RKT-64/2003

1 PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI i KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH 40-024 Katowice, ul. Powsta ń ców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel./Fax (0-32) 255-26-47, Tel./Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, dn.19.12.2003r. RKT-61-s-107/03/SB DECYZJA RKT- Nr 64/2003 I Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko ING Bank Ś l ą ski S.A. ul. Sokolska 34, 40-086 Katowice - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 23c) ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a) ust. 1 i 2 w/w ustawy uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , dzia ł anie polegaj ą ce na zawieraniu przez ING Bank Ś l ą ski S.A. umów z konsumentami: - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (sp ł ata rat z rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (obowi ą zuj ą cych w przypadku kredytobiorców nie posiadaj ą cych rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), w oparciu o wzorce umowne do łą czone do pisma z dnia 12.05.2003r. znak 200/583/03, które zosta ł y zredagowane w sposób naruszaj ą cy ustaw ę z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.), w nast ę puj ą cym zakresie: A. Stwierdzono naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o kredycie konsumenckim, w zakresie wymogu podawania w umowie informacji o pozosta ł ych kosztach, do których zap ł aty zobowi ą zany jest konsument w zwi ą zku z zawart ą umow ą , B. Stwierdzono naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim, w zakresie wymogu podawania w umowie informacji o uprawnieniu i skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu przez konsumenta, C. Stwierdzono naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 11 ustawy o kredycie konsumenckim, w zakresie wymogu podawania w umowie informacji o terminie, sposobie i skutkach wykonania uprawnienia do odst ą pienia od umowy przez konsumenta, o którym mowa w art. 11, D. Stwierdzono naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o kredycie konsumenckim, który stanowi, i ż je ż eli kredyt konsumencki przeznaczony jest na nabycie okre ś lonej rzeczy lub us ł ugi, umowa o kredyt konsumencki, niezale ż nie od danych okre ś lonych w art. 4, powinna zawiera ć cen ę nabycia rzeczy lub us ł ugi, je ż eli zap ł ata nast ą pi ł a za gotówk ę , oraz cen ę nabycia przy wykorzystaniu kredytu, i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), 2 po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko ING Bank Ś l ą ski S.A. ul. Sokolska 34, 40-086 Katowice - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 23c) ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a) ust. 1 i 2 w/w ustawy uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , stosowanie przez ING Bank Ś l ą ski S.A., w ogólnych warunkach udzielania i sp ł aty kredytów na zakup pojazdów dla klientów indywidualnych w ING Banku Ś l ą skim S.A. b ę d ą cych integraln ą cz ęś ci ą zawieranych umów: - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (sp ł ata rat z rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (obowi ą zuj ą cych w przypadku kredytobiorców nie posiadaj ą cych rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), do łą czonych do pisma z dnia 12.05.2003r. znak 200/583/03 postanowienia wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 Kodeksu post ę powania cywilnego, o nast ę puj ą cej tre ś ci: pkt 29„Wszelkie spory mog ą ce wynikn ąć pomi ę dzy stronami z postanowie ń umowy o kredyt rozstrzyga ć b ę dzie s ą d w ł a ś ciwy rzeczowo dla jednostki organizacyjnej Banku zawieraj ą cej umow ę o kredyt” i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. III Na podstawie art. 23c) ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: okre ś la si ę ING Bank Ś l ą ski S.A. ul. Sokolska 34, 40-086 Katowice, ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji, polegaj ą ce na umieszczeniu w tre ś ci umów: - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (sp ł ata rat z rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (obowi ą zuj ą cych w przypadku kredytobiorców nie posiadaj ą cych rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), czy te ż w innych integralnych cz ęś ciach umowy, informacji, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 8, 10 i 11 oraz w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n.zm.). Nakaz usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, dotyczy zarówno w/w umów które nie zosta ł y wykonane w dacie otrzymania decyzji, a tak ż e w/w umów zawieranych po dacie otrzymania decyzji. IV Na podstawie art. 23c) ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: okre ś la si ę ING Bank Ś l ą ski S.A. ul. Sokolska 34, 40-086 Katowice, ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu wykonania nakazu okre ś lonego w pkt II sentencji niniejszej decyzji, polegaj ą ce na zaniechaniu stosowania niedozwolonego postanowienia umownego o którym mowa w pkt 29 ogólnych 3 warunków udzielania i sp ł aty kredytów na zakup pojazdów dla klientów indywidualnych w ING Banku Ś l ą skim S.A., poprzez zaprzestanie wykorzystywania w umowach: - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (sp ł ata rat z rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (obowi ą zuj ą cych w przypadku kredytobiorców nie posiadaj ą cych rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), czy te ż w innych integralnych cz ęś ciach umowy, zawartych, a niewykonanych w dacie otrzymania decyzji, a tak ż e w nowych umowach zawieranych po tej dacie, tre ś ci przedmiotowego postanowienia. V Na podstawie art. 100e ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: maj ą c na uwadze wa ż ny interes konsumentów nadaje si ę decyzji w zakresie punktów I, II, III i IV rygor natychmiastowej wykonalno ś ci. VI Na podstawie art. 28 ust. 6 oraz art. 23d w zwi ą zku z art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: stwierdza si ę , ż e nie narusza zbiorowych interesów konsumentów praktyka polegaj ą ca na zawieraniu przez ING Bank Ś l ą ski S.A. umów z konsumentami: - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (sp ł ata rat z rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (obowi ą zuj ą cych w przypadku kredytobiorców nie posiadaj ą cych rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), w oparciu o wzorce umowne do łą czone do pisma z dnia 12.05.2003r. znak 200/583/03, które zosta ł y zredagowane w sposób nie naruszaj ą cy ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.), w nast ę puj ą cym zakresie: A. obowi ą zku informowania o sposobie zabezpieczenia, je ż eli umowa je przewiduje, oraz o op ł atach nale ż nych kredytodawcy z tego tytu ł u, o czym mowa w art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim, B. zawarcia warunków, od których spe ł nienia uzale ż nione jest przej ś cie w ł asno ś ci rzeczy sprzedanej na konsumenta, je ż eli umowa sprzeda ż y zosta ł a zawarta z zastrze ż eniem w ł asno ś ci, o czym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o kredycie konsumenckim. VII Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia si ę zobowi ą za ć ING Bank Ś l ą ski S.A. ul. Sokolska 34, 40-086 Katowice, do poniesienia kosztów niniejszego post ę powania w wysoko ś ci 35 z ł (s ł ownie z ł otych: trzydzie ś ci pi ęć ). 