RKT-95/2008

DELEGATURA UOKIK W KATOWICACH Katowice, dnia 2008-12-29 RKT – 61-20/08/HS DECYZJA Nr RKT - 95/2008 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. z 2007r. Nr 99, poz. 660 i Dz.U. Nr 171, poz. 1206) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko „ELSAT” Sp. z o.o. z siedzib ą w Rudzie Ś l ą skiej przy ul. K ł odnickiej 97 - uznaje si ę za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki polegaj ą ce na: 1. stosowaniu w umowie oraz regulaminie ś wiadczenia us ł ug postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „W przypadku, gdy przerwy w ś wiadczeniu us ł ug telewizji kablowej lub pogorszenie jako ś ci sygna ł u s ą spowodowane awari ą sieci, której usuniecie pozostaje w gestii Operatora i trwaj ą d ł u ż ej ni ż trzy nast ę puj ą ce po sobie dni od daty zg ł oszenia przez Abonenta, Abonentowi przys ł uguje zwrot 1/30 op ł aty abonamentowej za ka ż dy dzie ń przerwy w ś wiadczeniu us ł ug dost ę pu do sieci lub pogorszenia jako ś ci sygna ł u, pod warunkiem z ł o ż enia reklamacji w trybie okre ś lonym w ust. 2. (...)” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. stosowaniu w umowie i w regulaminie ś wiadczenia us ł ug postanowie ń wzorca umowy, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), których tre ść jest nast ę puj ą ca: „Wszelkie spory powsta ł e z niniejszej umowy rozpatrywane b ę d ą przez s ą d w ł a ś ciwy dla Operatora” oraz „W ł a ś ciwym do rozstrzygania sporów wynikaj ą cych z niniejszego regulaminu, (...) jest s ą d powszechny w ł a ś ciwy dla 1 Operatora.” (...)” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 3. naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku podawania w regulaminach promocji cen netto za us ł ugi, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 12 ustawy z dnia 5 lipca 2001r. o cenach (Dz. U. Nr 97 poz. 1050 ze zm.), co jest niezgodne z ar. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 4. naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku nieinformowania konsumentów z którymi umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych zawierane s ą na odleg ł o ść , o prawie odst ą pienia od umowy w terminie, o którym mowa w art. 7 ust. 1, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 9 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), co jest niezgodne z ar. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, i nakazuje si ę zaniechanie ich stosowania. II. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.) w zw. z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów umarza si ę jako bezprzedmiotowe wszcz ę te z urz ę du post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez „ELSAT” Sp. z o.o. z siedzib ą w Rudzie Ś l ą skiej przy ul. K ł odnickiej 97 praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych informacji o wysoko ś ci kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej oraz w regulaminie ś wiadczenia us ł ug informacji o zasadach wyp ł aty kar umownych. III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na „ELSAT” Sp. z o.o. z siedzib ą w Rudzie Ś l ą skiej przy ul. K ł odnickiej 97 kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 5.000,- z ł (s ł ownie: pi ę ciu tysi ę cy z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w pkt. I sentencji niniejszej decyzji. IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obci ąż a si ę „ELSAT” Sp. z o.o. z siedzib ą w Rudzie Ś l ą skiej przy ul. K ł odnickiej 97 kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę ww. Spó ł k ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 91 z ł (s ł ownie: dziewi ęć dziesi ę ciu jeden z ł otych). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e Organem Antymonopolowym) przeprowadzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt RKT- 405-75/07/HS) w sprawie dzia ł alno ś ci „ELSAT” Sp. z o.o. z siedzib ą w Rudzie Ś l ą skiej przy ul. K ł odnickiej 97 (zwanej w niniejszej decyzji Spó ł k ą ), w toku którego powzi ę to podejrzenie, ż e mo ż e ona stosowa ć praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów 2 wskazane w sentencji tej decyzji. W zwi ą zku z powy ż szym, Postanowieniem nr 1 (dowód: karta nr 1) wszcz ę to z urz ę du niniejsze post ę powanie. Spó ł ka uzna ł a zarzuty Prezesa Urz ę du. Zmienione wzory umów stosowane s ą przy zawieraniu umów z nowymi konsumentami. Po zako ń czeniu przedmiotowego post ę powania Spó ł ka planuje zmian ę regulaminu oraz wymian ę umów zawartych z konsumentami (dowód: karty nr 264-265). Od 29 maja 2008r. stosuje zmienione wzorce umów (dowód: karty nr 164- 172). Na potwierdzenie stosowania zmienionych wzorców przes ł a ł a umowy faktycznie zawarte z konsumentami (dowód: karty nr 173-260). Spó ł k ę zawiadomiono o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego (dowód: karta nr 266). Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Spó ł ka wpisana jest do KRS pod nr 0000160462 (dowód: karty nr 62-65), a pod numerem 1.044 w rejestrze przedsi ę biorców telekomunikacyjnych (dowód: karty 68-70). Obszar dzia ł ania to lokalny rynek obejmuj ą cy miasta: Ruda Ś l ą ska, Bytom, Radzionków, Bystrzyca K ł odzka (dowód: karta nr 55). Umowy o korzystanie z us ł ug telekomunikacyjnych zawierane s ą tak ż e za po ś rednictwem poczty (dowód: karty nr 58-59). Spó ł ka w obrocie prawnym z konsumentami stosuje nast ę puje wzorce umowy: - umowa abonencka (dowód: karty nr 71-73), - aneks – zobowi ą zanie terminowe (dowód: karta nr 74), - regulamin ś wiadczenia us ł ug telewizji kablowej, obowi ą zuj ą cy od dnia 02.11.2006r. (dowód: karty nr 75-77), - regulamin promocji – Wrze ś niowe szale ń stwo 24 (dowód: karta nr 78), - regulamin promocji – Wrze ś niowe szale ń stwo 12 (dowód: karta nr 79), - regulamin promocji – Paczka 69 (dowód: karta nr 80), - cennik TVK – obowi ą zuj ą cy od 01.10.2007 (dowód: karta nr 83), które okre ś laj ą prawa i obowi ą zki stron umowy. Na potwierdzenie stosowania wzorców Spó ł ka przes ł a ł a umowy faktycznie zawarte z konsumentami wraz z za łą cznikami (dowód: karty nr 84-154). W zwi ą zku z tym, ilekro ć w dalszej cz ęś ci decyzji b ę dzie mowa o zapisach przedmiotowych wzorców nale ż y przez to rozumie ć tak ż e postanowienia umów rzeczywi ś cie zawartych z konsumentami. Wed ł ug § 4 pkt 7 umowy oraz § 8 pkt 10 regulaminu - „W przypadku, gdy przerwy w ś wiadczeniu us ł ug telewizji kablowej lub pogorszenie jako ś ci sygna ł u s ą spowodowane awari ą sieci, której usuniecie pozostaje w gestii Operatora i trwaj ą d ł u ż ej ni ż trzy nast ę puj ą ce po sobie dni od daty zg ł oszenia przez Abonenta, Abonentowi przys ł uguje zwrot 1/30 op ł aty abonamentowej za ka ż dy dzie ń przerwy w ś wiadczeniu us ł ug dost ę pu do sieci lub pogorszenia jako ś ci sygna ł u, pod warunkiem z ł o ż enia reklamacji w trybie okre ś lonym w ust. 2. (...)”. Wed ł ug § 9 umowy „Wszelkie spory powsta ł e z niniejszej umowy rozpatrywane b ę d ą przez s ą d w ł a ś ciwy dla Operatora”, a wed ł ug § 11 pkt 4 regulaminu „W ł a ś ciwym do rozstrzygania sporów wynikaj ą cych z niniejszego regulaminu, (...) jest s ą d powszechny w ł a ś ciwy dla Operatora”. Spó ł ka okre ś li ł a regulaminy promocji (dowód: karty nr 78-80). Wed ł ug § 8 umowy abonenckiej, regulaminy te s ą jej integraln ą cz ęś ci ą . W „Regulaminie promocji „Wrze ś niowe 3 szale ń stwo” – 24 miesi ą ce” (dowód: karta nr 78) oraz w „Regulaminie promocji „Wrze ś niowe szale ń stwo” 12 miesi ę cy” (dowód: karta nr 79) – w § 4 pkt 1 i pkt 2 podane s ą kwoty netto. W § 4 pkt 3 jest zapis „Ceny okre ś lone w ust. 1 i 2 zostan ą podwy ż szone o nale ż ny podatek od towarów i us ł ug.” W „Regulaminie promocji „Paczka – 69 z ł ” (dowód: karta nr 80) – w § 4 pkt 1, pkt 2, pkt 3 i pkt 4 wskazano kwoty netto, a w § 4 pkt 7 jest zapis „Ceny okre ś lone w ust. 1,2,3 i 4 zostan ą podwy ż szone o nale ż ny podatek od towarów i us ł ug.” Spó ł ka nie podaje informacji o wysoko ś ci podatku od towarów i us ł ug. Spó ł ka przedstawi ł a tryb zawierania umów z konsumentami (dowód: karty nr 58-59), które zawierane s ą tak ż e za po ś rednictwem poczty. Spó ł ka przes ł a ł a przyk ł adow ą umow ę zawart ą na odleg ł o ść z konsumentem (dowód: karty nr 119-131). W umowie zawartej na odleg ł o ść brak jakiejkolwiek informacji o prawie konsumenta do odst ą pienia od umowy. Za łą cznikiem do umowy jest regulamin, regulamin promocji i cennik us ł ug. W regulaminie stanowi ą cym integraln ą cz ęść umowy brak jakiejkolwiek informacji o prawie konsumenta do odst ą pienia od umowy zawartej na odleg ł o ść . W toku post ę powania, pismem z dnia 16.05.2008r., Spó ł ka powiadomi ł a Prezesa Urz ę du, ż e dokona ł a zmian we wzorcach umów (dowód: karty nr 164-172). Na potwierdzenie stosowania zmienionych wzorców umów przes ł a ł a umowy zawarte z nowymi konsumentami (dowód: karty nr 175-260). Jednym z za łą czników do tych umów jest regulamin ś wiadczenia us ł ug obowi ą zuj ą cy od dnia 02.11.2006r. (dowód: karty nr 181-183). Zmienione wzory umów nadal zawieraj ą klauzule abuzywne okre ś lone w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Umowy zawarte z konsumentami z zastosowaniem zmienionych wzorów umowy zawieraj ą ten zapis w § 4 pkt 7 (dowód: karty nr 235-260) oraz w § 5 pkt 7 (dowód: karty nr 175-234). Za łą czany do tych umów regulamin w § 8 pkt 10 zawiera kwestionowan ą w pkt. I 1 klauzul ę abuzywn ą o tre ś ci: „W przypadku, gdy przerwy w ś wiadczeniu us ł ug telewizji kablowej lub pogorszenie jako ś ci sygna ł u s ą spowodowane awari ą sieci, której usuniecie pozostaje w gestii Operatora i trwaj ą d ł u ż ej ni ż trzy nast ę puj ą ce po sobie dni od daty zg ł oszenia przez Abonenta, Abonentowi przys ł uguje zwrot 1/30 op ł aty abonamentowej za ka ż dy dzie ń przerwy w ś wiadczeniu us ł ug dost ę pu do sieci lub pogorszenia jako ś ci sygna ł u, pod warunkiem z ł o ż enia reklamacji w trybie okre ś lonym w ust. 2” (dowód: karty nr 181-183). Zmienione wzory umów nie zawieraj ą klauzuli abuzywnej okre ś lonej w pkt. I 2 sentencji niniejszej decyzji. Natomiast regulamin stanowi ą cy za łą cznik do tych umów zawiera kwestionowan ą klauzule w § 11 pkt 4 o tre ś ci: „W ł a ś ciwym do rozstrzygania sporów wynikaj ą cych z niniejszego regulaminu (...) jest s ą d powszechny w ł a ś ciwy dla Operatora” (dowód: karty nr 181-183). Umowy zawarte z zastosowaniem zmienionych wzorów zawieraj ą w § 3 pkt 6 informacj ę o prawie odst ą pienia od umowy bez podania przyczyn w terminie 10 dni od jej podpisania (dowód: karty nr 235-260). Zmienione przez Spó ł k ę wzory umów stosowane s ą przy zawieraniu umów z nowymi konsumentami. Spó ł ka planuje zmian ę regulaminu oraz wymian ę umów zawartych z konsumentami po otrzymaniu decyzji Prezesa Urz ę du (dowód: karty nr 264-265). W przedmiotowej sprawie Spó ł ka obs ł uguj ą ca ponad 17000 abonentów (dowód: karta nr 61) nie wymieni ł a umów z konsumentami w sposób eliminuj ą cy kwestionowane przez Prezesa Urz ę du postanowienia wzorca oraz nie zmieni ł a regulaminu ś wiadczenia us ł ug. W obrocie prawnym z konsumentami prawa i obowi ą zki stron umowy okre ś laj ą umowy zawarte z zastosowanie starego wzorca umowy oraz regulamin ś wiadczenia us ł ug zawieraj ą ce klauzule abuzywne. W roku 2007 przychody Spó ł ki wynosi ł y 8.883.426,66 z ł (dowód: karta nr 156). Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. 4 Do umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych stosuje si ę przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z pó ź n. zm.), jak i zapisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z pó ź n. zm., zwanej dalej tak ż e Kc). Postanowienia umów ww. rodzaju nie mog ą zawiera ć postanowie ń sprzecznych z przywo ł anymi aktami prawnymi oraz to ż samych z klauzulami uznanymi na mocy prawomocnych wyroków za niedozwolone przez w ł a ś ciwy s ą d, zasadniczo przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e SOKiK) i wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone (zwanego dalej tak ż e rejestrem), a tak ż e musz ą zawiera ć nale ż yty zakres informacji, do przekazania których przedsi ę biorcy s ą zobowi ą zani. Zachowania przedsi ę biorców sprzeczne z regulacjami ww. aktów prawnych kwalifikowane s ą jako bezprawne i je ś li godz ą w zbiorowe interesy konsumentów mog ą zosta ć uznane za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, o jakich mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do zapisu art. 24 ust. 1 Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 2 Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci: pkt. 1/ stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kc; pkt 2/ naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Dla stwierdzenia naruszenia przywo ł anego powy ż ej przepisu prawa kumulatywnie musz ą zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - okre ś lone zachowanie przedsi ę biorcy musi by ć bezprawne, - zachowanie to musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Okoliczno ść spe ł nienia pierwszej z ww. przes ł anek zostanie poni ż ej oddzielnie rozwa ż ona dla ka ż dego z zarzutów. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ustawa ta okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Dzia ł ania oparte na przepisach niniejszej ustawy s ą zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowo ś ci, a nie wprost poszczególnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzgl ę dny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urz ę du do rozstrzygni ę cia okre ś lonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane dzia ł ania godz ą w interesy ogólnospo ł eczne i dotykaj ą szerokiego kr ę gu uczestników rynku i poprzez to powoduj ą zaburzenia w jego prawid ł owym funkcjonowaniu. Uwzgl ę dniaj ą c charakter praktyki opisanej w niniejszej decyzji nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w rozwa ż anej sprawie przes ł anka naruszenia interesu publicznoprawnego sformu ł owana w art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. Badana praktyka Spó ł ki, któr ą opisano szczegó ł owo poni ż ej, godzi w interesy nie tylko poszczególnych osób, ale przede wszystkim w interesy ogó ł u konsumentów, ca ł ej ich zbiorowo ś ci. Niekorzystne skutki prowadzonych przez Spó ł k ę dzia ł a ń maj ą wp ł yw na szerok ą grup ę konsumentów, którzy zawarli z ni ą umowy. Stanowi ą one zagro ż enie tak ż e dla wszystkich tych konsumentów, którzy potencjalnie mog ą sta ć si ę kontrahentami Spó ł ki, przeciwko której jest prowadzone niniejsze post ę powanie. Jej zachowania oddzia ł uj ą lub mog ą oddzia ł ywa ć na nieoznaczon ą grup ę osób, której sk ł ad ulega systematycznym zmianom. Potencjalnie ka ż dy konsument zamieszka ł y na obszarze dzia ł ania Spó ł ki mo ż e bowiem zawrze ć umow ę dotycz ą c ą ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, co nara ż a szerok ą rzesz ę podmiotów na niekorzystne konsekwencje wymierzonej przeciwko nim praktyki. Doda ć nale ż y, ż e zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta reguluje zasady i tryb 5 przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, je ż eli praktyki te wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć skutki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia, ż e dana praktyka godzi w zbiorowe interesy konsumentów wystarczaj ą ce jest wi ę c wykazanie, ż e potencjalnie istnia ł o zagro ż enie naruszenia interesów w skutek np. zastosowania okre ś lonego postanowienia w umowach z konsumentami w przypadku zaistnienia okre ś lonych okoliczno ś ci. Wobec tego nale ż a ł o uzna ć , ż e Organ Antymonopolowy posiada kompetencj ę do podj ę cia dzia ł a ń w niniejszej sprawie oraz wydania przedmiotowej decyzji. I. 1. Spó ł ce postawiono zarzut stosowania w umowie oraz regulaminie ś wiadczenia us ł ug postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „W przypadku, gdy przerwy w ś wiadczeniu us ł ug telewizji kablowej lub pogorszenie jako ś ci sygna ł u s ą spowodowane awari ą sieci, której usuniecie pozostaje w gestii Operatora i trwaj ą d ł u ż ej ni ż trzy nast ę puj ą ce po sobie dni od daty zg ł oszenia przez Abonenta, Abonentowi przys ł uguje zwrot 1/30 op ł aty abonamentowej za ka ż dy dzie ń przerwy w ś wiadczeniu us ł ug dost ę pu do sieci lub pogorszenia jako ś ci sygna ł u, pod warunkiem z ł o ż enia reklamacji w trybie okre ś lonym w ust. 2. (...)” . W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 502 (wyrok SOKiK z dnia 22.06.2005r. sygn. akt XVII Amc 52/04) od dnia 25.08.2005r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Za okres braku sygna ł u wynikaj ą cego z awarii trwaj