RKT-94/2008

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 29.12.2008r. RKT-61-36/08/MI DECYZJA Nr RKT – 94/2008 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331; Dz.U. Nr 99, poz. 660 i Dz.U. Nr 171, poz. 1206) oraz § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rudzie Ś l ą skiej, 41-709 Ruda Ś l ą ska, ul. Pokoju 13, – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów bezprawne zachowanie Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rudzie Ś l ą skiej polegaj ą ce na tym, ż e w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków – wbrew wymogowi okre ś lonemu w art. 6 ust. 3 pkt 2) ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) – ww. przedsi ę biorca nie zamie ś ci ł pe ł nej informacji na temat sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń poprzez zaniechanie obj ę cia tre ś ci ą ww. umów postanowie ń dotycz ą cych terminu p ł atno ś ci za pobrane us ł ugi oraz okresu obrachunkowego, w jakim prowadzone s ą rozliczenia z tytu ł u dostarczonej wody i odprowadzanych ś cieków i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rudzie Ś l ą skiej kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 5 000 PLN (s ł ownie z ł otych: pi ęć tysi ę cy), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 80 tej ustawy postanawia si ę obci ąż y ć Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rudzie Ś l ą skiej kosztami przeprowadzonego post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów i zobowi ą za ć ww. przedsi ę biorc ę do zwrotu na rzecz Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 43 PLN (s ł ownie z ł otych: czterdzie ś ci trzy). 1 Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „organem antymonopolowym”) zosta ł o przeprowadzone z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy w zwi ą zku z dzia ł alno ś ci ą Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rudzie Ś l ą skiej (zwanego dalej „PWiK Ruda Ś l ą ska” lub „Spó ł k ą ”) nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej dalej równie ż „ustaw ą antymonopolow ą ”) (sygn. akt RKT-400-14/07/MI). W toku przedmiotowego post ę powania wyja ś niaj ą cego zbadane zosta ł y pod k ą tem naruszenia przepisów ww. ustawy warunki umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawieranych przez PWiK Ruda Ś l ą ska z konsumentami w oparciu o wykorzystywane w obrocie wzorce umowne. Poniewa ż analiza ich tre ś ci da ł a podstawy do przyj ę cia, i ż w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej Decyzji mog ł o doj ść do naruszenia przez Spó ł k ę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w dniu 18.03.2008r. Postanowieniem Nr 1 wszcz ę te zosta ł o w tej sprawie z urz ę du post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karty nr 1-1 verte). Spó ł ce postawiono zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej w drodze podejmowania bezprawnych dzia ł a ń godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na tym, i ż w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków nie zmieszczono postanowie ń dotycz ą cych terminu p ł atno ś ci za pobrane us ł ugi oraz okresu obrachunkowego, w jakim prowadzone s ą rozliczenia z tytu ł u dostarczonej wody i odprowadzanych ś cieków, co mo ż e by ć niezgodne z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) (zwana dalej „ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę ”), zgodnie z którym umowa, na podstawie której odbywa si ę dostawa wody i odbiór ś cieków powinna zawiera ć postanowienia dotycz ą ce sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń . W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów PWiK Ruda Ś l ą ska ustosunkowuj ą c si ę do postawionego zarzutu podnios ł o, i ż zgodnie z przepisami § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 127, poz. 886) b ę d ą cego aktem wykonawczym do ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , odbiorca us ł ug dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie okre ś lonym na fakturze, wobec czego Spó ł ka w umowie zastosowa ł a zapis odsy ł aj ą cy w tym zakresie do faktury, na której wskazany jest termin p ł atno ś ci. PWiK Ruda Ś l ą ska podnios ł o tak ż e, i ż § 17 ust. 3 cytowanego wy ż ej rozporz ą dzenia okre ś la graniczny okres rozliczeniowy, co wyra ż a si ę redakcj ą „przynajmniej raz w roku”. Wprawdzie tre ść umów nie zawiera postanowienia precyzuj ą cego okres rozliczeniowy, tym nie mniej zarówno odbiorcy indywidualnemu, jak i zbiorowemu jest znana praktyka rozliczania nale ż no ś ci za okres miesi ą ca. Praktyka taka jest powszechnie akceptowana, czego dowodzi okoliczno ść , i ż kontrahenci, mimo braku postanowienia dotycz ą cego okresu rozliczeniowego, nie wnosz ą ż adnych zastrze ż e ń do tre ś ci umów, za ś w dynamice realizacji umów spontanicznie honoruj ą okresy miesi ę czne. Brak w tre ś ci umów wyra ź nego uregulowania tej kwestii pozostawia stronom pewien zakres swobody i bez w ą tpienia jest korzystny dla odbiorcy. Przedsi ę biorstwo bowiem w tej sytuacji nie mo ż e nak ł ada ć na odbiorc ę sankcji finansowych, gdy odczyt dokonywany jest w okresach d ł u ż szych ni ż jeden miesi ą c. W konsekwencji brak jest zdaniem Spó ł ki podstaw do przyj ę cia, i ż pomini ę cie w umowach postanowienia dotycz ą cego terminów rozlicze ń mo ż e by ć oceniane jako naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dowód: karty nr 72-72 verte). 2 Organ antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny. Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rudzie Ś l ą skiej jest przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo – kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 4) ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Spó ł ka zosta ł a wpisana do Rejestru Przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem KRS: 0000048747. Zgodnie z wpisem, przedmiotem jej dzia ł alno ś ci jest mi ę dzy innymi dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie rozprowadzania wody i odprowadzanie ś cieków (dowód: karty nr 122-125). Us ł ugi w zakresie dostawy wody i odbioru ś cieków Spó ł ka ś wiadczy na terenie gminy Ruda Ś l ą ska; podstaw ę prawn ą jej dzia ł ania na ww. obszarze stanowi Uchwa ł a Nr 639/02 Zarz ą du Miasta w Rudzie Ś l ą skiej z dnia 17.09.2002r. w sprawie wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowe odprowadzania ś cieków (dowód: karty nr 7, 15-17 verte). Ponadto obszarem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest pi ęć obiektów wyszczególnionych w za łą czniku do Uchwa ł y Nr 04/2007 Zarz ą du Samorz ą dowego Chorzowsko – Ś wi ę toch ł owickiego Zwi ą zku Wodoci ą gów i Kanalizacji z dnia 13.02.2007r. w sprawie udzielenia PWiK Ruda Ś l ą ska zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę do tych obiektów (dowód: karty nr 7, 18-21). Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , PWiK Ruda Ś l ą ska zawiera z odbiorcami us ł ug, w tym z konsumentami, pisemne umowy, na podstawie których odbywa si ę dostawa wody i odbiór ś cieków. Ustalono, ż e w obrocie konsumenckim Spó ł ka pos ł uguje si ę nast ę puj ą cymi wzorcami umów o zaopatrzenie w wod ę i/lub odprowadzanie ś cieków (7 verte – 8): a. Wzorcem umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków wprowadzonym do obrotu w dniu 26.01.2006r. (dowód: karty nr 30-31 verte); b. Wzorcem umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków stosowanym w przypadku budowy, remontu budynku/obiektu, wprowadzonym do obrotu w dniu 02.03.2006r. (dowód: karty nr 32-33 verte); c. Wzorcem umowy o dostarczanie wody wprowadzonym do obrotu w dniu 02.03.2006r. (dowód: karty nr 34-35 verte); d. Wzorcem umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków dotycz ą cym odbiorców zu ż ywaj ą cych wod ę na cele podlewania ogrodu, wprowadzonym do obrotu w dniu 01.04.2006r. (dowód: karty nr 36-37 verte); e. Wzorcem umowy o dostarczanie wody stosowanym w przypadku budowy, remontu budynku/obiektu, wprowadzonym do obrotu w dniu 01.04.2006r. (dowód: karty nr 38-39 verte); f. Wzorcem umowy o dostarczanie wody do indywidualnych ogródków dzia ł kowych, wprowadzonym do obrotu w dniu 12.05.2006r. (dowód: karty nr 40-41 verte); g. Wzorcem umowy o dostarczanie wody i/lub odprowadzanie ś cieków stosowanym wzgl ę dem osób korzystaj ą cych z lokali w budynkach wielolokalowych, wprowadzonym do obrotu w dniu 17.08.2006r. (dowód: karty nr 42-43 verte). Na potwierdzenie, i ż ww. wzorce faktycznie stosowane s ą przy zawieraniu umów z konsumentami zgromadzone zosta ł y przyk ł adowe umowy zawarte w 2007 i 2008 roku z ich wykorzystaniem w obrocie konsumenckim (dowód: karty nr 44-64, 74-106). W trakcie post ę powania ustalono równie ż , i ż za łą cznik do zawieranych przez PWiK Ruda Ś l ą ska umów o zaopatrzenie w wod ę i/lub odprowadzanie ś cieków stanowi obowi ą zuj ą cy na terenie gminy Ruda Ś l ą ska Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków wprowadzony Uchwa łą Nr 943/LI/2005 Rady Miejskiej w Rudzie Ś l ą skiej z dnia 22 grudnia 2005r., opublikowany w Dzienniku Urz ę dowym Województwa Ś l ą skiego Nr 10, poz. 377 z dnia 6 lutego 2006r. (dowód: karty nr 7 verte, 8, 22-29). Regulamin jest przesy ł any lub wr ę czany odbiorcom wraz z umow ą i stanowi jej integraln ą cz ęść (karty nr 8 – 8 verte). 3 Ustalono, ż e w tre ś ci zawieranych przez PWiK Ruda Ś l ą ska umów o zaopatrzenie w wod ę i/lub odprowadzanie ś cieków zawieranych z konsumentami brak jest postanowie ń okre ś laj ą cych, w jakim terminie odbiorca uiszcza nale ż no ść za pobrane us ł ugi. Umowy odsy ł aj ą w tym zakresie do faktury. Zgodnie z tre ś ci ą umów Nale ż no ś ci z tytu ł u ś wiadczenia us ł ug b ę d ą regulowane przez Odbiorc ę us ł ug na podstawie wystawionej przez Przedsi ę biorstwo faktury, w terminie okre ś lonym w tej fakturze. Umowy nie informuj ą równie ż o d ł ugo ś ci obowi ą zuj ą cych okresów obrachunkowych, w jakich dokonywane s ą rozliczenia z tytu ł u dostarczonej wody i odprowadzonych ś cieków. Postanowie ń dotycz ą cych terminów rozlicze ń (okre ś laj ą cych terminy p ł atno ś ci i okresy rozrachunkowe) nie zawiera równie ż za łą cznik do umowy – Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. § 26 ust. 1 Regulaminu przewiduje natomiast, ż e Odbiorca us ł ug zobowi ą zany jest do zap ł aty faktury w terminie na zasadach okre ś lonych w umowie (dowód: karta nr 26 verte). W trakcie post ę powania PWiK Ruda Ś l ą ska poinformowa ł o, i ż na dzie ń 09.04.2008r. posiada ł o zawarte z odbiorcami […] umowy o dostarczanie wody i/lub odprowadzanie ś cieków, z czego […] umowy zawarte zosta ł y z wykorzystaniem aktualnie obowi ą zuj ą cych wzorców umów. Spó ł ka wskaza ł a równie ż , i ż nie jest w stanie okre ś li ć , jaka ilo ść umów zawarta zosta ł a z konsumentami (dowód: karta nr 73 verte). Z wyja ś nie ń Spó ł ki wynika jednak, ż e konsumenci stanowi ą oko ł o […]% jej odbiorców (dowód: karta nr 9). W toku przeprowadzonego post ę powania Spó ł ka przedstawi ł a wyja ś nienia odno ś nie trybu, w jakim konsumentom korzystaj ą cym z jej us ł ug dostarczane s ą faktury z tytu ł u pobranych us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. Wskaza ł a, i ż faktury wystawiane s ą przez Dzia ł Sprzeda ż y, a nast ę pnie wpisywane s ą do „rejestru wysy ł ki” i łą cznie z wykazem z rejestru przekazywane s ą do Dzia ł u Administracji w celu ich wys ł ania. Okres od daty wystawienia, wskazanej na fakturach, do dnia dostarczenia ich do urz ę du pocztowego wynosi 3 dni. Wszystkie faktury do konsumentów przesy ł ane s ą listem zwyk ł ym poprzez Poczt ę Polsk ą – Urz ą d Pocztowy Oddzia ł w Rudzie Ś l ą skiej. Uwzgl ę dniaj ą c wy ż ej opisany sposób post ę powania, Spó ł ka – maj ą c na wzgl ę dzie up ł ywaj ą ce dodatkowe dni przeznaczone na dostarczenie faktury przez Poczt ę – zdefiniowa ł o w programie fakturuj ą cym termin p ł atno ś ci jako 21 dni od daty jej wystawienia. W zwi ą zku z tym Spó ł ka wskaza ł a, i ż zapewnia odbiorcom d ł u ż szy termin na dokonanie zap ł aty ni ż wynika to z § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 127, poz. 886), który stanowi, ż e termin zap ł aty nie mo ż e by ć krótszy ni ż 14 dni od daty wys ł ania faktury (dowód: karta nr 73). Spó ł ka przedstawi ł a tak ż e wyja ś nienia odno ś nie praktykowanych w stosunku do konsumentów okresów obrachunkowych, w jakich prowadzone s ą rozliczenia z tytu ł u pobranych us ł ug dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Wskaza ł a, i ż w rozliczeniach z konsumentami stosowany jest miesi ę czny okres obrachunkowy. Pracownicy Spó ł ki dokonuj ą w ka ż dym miesi ą cu odczytów wodomierzy, na podstawie których Dzia ł Sprzeda ż y wystawia faktury (dowód: karta nr 73). W toku post ę powania PWiK Ruda Ś l ą ska przedstawi ł o rachunek zysków i strat za okres od 01.01.2007r. do 31.12.2007r., z którego wynika, i ż w 2007 roku Spó ł ka uzyska ł a przychód w wysoko ś ci 50 871 167,74 PLN (dowód: karta nr 116). Ponadto Spó ł ka o ś wiadczy ł a, ż e wysoko ść osi ą gni ę tego przez ni ą w 2007 roku przychodu z tytu ł u dzia ł alno ś ci w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków wynios ł a […] PLN (dowód: karta nr 117). 4 Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. I. W przedmiotowej sprawie Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Rudzie Ś l ą skiej postawiono zarzut stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na tym, i ż w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzaniu ś cieków Spó ł ka nie zamie ś ci ł a – z naruszeniem art. 6 ust. 3 pkt 2) ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę – pe ł nej informacji odno ś nie sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń poprzez zaniechanie obj ę cia tre ś ci ą ww. umów postanowie ń informuj ą cych o przys ł uguj ą cych konsumentom terminach p ł atno ś ci za pobrane us ł ugi oraz o d ł ugo ś ci obowi ą zuj ą cych okresów rozliczeniowych, co mo ż e sta ć w sprzeczno ś ci z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 ww. ustawy Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci: 1) stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.); 2) naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji; 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje natomiast, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Konsumentem w rozumieniu ww. ustawy jest osoba fizyczna dokonuj ą ca czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą (art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 22 1 Kodeksu cywilnego). Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem dzia ł aniach przedsi ę biorców. Uznanie okre ś lonego dzia ł ania przedsi ę biorcy za niezgodne z zakazem stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wymaga wykazania, ż e spe ł nione zosta ł y kumulatywnie nast ę puj ą ce przes ł anki: − zachowanie przedsi ę biorcy nosi znamiona bezprawno ś ci, − zachowanie to godzi w interesy konsumentów; − zagro ż one s ą interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. Pierwsz ą z przes ł anek koniecznych dla stwierdzenia naruszenia art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest zatem bezprawno ść podejmowanych przez przedsi ę biorc ę zachowa ń . Bezprawno ść ujmowana jest jako sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa. Praktyki przedsi ę biorcy, by zakwalifikowa ć je jako naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów „musz ą by ć zatem wymierzone w uprawnienia, jakie konsumentom przyznaj ą obowi ą zuj ą ce przepisy prawa” 1 . Porz ą dek prawny, którego naruszenie mo ż e wype ł nia ć dyspozycj ę art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, obejmuje normy prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów 2 . Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie reguluj ą konstrukcji bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Art. 24 tej ustawy nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien by ć interpretowany oraz stosowany w okre ś lonym kontek ś cie normatywnym. W zwi ą zku z tym, w celu konkretyzacji przes ł anki bezprawno ś ci nale ż y si ę gn ąć do przepisów 1 Uchwa ł a SN z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), OSNP 2007/1-2/35. Por. równie ż : M. Szyd ł o: Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów, Monitor Prawniczy nr 2004/17/791. 2 Wyrok SOKiK z dnia 13 listopada 2007 r. (sygn. akt XVII AmA 45/07). 5 innych ustaw. Na ich podstawie mo ż liwe jest dokonanie oceny dzia ł a ń przedsi ę biorcy w aspekcie ich zgodno ś ci z prawem 3 . W art. 24 ust. 2 ustawodawca wskaza ł przyk ł adowe rodzaje praktyk, które naruszaj ą zbiorowe interesy konsumentów, zaliczaj ą c do nich stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Katalog ten nie jest jednak wyczerpuj ą cy. Ustawodawca pos ł u ż y ł si ę tutaj terminem „w szczególno ś ci”, co oznacza, ż e ma on charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dzia ł a ń , które naruszy ł y przepisy innych aktów prawnych. Oprócz praktyk wskazanych bezpo ś rednio przez ustawodawc ę w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów „za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów mo ż na uzna ć zachowania naruszaj ą ce przepisy innych ustaw, które nak ł adaj ą na przedsi ę biorc ę okre ś lone obowi ą zki wzgl ę dem konsumenta. Zdaniem S ą du Najwy ż szego zachowania takie (…) stanowi ą bowiem jednocze ś nie zachowania bezprawne i skutkuj ą zniesieniem, ograniczeniem lub zniekszta ł ceniem praw konsumentów, wp ł ywaj ą c tym samym na chronion ą przez przepis obowi ą zuj ą cego prawa sfer ę ich interesów” 4 . Podkre ś lenia wymaga tak ż e, ż e bezprawno ść jest kategori ą obiektywn ą . Rozwa ż enia przy ocenie bezprawno ś ci wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsi ę biorcy by ł o zgodne, czy te ż niezgodne z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego. O bezprawno ś ci dzia ł ania decyduje ca ł okszta ł t okoliczno ś ci konkretnego stanu faktycznego 5 . Dla stwierdzenia bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy bez znaczenia pozostaje ponadto strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy (w znaczeniu subiektywnym, oznaczaj ą cym wadliwo ść procesu decyzyjnego sprawcy) i stopie ń tej winy (umy ś lno ść b ą d ź nieumy ś lno ść ), a tak ż e ś wiadomo ść istnienia naruszonych norm prawnych. Analizuj ą c przes ł ank ę bezprawno ś ci kwestionowanego zachowania Spó ł ki nale ż y na wst ę pie wskaza ć , i ż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , dostarczanie wody lub odprowadzanie ś cieków odbywa si ę na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków zawartej mi ę dzy przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo-kanalizacyjnym a odbiorc ą us ł ug . Wymogi, jakim powinna odpowiada ć tre ść takich umów zawiera art. 6 ust. 3 ww. ustawy. Okre ś la on minimalny zakres postanowie ń , które powinny znale źć si ę w umowie o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Stosownie do art. 6 ust. 3 pkt 2) ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , do postanowie ń , które obligatoryjnie powinna zawiera ć tre ść umowy nale żą postanowienia dotycz ą ce sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń . Podkre ś lenia wymaga, i ż uszczegó ł owienie tego przepisu zawarte jest w obowi ą zuj ą cym na terenie Gminy Ruda Ś l ą ska Regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, który w § 26 ust. 1 stanowi, ż e Odbiorca us ł ug zobowi ą zany jest do zap ł aty faktury w terminie i na zasadach okre ś lonych w umowie. Jak wskaza ł S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt XVII AmA 110/06 umowa nazwana o zaopatrzenie w wod ę i(lub) odprowadzanie ś cieków zawarta z przedsi ę biorc ą wodoci ą gowo – kanalizacyjnym a odbiorc ą (konsumentem), w ś wietle unormowania art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, powinna regulowa ć sposób i terminy wzajemnych rozlicze ń stron. Dla przeprowadzenia tych rozlicze ń niezb ę dne s ą dane dotycz ą ce ceny jednostkowej us ł ugi, ilo ś ci jednostek pobranych (wydanych) w konkretnym okresie rozliczeniowym i terminu p ł atno ś ci. 3 Por. wyrok SOKiK z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. akt XVIII AmA 32/05). 4 Uchwa ł a SN z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), OSNP 2007/1-2/35. 5 Wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r. (sygn. akt I PKN 267/2001). 6 W ś wietle powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , i ż z brzmienia art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , w zwi ą zku z uregulowaniami zawartymi w Regulaminie, jednoznacznie wynika, i ż umowa o dostaw ę wody i odbiór ś cieków powinna zawiera ć postanowienia dotycz ą ce terminu p ł atno ś ci. Umowa powinna te ż informowa ć o terminach rozlicze ń , czyli o terminach, w jakich dokonywane s ą okresowe rozliczenia z tytu ł u ś wiadczonych us ł ug tj. o obowi ą zuj ą cych okresach rozliczeniowych. Je ż eli chodzi o zagadnienie terminu p ł atno ś ci za us ł ugi dostawy wody i odbioru ś cieków, to wskaza ć dodatkowo nale ż y, i ż stosowne uregulowania dotycz ą ce tej kwestii zawarte s ą w § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 127, poz. 886), zgodnie z którym Odbiorca us ł ug dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę lub odprowadzone ś cieki w terminie okre ś lonym w fakturze, którzy nie mo ż e by ć krótszy ni ż 14 dni od daty jej wys ł ania lub dostarczenia w inny sposób. Przedmiotowy przepis okre ś la z jednej strony, ile powinien wynosi ć przys ł uguj ą cy konsumentowi termin na uiszczenie nale ż no ś ci liczony od dnia wys ł ania lub dostarczenia faktury, z drugiej za ś strony wskazuje na obowi ą zek po stronie przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego odno ś nie wys ł ania lub dostarczenia faktury konsumentowi nie pó ź niej ni ż 14 dni przed dat ą p ł atno ś ci wskazan ą na fakturze. Przepis ten powinien stanowi ć punkt odniesienia dla przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego przy realizacji wymogu wynikaj ą cego z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę dotycz ą cego obj ę cia tre ś ci ą umów postanowie ń reguluj ą cych terminy uiszczania nale ż no ś ci w ten sposób, i ż uregulowania wynikaj ą ce z umowy nie powinny sta ć w sprzeczno ś ci z uregulowaniami wynikaj ą cymi z ww. przepisu. Zawierane przez PWiK Ruda Ś l ą ska umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków nie informuj ą , jaki termin p ł atno ś ci przys ł uguje konsumentom na uregulowanie nale ż no ś ci, a jedynie wskazuj ą , ż e obowi ą zani s ą oni do uiszczenia nale ż no ś ci w terminie wskazanym na rachunku. Konsument na podstawie umowy nie jest zatem w stanie ustali ć , w jakim terminie dostawca us ł ug powinien wysy ł a ć (dor ę cza ć ) faktury, a zatem nie dowiaduje si ę jaki, przys ł uguje mu (liczony od momentu wys ł ania faktury) termin na uiszczenie nale ż no ś ci wynikaj ą cy z obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Zgodnie z umow ą konsument musi ui ś ci ć nale ż no ść w terminie podanym na rachunku bez wzgl ę du na to, kiedy faktura zostanie mu dor ę czona. W umowach brak jest równie ż postanowie ń okre ś laj ą cych obowi ą zuj ą ce okresy rozliczeniowe. Na podstawie umowy konsument nie dowiaduje si ę , w jakich odst ę pach czasu wystawiane b ę d ą faktury za ś wiadczone us ł ugi i z jak ą cz ę stotliwo ś ci ą obowi ą zany b ę dzie regulowa ć nale ż no ść wzgl ę dem przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego. W ocenie organu antymonopolowego zaniechanie zamieszczenia w umowach postanowie ń dotycz ą cych terminu p ł atno ś ci (przewiduj ą cych, ż e konsumentom przys ł uguje co najmniej 14 – dniowy termin na dokonanie p ł atno ś ci nale ż no ś ci liczony od dnia wys ł ania lub dostarczenia faktury) oraz postanowie ń okre ś laj ą cych okresy rozrachunkowe narusza art. 6 ust. 3 pkt 2) ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, z którego wynika, i ż powy ż sze kwestie powinna normowa ć tre ść umowy. W efekcie tego zachowania konsumenci nie otrzymuj ą bowiem w tre ś ci umowy pe ł nej informacji na temat sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń , do zamieszczenia w umowie których obliguje przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjne ww. przepis. Zakwestionowane zachowania PWiK Ruda Ś l ą ska polegaj ą ce na zaniechaniu wykonania na ł o ż onego ustaw ą obowi ą zku nosz ą zatem znamiona bezprawno ś ci. Spe ł niona zosta ł a zatem pierwsza przes ł anka niezb ę dna do stwierdzenia, i ż w przedmiotowej sprawie dosz ł o do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 7 Kolejn ą przes ł ank ą , której spe ł nienie jest niezb ę dne, dla stwierdzenia, ż e dosz ł o do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej, jest aby zachowanie b ę d ą ce przedmiotem postawionego przedsi ę biorcy zarzutu godzi ł o w interesy konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji nie obja ś nia znaczenia poj ę cia „godzenia w interesy konsumentów”. Nale ż y przyj ąć , ż e interesem, który podlega ochronie na podstawie art. 24 ustawy jest interes prawny, rozumiany jako okre ś lone potrzeby konsumenta uznane przez ustawodawc ę za godne ochrony. Dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów wtedy, gdy wywo ł uje negatywne skutki w sferze ich praw i obowi ą zków. W okoliczno ś ciach przedmiotowej sprawy stwierdzi ć nale ż y, i ż przes ł anka ta równie ż zosta ł a spe ł niona. W efekcie zaniechania obj ę cia tre ś ci ą umów postanowie ń dotycz ą cych terminów p ł atno ś ci zagro ż one s ą bowiem prawne interesy konsumentów. Na podstawie tre ś ci umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków konsumenci nie s ą w stanie ustali ć , jaki termin p ł atno ś ci – zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa – przys ł uguje im na uregulowanie nale ż no ś ci oraz jakie obowi ą zki ci ążą na dostawcy us ł ug, je ż eli chodzi o dat ę wys ł ania (dor ę czenia) faktury konsumentowi. W konsekwencji konsumenci – z uwagi na fakt, i ż posiadaj ą niepe ł n ą wiedz ę w tym zakresie – mog ą nie egzekwowa ć od PWiK Ruda Ś l ą ska zachowa ń , które na profesjonali ś cie wymuszaj ą przepisy rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf oraz maj ą ograniczon ą mo ż liwo ść dochodzenia swoich praw w przypadku, gdy dostawca nie dochowa okre ś lonego przepisami prawa terminu na wys ł anie lub dostarczenie rachunku b ą d ź ustali termin p ł atno ś ci w sposób sprzeczny z prawem. Zakwestionowane post ę powanie Spó ł ki pozbawia zatem konsumentów wiedzy koniecznej do ich prawid ł owego, ś wiadomego i czynnego uczestniczenia w rynku, czym przyczynia si ę do os ł abienia ich sytuacji, a tym samym narusza ich interesy rozumiane jako prawo do uzyskania w tre ś ci umowy pe ł nej i zgodnej z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa informacji na temat warunków p ł atno ś ci. Nieobj ę cie tre ś ci ą umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń informuj ą cych konsumentów o przys ł uguj ą cym im na podstawie obowi ą zuj ą cych przepisów prawa terminie na uiszczenie nale ż no ś ci godzi zatem w ich interesy rozumiane jako prawo do uzyskania pe ł nej informacji na temat wszystkich elementów łą cz ą cego ich z dostawc ą us ł ug stosunku zobowi ą zaniowego w zakresie warunków rozlicze ń tak, aby konsumenci mogli w pe ł ni korzysta ć ze swoich praw, wykonywa ć obowi ą zki bez nara ż ania si ę na sankcje, a tak ż e wymaga ć od profesjonalisty w omawianym kontek ś cie odpowiednich standardów zachowania. Nale ż y równie ż podkre ś li ć , i ż w zwi ą zku z zaniechaniem okre ś lenia w umowie terminu p ł atno ś ci, wy łą cznie w gestii przedsi ę biorcy le ż y data wys ł ania (dor ę czenia) faktury konsumentowi, a tak ż e to, jaki czas b ę dzie przys ł ugiwa ł konsumentom na uiszczenie nale ż no ś ci. Brak jest w umowie jakichkolwiek gwarancji, ż e termin ten b ę dzie nie krótszy ni ż wynikaj ą ce z przepisów prawa 14 dni liczone od daty wys ł ania lub dostarczenia faktury konsumentowi. W zwi ą zku z powy ż szym przys ł uguj ą cy konsumentom termin na wniesienie op ł at mo ż e ulec skróceniu. Arbitralne dzia ł anie Spó ł ki w powy ż szym zakresie mo ż e doprowadzi ć do tego, i ż konsumenci, nawet przy dochowaniu nale ż ytej staranno ś ci nie b ę d ą w stanie terminowo wywi ą za ć si ę z obowi ą zku p ł atno ś ci na rzecz dostawcy, konsekwencj ą czego mo ż e by ć obci ąż enie ich odsetkami za niedotrzymanie terminu p ł atno ś ci. Nale ż y wi ę c podkre ś li ć , i ż zaniechanie zamieszczenia w tre ś ci umowy odpowiednich zapisów dotycz ą cych terminu p ł atno ś ci przy jednoczesnym wskazaniu w umowie, i ż termin ten okre ś la faktura, jest równoznaczne z tym, i ż Spó ł ka autorytarnie decyduje o dacie wys ł ania lub dor ę czenia faktury konsumentowi (bez zagwarantowania, ż e nast ą pi nie pó ź niej ni ż 14 dni przed terminem p ł atno ś ci) i przyznaje sobie prawo do okre ś lenia terminu p ł atno ś ci w fakturze