4 Uzasadnienie W dniu 05.04.2003r. w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym), z urz ę du wszcz ę te zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy ING Bank Ś l ą ski S.A., ul. Sokolska 34, w Katowicach (zwany dalej ING Bank Ś l ą ski S.A.) zawieraj ą c umowy z konsumentami przestrzega wymogi okre ś lone przez ustaw ę z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.) – zwana dalej ustaw ą o kredycie konsumenckim. Celem post ę powania by ł o wst ę pne ustalenie, czy w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Poniewa ż analiza dokumentów i informacji zebranych w toku tego post ę powania wyja ś niaj ą cego (Karty nr 33-59) da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż w opisanej sprawie mog ł o nast ą pi ć naruszenie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. 2003r. Nr 86, poz. 804) - zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą , w dniu 10.09.2003r. wszcz ę to z urz ę du post ę powanie w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w zwi ą zku z podejrzeniem podejmowania przez ING Bank Ś l ą ski S.A. bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Zakwestionowane dzia ł ania przedsi ę biorcy polega ł o na sporz ą dzenia umów: - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (sp ł ata rat z rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (obowi ą zuj ą cych w przypadku kredytobiorców nie posiadaj ą cych rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), oraz ogólnych warunków udzielania i sp ł aty kredytów na zakup pojazdów dla klientów indywidualnych w ING Banku Ś l ą skim S.A. b ę d ą cych integraln ą cz ęś ci ą w/w umów, w sposób, który móg ł narusza ć : I art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej, poprzez bezprawne dzia ł anie polegaj ą ce na naruszeniu ustawy o kredycie konsumenckim, w nast ę puj ą cym zakresie: 1. naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim, w zakresie obowi ą zku informowania o sposobie zabezpieczenia, je ż eli umowa je przewiduje, oraz o op ł atach nale ż nych kredytodawcy z tego tytu ł u, 2. naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o kredycie konsumenckim, w zakresie wymogu podawania w umowie informacji o pozosta ł ych kosztach, do których zap ł aty zobowi ą zany jest konsument w zwi ą zku z zawart ą umow ą , 3. naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim, w zakresie wymogu podawania w umowie informacji o uprawnieniu i skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu przez konsumenta, 4. naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 11 ustawy o kredycie konsumenckim, w zakresie wymogu podawania w umowie informacji o terminie, sposobie i skutkach wykonania uprawnienia do odst ą pienia od umowy przez konsumenta, o którym mowa w art. 11, 5. naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o kredycie konsumenckim, który stanowi, i ż je ż eli kredyt konsumencki przeznaczony jest na nabycie okre ś lonej rzeczy lub us ł ugi, umowa o kredyt konsumencki, niezale ż nie od danych okre ś lonych w art. 4, powinna zawiera ć cen ę nabycia rzeczy lub us ł ugi, je ż eli zap ł ata nast ą pi ł a za gotówk ę , oraz cen ę nabycia przy wykorzystaniu kredytu, 6. naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o kredycie konsumenckim, który stanowi, i ż je ż eli kredyt konsumencki przeznaczony jest na nabycie okre ś lonej rzeczy lub us ł ugi, umowa o kredyt konsumencki, niezale ż nie od danych okre ś lonych w art. 4, powinna zawiera ć warunki, od których spe ł nienia uzale ż nione jest przej ś cie w ł asno ś ci rzeczy sprzedanej na konsumenta, je ż eli umowa sprzeda ż y zosta ł a zawarta z zastrze ż eniem w ł asno ś ci. 5 II art. 23a) ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej poprzez wykorzystywanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 Kodeksu post ę powania cywilnego. W odpowiedzi na zarzuty przedstawione w postanowieniu nr 1 o wszcz ę ciu post ę powania ING Bank Ś l ą ski S.A. w pi ś mie z dnia 16 wrze ś nia 2003r. (Karty nr 38-40) wyja ś ni ł co nast ę puje. pkt 1 Ogólne warunki udzielania i sp ł aty kredytów na zakup pojazdów dla klientów indywidualnych w ING Banku Ś l ą skim S.A. w pkt 2 wymieniaj ą stosowane przez bank formy zabezpieczenia sp ł aty kredytów na zakup pojazdów (zastaw rejestrowy, przew ł aszczenie, cesja na Bank praw z umowy ubezpieczenia komunikacyjnego AC, weksel w ł asny in blanco, por ę czenie wed ł ug prawa wekslowego, depozyt karty pojazdu). Ż adna z ww. form zabezpiecze ń nie wymaga uiszczenia op ł aty na rzecz kredytodawcy (Banku), st ą d przedmiotowe umowy w pkt 8 nie przewiduj ą mo ż liwo ś ci umieszczenia op ł at z tego tytu ł u (w przypadku p ł atnych form zabezpieczenia, np. zastawu rejestrowego czy weksla in blanco/por ę czenia wekslowego op ł aty s ą wnoszone odpowiednio na rzecz w ł a ś ciwego S ą du Rejestrowego lub Skarbu Pa ń stwa). Postanowienie pkt 1 ppkt C umowy, dotyczy kredytowania sk ł adki tzw. rozszerzonej gwarancji technicznej, która jest oferowana klientom przez niektórych dealerów samochodowych w formie polisy ubezpieczeniowej (produkt ten funkcjonuje pod ró ż nymi nazwami st ą d wykropkowane pole na wpisanie nazwy produktu). Ww. polisa nie stanowi jednak ż e zabezpieczenia sp ł aty kredytu i jej nabycie przez klienta jest ca ł kowicie dobrowolne, a Bank wychodz ą c naprzeciw oczekiwaniom klientów oferuje mo ż liwo ść skredytowania kosztów nabycia gwarancji ponoszonych przez klienta. pkt 2 Wzór Informacji o kredycie konsumenckim stanowi ą cy integraln ą cz ęść umowy o kredyt na zakup pojazdu, który zosta ł przekazany wraz z pismem znak 200/583/03 z 12.05.2003, jest formularzem standardowym maj ą cym zastosowanie dla wi ę kszej liczby produktów kredytowych (m.in. po ż yczek pieni ęż nych, kredytów remontowych), st ą d niektóre zawarte w nim pozycje maj ą charakter ogólny. Pozycja „inne koszty ponoszone przy zawarciu umowy” w pkt 5 ww. Informacji nie dotyczy kredytu na zakup pojazdu i w przypadku tego kredytu przyjmuje zawsze warto ść zerow ą , natomiast w pozycji „koszt zabezpieczenia” dla kredytu na zakup pojazdu wpisany jest, w zale ż no ś ci od rodzaju zabezpieczenia: koszt ustanowienia / wykre ś lenia zastawu rejestrowego (warto ść okre ś lona przez zewn ę trzne przepisy prawne st ą d kwota ta jest taka sama w przypadku wszystkich banków), koszt polisy ubezpieczenia Auto Casco w pierwszym roku kredytowania (kwota podana przez kredytobiorc ę , który dokonuje wyboru towarzystwa ubezpieczeniowego, z którego oferty skorzysta), op ł ata skarbowa od weksla in blanco (warto ść okre ś lona przez zewn ę trzne