RKT-62/2005

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 02.12.2005r. RKT-61-71/05/MI DECYZJA Nr RKT – 62/2005 I. Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 i Nr 170, poz. 1652; Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891 i Nr 96, poz. 959; Dz.U. z 2005r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 184, poz. 1539) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du w dniu 10.06.2005r. i rozszerzonego z urz ę du w dniu 13.09.2005r. post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Wodoci ą gom i Kanalizacji Sp. z o.o., 47-300 Krapkowice, ul. Bronis ł awa Czecha 1, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 tej ż e ustawy, uznaje si ę za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł ania Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Krapkowicach polegaj ą ce na zawieraniu z konsumentami Umów o dostaw ę wody i odbiór ś cieków, Umów o dostaw ę wody oraz Umów o odbiór ś cieków , których tre ś ci stoj ą w sprzeczno ś ci z przepisami ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. z 2001r. Nr 72, poz. 747 ze zm.) w ten sposób, ż e: 1. wbrew art. 6 ust. 3 pkt 3 tej ż e ustawy nie okre ś laj ą wszystkich praw i obowi ą zków stron umowy w zakresie dotycz ą cym: − terminów rozpatrywania sk ł adanych przez konsumentów reklamacji, − obowi ą zków przedsi ę biorstwa na wypadek odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego w zwi ą zku z niedotrzymaniem warunków umowy przez odbiorc ę , 2. wbrew art. 6 ust. 3 pkt 6 tej ż e ustawy nie okre ś laj ą wszystkich postanowie ń dotycz ą cych odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy tj. sytuacji uprawniaj ą cych przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne do odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego w przypadku niedotrzymania warunków umowy przez odbiorc ę , 3. wbrew art. 6 ust. 3 pkt 2 tej ż e ustawy, stanowi ą cym o wymogu informowania o sposobie i terminach wzajemnych rozlicze ń , nie okre ś laj ą okresu obrachunkowego, trybu post ę powania na wypadek zg ł oszenia przez konsumenta zastrze ż e ń do wysoko ś ci faktury oraz sposobów i terminów zwrotu uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty, i nakazuje si ę zaniechania ich stosowania. II. Na podstawie art. 23c ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 i Nr 170, poz. 1652; Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891 i Nr 96, poz. 959; Dz.U. z 2005r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 184, poz. 1539) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du w dniu 10.06.2005r. i rozszerzonego z urz ę du w dniu 13.09.2005r. post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Wodoci ą gom i Kanalizacji Sp. z o.o., 47-300 Krapkowice, ul. Bronis ł awa Czecha 1, 1 2 - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: okre ś la si ę Wodoci ą gom i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Krapkowicach ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji, polegaj ą ce na zamieszczeniu w tre ś ci zarówno nowo zawieranych, jak i wszystkich dotychczas zawartych z konsumentami Umów o dostaw ę wody i odbiór ś cieków, Umów o dostaw ę wody oraz Umów o odbiór ś cieków zapisów zawieraj ą cych wskazane w tre ś ci niniejszej decyzji informacje, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 2, 3 i 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzeniu ś cieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 ze zm.) – niezw ł ocznie po uprawomocnieniu si ę niniejszej decyzji w przypadku umów nowo zawieranych, za ś w przypadku umów zawartych i wykonywanych – w terminie 4 miesi ę cy od daty uprawomocnienia si ę decyzji. III. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 i Nr 170, poz. 1652; Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891 i Nr 96, poz. 959; Dz.U. z 2005r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 184, poz. 1539) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du w dniu 10.06.2005r. i rozszerzonego z urz ę du w dniu 13.09.2005r. post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Wodoci ą gom i Kanalizacji Sp. z o.o., 47-300 Krapkowice, ul. Bronis ł awa Czecha 1, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia si ę obci ąż y ć Wodoci ą gi i Kanalizacj ę Sp. z o.o. z siedzib ą w Krapkowicach kosztami przedmiotowego post ę powania i zobowi ą za ć w/w przedsi ę biorc ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 58 PLN (s ł ownie z ł otych: pi ęć dziesi ą t osiem). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „Organem Antymonopolowym”) przeprowadzone zosta ł o z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy w zwi ą zku z dzia ł alno ś ci ą Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Krapkowicach (zwane dalej „WiK Krapkowice”) wyst ę puje naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej te ż dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”). W toku post ę powania poddano analizie pod k ą tem zgodno ś ci z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa tre ść zawieranych przez WiK Krapkowice w obrocie konsumenckim umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków . W jej wyniku Organ Antymonopolowy powzi ął uzasadnione podejrzenie, i ż przedsi ę biorca mo ż e narusza ć zakaz, o którym mowa w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, poniewa ż w/w umowy nie zawieraj ą wszystkich postanowie ń wynikaj ą cych z ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 ze zm.). Z uwagi na powy ż sze, w dniu 10.06.2005r. Postanowieniem nr 1 (karta nr 1) zosta ł o wszcz ę te z urz ę du post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w zwi ą zku z podejrzeniem podejmowania przez WiK Krapkowice bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na zawieraniu w obrocie z konsumentami umów o dostaw ę wody i odbiór ś cieków, umów o dostaw ę wody oraz umów o odbiór ś cieków, których tre ś ci mog ą sta ć w sprzeczno ś ci z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków w ten sposób, ż e: 1) wbrew art. 6 ust. 3 pkt 3 tej ż e ustawy nie okre ś laj ą wszystkich praw i obowi ą zków stron umowy w zakresie dotycz ą cym: − terminów rozpatrywania sk ł adanych przez konsumentów reklamacji, − obowi ą zków przedsi ę biorstwa na wypadek odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego w zwi ą zku z niedotrzymaniem warunków umowy przez odbiorc ę , 3 2) wbrew art. 6 ust. 3 pkt 6 tej ż e ustawy nie okre ś laj ą wszystkich postanowie ń dotycz ą cych odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy tj. sytuacji uprawniaj ą cych przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne do odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego w przypadku niedotrzymania warunków umowy przez odbiorc ę . W toku post ę powania, w efekcie dalszej analizy tre ś ci zawieranych przez skar ż onego przedsi ę biorc ę w obrocie konsumenckim umów, zasz ł a konieczno ść rozszerzenia zakresu przedmiotowego niniejszego post ę powania, co nast ą pi ł o w dniu 13.09.2005r. (karta nr 85). Przedsi ę biorcy postawiony zosta ł zarzut naruszenia art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej poprzez podejmowanie bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wyra ż aj ą cych si ę w zawieraniu z konsumentami Umów o dostaw ę wody i odbiór ś cieków, Umów o dostaw ę wody oraz Umów o odbiór ś cieków , których tre ś ci mog ą sta ć w sprzeczno ś ci z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, poniewa ż wbrew temu przepisowi, stanowi ą cemu o wymogu informowania konsumentów o sposobie i terminach wzajemnych rozlicze ń , nie okre ś laj ą okresu obrachunkowego, trybu post ę powania na wypadek zg ł oszenia przez konsumenta zastrze ż e ń do wysoko ś ci faktury oraz sposobów i terminów zwrotu uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty. Ustosunkowuj ą c si ę do postawionych zarzutów oraz w pismach kierowanych do Organu Antymonopolowego w toku post ę powania, WiK Krapkowice podnosi ł o, co nast ę puje. Przedsi ę biorstwo wskaza ł o mi ę dzy innymi, ż e d ł ugo ść okresów obrachunkowych ustalana jest z w drodze porozumienia z klientem, za ś w praktyce przedsi ę biorstwo stosuje 3 – miesi ę czne okresy obrachunkowe dla gospodarstw domowych i 1 – miesi ę czne dla przedsi ę biorstw i osób fizycznych prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą . Przedsi ę biorstwo poda ł o równie ż , ż e w przypadku gospodarstw domowych, w indywidualnych przypadkach, na ż yczenie klienta