w dowolny sposób, co skutkowa ć mo ż e dla konsumenta negatywnymi konsekwencjami o charakterze finansowym. Przedstawione powy ż ej stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. W wyroku z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt XVII AmA 110/06, w którym ocenie podlega ł analogiczny do 8 opisanego w niniejszej decyzji stan faktyczny, SOKiK wskaza ł , i ż Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e nieokre ś lenie terminu p ł atno ś ci w (…) umowach (…) by ł o nielegalne i godzi ł o w (…) interesy konsumentów. Pozwala ł o bowiem ustala ć Wodoci ą gom termin p ł atno ś ci wed ł ug w ł asnego uznania z pomini ę ciem terminu minimalnego okre ś lonego w przepisach. Konsument za ś kwestionuj ą c odsetki za opó ź nienie w zap ł acie nale ż no ś ci nie móg ł by powo ł a ć si ę bezpo ś rednio na ustalenia umowne, tylko na (…) rozporz ą dzenie [w sprawie okre ś lania taryf], a to dla wi ę kszo ś ci konsumentów nie maj ą cej prawniczego wykszta ł cenia wi ą za ł oby si ę niew ą tpliwie z konieczno ś ci ą u ś wiadomienia sobie istnienia tego aktu prawnego i dotarcia do jego rozwi ą za ń . Jest to istotna niedogodno ść dla konsumentów, za któr ą odpowiedzialno ść ponosi strona odwo ł uj ą ca si ę . W ł a ś nie ta niedogodno ść stanowi o bycie praktyki [naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów] (…) . W okoliczno ś ciach przedmiotowej sprawy stwierdzi ć równie ż nale ż y, i ż zachowanie przedsi ę biorcy polegaj ą ce na zaniechaniu umieszczenia w tre ś ci umów zawieranych w obrocie konsumenckim postanowie ń okre ś laj ą cych termin p ł atno ś ci obarczone jest cech ą bezprawno ś ci niezale ż nie od tego, jak w praktyce odbywa si ę dor ę czanie faktur konsumentom. Dla prawnego udowodnienia naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie jest bowiem konieczne faktyczne wyst ą pienie na rynku skutków okre ś lonej praktyki. Wystarczaj ą ce jest, ż e istnieje zagro ż enie wyst ą pienia takich skutków. Zadaniem organu antymonopolowego jest bowiem nie tylko eliminowanie skutków dzia ł a ń stanowi ą cych praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, ale równie ż przeciwdzia ł anie ich wyst ą pieniu. Wynika to wprost z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, je ż eli praktyki te wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dla oceny, czy w przedmiotowej sprawie dosz ł o do naruszenia art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów bez znaczenia pozostaje zatem okoliczno ść , i ż zgodnie z wyja ś nieniami PWiK Ruda Ś l ą ska wysy ł ka faktur ma miejsce w terminie wcze ś niejszym ni ż 14 dni przed dat ą p ł atno ś ci wskazan ą na rachunku. Kluczowe znaczenie ma natomiast okoliczno ść , i ż na podstawie umowy Spó ł ka mo ż e arbitralnie ustala ć termin, w którym dokonywa ć b ę dzie wysy ł ki lub dor ę czania faktur i nie mo ż na wykluczy ć sytuacji, ż e nast ą pi to w terminie pó ź niejszym ni ż okre ś lony przepisami rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf. Ocenie podlega wi ę c tutaj tre ść zawieranych w obrocie konsumenckim umów, na podstawie których konsumenci nie s ą w stanie ustali ć , jaki termin przys ł uguje im na uregulowanie nale ż no ś ci, co rodzi ć mo ż e okre ś lone negatywne implikacje. W ocenie organu antymonopolowego równie ż zaniechanie obj ę cia tre ś ci ą umów informacji o obowi ą zuj ą cych okresach obrachunkowych wi ąż e si ę z negatywnymi konsekwencjami po stronie konsumentów i godzi w ich interesy. Powy ż sze zachowanie powoduje, ż e odbiorca w chwili zawierania umowy, jak i w trakcie jej realizacji nie jest w stanie ustali ć na jej podstawie, w jakich terminach (okresach) wystawiane b ę d ą faktury za ś wiadczone us ł ugi oraz zwi ą zane z nimi odczyty wskaza ń wodomierza. Dostawca us ł ug mo ż e w zwi ą zku z tym w sposób arbitralny ustala ć d ł ugo ść cykli obrachunkowych, w których nast ę puj ą rozliczenia us ł ug i zwi ą zane z nimi odczyty urz ą dze ń pomiarowych. Prowadzi to po stronie konsumentów do niepewno ś ci obrotu gospodarczego i ogranicza swobod ę w zakresie gospodarowania ś rodkami pieni ęż nymi w d ł u ż szym okresie. Zamieszczenie w umowie odpowiednich zapisów odnosz ą cych si ę do terminów dokonywanych rozlicze ń spowoduje, ż e konsument otrzyma gwarancj ę regularno ś ci cykli rozliczeniowych, dzi ę ki czemu b ę dzie w stanie podporz ą dkowa ć im dokonywane wydatki i w odpowiednim czasie zabezpieczy ć ś rodki finansowe na pokrycie nale ż no ś ci z tytu ł u dostaw wody i odprowadzania ś cieków. Brak w tre ś ci umowy odpowiednich postanowie ń dotycz ą cych okresów rozrachunkowych nie jest zatem dla konsumentów oboj ę tny i godzi w ich interesy rozumiane jako prawo do otrzymania pe ł nej informacji o wszystkich elementach stosunku 9 zobowi ą zaniowego, zw ł aszcza tych, które dotycz ą tak zasadniczych z punktu widzenia nale ż ytego wykonania umowy kwestii, jak warunki wzajemnych rozlicze ń pomi ę dzy konsumentem a dostawc ą us ł ug. Dysproporcja pomi ę dzy wiedz ą , jak ą posiada w tym wzgl ę dzie przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne a wiedz ą , jak ą posiada konsument mo ż e wywo ł a ć po stronie tych drugich wy ż ej opisane, negatywne skutki. Stanowisko odno ś nie konieczno ś ci obj ę cia tre ś ci ą umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków podzieli ł SOKiK, który w powo ł anym ju ż wcze ś niej wyroku z dnia 27 czerwca 2007r. sygn. akt XVII Ama 110/06 stwierdzi ł , ż e niezamieszczenie w umowach postanowie ń okre ś laj ą cych d ł ugo ść okresów obrachunkowych (…) godzi w zbiorowy interes konsumentów (…), przez który nale ż y rozumie ć chronione dobro konsumentów jako wyodr ę bnionej kategorii podmiotów (…). Dobrem tym jest ich s ł uszne prawo do posiadania wiedzy, w jakich odst ę pach czasu dokonywane b ę dzie rozliczenie za wykonanie przez Wodoci ą gi ś wiadczenia. Z wiedz ą t ą wi ąż e si ę przecie ż orientacyjna ocena wielko ś ci obci ąż enia finansowego ka ż dego z konsumentów. Nie mo ż e by ć wi ę c, jak w niniejszej sprawie, kiedy to Wodoci ą gi z braku szczegó ł owego unormowania umownego mog ą dokonywa ć rozlicze ń wed ł ug swojego uznania (…). Jest to dla konsumentów wysoce uci ąż liwe nie daj ą c im pewno ś ci rozlicze ń w równych okresach czasu, a co za tym idzie konieczno ść tworzenia rezerwy finansowej zb ę dnej przy dok ł adnym okre ś leniu okresów rozliczeniowych. Oceniaj ą c zachowanie PWiK Ruda Ś l ą ska pod k ą tem naruszenia interesów najs ł abszych uczestników rynku doda ć tak ż e nale ż y, i ż umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawierane w obrocie konsumenckim powinny spe ł nia ć kryterium udzielenia konsumentom za ich po ś rednictwem pe ł nej i wyczerpuj ą cej informacji na temat wszystkich warunków umowy tak, aby konsumenci mogli w pe ł ni korzysta ć ze swoich praw, wykonywa ć obowi ą zki bez nara ż ania si ę na sankcje, a tak ż e wymaga ć od dostawcy us ł ug odpowiednich standardów zachowania. Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków powinny w sposób prawid ł owy regulowa ć wszelkie aspekty ich wspó ł pracy z konsumentami. Przejawia ć si ę to powinno w ukszta ł towaniu wzajemnych relacji w sposób pe ł ny (bez pomini ę cia wszystkich kwestii wymagaj ą cych regulacji) i równoprawny tj. gwarantuj ą cy obu stronom umowy realizacj ę ich s ł usznych interesów. Zaniechanie wprowadzenia do umowy odpowiednich klauzul dotycz ą cych sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń sytuuje umow ę jako jednostronnie korzystn ą i godz ą c ą w interesy najs ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Prowadzi to do sytuacji, w której wiedza odno ś nie warunków umowy, jak ą posiada przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne nie odpowiada wiedzy jak ą za po ś rednictwem umowy otrzymuje konsument. W powy ż szym kontek ś cie podkre ś li ć nale ż y równie ż , i ż obowi ą zek informowania konsumentów o istotnych z ich punktu widzenia okoliczno ś ciach dotycz ą cych umowy, jej przedmiotu i tre ś ci, a tak ż e powinno ść czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny jest cech ą generaln ą prawa umów i wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania. Podanie informacji niepe ł nej, niekompletnej jest równoznaczne z wprowadzeniem konsumenta w b łą d. Prowadzi bowiem do wywo ł ania w ś wiadomo ś ci konsumenta fa ł szywego odzwierciedlenia rzeczywisto ś ci, co mo ż e zosta ć osi ą gni ę te np. poprzez przemilczenie, zaniechanie poinformowania o faktycznym, prawdziwym stanie rzeczy. Na profesjonali ś cie ci ąż y zatem obowi ą zek zachowania si ę odpowiednio starannie tak, aby poziom informacji przekazywanej konsumentowi w tre ś ci umowy odpowiada ł wiedzy profesjonalisty odniesionej do konkretnej sytuacji i obowi ą zuj ą cym w danym zakresie przepisom prawa. Konsument ma prawo do pe ł nej i wyczerpuj ą cej informacji w sprawach maj ą cych istotne znaczenie dla zabezpieczenia jego interesów. Stwierdzi ć zatem nale ż y, i ż zaniechanie obj ę cia tre ś ci ą umów postanowie ń dotycz ą cych terminów p ł atno ś ci i okresów obrachunkowych pozbawia konsumentów wiedzy koniecznej do 10 ich prawid ł owego, ś wiadomego i czynnego uczestniczenia w rynku, czym przyczynia si ę do os ł abienia ich sytuacji, a tym samym narusza ich interesy. Opisane praktyki godz ą zatem w interesy konsumentów rozumiane jako prawo do otrzymania za po ś rednictwem umowy pe ł nej i wyczerpuj ą cej informacji na temat wszystkich warunków umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Nale ż y podkre ś li ć , i ż z faktu istnienia utrudnie ń w zapoznaniu si ę z ca ł okszta ł tem uprawnie ń odbiorcy wynikaj ą cych z zawartej umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków wynika, i ż z powodu niepe ł nej ich znajomo ś ci z przyczyn le żą cych po stronie przedsi ę biorcy, uci ąż liwe, a nawet niemo ż liwe mo ż e okaza ć si ę dochodzenie przez konsumenta jego praw. Niepodawanie kompletnej informacji mo ż e doprowadzi ć do niekorzystania przez konsumentów z przys ł uguj ą cych im uprawnie ń , jak równie ż do nieegzekwowania od dostawcy us ł ug zachowa ń , które na profesjonali ś cie wymuszaj ą przepisy prawa. Ostatni ą przes ł ank ą niezb ę dn ą do stwierdzenia naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest wykazanie, i ż w efekcie kwestionowanych zachowa ń naruszone zosta ł y interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. Wskazówka co do tego, jak nale ż y pojmowa ć „zbiorowy interes konsumentów” zawarte jest w art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który stanowi, ż e nie jest zbiorowym interesem suma indywidualnych interesów konsumentów. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SK 27/07 S ą d Najwy ż szy wskaza ł , i ż wystarczaj ą ce dla stwierdzenia, ż e ma miejsce naruszenie zbiorowych interesów konsumentów powinno by ć ustalenie, ż e zachowanie przedsi ę biorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz wzgl ę dem cz ł onków danej grupy (okre ś lonego kr ę gu podmiotów) wyodr ę bnionych spo ś ród ogó ł u konsumentów za pomoc ą wspólnego dla nich kryterium. W ww. wyroku S ą d Najwy ż szy stan ął na stanowisku, i ż sformu ł owanie: nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów nale ż y rozumie ć w ten sposób, ż e liczba indywidualnych konsumentów, których interesy zosta ł y naruszone nie decyduje o tym, czy dana praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów. Praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest bowiem takie zachowanie przedsi ę biorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazuj ą cych na powtarzalno ść zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodz ą cych w sk ł ad grupy, do której adresowane s ą zachowania przedsi ę biorcy w taki sposób, i ż potencjalnie ofiar ą takiego zachowania mo ż e by ć ka ż dy konsument b ę d ą cy klientem lub potencjalnym klientem przedsi ę biorcy. Przez interes zbiorowy nale ż y rozumie ć zatem interes dotycz ą cy konsumentów jako okre ś lonej zbiorowo ś ci. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów ma miejsce wówczas, gdy negatywnymi skutkami dzia ł a ń przedsi ę biorcy dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, maj ą cych status konsumentów. Do naruszenia zbiorowego interesu konsumentów konieczne jest, ż eby dzia ł anie przedsi ę biorcy by ł o skierowane nie do konkretnej osoby, lecz do grupy adresatów wyodr ę bnionych za pomoc ą wspólnego dla nich kryterium. Dzia ł anie o takim charakterze jest w stanie wywo ł a ć niekorzystne nast ę pstwa nie tylko w odniesieniu do konkretnych konsumentów, lecz wobec ka ż dego z cz ł onków danej zbiorowo ś ci. Przy tym zaistnienie przes ł anki naruszenia zbiorowego interesu konsumenta nie jest bezpo ś rednio uzale ż nione od liczby konsumentów, których interesy zosta ł y rzeczywi ś cie naruszone wskutek dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Istotne jest to, ż e przedmiotowe dzia ł anie mo ż e zagrozi ć , przynajmniej potencjalnie, interesom pewnego kr ę gu nieprofesjonalnych uczestników rynku. W przedmiotowej sprawie opisane zachowania PWiK Ruda Ś l ą ska dotycz ą zbiorowego interesu konsumentów, gdy ż skierowane s ą do szerokiego kr ę gu konsumentów. Antykonsumenckie ostrze stosowanych praktyk wymierzone jest bowiem we wszystkich rzeczywistych odbiorców ś wiadczonych przez Spó ł k ę us ł ug, z którymi zawarto umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków o tre ś ci zakwestionowanej w toku niniejszego 11 post ę powania. Zakwestionowane zachowania podejmowane s ą w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika z samej natury wzorców umów, które skierowane s ą do szerokiego kr ę gu odbiorców. Pos ł ugiwanie si ę wzorcami z za ł o ż enia oznacza, i ż dzia ł anie przedsi ę biorcy jest ustalone, jednakowe i powtarzalne we wszystkich przypadkach, gdy dany wzór umowy znajduje zastosowanie. Wskazuje to na naruszenie w przedmiotowej sprawie interesu publicznego, przez który nale ż y rozumie ć prawo wszystkich odbiorców przedsi ę biorstwa (konsumentów) do otrzymania w tre ś ci umów pe ł nej informacji na temat sposobu i terminów rozlicze ń z przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo – kanalizacyjnym. W powy ż szym kontek ś cie podkre ś lenia równie ż wymaga, i ż us ł ugi zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków s ą us ł ugami o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które s ą ś wiadczone w sposób powszechny. Z uwagi na