przepisy prawne st ą d kwota ta jest taka sama w przypadku wszystkich banków). Niezale ż nie od wyja ś nie ń ING Bank Ś l ą ski S.A. zadeklarowa ł stopniowe wdra ż anie odr ę bnych wzorów Informacji o kredycie konsumenckim dostosowanych do specyfiki poszczególnych produktów (od 1 wrze ś nia br. wprowadzona zosta ł a odr ę bna Informacja dla kredytu remontowego, zmiany w pozosta ł ych produktach zostan ą wdro ż one z dniem 28 wrze ś nia br. wraz z nowymi wzorami umów o kredyt uwzgl ę dniaj ą cymi zapisy znowelizowanej ustawy o kredycie konsumenckim). pkt 3 W opinii ING Banku Ś l ą skiego S.A. uprawnienia kredytobiorcy dotycz ą ce przedterminowej sp ł aty kredytu s ą uregulowane w Ogólnych warunkach udzielania i sp ł aty kredytów na zakup pojazdów dla klientów indywidualnych w ING Bank Ś l ą skim pe ł ni ą cych funkcj ę regulaminu. (Zgodnie z wyja ś nieniami kredytobiorca otrzymuje ww. Ogólne warunki przed zawarciem umowy o kredyt i ka ż dorazowo otrzymuje informacj ę o zmianach w ich tre ś ci). Pkt 13 ww. Ogólnych warunków stanowi, ż e Kredytobiorca ma prawo do przedterminowej sp ł aty ca ł o ś ci kredytu lub jego cz ęś ci, natomiast pkt 14 i 15 informuj ą kredytobiorc ę o sposobie jej dokonania, przy czym Bank nie zastrzega „z jakim wyprzedzeniem” powinien zosta ć poinformowany przez kredytobiorc ę o zamiarze dokonania 6 sp ł aty. W przypadku, gdy kredytobiorca nie posiada rachunku oszcz ę dno ś ciowo – rozliczeniowego w banku wystarczy, ż e powiadomi bank pisemnie o przeznaczeniu wp ł acanych przez niego ś rodków na sp ł at ę cz ęś ci lub ca ł o ś ci kredytu w tytule bankowego dokumentu wp ł aty lub polecenia przelewu. W przypadku, gdy kredytobiorca zleci ł bankowi pobieranie rat kredytu z jego rachunku oszcz ę dno ś ciowo – rozliczeniowego w banku, powinien on skontaktowa ć si ę z Bankiem, poniewa ż termin i tryb dokonania sp ł aty jest z nim ustalany indywidualnie. Równocze ś nie informuje, ż e nowe wzory umów o kredyt uwzgl ę dniaj ą ce zapisy znowelizowanej ustawy o kredycie konsumencki, które wesz ł y w ż ycie 28 wrze ś nia br. zawieraj ą zastrze ż enie obowi ą zku poinformowania Banku przez kredytobiorc ę o zamiarze wcze ś niejszej sp ł aty kredytu najpó ź niej w terminie 3 dni przed jej dokonaniem. Odno ś nie sposobu rozliczenia z kredytobiorc ą sp ł aconego przedterminowo kredytu, zastosowanie ma postanowienie pkt 5 Ogólnych warunków udzielania i sp ł aty kredytów na zakup pojazdów dla klientów indywidualnych w ING Banku Ś l ą skim, który stanowi, ż e Bank nalicza odsetki za ka ż dy dzie ń od wykorzystanej kwoty kredytu, co oznacza, ż e Bank zaprzestaje naliczania odsetek w momencie sp ł aty ca ł o ś ci kredytu. Je ż eli chodzi o pobierana przez Bank prowizje to jest ona op ł at ą za udzielenie kredytu i nie podlega zwrotowi w przypadku przedterminowej sp ł aty kredytu. Niezale ż nie od powy ż szych wyja ś nie ń dotycz ą cych funkcjonowania wzorów umów i Ogólnych warunków, poinformowano, i ż aby zapobiec jakimkolwiek nieporozumieniom w zakresie naliczania odsetek do nowych wzorów umownych, które zostan ą wprowadzone z dniem 28 wrze ś nia br., Bank wprowadzi sformu ł owania zawarte w art. 8 ust. 2 o kredycie konsumenckim. pkt 4 Z deklaracji Banku Ś l ą skiego wynika, i ż zostan ą wprowadzone nowe wzorce od 28.09.2003r., które uzupe ł nione zostan ą o tre ść art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o kredycie konsumenckim dotycz ą cy konsekwencji odst ą pienia przez konsumenta od umowy nabycia pojazdu. pkt 5 Bank wyja ś ni ł , i ż w tre ś ci przes ł anego w za łą czeniu do pisma z dnia 12.05.2003r. znak 200/583/03 wzorca umownego o kredyt nie wskaza ł ceny nabycia samochodu w przypadku jego zakupu za gotówk ę oraz ceny nabycia przy wykorzystaniu kredytu bankowego, poniewa ż powy ż sza cena jest ustalana przez sprzedawc ę pojazdu. Bank, który nie sprzedaje samochodu nie ma wp ł ywu na wysoko ść ww. ceny. Zawarta umowa o kredyt dotyczy tylko kredytowania zakupu samochodu, a nie samego zakupu samochodu. W ocenie Banku s ą to dwa odr ę bne stosunki umowne. Z punktu widzenia banku, cena zakupu pojazdu za gotówk ę oraz przy udziale kredytu bankowego powinna by ć ustalana przez sprzedawc ę pojazdu na tym samym poziomie, jednak ż e Bank nie ma wp ł ywu na stosowan ą przez sprzedawc ę polityk ę rabatów cenowych. Bank przyjmuje cen ę zakupu pojazdu wskazan ą przez sprzedawc ę pojazdu w fakturze zakupu (oraz podan ą przez kredytobiorc ę we wniosku o kredyt) i ustala jedynie, jaki procent wskazanej przez kredytobiorc ę we wniosku ceny pojazdu mo ż e by ć sfinansowany kredytem bankowym. W dokumentacji kredytowej ka ż dego kredytobiorcy znajduje si ę równocze ś nie kopia faktury, w której sprzedawca podaje cen ę pojazdu oraz cz ęść ceny, któr ą nabywca (konsument) p ł aci gotówk ą . Wskazanie ceny zakupu pojazdu za gotówk ę oraz przy udziale kredytu bankowego w umowie o kredyt by ł oby uzasadnione w sytuacji, gdyby to bank by ł zarówno przedsi ę biorc ą dokonuj ą cym sprzeda ż y rzeczy, jak równie ż udzielaj ą cym kredytu bankowego. W sytuacji, gdy Bank udziela kredytu na zakup rzeczy oferowanej przez innego przedsi ę biorc ę , cena tej rzeczy jest przedmiotem umowy sprzeda ż y zawieranej pomi ę dzy sprzedawc ą i nabywc ą , a Bank przyjmuje jej zapisy jedynie do wiadomo ś ci i na jej podstawie ustala kwot ę kredytu okre ś lon ą w umowie o kredyt. Równocze ś nie Bank Ś l ą ski poinformowa ł , ż e z dniem 1 wrze ś nia br. wzory umów o kredyt na zakup pojazdu zosta ł y uzupe ł nione o informacj ę dotycz ą c ą ceny zakupu pojazdu podanej przez kredytobiorc ę we wniosku o kredyt oraz wysoko ś ci wp ł aty w ł asnej dokonywanej przez klienta u sprzedawcy pojazdu. 7 pkt 6 Bank Ś l ą ski poinformowa ł , i ż umowa sprzeda ż y pojazdów, w oparciu o któr ą Bank udziela kredytu na zakup pojazdu nie zawiera zastrze ż enia w ł asno ś ci, st ą d umowa o kredyt na zakup pojazdu nie zawiera warunków, od których spe ł nienia uzale ż nione jest przej ś cie w ł asno ś ci rzeczy sprzedanej na konsumenta. Ze wzgl ę du na fakt, i ż jednym z zabezpiecze ń sp ł aty kredytu na zakup pojazdu stosowanym przez Bank jest przew ł aszczenie na Bank pojazdu, którego w ł a ś cicielem jest kredytobiorca (na podstawie umowy sprzeda ż y zawartej przez niego ze sprzedawc ą pojazdów), Bank zawiera z kredytobiorc ą odr ę bn ą umow ę (umowa przeniesienia w ł asno ś ci rzeczy ruchomej na zabezpieczenie z zastrze ż eniem warunku), okre ś laj ą c ą prawa i obowi ą zki stron zwi ą zane z funkcjonowaniem tego zabezpieczenia. Ww. umowa zawiera równie ż zapis, ż e jest ona zawarta z zastrze ż eniem warunku, ż e je ż eli kredytobiorca sp ł aci kredyt wraz w terminach okre ś lonych w umowie, przeniesienie w ł asno ś ci traci moc i kredytobiorca staje si ę ponownie w ł a ś cicielem pojazdu. W sprawie zarzutu postawionego w pkt II zawiadomienia o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów ING Bank Ś l ą ski S.A. zapewni ł , i ż nowe wzory „Ogólnych warunków udzielania i sp ł aty kredytów na zakup pojazdów dla klientów indywidualnych w ING Banku Ś l ą skim S.A.”, które zostan ą wprowadzone 28 wrze ś nia br. nie zawieraj ą ju ż postanowienia punktu 29. Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Zgodnie z art. 23a) ust. 1 ustawy antymonopolowej za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 23 a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. Brak cech bezprawno ś ci winien, w my ś l art. 6 KC, wykaza ć przedsi ę biorca /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/ Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. Pierwsz ą zarzucan ą praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, jest zawieranie sprzecznych z ustaw ą o kredycie konsumenckim umów - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (sp ł ata rat z rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), 8 - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (obowi ą zuj ą cych w przypadku kredytobiorców nie posiadaj ą cych rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), w oparciu o wzorce umowne do łą czone do pisma z dnia 12.05.2003r. znak 200/583/03 (Karty nr 16, 17, 18, 19 oraz 21, 24). Ustawa o kredycie konsumenckim reguluje zasady i tryb zawierania umów o kredyt konsumencki, zasady ochrony konsumenta, który zawar ł umow ę o kredyt konsumencki, oraz obowi ą zki kredytodawcy lub podmiotu po ś rednicz ą cego w zawarciu umowy kredytowej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, przez umow ę o kredyt konsumencki rozumie si ę umow ę , na mocy której przedsi ę biorca w zakresie swojej dzia ł alno ś ci, zwany dalej „kredytodawc ą ”, udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi kredytu w jakiejkolwiek postaci. Ustawa okre ś la wymagania, jakim musz ą odpowiada ć umowy o kredyt konsumencki, a tak ż e okre ś la warunki wykonania tej ż e umowy. Ustawa reguluje równie ż informacje, jakie musz ą zawiera ć og ł oszenia oraz reklamy dotycz ą ce kredytu konsumenckiego. pkt I A Umowa powinna zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o kredycie konsumenckim zawiera ć informacje o pozosta ł ych kosztach, do których zap ł aty zobowi ą zany jest konsument w zwi ą zku z zawart ą umow ą . Przedmiotowy zapis ma za zadanie zapewni ć konsumentom dostarczenie informacji o kosztach, jakie b ę dzie musia ł ui ś ci ć nie na rzecz Banku, lecz w zwi ą zku z zaci ą gni ę tym kredytem równie ż na rzecz osób trzecich. Zgodnie z t ą regulacj ą , Konsument ma prawo do otrzymania jasnej szczegó ł owej informacji o typach, nazwach i wysoko ś ci kosztów, jakie b ę dzie musia ł ponie ść na rzecz innych osób ni ż bank w zwi ą zku z zaci ą gni ę tym kredytem. Ustawa o kredycie konsumenckim w art. 4 ust. 3 przewiduje mo ż liwo ść podania szacunkowej wysoko ś ci kosztów, do których zobowi ą zany b ę dzie konsument, je ż eli nie jest mo ż liwe okre ś lenie ich konkretnie. Jednak w takiej sytuacji konieczne jest podanie okoliczno ś ci, od których zale ż y ich wysoko ść i obowi ą zek zap ł aty przez konsumenta. Zamieszczona w pkt 5 Informacji o kredycie konsumenckim warto ść pod pozycj ą „inne koszty ponoszone przy zawarciu umowy”, nie spe ł nia wymogu art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o kredycie konsumenckim. Informacja ta podaje tylko warto ść bli ż ej nieokre ś lonych kosztów. Konsument nie otrzymuje informacji, czy jest to faktyczna warto ść innych kosztów, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy, czy te ż jest to tylko warto ść szacunkowa. Tak wi ę c brak jest informacji o elementach z których powsta ł a ta wielko ść , a wi ę c od których jest ona uzale ż niona. Zgodnie z art. 4 ust. 3 tej ż e ustawy, je ż eli nie jest mo ż liwe podanie kosztów, do których poniesienia zobowi ą zany jest konsument, nale ż y okre ś li ć ich szacunkow ą wysoko ść oraz okoliczno ś ci, od których zale ż y ich ostateczna wysoko ść i obowi ą zek zap ł aty przez konsumenta. Zapis art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o kredycie konsumenckim nak ł ada na przedsi ę biorc ę obowi ą zek podania w tre ś ci umowy z nazwy innych kosztów nie uiszczanych na rzecz Banku. Podanie nazw tych kosztów, pozwoli dopiero konsumentowi podj ąć decyzj ę opart ą na wiedzy o ich ź ród ł ach. Tak szczegó ł owe okre ś lenie elementów, które sk ł adaj ą si ę na faktyczny ca ł kowity koszt kredytu ma za zadanie pozwoli ć konsumentowi ocenienie ź róde ł kosztów, a wi ę c pozwoli ć na porównanie ofert przedsi ę biorców. Dlatego te ż , nale ż a ł o stwierdzi ć i ż informacje podawane konsumentów w zwi ą zku z wykonaniem obowi ą zku wynikaj ą cego z art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o kredycie konsumenckim s ą niewystarczaj ą ce. pkt I B Art. 4 ust. 2 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim nak ł ada na bank obowi ą zek podania w umowie o kredyt konsumencki informacji o uprawnieniu i skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu przez konsumenta. Pkt 13 OWU informuje o upowa ż nieniu do przedterminowej sp ł aty ca ł o ś ci kredytu lub jego cz ęś ci. Jednak ż e umowa, a tak ż e inne dokumenty b ę d ą ce integralnymi elementami umowy nie podaj ą skutków skorzystania z tego prawa zgodnie z ustaw ą o kredycie konsumenckim. Zgodnie z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o kredycie konsumenckim, konsument jest uprawniony do sp ł aty kredytu przed terminem okre ś lonym w umowie. Termin dokonania sp ł aty powinien odpowiada ć terminom wnoszenia rat okre ś lonym w umowie. Je ż eli konsument sp ł aca kredyt przed terminem wówczas w przypadku: kredytu oprocentowanego – nie jest zobowi ą zany do zap ł aty oprocentowania za okres po sp ł acie kredytu, a w przypadku kredytu nieoprocentowanego – konsument ma prawo 9 do zmniejszenia zap ł aconych kredytodawcy prowizji i op ł at proporcjonalnie do okresu, o który skrócono czas korzystania z kredytu. Nowelizacja ustawy o kredycie konsumenckim obowi ą zuj ą ca od dnia 28.09.2003r. wprowadzi ł a zmian ę w zakresie tre ś ci art. 8 ust. 3 dotycz ą c ą uprawnie ń banku do naliczania prowizji za wcze ś niejsz ą sp ł at ę kredytu konsumenckiego. Obecnie zgodnie z ustaw ą za wcze ś niejsz ą sp ł at ę kredytu kredytodawca nie mo ż e zastrzec prowizji. Analizowane umowy s ą umowami o kredyt oprocentowany, tak wi ę c naliczane s ą miesi ę cznie odsetki. Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 w takiej sytuacji, gdy konsument sp ł aca kredyt przed terminem nie jest zobowi ą zany do zap ł aty oprocentowania za okres po sp ł acie kredytu. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim, umowa powinna zawiera ć informacj ę nie tylko o uprawnieniu do przedterminowej sp ł aty kredytu, ale równie ż o powsta ł ych z tego tytu ł u skutkach, które maj ą wymiern ą wielko ść i przek ł adaj ą si ę na warto ść wzajemnych zobowi ą za ń . Mo ż na do nich zaliczy ć zwolnienie z konieczno ś ci zap ł aty oprocentowania za okres po sp ł acie kredytu w przypadku kredytu oprocentowanego, a w sytuacji kredytu nieoprocentowanego – o zmniejszenie zap ł aconych prowizji i op ł at proporcjonalnie do okresu, o który skrócono czas korzystania z kredytu. Przywileje te s ą finansowymi skutkami dla stron umowy o kredyt. Dla konsumenta s ą to skutki korzystne, a dla Banku skutki niekorzystne, gdy ż powoduj ą zmniejszenie dochodu z tytu ł u udzielonego kredytu. Pomimo faktu, i ż zgodnie z ustaw ą o kredycie konsumenckim, Bank ma prawo rozliczy ć w terminie 14 dni od dnia dokonania sp ł aty przed terminem kredytu, tak wi ę c wszelkie nieuzasadnione nadwy ż ki wp ł acone przez konsumenta na rzecz Banku musz ą zosta ć zwrócone, to jednak podanie informacji w umowie o skutkach, jakie powstan ą z tytu ł u wcze ś niejszej sp ł aty kredytu jest konieczne. Posiadanie pe ł nej informacji o korzy ś ciach wynikaj ą cych z przedterminowej sp ł aty kredytu pozwoli konsumentom na podj ę cie w ł a ś ciwej decyzji. Konsument otrzymuj ą c informacj ę o skutkach wcze ś niejszej sp ł aty kredytu, mo ż e zupe ł nie w inny sposób wykonywa ć umow ę kredytu, ni ż w sytuacji nie posiadania takiej wiedzy. W przedmiotowej sprawie oceniaj ą c, czy brak informacji o skutkach wcze ś niejszej sp ł aty kredytu jest naruszeniem ustawy o kredycie konsumenckim istotne jest, i ż OWU oraz „informacja o kredycie konsumenckim” podaje tylko informacje o obowi ą zkach finansowych jakie zostan ą na ł o ż one na Konsumenta, a nie podaje informacji o korzy ś ciach zwi ą zanych z wcze ś niejsz ą sp ł at ą kredytu. Pkt 5 Informacji o kredycie konsumenckim podaje jakie koszty poniesie konsument z tytu ł u realizacji umowy. Podane s ą ca ł kowite koszty prowizji, odsetek. Konsument otrzymuj ą c tak ą informacje mo ż e by ć przekonany, i ż , aby móc przed terminem sp ł aci ć kredyt b ę dzie musia ł ui ś ci ć wcze ś niej ca ł e warto ś ci wynikaj ą ce z pkt 5 Informacji, co jednak nie jest zgodne z ustaw ą o kredycie konsumenckim. Celem umieszczenia informacji o korzy ś ciach jakie wynikaj ą z sp ł aty przed terminem by ł o, aby konsument, mia ł ś wiadomo ść tych praw, bez konieczno ś ci, a ż bank zwróci mu nadp ł acone kwoty pieni ęż ne. Dlatego, te ż informacje zawarte w umowie, s ą niewystarczajace w my ś l art. 2 ust. 2 pkt 10 ustawy. pkt I C Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 11 ustawy o kredycie konsumenckim kredytodawca ma obowi ą zek podania w umowie o kredyt konsumencki informacji o terminie i skutkach wykonania uprawnienia do odst ą pienia od umowy przez konsumenta, o którym mowa w art. 11. Analiza tre ś ci dokumentów, wykaza ł a, i ż oceniane umowy, zgodnie z pkt 22 ogólnych warunków udzielania i sp ł aty kredytu, mog ą by ć zawierane przez konsumentów równie ż poza oddzia ł em Banku. Dlatego, te ż organ antymonopolowy stoi na stanowisku, i ż konsument powinien by ć informowany o skutkach wykonania prawa do odst ą pienia od umowy zawartej poza lokalem Banku. Ogólne warunki udzielania i sp ł aty kredytu informuj ą o obowi ą zuj ą cych terminach, o sposobie odst ą pienia od umowy, poprzez z ł o ż enie Bankowi odpowiedniego druku - o ś wiadczenia o odst ą pieniu od umowy. Jednak sposób odst ą pienia od umowy, która zosta ł a zawarta poza lokalem okre ś la art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o kredycie konsumenckim. Zgodnie z nim, je ż eli kredyt konsumencki przeznaczony by ł na nabycie okre ś lonej rzeczy lub us ł ugi na podstawie umowy zawartej poza lokalem przedsi ę biorstwa lub na odleg ł o ść , to odst ą pienie przez konsumenta od tej umowy jest skuteczne tak ż e wobec umowy o kredyt 10 konsumencki. W przypadku odst ą pienia od umowy, o którym mowa w ust. 1, kredytodawca obowi ą zany jest zwróci ć poniesione przez konsumenta koszty zgodnie z trybem okre ś lonym w art. 11 ust. 5. Poniewa ż brak jest w umowach informacji o sposobach, a tak ż e skutkach odst ą pienia od umowy o kredyt konsumencki przeznaczony na nabycie okre ś lonej rzeczy lub us ł ugi na podstawie umowy zawartej poza lokalem przedsi ę biorstwa lub na odleg ł o ść , o których mowa w art. 12, stwierdza si ę , i ż nie zosta ł w przedmiotowym zakresie wykonany przez Bank nakaz okre ś lony w art. 4 ust. 2 pkt 11 ustawy o kredycie konsumenckim. pkt I D Ustawa o kredycie konsumenckim w art. 5 ust. 1 pkt 2 nak ł ada na bank obowi ą zek umieszczenia w umowie o kredyt konsumencki informacji o cenie nabycia rzeczy lub us ł ugi, je ż eli zap ł ata nast ą pi ł aby za gotówk ę , oraz cen ę nabycia przy wykorzystaniu kredytu, je ż eli kredyt konsumencki przeznaczony jest na nabycie okre ś lonej rzeczy lub us ł ugi, niezale ż nie od danych zawartych w art. 4. W zawieranych umowach o kredyt w PLN nr .. na zakup pojazdów zawarta jest informacja o warto ś ci udzielonego kredytu na zakup pojazdu. Okre ś lone jest równie ż , jakie ewentualne koszty kredytu b ę d ą pokryte z przedmiotowego kredytu. Dokonuj ą c zakupu produktów przy wykorzystaniu ś rodków pochodz ą cych z banku przeznaczonych na sfinansowanie zakupu, Konsument zawiera dwie umowy: zakupu towaru oraz umow ę o kredyt na zakup okre ś lonego towaru. Z zawarciem i wykonaniem umowy, o kredyt wi ąż e si ę konieczno ść poniesienia ró ż nego rodzaju op ł at na rzecz Kredytodawcy. Tak wiec dokonuj ą c zakupu towaru przy pomocy ś rodków banku, bior ą c pod uwag ę ró ż nego rodzaju koszty, cena zakupu towaru za gotówk ę , jest inna ni ż cena nabycia towaru przy wykorzystaniu ś rodków pochodz ą cych z Banku. Mog ą zaistnie ć sytuacje promocji, gdy ceny te nie b ę d ą si ę ró ż ni ć , np. z uwagi na niepobieranie ż adnych op ł at z tytu ł u udzielonego kredytu przez bank. Jednak w sytuacji, gdy Konsument w zwi ą zku z zawart ą umow ą kredytu jest zobowi ą zany wnie ść op ł aty na rzecz Kredytodawcy, czy te ż innych osób trzecich cena nabycia rzeczy za gotówk ę b ę dzie si ę ró ż ni ł od ceny nabycia przy wykorzystaniu kredytu. Przez cen ę nabycia rozumie si ę wszystkie wydatki, jakie ponosi konsument zwi ą zane z zakupem rzeczy, np. warto ść uiszczonej gotówki przez konsumenta, warto ść zaci ą gni ę tego kredytu na poczet zakupu towaru oraz warto ść kosztów zwi ą zanych z zaci ą gni ę tym kredytem, je ż eli nie by ł y one pokryte kredytem. Poniewa ż przedmiotowe umowy kredytu na zakup pojazdów s ą zawierane przy wspó ł udziale przedsi ę biorstw handlowych na rzecz Banku Ś l ą skiego i s ą przeznaczane na nabycie okre ś lonej rzeczy, tak wi ę c spe ł niony zosta ł warunek art. 5 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim zgodnie, z którym, umowa musi zawiera ć cen ę nabycia rzeczy, je ż eli zap ł ata nast ą pi ł aby za gotówk ę oraz cen ę nabycia przy wykorzystaniu kredytu. Fakt, i ż Bank nie sprzedaje przedmiotowej rzeczy nie ma w tym przypadku znaczenia, gdy ż celem ustawy o kredycie konsumenckim by ł o ochronienie konsumenta i zabezpieczenie jego prawa do otrzymania informacji, które pozwol ą mu na podj ę cie decyzji, odno ś nie kosztów zwi ą zanych z zaci ą gni ę tym kredytem. W my ś l