rozliczenie nast ę puje co miesi ą c lub w dowolnym czasie po podaniu przez odbiorc ę us ł ug aktualnego stanu wodomierza. Uzgodnienia w zakresie ustalania okresu rozrachunkowego odbywaj ą si ę w formie ustnej w momencie podpisania umowy. Nie sporz ą dza si ę na t ę okoliczno ść ż adnego dokumentu (karty nr 40-41, 87). Opisuj ą c tryb zwrotu uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty przedsi ę biorstwo podnios ł o, ż e dzi ę ki zastosowaniu systemu fakturowania us ł ug przy pomocy komputerów PSION, poj ę cie nadp ł aty w przedsi ę biorstwie praktycznie nie wyst ę puje. Pracownik przedsi ę biorstwa w obecno ś ci konsumenta wprowadza do mikrokomputera PSION stan wodomierza, po czym nast ę puje wydruk faktury, której wysoko ść konsument mo ż e natychmiast zakwestionowa ć . Nadp ł ata wyst ę puje wi ę c sporadycznie, w przypadku zawy ż enia wskaza ń wodomierza. Nast ę puje wtedy spisanie protoko ł u, na podstawie którego wodomierz jest przekazywany do zak ł adu legalizuj ą cego celem sprawdzenia prawid ł owo ś ci dzia ł ania. Przedsi ę biorstwo podnios ł o, ż e gdyby konsument ui ś ci ł op ł at ę w takich okoliczno ś ciach, mog ł aby powsta ć nadp ł ata. Jednak by nie nara ż a ć na ni ą konsumenta, spó ł ka stosuje zasad ę , ż e faktura b ę d ą ca przedmiotem sporu do momentu otrzymania wyniku ekspertyzy nie jest przez konsumenta regulowana (karta nr 41). Ponadto za opó ź nienia w zap ł acie (wynik ł e z przekazania wodomierza do ekspertyzy) w przypadku prawid ł owo ś ci wskaza ń wodomierza (…) klient nie jest obci ąż any odsetkami (karta nr 71) . Z kolei w odpowiedzi na zawiadomienie o rozszerzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (karta nr 86), ustosunkowuj ą c si ę do zarzutu niezamieszczenia w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów postanowie ń dotycz ą cych trybu post ę powania w przypadku zg ł oszenia przez konsumenta zastrze ż e ń do wysoko ś ci faktury oraz sposobów i terminów zwrotu uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty, WiK Krapkowice podnios ł o, ż e w praktyce zwrot nadp ł aty nast ę puje w ci ą gu 30 dni po zako ń czeniu miesi ą ca obrachunkowego, w którym nast ą pi ł a nadp ł ata (karta nr 87). W toku post ę powania przedsi ę biorstwo wyja ś ni ł o równie ż , ż e sk ł adane przez konsumentów reklamacje dotycz ą ce jako ś ci i ilo ś ci ś wiadczonych us ł ug rozpatrywane s ą w ci ą gu 7 dni (karta nr 80). 4 W toku post ę powania Organ Antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny. Wodoci ą gi i Kanalizacja Sp. z o.o. z siedzib ą w Krapkowicach jest przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo – kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Przedsi ę biorstwo prowadzi dzia ł alno ść w oparciu o Zezwolenie na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie gminy Krapkowice udzielone moc ą decyzji Zarz ą du Gminy Krapkowice z dnia 3.10.2002r. (karty nr 24-30) oraz na podstawie wpisu do Rejestru Przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000149723 (karty nr 6-7 verte), zgodnie z którym przedmiotem jego dzia ł alno ś ci jest mi ę dzy innymi dostarczanie wody dla celów bytowych i gospodarczych oraz odbieranie ś cieków na terenie miasta i gminy Krapkowice. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne zawiera z odbiorcami ś wiadczonych przez siebie us ł ug umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, na podstawie których odbywa si ę dostarczanie wody lub odprowadzanie ś cieków. W zakresie prowadzonej dzia ł alno ś ci WiK Krapkowice pos ł uguje si ę nast ę puj ą cymi wzorcami umów o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków maj ą cymi zastosowanie w obrocie z konsumentami: − wzorcami umowy … o odbiór ś cieków (z terenu miasta i z terenu gminy ) (karty nr 14-17); − wzorcem umowy … o dostaw ę wody (karty nr 18-19 verte); − wzorcem umowy … o dostaw ę wody i odbiór ś cieków (karty nr 20-21 verte). Wzorzec umowy o dostaw ę wody wykorzystywany jest w obrocie konsumenckim od dnia 04.02.2003r.; wzorzec umowy o dostaw ę wody i odbiór ś cieków – od dnia 04.03.2003r.; wzorzec umowy o odbiór ś cieków z terenu miasta – od dnia 24.04.2003r., natomiast wzorzec umowy o odbiór ś cieków z terenu gminy – od dnia 