ą cej d ł u ż ej ni ż dwa kolejne dni Abonentowi przys ł uguje prawo do obni ż enia op ł aty miesi ę cznej o 1/30 za ka ż dy nast ę pny dzie ń ”. W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 1210 (wyrok SOKiK z dnia 9.11.2005r. sygn. akt XVII Amc 74/04) od dnia 22.08.2007r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Je ż eli przerwy w ś wiadczeniu Us ł ugi Radia i Telewizji Kablowej wyst ą pi ł y z wa ż nych przyczyn, a ich łą czny czas w okresie rozliczeniowym by ł krótszy od 48 godzin, rekompensata Abonentowi nie przys ł uguje”. Zakres kwestionowanego zapisu umowy i regulaminu mie ś ci si ę w zakresie wpisanej do rejestru klauzuli nr 502 i nr 1210. Kwestionowana klauzula abuzywna wywo ł uje identyczne skutki jak klauzule wpisane do rejestru. Zauwa ż y ć nale ż y, ż e Organ Antymonopolowy mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych bez wzgl ę du na to, czy postanowienie uznane przez SOKiK za abuzywne by ł o stosowane przez przedsi ę biorc ę , przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, czy te ż przez inny podmiot. S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 02.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskaza ł , ż e zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest pos ł ugiwanie si ę postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powsta ł w zwi ą zku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada si ę stosowanie praktyki. S ą d Apelacyjny w Warszawie orzek ł , ż e naruszenie interesów konsumentów mo ż e nast ą pi ć w wyniku dzia ł a ń podmiotów, które stosuj ą klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów. Podobne twierdzenie S ą d Apelacyjny w Warszawie zawar ł we 6 wcze ś niejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29. 09. 2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywo ł uj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego wyra ż one w uchwale z dnia 19.12.2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskaza ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 Kpc, od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyra ż onym w wyroku z dnia 25.05.2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, i ż okre ś lona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych postanowie ń . Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Trafno ść przedmiotowego rozstrzygni ę cia SOKiK potwierdzi ł S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26.04.2006r. (sygn. akt VI ACa 1220/05). Stanowisko, zgodnie z którym stosowanie postanowie ń wzorców umowy o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem SOKiK i wpisanych do rejestru mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, potwierdzi ł S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13.07.2006r. (sygn. III SZP 03/06). Pomimo, i ż ww. orzeczenia s ą dów by ł y wydane na gruncie ówcze ś nie obowi ą zuj ą cej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to nale ż y je uzna ć za aktualne tak ż e i pod rz ą dami nowej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, która analogicznie reguluje rozwa ż an ą kwesti ę , z uwagi, na co brak jest podstaw do odmiennej oceny prawnej rozwa ż anej kwestii. Jak wynika z kwestionowanego zapisu umowy i regulaminu, Spó ł ka mo ż e pobiera ć lub pobiera od konsumentów wynagrodzenie za ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych w sytuacji gdy tych us ł ug faktycznie nie ś wiadczy. W tym miejscu nale ż y zauwa ż y ć , ż e stosownie do art. 104 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne do odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorców telekomunikacyjnych za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ugi telekomunikacyjnej stosuje si ę przepisy Kodeksu cywilnego. Wobec tego przy rozwa ż aniu badanej kwestii trzeba przej ść na grunt regulacji kodeksowych, ze szczególnym uwzgl ę dnieniem art. 471 Kc, który stanowi, ż e d ł u ż nik jest obowi ą zany do naprawienia szkody wynik ł ej z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania, chyba ż e niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie jest nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które d ł u ż nik odpowiedzialno ś ci nie ponosi. Z powy ż szego wynika, ż e d ł u ż nik jest obowi ą zany do naprawienia ca ł ej powsta ł ej szkody. Niedopuszczalne jest, zw ł aszcza w obrocie konsumenckim, aby odpowiedzialno ść przedsi ę biorcy by ł a nadmiernie ograniczana. Niedopuszczalne jest te ż takie kszta ł towanie stosunku prawnego łą cz ą cego przedsi ę biorc ę z konsumentem, ż e konsument musi spe ł nia ć swoje ś wiadczenie, natomiast równocze ś nie przedsi ę biorca z obowi ą zku takiego zostaje zwolniony bez negatywnych dla niego konsekwencji finansowych, b ą d ź gdy konsekwencje te s ą niewspó ł mierne do poniesionej przez konsumenta szkody. Kwestionowany zapis jest niezgodny z art. 385 1 § 1, który stanowi, ż e postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowie ń okre ś laj ą cych g ł ówne ś wiadczenia stron, w tym cen ę lub wynagrodzenie, je ś li zosta ł y sformu ł owane w sposób jednoznaczny. Postanowienie to nosi tak ż e znamiona klauzuli niezgodnej z art. 385 3 pkt 2 Kc, na mocy którego za niedozwolone uznaje si ę klauzule które 7 wy łą czaj ą lub istotnie ograniczaj ą odpowiedzialno ść wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy. O zaniechaniu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mo ż na mówi ć w sytuacji, gdy przedsi ę biorca zmienia wzór umowy w taki sposób, aby umowy zawierane