RKT-77/2007

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dn. 31.12.2007r. RKT-61-41/07/SB DECYZJA Nr RKT-77/2007 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Dariuszowi W., Mariuszowi D. przedsi ę biorcom prowadz ą cym wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą jako INTER-PLAST s.c. W. Dariusz, D. Mariusz. - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 tej ustawy uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł anie Dariusza W., Mariusza D. przedsi ę biorców prowadz ą cych wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą jako INTER-PLAST s.c. W. Dariusz, D. Mariusz, polegaj ą ce na stosowaniu w umowach postanowienia wzorców umów, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zm.): „ Spory powinny by ć w miar ę mo ż liwo ś ci rozstrzygane polubownie . W przypadku niemo ż liwo ś ci ugodowego rozstrzygni ę cia sporu w ł a ś ciwym do rozpoznania sprawy b ę dzie w ł a ś ciwy rzeczowo s ą d w Katowicach .” i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania od 5.11.2007r. II Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Dariusza W., Mariusza D. przedsi ę biorców prowadz ą cych wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą jako INTER-PLAST s.c. W. Dariusz, D. Mariusz, solidarnie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 500 (s ł ownie: tysi ą ca pi ę ciuset z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów solidarnie obci ąż a si ę Dariusza W., Mariusza D. przedsi ę biorców prowadz ą cych wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą jako INTER-PLAST s.c. W. Dariusz, D. Mariusz, kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę tych przedsi ę biorców solidarnie do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 65 z ł (s ł ownie: sze ść dziesi ą t pi ęć z ł otych). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym) z urz ę du przeprowadzone zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy w zwi ą zku z dzia ł alno ś ci ą Dariusza W., Mariusza D. przedsi ę biorców prowadz ą cych wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą jako INTER-PLAST s.c. (zwanej dalej INTER- PLAST, lub przedsi ę biorcami) wyst ę puje naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania 2 w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z zm.). W dniu 6.09.2007r. postanowieniem nr 1 (Karta nr 1) wszcz ę te zosta ł o z urz ę du post ę powanie w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez INTER-PLAST bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów – zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą , polegaj ą cych na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zm.). Umowie zawierane z konsumentami zawieraj ą zapis: „ Spory powinny by ć w miar ę mo ż liwo ś ci rozstrzygane polubownie . W przypadku niemo ż liwo ś ci ugodowego rozstrzygni ę cia sporu w ł a ś ciwym do rozpoznania sprawy b ę dzie w ł a ś ciwy rzeczowo s ą d w Katowicach .” W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie powy ż szej praktyki przedsi ę biorcy wyja ś nili, co nast ę puje (Karta nr 5). Zakwestionowane postanowienie w umowach zawieranych przez przedsi ę biorców z konsumentami jest zamieszczane od 25.10.2005r. Do kolejnego pisma z dnia 14.11.2007r. zosta ł do łą czony wzór umowy który zawiera zmienion ą tre ść zakwestionowanego postanowienia umownego (Karty nr 17, 18). W pi ś mie z dnia 5.12.2007r. przedsi ę biorcy zadeklarowali, i ż nowy wzorzec umowny zacz ął by ć stosowany od 5.11.2007r. (Karta nr 44). Informacja przedmiotowa zosta ł a potwierdzona przez faktycznie zawart ą umow ę (Karta nr 20). Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: W trakcie post ę powania, organ antymonopolowy ustali ł , ż e przedsi ę biorcy dzia ł alno ść gospodarcz ą prowadz ą na podstawie wpisów do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej (Karty nr 21, 22). Polega ona m.in. na sprzeda ż y i monta ż u okien, drzwi, ż aluzji i rolet. Przedsi ę biorcy warunki dotycz ą ce wykonania umowy okre ś laj ą w umowie (Karta nr 9). Do 4.11.2007r. przedmiotowe dokumenty zawiera ł y zapis: „ Spory powinny by ć w miar ę mo ż liwo ś ci rozstrzygane polubownie . W przypadku niemo ż liwo ś ci ugodowego rozstrzygni ę cia sporu w ł a ś ciwym do rozpoznania sprawy b ę dzie w ł a ś ciwy rzeczowo s ą d w Katowicach .” Natomiast od 5.11.2007r. zmianie uleg ł a tre ść ww. dokumentów. Ww. postanowienie zosta ł o zast ą pione przez zapis: „ Spory powinny by ć w miar ę mo ż liwo ś ci rozstrzygane polubownie . W przypadku niemo ż liwo ś ci ugodowego rozstrzygni ę cia sporu w ł a ś ciwym do rozpoznania sprawy b ę dzie w ł a ś ciwy rzeczowo s ą d .” (Karta nr 18). W toku niniejszego post ę powania organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy antymonopolowej zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 24 ust. 2 i 3 stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej, nie wydaje si ę decyzji, o której mowa w art. 26, je ż eli przedsi ę biorcy zaprzestali stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. 