26.07.2004r. (karta nr 5). W toku post ę powania WiK Krapkowice przedstawi ł o przyk ł adowe, faktycznie zawarte z konsumentami w oparciu o te wzorce umowy: − umow ę 400147 o odbiór ś cieków zawart ą w dniu 14.10.2004r. (karty nr 31-32); − umow ę 322504 o odbiór ś cieków zawart ą w dniu 11.10.2004r. (karty nr 33-34); − umow ę 311045 o dostaw ę wody zawart ą w dniu 29.09.2004r. (karty nr 35-36 verte); − umow ę 313401 o dostaw ę wody i odbiór ś cieków zawart ą w dniu 17.09.2004r. (karty nr 37-38 verte); − umow ę 380509 o odbiór ś cieków zawart ą w dniu 07.06.2005r. (karty nr 42-43); − umow ę 380105 o dostaw ę wody zawart ą w dniu 03.06.2005r. (karty nr 44-45 verte); − umow ę 315901 o dostaw ę wody i odbiór ś cieków zawart ą w dniu 30.05.2005r. (karty nr 46-47 verte). Przedsi ę biorstwo wskaza ł o, ż e 90% ogó ł u zawartych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków stanowi ą umowy zawarte na podstawie w/w wzorców (karta nr 5 verte). Na dzie ń 17.08.2005r. ilo ść umów zawartych przez WiK Krapkowice z „gospodarstwami domowymi” wynosi ł a […], w tym […] umów o dostaw ę wody, […] umów o dostaw ę wody i odbiór ś cieków i […] umów o odbiór ś cieków (karta nr 82). Ustalono, ż e umowy o zaopatrzenie w wod ę i/lub odprowadzanie ś cieków zawierane z konsumentami z zastosowaniem obowi ą zuj ą cych w WiK Krapkowice wzorców umownych nie zawieraj ą postanowie ń dotycz ą cych obowi ą zków przedsi ę biorstwa odno ś nie terminów rozpatrywania reklamacji sk ł adanych przez konsumentów. W umowach brak jest równie ż zapisów przewiduj ą cych, kiedy – zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę – przedsi ę biorstwo ma prawo odci ąć dostaw ę wody lub zamkn ąć przy łą cze kanalizacyjne oraz jakie w zwi ą zku z tym ci ążą na nim obowi ą zki. Umowy nie okre ś laj ą równie ż d ł ugo ś ci okresów obrachunkowych, trybu post ę powania w przypadku zg ł oszenia przez konsumenta zastrze ż e ń do wysoko ś ci faktury oraz trybu, w jakim mo ż e nast ą pi ć zwrot nadp ł aty w przypadku uregulowania przez konsumenta faktury o zawy ż onej wysoko ś ci. 5 Na obszarze gminy Krapkowice obowi ą zuje Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków wprowadzony moc ą uchwa ł y Nr XXXVI/577/2002 Rady Miejskiej w Krapkowicach z dnia 8 pa ź dziernika 2002 r. opublikowany w Dzienniku Urz ę dowym Województwa Opolskiego z 2002 r. Nr 123, poz. 1607 (karty nr 22 verte – 23 verte). Regulamin nie stanowi za łą cznika do umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Odbiorcy mog ą zapozna ć si ę z jego tre ś ci ą w siedzibie spó ł ki oraz na stronie internetowej (karta nr 40). Organ Antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 23a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem dzia ł aniach przedsi ę biorców. Tworz ą c katalog dzia ł a ń naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę terminem „w szczególno ś ci”, co oznacza, ż e ma on charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszy ł y przepisy innych aktów prawnych. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. (Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwai, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2000, s. 117 – 118). Aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - dzia ł anie przedsi ę biorcy musi nosi ć znamiona bezprawno ś ci, - dzia ł anie powy ż sze musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do zapisu art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ilekro ć w ustawie jest mowa o konsumencie, nale ż y przez to rozumie ć konsumenta w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Definicj ę konsumenta zawiera przepis art. 22 1 K.c., zgodnie z którym za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej nie zwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . W przedmiotowej sprawie Wodoci ą gom i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Krapkowicach postawiono zarzut podejmowania bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonych w art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej, polegaj ą cych na zawieraniu z konsumentami umów o dostaw ę wody i odbiór ś cieków, umów o dostaw ę wody oraz umów o odbiór ś cieków , których tre ś ci mog ą sta ć w sprzeczno ś ci z przepisami 