z konsumentami nie zawiera ł y klauzul abuzywnych i aby zawiera ł y informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, a nast ę pnie takie umowy wraz z kompletem za łą czników, tak ż e zawieraj ą cych informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, rozes ł a ł konsumentom. W niniejszej sprawie nie zaistnia ł a taka sytuacja. Spó ł ka powiadomi ł a Prezesa Urz ę du, ż e przed wydaniem przedmiotowej decyzji nie przeprowadzi kompleksowej wymiany dotychczas zawartych umów oraz rozsy ł ania regulaminu ze wzgl ę du na ogrom takiego przedsi ę wzi ę cia. Po ostatecznym zako ń czeniu post ę powania, Spó ł ka podejmie stosowne kroki w celu zapewnienia swoim abonentom odpowiedniego poziomu ochrony ich praw (dowód: karta nr 265). W ś wietle powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , ż e w niniejszym przypadku Spó ł ka dopu ś ci ł a si ę naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec jak w pkt. I 1 sentencji decyzji. 2. Spó ł ce postawiono zarzut stosowania w umowie i w regulaminie ś wiadczenia us ł ug postanowie ń wzorca umowy, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), których tre ść jest nast ę puj ą ca: „Wszelkie spory powsta ł e z niniejszej umowy rozpatrywane b ę d ą przez s ą d w ł a ś ciwy dla Operatora” oraz „W ł a ś ciwym do rozstrzygania sporów wynikaj ą cych z niniejszego regulaminu, (...) jest s ą d powszechny w ł a ś ciwy dla Operatora”. W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 565 (wyrok SOKiK z dnia 29 wrze ś nia 2005r. sygn. akt XVII Amc 57/03) od dnia 4 listopada 2005r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „W ł a ś ciwym dla rozstrzygania sporów wynikaj ą cych z regulaminu ś wiadczenia us ł ug jest s ą d powszechny w ł a ś ciwy dla siedziby Operatora.” Zakres kwestionowanego zapisu umowy i regulaminu mie ś ci si ę w zakresie wpisanej do rejestru klauzuli nr 565. Siedziba Spó ł ki znajduje si ę w Rudzie Ś l ą skiej (dowód: karta nr 62). Obszar dzia ł ania Spó ł ki to miasta: Ruda Ś l ą ska, Bytom, Radzionków, Bystrzyca K ł odzka (dowód: karta nr 55). Niniejsze kwestionowane postanowienie jest niezgodne z art. 385 1 § 1 Kc i z art. 385 3 pkt 23 Kc. Tre ść przepisu art. 385 1 § 1 Kc przytoczono powy ż ej. Art. 385 3 pkt 23 Kc stanowi natomiast, ż e za niedozwolone uwa ż a si ę postanowienia, które wy łą czaj ą jurysdykcj ę s ą dów polskich lub poddaj ą spraw ę pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a tak ż e narzucaj ą rozpoznanie sprawy przez s ą d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy. W ł a ś ciwo ść miejscowa s ą du, który jest kompetentny do rozstrzygania sporów cywilnych, zosta ł a okre ś lona w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm., zwanej dalej tak ż e Kpc). Zasadniczo, zgodnie z art. 27 ust. 1 Kpc powództwo wytacza si ę przed s ą dem w ł a ś ciwym ze wzgl ę du na miejsce zamieszkania lub siedziby pozwanego. W rozwa ż anej sprawie, stosownie do tego przepisu, gdyby z powództwem wyst ę powali przeciwko konsumentowi przedsi ę biorcy, musieliby to zrobi ć przed s ą dem oznaczonym wedle miejsca zamieszkania konsumenta. Gdyby do s ą du wyst ą pi ł konsument, musia ł by uczyni ć to przed s ą dem wyznaczonym wed ł ug miejsca prowadzenia dzia ł alno ś ci przez Spó ł k ę . Stosownie do art. 34 Kpc w sprawach o ustalenie istnienia umowy, jej wykonanie, rozwi ą zanie lub uniewa ż nienie, jak te ż o odszkodowanie z powodu niewykonania lub 8 nienale ż ytego wykonania umowy mo ż na wytoczy ć tak ż e przed s ą dem wyznaczonym wed ł ug miejsca wykonania umowy. Kwestionowany zapis umowny stanowi klauzul ę abuzywn ą ze wzgl ę du na to, ż e ogranicza mo ż liwo ść wyboru do s ą du, który zgodnie z przepisami Kodeksu post ę powania cywilnego nale ż a ł o uzna ć za w ł a ś ciwy do rozstrzygni ę cia sporu powsta ł ego na tle umowy. Dodatkowo podkre ś li ć trzeba, ż e za niezgodne z art. 385 3 pkt 23 Kc uznaje si ę postanowienia, które nie tylko wy łą czaj ą w ł a ś ciwo ść s ą du wyznaczonego wed ł ug przepisów Kodeksu post ę powania cywilnego w ogóle, ale te ż te, które ograniczaj ą zakres mo ż liwo ś ci przewidzianych w tej ustawie, w wyniku czego sytuacja konsumentów ulega pogorszeniu. W rozwa ż anej sprawie klauzula stosowana przez Spó ł k ę godzi w konsumentów w szczególno ś ci w ten sposób, ż e zostaje wy łą czona mo ż liwo ść wytoczenia powództwa przed s ą dem w ł a ś ciwym ze wzgl ę du na miejsce ich zamieszkania, a wi ę c w miejscu dla nich najbardziej dogodnym. Z uwagi na powy ż sze, zakwestionowane postanowienie jest niedozwolonym zapisem umownym. W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone figuruje wiele klauzul, na mocy których uznano za w ł a ś ciwy s ą d w konkretnym mie ś cie albo wyznaczony wed ł ug jednego kryterium, w sposób w ęż szy ni ż uczyniono to w Kodeksie post ę powania cywilnego. Zgodnie z bogatym orzecznictwem SOKiK postanowienia, na mocy których s ą dem w ł a ś ciwym jest s ą d zlokalizowany w miejscu dogodnym wy łą cznie dla przedsi ę biorców, ograniczaj ą ce mo ż liwo ść wyboru s ą du innego ni ż wymieniony w umowie, s ą uznawane za niezgodne z prawem. Na potwierdzenie tego nale ż y wskaza ć szereg klauzul umownych tego typu, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń umownych uznanych za niedozwolone pod numerami 92, 276, 309, 310, 349, 361, 388, 397, 409, 418, 445, 488, 494, 527, 561, 586, 596, 612, 617, 637, 640, 691, 772, 784, 913, 922, 1007 i 1034. O zaniechaniu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mo ż na mówi ć w sytuacji, gdy przedsi ę biorca zmienia wzór umowy w taki sposób, aby umowy zawierane z konsumentami nie zawiera ł y klauzul abuzywnych i aby zawiera ł y informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, a nast ę pnie takie umowy wraz z kompletem za łą czników, tak ż e zawieraj ą cych informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, rozes ł a ł konsumentom. W niniejszej sprawie nie zaistnia ł a taka sytuacja. Spó ł ka powiadomi ł a Prezesa Urz ę du, ż e przed wydaniem przedmiotowej decyzji nie przeprowadzi kompleksowej wymiany dotychczas zawartych umów oraz rozsy ł ania regulaminu ze wzgl ę du na ogrom takiego przedsi ę wzi ę cia. Po ostatecznym zako ń czeniu post ę powania, Spó ł ka podejmie stosowne kroki w celu zapewnienia swoim abonentom odpowiedniego poziomu ochrony ich praw (dowód: karta nr 265). W ś wietle powy ż ej opisanych okoliczno ś ci Spó ł ka naruszy ł a art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec jak w pkt. I. 2 sentencji niniejszej decyzji. 3. Spó ł ce postawiono zarzut naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku podawania w regulaminach promocji cen netto za us ł ugi, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 12 ustawy z dnia 5 lipca 2001r. o cenach (Dz. U. Nr 97 poz. 1050 ze zm.). Jak ustalono, stosowane przez Spó ł k ę regulaminy promocji zawieraj ą informacj ę o wysoko ś ci op ł at za us ł ugi, gdzie podane s ą ceny netto. Definicj ę ceny zawiera art. 3 pkt 1 ppkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001r. o cenach (Dz. U. Nr 97 poz. 1050 ze zm.) i jest to warto ść wyra ż ona w jednostkach pieni ęż nych, któr ą kupuj ą cy jest obowi ą zany zap ł aci ć przedsi ę biorcy za towar lub us ł ug ę ; w cenie uwzgl ę dnia si ę podatek od towarów i us ł ug oraz podatek akcyzowy (...). Zgodnie z art. 12 ustawy o cenach Towar przeznaczony do sprzeda ż y detalicznej oznacza si ę cen ą . Ustawa nak ł ada na wszystkich przedsi ę biorców obowi ą zek oznaczania cen ą wszystkich towarów i us ł ug przeznaczonych do sprzeda ż y detalicznej, sprzeda ż y towaru lub us ł ugi dla konsumenta. Tak wi ę c Spó ł ka oferuj ą c konsumentom us ł ug ę , tak ż e w ramach promocji, 9 zobowi ą zana jest do podawania ceny za us ł ug ę , w rozumieniu art. 3 pkt 1 ppkt 1 ustawy, któr ą konsument obowi ą zany jest zap ł aci ć . Sposób realizacji obowi ą zku okre ś lonego w art. 12 ustawy o cenach okre ś la rozporz ą dzenie Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz. U. Nr 99, poz. 894 ze zm.). Wed ł ug § 10 pkt 1 rozporz ą dzenia Ceny za us ł ugi podaje si ę wraz z dok ł adnym okre ś leniem rodzaju i zakresu us ł ug. Je ż eli jest to zgodne z praktyk ą obrotu, ze wzgl ę du na rodzaj ś wiadczonej us ł ugi, zamiast cen za us ł ug ę mo ż na poda ć cen ę jednostkow ą za jednostk ę us ł ugi . Podaj ą c w regulaminach promocji ceny netto - Spó ł ka dzia ł a niezgodnie z art. 12 ustawy o cenach. Umieszczenie w regulaminach promocji ceny netto, ceny która nie uwzgl ę dnia podatku od towarów i us ł ug, jest dzia ł aniem bezprawnym, przejawem praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów poprzez naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej prawdziwej i pe ł nej informacji. Przez takie dzia ł anie Spó ł ka realizuje zawarte z konsumentami umowy w sposób zakazany, naruszaj ą c ustaw ę o cenach oraz ustaw ę o ochronie konkurencji i konsumentów. Bezprawne dzia ł anie Spó ł ki godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a w przedmiotowej sprawie dopu ś ci ł a si ę dzia ł a ń antykonsumenckich dotykaj ą cych sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Dzia ł ania zmierzaj ą ce do niedoinformowania, wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta, wykorzystanie jego niewiedzy potocznie okre ś la si ę jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od przyj ę tych standardów post ę powania – godz ą w interesy konsumentów. Wszystkie przekazywane konsumentom informacje powinny by ć rzetelne, prawdzie i pe ł ne. O zaniechaniu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mo ż na mówi ć w sytuacji, gdy przedsi ę biorca zmienia wzór umowy w taki sposób, aby umowy zawierane z konsumentami nie zawiera ł y klauzul abuzywnych i aby zawiera ł y informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, a nast ę pnie takie umowy wraz z kompletem za łą czników, tak ż e zawieraj ą cych informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, rozes ł a ł konsumentom. W niniejszej sprawie nie zaistnia ł a taka sytuacja. Spó ł ka powiadomi ł a Prezesa Urz ę du, ż e przed wydaniem przedmiotowej decyzji nie przeprowadzi kompleksowej wymiany dotychczas zawartych umów oraz rozsy ł ania regulaminu ze wzgl ę du na ogrom takiego przedsi ę wzi ę cia. Po ostatecznym zako ń czeniu post ę powania, Spó ł ka podejmie stosowne kroki w celu zapewnienia swoim abonentom odpowiedniego poziomu ochrony ich praw (dowód: karta nr 265). W ś wietle przedstawionych okoliczno ś ci nale ż a ł o stwierdzi ć naruszenie przez Spó ł k ę art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 3 sentencji niniejszej decyzji. 