swój charakter us ł ugi te s ą niezb ę dne do prawid ł owego funkcjonowania wszystkich gospodarstwa domowych i s ą us ł ugami niezb ę dnymi z punktu widzenia ka ż dego konsumenta, co dodatkowo przes ą dza o uznaniu, i ż kwestionowane przez organ antymonopolowy zachowania dotycz ą ogó ł u konsumentów jako zbiorowo ś ci. W okoliczno ś ciach przedmiotowej sprawy zosta ł y zatem spe ł nione przes ł anki niezb ę dne do uznania, ż e PWiK Ruda Ś l ą ska stosuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zachowanie Spó ł ki polegaj ą ce na zaniechaniu zamieszczenia w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń dotycz ą cych terminu p ł atno ś ci oraz okresów rozliczeniowych jest bowiem zachowaniem bezprawnym oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów. Jednocze ś nie wskaza ć nale ż y, ż e ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, naruszenie przepisów której zosta ł o stwierdzone w niniejszej sprawie, wesz ł a w ż ycie w dniu 21 kwietnia 2007 r. Zakwestionowana przez organ antymonopolowy praktyka PWiK Ruda Ś l ą ska zosta ł a natomiast zapocz ą tkowana przed dniem wej ś cia w ż ycie ww. ustawy (w styczniu 2006 r.) tj. pod rz ą dami poprzednio obowi ą zuj ą cej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 z pó ź n. zm.). Bior ą c powy ż sze pod uwag ę konieczne wydaje si ę przeanalizowanie zakwestionowanego zachowania Spó ł ki równie ż w ś wietle nieobowi ą zuj ą cych ju ż przepisów. Dokonuj ą c takiej oceny stwierdzi ć nale ż y, ż e dzia ł anie PWiK Ruda Ś l ą ska b ę d ą ce przedmiotem oceny w niniejszej decyzji wyczerpuje równie ż znamiona zakazanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonej w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 15 grudnia 2000 r. Przepis ten stanowi ł , ż e Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Tre ść powy ż szego przepisu odpowiada zatem brzmieniu aktualnie obowi ą zuj ą cego art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, którego naruszenie zosta ł o stwierdzone w przedmiotowym post ę powaniu. Z powy ż szego wynika, ż e praktyka Spó ł ki polegaj ą ca na naruszeniu art. 6 ust. 3 pkt 2) ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę w sposób opisany w niniejszej decyzji by ł aby uznana za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów równie ż pod rz ą dami ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli organ antymonopolowy stwierdzi naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 24 tej ustawy wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą c ą zaniechanie jej 12 stosowania. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ww. ustawy decyzji, o której mowa w art. 26 nie wydaje si ę , je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W takim przypadku organ antymonopolowy wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. W powy ż szym kontek ś cie w pierwszej kolejno ś ci podnie ść nale ż y, i ż uznanie, ż e zachowanie przedsi ę biorcy przesta ł o narusza ć zakaz okre ś lony w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów by ł oby mo ż liwe do stwierdzenia w przypadku umo ż liwienia przez Spó ł k ę wszystkim konsumentom, którzy zawarli z ni ą umowy o zakwestionowanej przez organ antymonopolowy tre ś ci zawarcia zmienionych umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków o tre ś ci uwzgl ę dniaj ą cej postawione w niniejszej sprawie zarzuty (np. poprzez dostarczenie konsumentom, celem podpisania, zmienionych umów lub aneksów do umów) oraz w przypadku dokonania stosownych zmian w tre ś ci wykorzystywanych w obrocie konsumenckim wzorców umów o dostaw ę wody i odbiór ś cieków. Spó ł ka powinna zatem zmieni ć swoje zachowanie zarówno w odniesieniu do klientów obecnych, jak i przysz ł ych. Dopóki tre ść wszystkich umów zawartych w obrocie konsumenckim posiada tre ść nieuwzgl ę dniaj ą c ą postawionego przez organ antymonopolowy zarzutu, dopóty praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów jest kontynuowana. W okoliczno ś ciach sprawy nie zosta ł y przedstawione ż adne dowody wskazuj ą ce na to, i ż PWiK Ruda Ś l ą ska zaprzesta ł o stosowania stwierdzonego naruszenia. Ze zgromadzonego w sprawie materia ł u wynika, ż e Spó ł ka nadal pos ł uguje si ę w obrocie konsumenckim wzorcami umownymi o tre ś ci zakwestionowanej w ramach niniejszego zarzutu. Ponadto za ś w obrocie funkcjonuj ą zawarte w oparciu o te wzorce umowy. St ą d uzasadnione jest na ł o ż enie na PWiK Ruda Ś l ą ska nakazu zaniechania stwierdzonej praktyki stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym orzeczono jak w pkt I sentencji niniejszej decyzji. II. Zgodnie z tre ś ci ą art. 106 ust. 1 pkt 4) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, organ antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 tej ż e ustawy. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niana jest wysoko ść nak ł adanych na przedsi ę biorców kar. Norma prawna wynikaj ą ca z art. 111 ww. ustawy stanowi jedynie, i ż przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa mi ę dzy innymi w art. 106 nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy przy czym – stosownie do art. 130 ustawy antymonopolowej – przy ustalaniu wysoko ś ci kary pieni ęż nej, o którym mowa w art. 111 tej ustawy, uwzgl ę dnia si ę równie ż okoliczno ść naruszenia przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 z pó ź n. zm.). Wskaza ć równie ż nale ż y, ż e kara pieni ęż na mo ż e by ć na ł o ż ona na przedsi ę biorc ę niezale ż nie od tego, czy dopu ś ci ł si ę naruszenia przepisów ustawy umy ś lnie, czy te ż nieumy ś lnie. Na ł o ż ona przez organ antymonopolowa kara powinna ponadto pe ł ni ć funkcj ę represyjn ą (tj. stanowi ć dolegliwo ść za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów), a tak ż e prewencyjn ą , dyscyplinuj ą c ą (tj. zapobiega ć podobnym naruszeniom w przysz ł o ś ci). W zale ż no ś ci od stopnia naruszenia przepisów ustawy, ustala si ę funkcj ę prewencyjn ą lub represyjn ą za wiod ą c ą . W punkcie I sentencji niniejszej decyzji organ antymonopolowy stwierdzi ł stosowanie przez 13 Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rudzie Ś l ą skiej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co daje podstawy do na ł o ż enia na Spó ł k ę kary pieni ęż nej okre ś lonej w art. 106 ust. 1 pkt 4) ustawy antymonopolowej. Poniewa ż w 2007 roku PWiK Ruda Ś l ą ska uzyska ł o przychód w wysoko ś ci 50 871 167,74 PLN maksymalna kara pieni ęż na, jaka mo ż e zosta ć na ł o ż ona na przedsi ę biorc ę w oparciu o ww. przepis wynosi 5 087 116,77 PLN Ustalaj ą c wymiar kary pieni ęż nej organ antymonopolowy wzi ął w pierwszej kolejno ś ci pod uwag ę , ż e PWiK Ruda Ś l ą ska jako profesjonalista o d ł ugoletnim do ś wiadczeniu rynkowym formu ł uj ą c tre ść umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawieranych w obrocie z konsumentami powinno wykaza ć si ę odpowiedni ą dba ł o ś ci ą tak, aby nie zosta ł y naruszone interesy najs ł abszych uczestników rynku i powszechnie obowi ą zuj ą ce przepisy prawa. Zgodnie z art. 83 Konstytucji RP ka ż dy ma obowi ą zek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Obowi ą zek znajomo ś ci i poszanowania prawa ci ąż y tym bardziej