art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dla stwierdzenia, ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów niezb ę dne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: dzia ł anie przedsi ę biorcy musi by ć bezprawne i zarazem narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa o kredycie konsumenckim zgodnie z art. 1 reguluje zasady i tryb zawierania umów o kredyt konsumencki, zasady ochrony konsumenta, który zawar ł umow ę o kredyt konsumencki, oraz obowi ą zki przedsi ę biorcy, który udzieli ł kredytu konsumenckiego. Zgodnie z art. 17 ustawy o kredycie konsumenckim postanowienia umowne nie mog ą wy łą cza ć ani ogranicza ć uprawnie ń konsumenta przewidzianych w ustawie, tak ż e w razie dokonania wyboru prawa obcego. W takich przypadkach stosuje si ę przepisy ustawy, a wi ę c postanowienia umowy nie mog ą by ć mniej korzystne dla konsumenta, ni ż zapisy ustawy. Ustawa w art. 4 i 5 szczegó ł owo okre ś la, i ż umowa o kredyt konsumenckim powinna by ć zawarta na pi ś mie, chyba ż e odr ę bne przepisy przewiduj ą inn ą szczególn ą form ę , a tak ż e wymienia jakie informacje koniecznie przedsi ę biorca musi przedstawi ć konsumentowi, przy 11 zawarciu umowy. Kredytodawca obowi ą zany jest niezw ł ocznie dor ę czy ć konsumentowi umow ę . Bior ą c pod uwag ę powy ż sze jako minimum obowi ą zków na ł o ż onych na bank jest przedstawienie Konsumentom informacji, o których mowa w ustawie o kredycie konsumenckim w taki sposób, aby mogli oni w pe ł ni korzysta ć ze swoich praw, a tak ż e wykonywa ć obowi ą zki nienara ż aj ą c si ę na kary. Dlatego, brak jasnych pe ł nych informacji w umowach, a które s ą wymagane przez ustaw ę o kredycie konsumenckim, powoduj ą , i ż mog ą zosta ć uznane jako sprzeczne z prawem. Celem ustawy o kredycie konsumenckim, która jest implementacj ą Dyrektywy Rady 87/102/EEC z dnia 22 grudnia 1986r. w sprawie harmonizacji ustaw i przepisów wykonawczych Pa ń stw Cz ł onkowskich dotycz ą cych kredytów konsumenckich, jest doprowadzenie do ekwiwalentno ś ci pomi ę dzy wiedz ą jak ą posiada przedsi ę biorca, a wiedz ą któr ą posiada konsument zawieraj ą c umow ę o kredyt konsumencki. W celu doprowadzenia do takiego wyrównania konsument powinien otrzyma ć stosowan ą informacj ę o warunkach i kosztach kredytu oraz o swoich zobowi ą zaniach. Poniewa ż warunki kredytowe mog ą by ć dla konsumenta niekorzystne, a skuteczniejsz ą ochron ę konsumenta zapewni ć mo ż e przyj ę cie pewnych wymogów, dlatego te ż tak wa ż ne jest przestrzeganie przez kredytodawc ę minimum informacji, które musi zawiera ć umowa, o których mowa w ustawie o kredycie konsumenckim. Umowa, do której ma zastosowanie ustawa o kredycie konsumenckim powinna dostarcza ć konsumentowi informacje przynajmniej wymagane przez ustaw ę . Przedstawienie tylko cz ęś ci uprawnie ń i obowi ą zków konsumenta wynikaj ą cych z ustaw o kredycie konsumenckim, mo ż e spowodowa ć , i ż konsument b ę dzie my ś la ł , i ż te, które sa mu podane za po ś rednictwem s ą wszystkimi potrzebnymi mu informacjami wynikaj ą cymi z tej ustawy Zawieranie przez ING Bank Ś l ą ski S.A. umów z konsumentami, które nie podaj ą konsumentom wszystkich informacji, o których mowa w ustawie o kredycie konsumenckim, jest niezgodne z ni ą i nale ż y uzna ć za bezprawne. Spe ł niona, wi ę c zosta ł a pierwsza przes ł anka konieczna do uznania zachowania ING Bank Ś l ą ski S.A. za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Drug ą przes ł ank ą , której wykazanie jest niezb ę dne dla stwierdzenia, i ż przedsi ę biorca stosuje praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów jest ustalenie, i ż jego bezprawne dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa antymonopolowa reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci art. 1 ust. 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów dotyczy nieokre ś lonego ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, jak i wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Zdaniem organu antymonopolowego zakwestionowane w przedmiotowej decyzji dzia ł anie przedsi ę biorcy - polegaj ą ce na nie podawaniu w zawieranych umowach wszystkich informacji, które zgodnie z ustaw ą o kredycie konsumenckim powinna zawiera ć - godzi w interes konsumentów. Poprzez niepodanie w umowie informacji o prawach i obowi ą zkach stron umowy wynikaj ą cych z ustawy o kredycie konsumenckim, mo ż e doprowadzi ć do niekorzystania przez konsumenta z jego praw, ale równie ż do niewywi ą zywania si ę z obowi ą zków. Dodatkowo podanie tylko ogólnych informacji o obowi ą zkach Banku, a tak ż e jego prawach mo ż e doprowadzi ć , do nieegzekwowania zachowa ń , które wymusza ustawa o kredycie konsumenckim na profesjonali ś cie. W niniejszej sprawie zosta ł naruszony interes nieograniczonej liczby konsumentów, którzy zawarli umowy o kredyt na zakup pojazdów zarówno tych, którzy posiadaj ą rachunek oszcz ę dno ś ciowo – rozliczeniowy w tym banku, jak i tych, którzy nie posiadaj ą rachunku oszcz ę dno ś ciowo – rozliczeniowego w ING Bank Ś l ą ski S.A. Tak wi ę c, brak w umowach wszystkich informacji, o których mowa w ustawie o kredycie konsumenckim, a tak ż e podanie cz ęś ci informacji w nieodpowiedni sposób narusza 12 zbiorowy interes konsumentów i tym samym zasadne by ł o podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w ustawie antymonopolowej, maj ą cych na celu ochron ę konsumentów. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki konieczne do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów – bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji decyzji. Drug ą zarzucan ą praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, jest stosowanie postanowienia wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 Kodeksu post ę powania cywilnego. Wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 – 479 45 K.p.c.) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy wzorzec by ł , czy te ż nie by ł zastosowany w konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 K.p.c rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze, jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. S ą d dokonuj ą c oceny postanowienia umownego ocenia okre ś lony zapis, i w momencie jego wpisania do rejestru klauzula przestaje by ć postanowieniem konkretnego wzorca umownego, a staje si ę samodzielnie funkcjonuj ą c ą zasad ą , która zosta ł a zakwestionowana. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul (art. 479 43 K.p.c), spe ł niaj ą one funkcj ę podobn ą do przepisów prawa. Tak wi ę c, dokonuj ą c oceny tre ś ci postanowie ń umownych wykorzystywanych przez przedsi ę biorców we wzorcach umownych nale ż y wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej (wyk ł adnia j ę zykowa, systemowa, funkcjonalna i inna). St ą d te ż , niedozwolone b ę d ą takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. ING Bank Ś l ą ski, co potwierdza umowa zawarta z konsumentem z dnia 02.09.2003r. (Karty nr16-18), do której inkorporowano kwestionowan ą klauzul ę , stosuje w „Ogólnych warunkach udzielania i sp ł aty kredytów na zakup pojazdów dla klientów indywidualnych w ING Bank Ś l ą ski S.A.” postanowienia wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone: pkt 29„Wszelkie spory mog ą ce wynikn ąć pomi ę dzy stronami z postanowie ń umowy o kredyt rozstrzyga ć b ę dzie s ą d w ł a ś ciwy rzeczowo dla jednostki organizacyjnej Banku zawieraj ą cej umow ę o kredyt” Pomimo faktu, i ż porównywane postanowienia nie brzmi ą literalnie tak samo, jednak w taki sam sposób okre ś laj ą w ł a ś ciwo ść s ą du, który jest wed ł ug umowy w ł a ś ciwy do rozstrzygania sporów. Postanowienia: kwestionowane oraz wpisane do rejestru ograniczaj ą mo ż liwo ść rozstrzygania sporów do s ą du w ł a ś ciwego ze wzgl ę du na siedzib ę firmy. Takie narzucenie S ą du, który ma rozstrzygn ąć o sporze jest sprzeczne z Kodeksem cywilnym. Postanowienie wskazane w pkt II zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 31 stycznia 2003r. Sygn. akt XVII Amc 31/02 S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony 13 Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 30 czerwca 2003r. „Wszelkie spory wynik ł e na tle zawartej umowy podlegaj ą wy łą czno ś ci s ą du powszechnego dla siedziby firmy przyjmuj ą cej zamówienie.” Postanowienie wykorzystywane przez ING Bank Ś l ą ski zosta ł o równie ż uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 27 czerwca 2003r. Sygn. akt XVII Amc 50/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Mi ę dzynarodowej Korporacji Gospodarczej „InCo” Sp. z o.o. z siedzib ą w Tychach, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „(...) Sprawy wymagaj ą ce rozstrzygni ę cia s ą dowego b ę d ą prowadzone przed S ą dem Rejonowym w Tychach lub przed S ą dem Okr ę gowym w Katowicach.” Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą wyk ł adni ę , mo ż na przyj ąć , i ż zacytowane postanowienia w swej tre ś ci s ą to ż same i wyczerpuj ą tre ść niedozwolonego postanowienia umownego zdefiniowanego w art. 385 3 pkt 23 k.c., za które uwa ż a si ę postanowienie narzucaj ą ce rozpoznanie sprawy przez s ą d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy. Zapisy te wy łą czaj ą rozpoznanie sprawy przez s ą d w ł a ś ciwy wed ł ug w ł a ś ciwo ś ci przemiennej, w ś wietle art. 33, 34, 35 i 36 k.p.c. Zgodnie z art. 23a) ust. 1 ustawy antymonopolowej przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Przedmiotem niniejszego post ę powania by ł o dokonanie oceny, czy przedsi ę biorca stosuje niedozwolone postanowienia umowne, których wykorzystywanie w obrocie z konsumentami jest zabronione. Przez stosowanie niedozwolonych postanowie ń umownych rozumie ć nale ż y realizowanie zawartej umowy w oparciu o zakazane postanowienia, tak wi ę c realizacj ę umowy w sposób zakazany. Jak wykazano powy ż ej, przedsi ę biorca naruszy ł prawo poprzez stosowanie zakazanych postanowie ń wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Pos ł ugiwanie si ę postanowieniem, które zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, po uznaniu go przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone jest zakazane z mocy prawa. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wi ąż e nie tyko strony i s ą d, który je wyda ł , lecz równie ż inne s ą dy i organy pa ń stwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych tak ż e inne osoby. S ą d orzekaj ą c co do postanowienia, i ż jest to niedozwolone postanowienie umowne stwierdza, i ż kszta ł tuje ono prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, równocze ś nie ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. przez niedozwolone postanowienie umowne uwa ż a si ę , postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie, które kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą wyk ł adni ę , mo ż na stwierdzi ć , i ż praktyki polegaj ą ce na narzuceniu S ą du ze wzgl ę du na jego lokalizacje geograficzn ą , który ma rozstrzyga ć spory wynik ł e z umowy, narusza zbiorowy interes konsumentów. W ś wietle powy ż szego, nale ż y stwierdzi ć , ż e w niniejszej sprawie zosta ł naruszony zbiorowy interes konsumentów i tym samym zasadne by ł o podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w ustawie dla zapewnienia ochrony konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt II sentencji. Zgodnie z art. 23c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji, Prezes Urz ę du mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu. Ś rodkiem usuni ę cia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w celu wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji, nale ż y uzna ć umieszczenie w umowach o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (sp ł ata rat z rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku 14 Ś l ą skim S.A.) oraz umowach o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (obowi ą zuj ą cych w przypadku kredytobiorców nie posiadaj ą cych rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), czy te ż w innych integralnych cz ęś ciach umowy, informacji, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 8, 10 i 11 oraz w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n.zm.). Nakaz usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, dotyczy zarówno w/w umów które nie zosta ł y wykonane w dacie otrzymania decyzji, a tak ż e w/w umów zawieranych po dacie otrzymania decyzji. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt III sentencji. Zgodnie z art. 23c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji, Prezes Urz ę du mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu. Ś rodkiem usuni ę cia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w celu wykonania nakazu okre ś lonego w pkt II sentencji niniejszej decyzji, nale ż y uzna ć zaniechanie stosowania niedozwolonego postanowienia umownego, o którym mowa w pkt 29 ogólnych warunków udzielania i sp ł aty kredytów na zakup pojazdów dla klientów indywidualnych w ING Banku Ś l ą skim S.A. tj. „Wszelkie spory mog ą ce wynikn ąć pomi ę dzy stronami z postanowie ń umowy o kredyt rozstrzyga ć b ę dzie s ą d w ł a ś ciwy rzeczowo dla jednostki organizacyjnej Banku zawieraj ą cej umow ę o kredyt” , poprzez zaprzestanie wykorzystywania w umowach: - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (sp ł ata rat z rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), - o kredyt w PLN nr ... na zakup pojazdu (obowi ą zuj ą cych w przypadku kredytobiorców nie posiadaj ą cych rachunku oszcz ę dno ś ciowo - rozliczeniowego w ING Banku Ś l ą skim S.A.), czy te ż w innych integralnych cz ęś ciach umowy, zawartych, a niewykonanych w dacie otrzymania decyzji, a tak ż e w nowych umowach zawieranych po tej dacie, tre ś ci przedmiotowego postanowienia. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt IV sentencji. Art. 100e) ustawy antymonopolowej, umo ż liwia Prezesowi Urz ę du nadanie decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci, je ż eli wymaga tego wa ż ny interes konsumentów. W przedmiotowym przypadku wa ż ny interes konsumentów upatruje si ę w interesie ekonomicznym konsumenta. Umowy, których postanowienia poddano kontroli maj ą za zadanie uregulowa ć relacje pomi ę dzy przedsi ę biorc ą , oraz konsumentem, który zaci ą ga zobowi ą zanie finansowe w banku w postaci kredytu na zakup pojazdu. Tak wi ę c, brak informacji, o których umowa w pkt I sentencji mo ż e spowodowa ć , i ż konsumenci nie b ę d ą korzysta ć z pe ł ni swoich praw, a przez niewywi ą zywanie si ę ze swoich zobowi ą za ń b ę d ą nara ż eni na koszty z tytu ł u odsetek i ponagle ń . Równie ż ze wzgl ę du na zasi ę g terytorialny jaki obejmuj ą przedmiotowe umowy ING Bank Ś l ą ski S.A. zaw ęż enie rozpatrywania sporów wynikaj ą cych z umowy do s ą du w ł a ś ciwego rzeczowo dla jednostki organizacyjnej Banku, nara ż a Konsumenta na konieczno ść ponoszenia kosztów zwi ą zanych z dojazdem do s ą du, w sytuacji, gdy lokalizacja jednostki organizacyjnej jest zlokalizowana w znacznej odleg ł o ś ci od niego. Z uwagi na przedmiotowe zagro ż enie interesu ekonomicznego konsumentów, nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci, jest uzasadnione. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt V sentencji. W sprawie wymienionych w pkt VI sentencji zapisów ustawy o kredycie konsumenckim, po przeanalizowaniu zgromadzonych informacji organ antymonopolowy uzna ł za zasadne stwierdzi ć , i ż w oparciu o zgromadzony materia ł , i ż ING Bank Ś l ą ski nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. pkt VI A Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim, umowa powinna zawiera ć sposób zabezpieczenia, je ż eli umowa je przewiduje, oraz op ł aty nale ż ne 15 kredytodawcy z tego tytu ł u. Jak oceniono zapis art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim ma charakter dyspozytywny „je ż eli umowa przewiduje sposoby zabezpieczenia” informacje o op ł atach nale ż ne z tego tytu ł u kredytodawcy musz ą by ć okre ś lone w umowie. Jak wynika z analizy pkt 2 ogólnych warunków udzielania i sp ł aty kredytu na zakup pojazdów dla klientów indywidualnych w ING Bank Ś l ą skim S.A., przewiduje mo ż liwo ść ustanowienia formy zabezpieczenia sp ł aty kredytu. Jednak op ł aty z tytu ł u zaproponowanych sposobów zabezpieczenia s ą wnoszone na rzecz osób trzecich, a nie na rzecz Kredytodawcy. Tak wi ę c warto ść op ł at, jakie musi ponie ść konsument z tytu ł u zabezpieczenia na rzecz osób trzecich musi by ć zamieszczona zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o kredycie konsumenckim. Natomiast brak informacji zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o kredycie konsumenckim, zosta ł uznany za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów w pkt I A sentencji. pkt VI B Ustawa o kredycie konsumenckim w art. 5 ust. 1 pkt 4 nak ł ada na bank obowi ą zek podania w umowie o kredyt konsumencki warunków, od których spe ł nienia uzale ż nione jest przej ś cie w ł asno ś ci rzeczy sprzedanej na konsumenta, je ż eli umowa sprzeda ż y zosta ł a zawarta z zastrze ż eniem w ł asno ś ci w sytuacji, gdy kredyt konsumencki przeznaczony jest na nabycie okre ś lonej rzeczy lub us ł ugi. Analiza dokumentów zgromadzonych w takcie przedmiotowego post ę powania, a tak ż e wyja ś nie ń przedstawionych przez ING Bank Ś l ą ski S.A. wykaza ł a, i ż umowa sprzeda ż y pojazdów nie zawiera zastrze ż enia w ł asno ś ci. Zastrze ż enie w ł asno ś ci mo ż e by ć dokonane przez sprzedawc ę zgodnie z art. 589 k.c. Przy sprzeda ż y rzeczy oznaczonych co to to ż samo ś ci – je ś li termin zap ł aty ceny zostaje uzgodniony na czas pó ź niejszy, mo ż e powsta ć problem zaufania wcze ś niej ś wiadcz ą cego sprzedawcy do kupuj ą cego. W takiej sytuacji strony mog ą zamie ś ci ć w umowie zastrze ż enie w ł asno ś ci sprzedanego przedmiotu na rzecz sprzedawcy, a ż do chwili zap ł aty ceny. Poniewa ż , jak wynika z przedstawionych umów sprzeda ż y, sprzedawcy nie zastrzegli w ł asno ś ci rzeczy ruchomych, nie ma podstaw do zarzucenia Bankowi naruszenia art. 5 ust.1 pkt 4 ustawy o kredycie konsumenckim, tj. braku informacji o warunkach, od których spe ł nienia uzale ż nione jest przej ś cie w ł asno ś ci rzeczy sprzedanej na konsumenta. Przew ł aszczenie, jako forma prawnego zabezpieczenia sp ł aty kredytu, o której mowa w pkt 2 Ogólnych warunków udzielania i sp ł aty kredytów, stosowane jest przez ING Bank Ś l ą ski jako zabezpieczenie wierzytelno ś ci. Zabezpieczenie takie nast ę puje na podstawie umowy przew ł aszczenia, która jest niezale ż n ą umow ą od umowy o kredytu i nie jest uregulowana przepisami kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 23a) ust. 1 ustawy antymonopolowej za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Natomiast na podstawie zgromadzonych materia ł ów nie stwierdzono, a ż eby dzia ł ania ING Bank Ś l ą ski w zakresie obj ę tym wszcz ę ciem post ę powania narusza ł y zbiorowe interesy konsumentów, z uwagi na ich sprzeczno ść z przepisami prawa, tj. z art. 4 ust. 2 pkt 7 oraz art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o kredycie konsumenckim. Ponadto, jak wskazano powy ż ej ustawa o kredycie konsumenckim ma za zadanie zapewnia ochron ę interesów konsumentów, którzy zawarli umowy o kredyt zarówno pod wzgl ę dem otrzymania niezb ę dnych informacji o przys ł uguj ą cych prawach i obowi ą zkach jak i podania wszelkich op ł at wp ł ywaj ą cych na cen ę zakupu towaru przy pomocy kredytu. Dlatego, te ż w sytuacji, gdyby konsument musia ł ponie ść koszty z tytu ł u zabezpieczenia kredytu na rzecz osób trzecich, czy te ż z tytu ł u zastrze ż enia w ł asno ś ci rzeczy przez sprzedawc ę , informacje takie musia ł yby mie ć odzwierciedlenie w umowie, z uwagi na art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o kredycie konsumenckim W przedmiotowej sprawie nie zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki konieczne do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów – bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie VI sentencji decyzji. 16 Na podstawie art. 72 ustawy antymonopolowej, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie przeciwko ING Bank Ś l ą ski S.A. w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania organ antymonopolowy w punkcie I i II decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej. Kosztami niniejszego post ę powania dla organu antymonopolowego, s ą wydatki w wysoko ś ci 35 z ł zwi ą zane z korespondencj ą pomi ę dzy organem antymonopolowym a przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć ING Bank Ś l ą ski S.A. kosztami post ę powania w wysoko ś ci 35 z ł (s ł ownie z ł otych: trzydzie ś ci pi ęć ) Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w punkcie VII sentencji decyzji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie VII niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral