa ł a ze s ł uchaczami Umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych, a ponadto w Aneksie do Zarz ą dzenia nr 5 przewidzia ł a ona mo ż liwo ść podpisywania takich umów z opcj ą ich uniewa ż nienia do dnia 1 maja 2008 r. Żą dane przez Prezesa Urz ę du informacje by ł y niezb ę dne do rozstrzygni ę cia sprawy. Bez tej informacji Prezes Urz ę du nie móg ł ustali ć , czy Spó ł ka wycofa ł a z obrotu wzorzec umowy w wersji Umowa o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych, czy te ż w dalszym ci ą gu go stosuje. Udzielenie nieprawdziwych informacji wp ł yn ęł o na opó ź nienie gromadzenia materia ł u dowodowego w sprawie, niezb ę dnego do jej zako ń czenia. Ma to negatywne znaczenie dla stanu ochrony zbiorowych interesów konsumentów, do której ochrony powo ł any jest Prezes Urz ę du. Przepis art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o okik przewiduje mo ż liwo ść na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść do 50.000.000 euro. Ustawa nie przes ą dza bezwzgl ę dnie wysoko ś ci kary nak ł adanej przez Prezesa Urz ę du, który decyduje o tym w ka ż dym konkretnym przypadku, kieruj ą c si ę za ł o ż eniem, ż e sankcja musi spe ł nia ć zarówno funkcj ę represyjn ą , jak i prewencyjn ą . Ponadto, zgodnie z art. 111 ustawy o okik, przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 106-108, Prezes Urz ę du powinien wzi ąć pod uwag ę w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenia przepisów ustawy. Maj ą c na uwadze udzielenie przez AP EDUKACJA nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d informacji na wezwanie Prezesa Urz ę du, który to obowi ą zek zosta ł na ł o ż ony na przedsi ę biorców w celu umo ż liwienia skutecznej ochrony interesu publicznego, oraz fakt naruszenia przez Spó ł k ę w 2005 r. ustawy o okik Prezes Urz ę du postanowi ł na ł o ż y ć na Spó ł k ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 10 746 z ł . (s ł ownie: dziesi ęć tysi ę cy siedemset czterdzie ś ci sze ść z ł ), co stanowi równowarto ść 3000 euro (s ł ownie: trzy tysi ą ce euro euro). Warto ść euro zosta ł a przeliczona na z ł ote wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2007 r., zgodnie z którym kurs euro wynosi ł 3,582 z ł . Stosownie bowiem do art. 5 ustawy o okik, warto ść euro, o której mowa w przepisach ustawy, podlega przeliczeniu na z ł ote wed ł ug kursu ś redniego walut obcych 9 og ł oszonego przez NBP w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok zg ł oszenia zamiaru koncentracji lub na ł o ż enia kary. W ocenie Prezesa Urz ę du, na ł o ż ona kara pieni ęż na jest w pe ł ni adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o okik i uwzgl ę dnia okoliczno ś ci dokonanego naruszenia. Ponadto, zdaniem Prezesa Urz ę du, kara we wskazanej wy ż ej wysoko ś ci w ł a ś ciwie spe ł ni stawiane jej cele: pozwoli na osi ą gni ę cie w stosunku do AP EDUKACJA skutku represyjnego i prewencyjnego. Ustawodawca nie uzale ż nia wysoko ś ci kary pieni ęż nej maj ą cej charakter proceduralny od wysoko ś ci przychodu przedsi ę biorcy. Jednak ustalaj ą c wysoko ść kary Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę mo ż liwo ś ci finansowe Spó ł ki oraz wcze ś niejsze naruszenie ustawy o okik. Prezes Urz ę du uzna ł jednak, ż e nak ł adana na Spó ł k ę kara pieni ęż na prawid ł owo spe ł ni przypisywane jej cele. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Barbara Roma ń czak-Graca Otrzymuj ą : 1. AP EDUKACJA Spó ł ka z o.o. ul. Piotrkowska 66 90-105 Ł ód ź 2. a/a 10 11