na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego, takich jak PWiK Ruda Ś l ą ska zw ł aszcza bior ą c pod uwag ę , ż e Spó ł ka dzia ł a w warunkach monopolu naturalnego i dysponuje znaczn ą przewag ą kontraktow ą w stosunku do swoich odbiorców. Dlatego w ocenie organu antymonopolowego zachowania przedsi ę biorcy podlegaj ą ce ocenie w niniejszej decyzji s ą efektem niedo ł o ż enia staranno ś ci, jakiej nale ż a ł oby oczekiwa ć od profesjonalnego i do ś wiadczonego uczestnika obrotu rynkowego ś wiadcz ą cego us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. Przy okre ś laniu wymiaru kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż d ł ugotrwa ł o ść stwierdzonego naruszenia tj. niemal 3-letni okres stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów stwierdzonej w pkt I niniejszej decyzji. Wzi ę to tak ż e pod uwag ę charakter stwierdzonego naruszenia; na skutek niedope ł nienia wynikaj ą cych z art. 6 ust. 3 pkt 2) ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę obowi ą zków informacyjnych wzgl ę dem konsumentów zagro ż one zosta ł y interesy prawne najs ł abszych uczestników rynku. W efekcie stosowania stwierdzonej praktyki konsumenci pozbawieni zostali wiedzy koniecznej do ich w pe ł ni czynnego i ś wiadomego uczestniczenia w rynku, w efekcie czego zagro ż one zosta ł y ich interesy o charakterze ekonomicznym. Na wysoko ść kary wp ł yn ęł a te ż okoliczno ść , ż e stwierdzone praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów skutkuj ą znacznym stopniem zagro ż enia interesu publicznoprawnego, co wynika z powszechnego charakteru stosowanych przez Spó ł k ę praktyk. Przy ustalaniu wymiaru kary wzi ę to tak ż e pod uwag ę , i ż Spó ł ka nie podj ęł a ż adnych kroków w celu zaniechania stwierdzonej praktyki pomimo tocz ą cego si ę post ę powania. Jednocze ś nie przy nak ł adaniu kary wzi ę to pod uwag ę geograficzny zasi ę g dzia ł alno ś ci PWiK Ruda Ś l ą ska, a w zwi ą zku z tym fakt, i ż stwierdzone naruszenia ujawniaj ą si ę w wymiarze lokalnym (na terenie jednej gminy), a zatem maj ą ograniczony terytorialnie zasi ę g oddzia ł ywania. Uwzgl ę dniono równie ż jako okoliczno ść ł agodz ą c ą , i ż Spó ł ka nie dopu ś ci ł a si ę wcze ś niej naruszenia przepisów ustawy ochronie konkurencji i konsumentów. Miarkuj ą c kar ę wzi ę to tak ż e pod uwag ę , i ż do organu antymonopolowego nie wp ł yn ęł y ż adne skargi odbiorców ś wiadczonych przez przedsi ę biorc ę us ł ug, które mia ł yby zwi ą zek z postawionym w niniejszej sprawie zarzutem. Ponadto jako czynnik ł agodz ą co wp ł ywaj ą cy na wymiar na ł o ż onej kary postanowiono potraktowa ć okoliczno ść , i ż PWiK Ruda Ś l ą ska nie utrudnia ł o organowi antymonopolowemu prowadzenia post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów dostarczaj ą c dokumentów i wyja ś nie ń istotnych dla rozstrzygni ę cia sprawy. Przy ustalaniu wymiaru kary organ antymonopolowy wzi ął równie ż pod uwag ę przedstawione przez Spó ł k ę wyja ś nienia dotycz ą ce sposobu post ę powania przy dor ę czaniu (wysy ł aniu) faktur konsumentom (dowód: karta nr 73). Wskazuj ą one na to, i ż w przedmiotowym zakresie Spó ł ka post ę puje zgodnie z zasadami okre ś lonymi w § 17 ust. 1 14 rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf. Nale ż y podkre ś li ć jednak równocze ś nie, i ż powy ż sza okoliczno ść nie zmienia oceny zakwestionowanej w pkt I niniejszej decyzji praktyki Spó ł ki polegaj ą cej na nie informowaniu konsumentów w tre ś ci zawieranych umów o obowi ą zuj ą cym terminie p ł atno ś ci jako godz ą cej w interesy najs ł abszych uczestników rynku, co wynika z niezapewnienia konsumentom w tre ś ci zawieranych umów pe ł nej informacji na temat sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń , do czego obliguje art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę .. Ponadto przy ustalaniu wysoko ś ci kary pieni ęż nej wzi ę to pod uwag ę wysoko ść przychodu, jaki PWiK Ruda Ś l ą ska osi ą gn ęł o z tytu ł u sprzeda ż y us ł ug maj ą cych bezpo ś redni zwi ą zek ze stwierdzonymi naruszeniami tj. tytu ł u us ł ug zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków, który stanowi ł ponad […]% ca ł ego uzyskanego przez Spó ł k ę w 2007 r. przychodu. Uwzgl ę dniono tak ż e, ż e w 2007 roku Spó ł ka uzyska ł a zysk netto w wysoko ś ci 2 766 167,37 PLN (dowód: karta nr 172). W zwi ą zku z powy ż szym ustalono wysoko ść kary na kwot ę 5 000 PLN (s ł ownie z ł otych: pi ęć tysi ę cy). W ocenie organu antymonopolowego wymierzona kara w wysoko ś ci oko ł o 0,01% przychodu uzyskanego przez PWiK Ruda Ś l ą ska w 2007 r. i stanowi ą ca oko ł o 0,1% maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 pkt 4) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i wspó ł mierna do mo ż liwo ś ci finansowych Spó ł ki. Organ antymonopolowy uzna ł , ż e orzeczona kara powinna pe ł ni ć funkcj ę dyscyplinuj ą c ą i prewencyjn ą tak, aby zapobiec w przysz ł o ś ci stosowaniu podobnych narusze ń . Niniejsza kara powinna równie ż podkre ś la ć naganno ść zakwestionowanych w niniejszym post ę powaniu zachowa ń zw ł aszcza bior ą c pod uwag ę , i ż PWiK Ruda Ś l ą ska nie podj ęł o w czasie trwania post ę powania ż adnych dzia ł a ń w celu wyeliminowania z obrotu stwierdzonych narusze ń . Poza wymiarem indywidualnym na ł o ż onej kary nale ż y podkre ś li ć równie ż jej wymiar ogólny i funkcj ę wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. Wobec powy ż szego orzeczono jak w pkt II sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Kar ę nale ż y wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. III. Stosownie do art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli w wyniku post ę powania organ antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów ww. ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, jest obowi ą zany ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 80 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W punkcie I niniejszej decyzji organ antymonopolowy w wyniku przeprowadzonego przeciwko Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rudzie Ś l ą skiej post ę powania antymonopolowego stwierdzi ł naruszenie przez ww. przedsi ę biorc ę art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaj ą c zasadno ść postawionego mu zarzutu. Spe ł niona zosta ł a zatem przes ł anka wynikaj ą ca z art. 77 ust. 1 ustawy antymonopolowej pozwalaj ą ca na obci ąż enie PWiK Ruda Ś l ą ska kosztami przeprowadzonego post ę powania, którymi s ą dla organu antymonopolowego wydatki w kwocie 43 PLN zwi ą zane z prowadzon ą w toku tego post ę powania korespondencj ą . W zwi ą zku z tym postanowiono obci ąż y ć PWiK Ruda Ś l ą ska kosztami post ę powania antymonopolowego w wysoko ś ci PLN 43 (s ł ownie z ł otych: czterdzie ś ci trzy). 15 Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie III sentencji decyzji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.) – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wy łą cznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt III niniejszej decyzji, stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 Kodeksu post ę powania cywilnego, nale ż y wnie ść za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn 16