3 W przypadku okre ś lonym w ust. 1 Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/ Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. Przedsi ę biorcom zosta ł postawiony zarzut stosowania postanowie ń wzorców umownych, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 – 479 45 K.p.c.) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy wzorzec by ł , czy te ż nie by ł zastosowany w konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 K.p.c rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze, jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. W zakresie punktu I sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c.: „ Spory powinny by ć w miar ę mo ż liwo ś ci rozstrzygane polubownie . W przypadku niemo ż liwo ś ci ugodowego rozstrzygni ę cia sporu w ł a ś ciwym do rozpoznania sprawy b ę dzie w ł a ś ciwy rzeczowo s ą d w Katowicach .” Kwestionowane postanowienie oraz postanowienia poni ż ej przytoczone wpisane do rejestru, pomimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, maj ą to ż samy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. Postanowienie przytoczone poni ż ej zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 4 czerwca 2003r. sygn. akt XVII Amc 60/02, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerem 77, w sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Bartoszycach przeciwko Europejskiemu Funduszowi Budowlanemu Sp. z o.o. we Wroc ł awiu. 4 „Strony niniejszej umowy zobowi ą zuj ą si ę do do ł o ż enia wszelkich stara ń w celu polubownego rozstrzygni ę cia ewentualnych sporów. S ą dem w ł a ś ciwym do rozstrzygania b ę dzie s ą d miejsca siedziby EFB.” Kolejne postanowienie o to ż samym charakterze z postanowieniem zakwestionowanym w pkt I sentencji decyzji zosta ł o uznane za zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 27 czerwca 2003r. sygn. akt XVII Amc 50/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerem 76, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Mi ę dzynarodowej Korporacji Gospodarczej „InCo” Sp. z o.o. w Tychach. „Strony wykorzystaj ą wszelkie mo ż liwo ś ci do polubownego rozwi ą zania ewentualnych spraw wynikaj ą cych z niniejszej umowy. Sprawy wymagaj ą ce rozstrzygni ę cia s ą dowego b ę d ą prowadzone przed S ą dem Rejonowym w Tychach lub przed S ą dem Okr ę gowym w Katowicach.” Równie ż poni ż ej przytoczone postanowienie zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 2 lutego 2005 r. sygn. akt XVII Amc 104/04 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 5 maja 2005r. pod numerem 418, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Robertowi Ochwat – Biuro Podró ż y „Olimp” – Centrum Promocji i Last Minute w Krakowie. „ Wszystkie spory wynik ł e z umowy-zg ł oszenia zawartej z Uczestnikiem podlegaj ą rozpatrzeniu przez s ą d w ł a ś ciwy dla organizatora ”. Kolejne postanowienie zosta ł o równie ż uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. akt XVII Amc 8/04 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 11 lipca 2005 pod numerem 488, w sprawie z powództwa Renaty Szymborskiej przeciwko SAMPO Towarzystwu Ubezpiecze ń na Ż ycie SA w Warszawie. „ Wszystkie spory wynikaj ą ce z umowy ubezpieczenia b ę d ą rozstrzygane przez S ą d Powszechny w ł a ś ciwy ze wzgl ę du na siedzib ę Towarzystwa ”. Pomimo faktu, i ż porównywane postanowienia nie brzmi ą literalnie tak samo, jednak w taki sam sposób okre ś laj ą w ł a ś ciwo ść s ą du, który jest wed ł ug umowy w ł a ś ciwy do rozstrzygania sporów. Postanowienia kwestionowane oraz wpisane do rejestru ograniczaj ą mo ż liwo ść rozstrzygania sporów do s ą du zlokalizowanego w konkretnym mie ś cie wskazanym w umowie z nazwy tj. Katowice, lub w sposób opisowy np. „siedziba Towarzystwa”. Takie narzucenie S ą du, który ma rozstrzygn ąć o sporze jest sprzeczne z Kodeksem post ę powania cywilnego. Zapisy te wy łą czaj ą rozpoznanie sprawy przez s ą d w ł a ś ciwy wed ł ug w ł a ś ciwo ś ci przemiennej, w ś wietle art. 33, 34, 35 i 36 k.p.c. Tre ść zapisu wykorzystywanego przez INTER- PLAST mie ś ci si ę w ca ł o ś ci w hipotezach klauzul wpisanych do rejestru. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą wyk ł adni ę , mo ż na przyj ąć , i ż zacytowane postanowienia w swej tre ś ci s ą to ż same i wyczerpuj ą tre ść niedozwolonego postanowienia umownego zdefiniowanego w art. 385 3 pkt 23 k.c., za które uwa ż a si ę postanowienie narzucaj ą ce rozpoznanie sprawy przez s ą d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy. S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokonuj ą c oceny postanowienia umownego ocenia okre ś lony zapis, i w momencie jego wpisania do rejestru klauzula przestaje by ć postanowieniem konkretnego wzorca umownego, a staje si ę samodzielnie funkcjonuj ą c ą zasad ą , która zosta ł a zakwestionowana. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul (art. 479 43 K.p.c.), spe ł nia ona funkcj ę podobn ą do przepisów prawa. Tak wi ę c, dokonuj ą c oceny tre ś ci postanowie ń umownych wykorzystywanych przez przedsi ę biorców we wzorcach umownych nale ż y wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej (wyk ł adnia j ę zykowa, systemowa, funkcjonalna i inna). St ą d te ż , niedozwolone b ę d ą takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem konieczna dok ł adna, 5 literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wi ąż e nie tyko strony i s ą d, który je wyda ł , lecz równie ż inne s ą dy i organy pa ń stwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych tak ż e inne osoby. S ą d orzekaj ą c co do postanowienia, i ż jest to niedozwolone postanowienie umowne stwierdza, i ż kszta ł tuje ono prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, równocze ś nie ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. przez niedozwolone postanowienie umowne uwa ż a si ę , postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie, które kszta ł tuje jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą wyk ł adni ę , mo ż na stwierdzi ć , i ż praktyki polegaj ą ce na zamieszczaniu w zawieranych umowach, postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych s ą bezprawne i naruszaj ą zbiorowe interesy konsumentów. Powy ż sze zosta ł o potwierdzone w uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006r. sygn. akt III SZP 3/06. oraz wyroku SOKiK z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04). Pos ł ugiwanie si ę w obrocie konsumenckim klauzulami uznanymi przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za abuzywne jest bowiem zakazane prawem. Prezes Urz ę du mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki o której mowa w art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru, bez wzgl ę du na to, czy wpis dotyczy tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie, czy te ż zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów. (S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 02.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05). Podobne twierdzenie S ą d Apelacyjny zawar ł we wcze ś niejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29.09.2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywo ł uj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego wyra ż one w uchwale z dnia 19. 12. 2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskaza ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Pomimo, i ż powy ż ej przywo ł ane wyroki zapad ł y pod rz ą dami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to orzecznictwo to nale ż y uzna ć za odpowiednie tak ż e w aktualnym stanie prawnym. Na gruncie obecnie obowi ą zuj ą cej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007r. rozwa ż na kwestia zosta ł a uregulowania w analogiczny sposób, a zatem nie wyst ę puj ą ró ż nice, które nakazywa ł yby odej ś cie od ustalonej linii orzecznictwa i w konsekwencji tego odmienn ą ocen ę prawn ą badanego zagadnienia. W trakcie post ę powania przedsi ę biorcy zadeklarowali dokonanie zmiany tre ś ci wzorca umowy. Zmiana wzorca polega ł a na zmianie tre ś ci zakwestionowanego postanowienia. Powy ż sza deklaracja zosta ł a potwierdzona przez dostarczenie nowego wzoru umowy na monta ż stolarki budowlanej, oraz zawart ą w jego oparciu umow ę z konsumentem (Karta nr 18, 20). Od 5.11.2007r. w ww. umowach zamieszczony zosta ł zapis: „ Spory powinny by ć w miar ę mo ż liwo ś ci rozstrzygane polubownie . W przypadku niemo ż liwo ś ci ugodowego rozstrzygni ę cia sporu w ł a ś ciwym do rozpoznania sprawy b ę dzie w ł a ś ciwy rzeczowo s ą d .” (Karta nr 18). Przedsi ę biorcy z ł o ż yli odpowiednie wyja ś nienia, przedstawili zmieniony wzór umowy oraz potwierdzili jego wprowadzenie do stosowania przez faktycznie zawart ą umow ę . W przedmiotowym przypadku w umowach okre ś lone s ą terminy realizacji umowy monta ż u sprzedawanych produktów np. 2, 3 tygodnie (Karty nr 9, 57). Tym samym s ą to umowy, których realizacja przebiega w krótkim okresie od ich zawarcia. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze ustalenia, a tak ż e up ł yw czasu od wprowadzenia do stosowania nowych wzorców umów, przyj ę te zosta ł o, i ż przedsi ę biorcy podj ę li dzia ł ania, które uznane zosta ł y jako zaniechanie stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. 6 W zwi ą zku z powy ż szym za uzasadnione sta ł o si ę uznanie na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy antymonopolowej, praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzenie zaniechania jej stosowania z dniem 5.11.2007r. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt I sentencji. II. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du mo ż e skorzysta ć z uprawnienia do na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów kary pieni ęż nej w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Stosownie do art. 111 ustawy antymonopolowej przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, w tym kar okre ś lonych w art. 106 tej ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W pkt I sentencji decyzji stwierdzono stosowanie przez przedsi ę biorców praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów opisanej szczegó ł owo powy ż ej. Praktyka ta polega ł a na pos ł ugiwaniu si ę w umowach z konsumentami postanowieniem wzorca umowy uznanym przez SOKiK za niedozwolone, co jest bezprawne. Przychody osi ą gni ę te przez przedsi ę biorców w 2006r. ustalono na podstawie z ł o ż onych przez nich dowodów (Karta 45-52). Kara nak ł adana przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorców, którzy dopu ś cili si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianego zachowania. Zawodowy (profesjonalny) charakter ś wiadczenia us ł ug wymaga prowadzenia dzia ł alno ś ci w sposób zapewniaj ą cy poszanowanie dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, co wi ąż e si ę z respektowaniem obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Przedsi ę biorcy, jako podmioty o wieloletnim do ś wiadczeniu, powinni wiedzie ć , ż e okre ś laj ą c warunki umowne nie mog ą stosowa ć klauzul uznanych przez SOKiK za abuzywne, ani w inny sposób godzi ć w interesy s ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe przedsi ę biorców. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestników niniejszego post ę powania tak, aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Pomimo, i ż przedsi ę biorcy zaniechali stosowania zakwestionowanej praktyki, poniewa ż mog ł a narusza ć interesy ekonomiczne konsumentów, organ antymonopolowy za uzasadnione uzna ł na ł o ż enie na przedsi ę biorców kary w poni ż ej okre ś lonej wysoko ś ci. Miarkuj ą c kar ę organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę okoliczno ść , ż e przedsi ę biorcy ju ż wcze ś niej dopu ś cili si ę naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej. W sprawie dzia ł alno ś ci przedsi ę biorców zosta ł a wydana decyzja nr RKT-80/2006 z dnia 14.11.2006r. uznaj ą ca stosowanie przez Dariusza W., Mariusza D. przedsi ę biorców prowadz ą cych wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą jako INTER-PLAST s.c. W. Dariusz, D. Mariusz, praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonych przez art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z zm.) . Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie na przedsi ę biorców kar, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy antymonopolowej. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Za zastosowaniem kary w wysoko ś ci oznaczonej w tej decyzji przemawia te ż fakt, ż e mo ż liwo ść nak ł adania kar pieni ęż nych na przedsi ę biorców, którzy dopu ś cili si ę naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Prezes Urz ę du posiada dopiero od niedawna, gdy ż od 21.04.2007r. W zwi ą zku z tym ponownie nale ż y zwróci ć uwag ę na wymiar edukacyjny stosowanej sankcji. Niniejsza kara powinna te ż stanowi ć przestrog ę dla przedsi ę biorcy na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. Funkcja edukacyjna jest w niniejszym przypadku tak ż e w wymiarze ogólnym szczególnie istotna, gdy ż jak wskazano powy ż ej kary za 7 stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów nak ł adane w tym trybie stanowi ą nowo ść w polskim porz ą dku prawnym. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci zdecydowano o na ł o ż eniu kary w wysoko ś ci: 1 500 z ł (s ł ownie: jednego tysi ą ca pi ę ciuset z ł otych). Obowi ą zek jej zap ł aty obci ąż a przedsi ę biorców solidarnie. W ocenie Prezesa Urz ę du kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla przedsi ę biorców. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie II sentencji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy antymonopolowej, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 80 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie przeciwko Dariuszowi W., Mariuszowi D. przedsi ę biorcom prowadz ą cym wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą jako INTER-PLAST s.c. W. Dariusz, D. Mariusz, w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania w punkcie I decyzji stwierdzone zosta ł o naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki w wysoko ś ci 65 PLN zwi ą zane z wymian ą korespondencji. W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono obci ąż y ć ww. przedsi ę biorców solidarnie kosztami post ę powania w wysoko ś ci 65 PLN (s ł ownie z ł otych: sze ść dziesi ą t pi ęć ). Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w punkcie III sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Na postanowienie zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH ALICJA KRAL