4. Spó ł ce postawiono zarzut naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku nieinformowania konsumentów z którymi umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych zawierane s ą na odleg ł o ść , o prawie odst ą pienia od umowy w terminie, o którym mowa w art. 7 ust. 1, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 9 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.). Spó ł ka przedstawi ł a tryb zawierania umów z konsumentami (dowód: karty nr 58-59), które zawierane s ą tak ż e za po ś rednictwem poczty oraz przes ł a ł a przyk ł adow ą umow ę zawart ą z konsumentem w tym trybie (karty nr 119-131). W ustawie z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), w art. 16, wyszczególnione s ą sytuacje, gdy nie stosuje si ę przepisów o 10 umowach zawieranych na odleg ł o ść . W przepisie tym nie ma publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych. Spó ł ka zorganizowa ł a swoj ą dzia ł alno ść w taki sposób, ż e z konsumentami zawiera umowy na odleg ł o ść . Obowi ą zki przedsi ę biorcy, który w taki sposób zorganizowa ł swoj ą dzia ł alno ść okre ś la art. 9 ust. 1 pkt 6 i art. 9 ust. 3 ustawy. Zgodnie z powo ł anymi przepisami Konsument powinien by ć poinformowany, przy u ż yciu ś rodka porozumiewania si ę na odleg ł o ść , najpó ź niej w chwili z ł o ż enia mu propozycji zawarcia umowy, o prawie odst ą pienia od umowy w terminie dziesi ę ciu dni, ze wskazaniem wyj ą tków, o których mowa w art. 10 ust. 3. Przedsi ę biorca jest obowi ą zany do potwierdzenia konsumentowi na pi ś mie informacji, o których mowa w ust. 1, najpó ź niej w momencie rozpocz ę cia ś wiadczenia . Stosownie do zapisu art. 10 ust. 1 Termin dziesi ę ciodniowy, w którym konsument mo ż e odst ą pi ć od umowy, liczy si ę od dnia wydania rzeczy, a gdy umowa dotyczy ś wiadczenia us ł ugi – od dnia jej zawarcia. Wed ł ug art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy – Je ż eli strony nie umówi ł y si ę inaczej, prawo odst ą pienia od umowy zawartej na odleg ł o ść nie przys ł uguje konsumentowi w wypadkach ś wiadczenia us ł ug rozpocz ę tego, za zgod ą konsumenta, przed up ł ywem terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1. Art. 7 ust. 1 ustawy stanowi – Konsument, który zawar ł umow ę na odleg ł o ść , mo ż e od niej odst ą pi ć bez podania przyczyn, sk ł adaj ą c stosowne o ś wiadczenie na pi ś mie w terminie dziesi ę ciu dni, ustalonym w sposób okre ś lony w art. 10 ust. 1. Do zachowania tego terminu wystarczy wys ł anie o ś wiadczenia przed jego up ł ywem. Spó ł ka dzia ł a niezgodnie z art. 9 ustawy o ochronie konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y uzna ć , ż e naruszenie przez Spó ł k ę art. 9 ustawy o ochronie konsumentów jest dzia ł aniem bezprawnym, przejawem praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów poprzez naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej prawdziwej i pe ł nej informacji. O zaniechaniu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mo ż na mówi ć w sytuacji, gdy przedsi ę biorca zmienia wzór umowy w taki sposób, aby umowy zawierane z konsumentami nie zawiera ł y klauzul abuzywnych i aby zawiera ł y informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, a nast ę pnie takie umowy wraz z kompletem za łą czników, tak ż e zawieraj ą cych informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, rozes ł a ł konsumentom. W niniejszej sprawie nie zaistnia ł a taka sytuacja. Spó ł ka powiadomi ł a Prezesa Urz ę du, ż e przed wydaniem przedmiotowej decyzji nie przeprowadzi kompleksowej wymiany dotychczas zawartych umów oraz rozsy ł ania regulaminu ze wzgl ę du na ogrom takiego przedsi ę wzi ę cia. Po ostatecznym zako ń czeniu post ę powania, Spó ł ka podejmie stosowne kroki w celu zapewnienia swoim abonentom odpowiedniego poziomu ochrony ich praw (dowód: karta nr 265). W ś wietle przedstawionych okoliczno ś ci nale ż a ł o stwierdzi ć naruszenie przez Spó ł k ę art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 4 sentencji niniejszej decyzji. II. Stosownie do zapisu art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 2 - Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci - pkt 2 - naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Dla stwierdzenia naruszenia przywo ł anego powy ż ej przepisu prawa kumulatywnie musz ą zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - okre ś lone zachowanie Spó ł ki musi by ć bezprawne, - zachowanie to musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. 11 Informacj ę o wysoko ś ci kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy, zgodnie z art. 56 ust. 3 pkt 6 ustawy Prawo telekomunikacyjne, Spó ł ka zobowi ą zana jest zamie ś ci ć w umowie. W przedmiotowej sprawie informacja o wysoko ś ci kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy znajduje si ę w § 4 pkt 7 umów zawartych z konsumentami i jest to 1/30 op ł aty abonamentowej. W zwi ą zku z powy ż szym nie mo ż na Spó ł ce zarzuci ć dzia ł ania niezgodnego z art. 56 ust. 3 pkt 6 Prawa telekomunikacyjnego i bezprawno ś ci. Natomiast ocena zapisu zawartego w § 4 pkt 7 umów zawartych z konsumentami przez pryzmat klauzul abuzywnych zawarta jest w punkcie I 1 decyzji. Zgodnie z zapisem art. 60 pkt 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne regulamin powinien okre ś la ć zasady wyp ł aty kar umownych. W przedmiotowej sprawie informacja o zasadach wyp ł aty kar umownych znajduje si ę w § 8 pkt 9 regulaminu (dowód: karty nr 71-77). Dzia ł anie Spó ł ki nie jest bezprawne i poniewa ż nie jest bezprawne nie godzi w zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym nie s ą spe ł nione łą cznie obie przes ł anki okre ś lone w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W opinii Prezesa Urz ę du oceniane w pkt. II decyzji dzia ł anie Spó ł ki nie narusza art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy ochronie konkurencji i konsumentów. Nale ż y tak ż e podkre ś li ć , ż e zgodnie z art. 104 ustawy Prawo telekomunikacyjne – do odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorców telekomunikacyjnych za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ugi telekomunikacyjnej stosuje si ę przepisy Kodeksu cywilnego. Konsumenci maj ą prawo do sk ł adania reklamacji us ł ugi telekomunikacyjnej za jej niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie i okre ś lenia wysoko ś ci kwoty odszkodowania lub innej nale ż no ś ci, co reguluje rozporz ą dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 1 pa ź dziernika 2004r. w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226, poz. 2291). Zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w sprawach praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów umo ż liwiaj ą wydanie decyzji na podstawie art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 2 oraz art. 28 ust. 1. Prezes Urz ę du na podstawie art. 26 ust. 1 wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania, je ż eli stwierdzi naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 24. Zgodnie z art. 27 ust. 2 wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 1 ww. ustawy, je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania - ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o której mowa w art. 24, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . Zgodnie z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w sprawach nieuregulowanych w ustawie do post ę powania przed Prezesem Urz ę du stosuje si ę przepisy ustawy Kodeks post ę powania administracyjnego. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, w sytuacji rozstrzygni ę cia innego, ni ż przewiduje ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zastosowanie maj ą przepisy Kodeksu post ę powania administracyjnego. W zwi ą zku z 12 powy ż szym zastosowanie ma powy ż ej przytoczony art. 105 § 1 Kpa. W przedmiotowej sprawie, jak wykazano powy ż ej, dzia ł anie Spó ł ki nie godzi w zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym w zakresie zarzutu okre ś lonego w pkt II sentencji niniejszej decyzji post ę powanie staje si ę bezprzedmiotowe. W przedmiotowej sprawie brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Wobec powy ż szego orzeczono jak w pkt. II sentencji niniejszej decyzji. III. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Organ Antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, w tym kar okre ś lonych w art. 106 tej ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Prezes Urz ę du po raz pierwszy ocenia dzia ł anie Spó ł ki w niniejszej decyzji. W pkt. I. niniejszej decyzji stwierdzono stosowanie przez Spó ł k ę klauzul abuzywnych oraz naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, a konsekwencj ą ich stosowania jest pogorszenie sytuacji konsumentów. Okoliczno ść , ż e sporne zapisy zamieszczono we wzorcach umownych powoduje, ż e zostaj ą one konsumentom narzucone. Fakt, ż e kwestionowane regulacje wynikaj ą z wzorców umownych, ś wiadczy o ustalonym charakterze podejmowanych praktyk. Nale ż y podkre ś li ć profesjonalny charakter ś wiadczenia us ł ug przez Spó ł k ę – przedsi ę biorc ę telekomunikacyjnego. Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie w niniejszym przypadku kary, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przychód osi ą gni ę ty przez Spó ł k ę w 2007r. wyniós ł 8.883.427 PLN (dowód: karta nr 156). Tak wi ę c maksymalna kara, jaka mog ł oby zosta ć na ł o ż ona na Spó ł k ę to 883.343 PLN. Kara nak ł adana przez Organ Antymonopolowy na podmioty, które dopu ś ci ł y si ę stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianych zachowa ń . Spó ł ka dzia ł a na rynku lokalnym, uzna ł a zarzuty, w toku post ę powania wspó ł dzia ł a ł a z Organem Antymonopolowym przesy ł aj ą c niezw ł ocznie żą dane informacje i wyja ś nienia. Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Niniejsza kara powinna stanowi ć przestrog ę dla Spó ł ki na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci, wysoko ść kary ustalono na poziomie 5.000 PLN (s ł ownie: pi ę ciu tysi ę cy z ł otych), co stanowi oko ł o 0,57 % maksymalnego wymiaru kary. W ocenie Organu Antymonopolowego kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uznano, ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak, aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie III sentencji tej decyzji. 13 IV. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 77 ust. 1 tej ustawy, je ż eli w wyniku post ę powania Organ Antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, jest obowi ą zany ponie ść koszty post ę powania. Niniejsze post ę powanie w sprawie stosowania przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du, a w jego wyniku w punkcie I sentencji decyzji stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą przez Organ Antymonopolowy ze stron ą . W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono Spó ł k ę obci ąż y ć kosztami post ę powania w wysoko ś ci 91 z ł (s ł ownie: dziewi ęć dziesi ę ciu jeden z ł otych). Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego post ę powania Spó ł ka obowi ą zana jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.) – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wy łą cznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt IV niniejszej decyzji, stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 Kodeksu post ę powania cywilnego, nale ż y wnie ść za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn 14