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzeniu ś cieków (Dz.U. z 2001r. Nr 72, poz. 747 ze zm.) w ten sposób, ż e: 1. wbrew art. 6 ust. 3 pkt 3 tej ż e ustawy nie okre ś laj ą wszystkich praw i obowi ą zków stron umowy w zakresie dotycz ą cym: − terminów rozpatrywania sk ł adanych przez konsumentów reklamacji, − obowi ą zków przedsi ę biorstwa na wypadek odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego w zwi ą zku z niedotrzymaniem warunków umowy przez odbiorc ę , 2. wbrew art. 6 ust. 3 pkt 6 tej ż e ustawy nie okre ś laj ą wszystkich postanowie ń dotycz ą cych odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy tj. sytuacji uprawniaj ą cych przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne do odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego w przypadku niedotrzymania warunków umowy przez odbiorc ę 3. wbrew art. 6 ust. 3 pkt 2 tej ż e ustawy, stanowi ą cym o wymogu informowania o sposobie i terminach wzajemnych rozlicze ń , nie okre ś laj ą okresu obrachunkowego, trybu post ę powania na wypadek zg ł oszenia przez konsumenta zastrze ż e ń do wysoko ś ci faktury oraz sposobów i terminów zwrotu uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty. Dla zastosowania art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zachodzi w pierwszej kolejno ś ci konieczno ść wykazania, ż e obj ę te zarzutami dzia ł ania przedsi ę biorcy nosz ą znamiona bezprawno ś ci. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu (zwanej dalej „ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę ”), dostarczanie wody lub odprowadzanie ś cieków odbywa si ę na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków zawartej mi ę dzy przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo – kanalizacyjnym a odbiorc ą us ł ug. Umowa, o której mowa powy ż ej, zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1 – 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę zawiera w szczególno ś ci postanowienia dotycz ą ce: 1) ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych oraz warunków ich ś wiadczenia, 2) sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń , 3) praw i obowi ą zków stron umowy, 3a) warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych b ę d ą cych w posiadaniu odbiorcy us ł ug 1 , 4) procedur i warunków kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych i urz ą dze ń kanalizacyjnych, 5) ustale ń zawartych w zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, o których mowa w art. 18 tej ż e ustawy, 6) okresu obowi ą zywania umowy oraz odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia. I.1. W przedmiotowej sprawie pierwsza zarzucana praktyka dotyczy naruszenia przez WiK Krapkowice art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę w ten sposób, i ż w tre ś ci zawieranych w obrocie z konsumentami umów o dostaw ę wody i odbiór ś cieków , umów o dostaw ę wody oraz umów o odbiór ś cieków nie okre ś lono wszystkich praw i obowi ą zków stron umowy w zakresie dotycz ą cym: − terminów rozpatrywania sk ł adanych przez konsumentów reklamacji, − obowi ą zków przedsi ę biorstwa na wypadek odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego w zwi ą zku z niedotrzymaniem warunków umowy przez odbiorc ę . Stosownie do art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawiera ć powinna postanowienia dotycz ą ce praw i obowi ą zków stron umowy . Z kolei art. 19 ust. 2 tej ż e ustawy stanowi, ż e prawa i obowi ą zki 1 Wymóg wprowadzony na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 85, poz. 729). 7 przedsi ę biorstwa wodoci ą gowego i odbiorców us ł ug okre ś la obowi ą zuj ą cy na obszarze danej gminy, uchwalony przez jej rad ę regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków jest powszechnie obowi ą zuj ą cym aktem prawa miejscowego wywieraj ą cym skutki w sferze prawa cywilnego. Okre ś la on prawa i obowi ą zki stron umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Z uwagi na powy ż sze tre ść normy prawnej wi ążą cej dostawc ę i odbiorc ę us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych nale ż y wywie ść z dwóch ź róde ł : prawa cywilnego oraz prawa administracyjnego – Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. WiK Krapkowice pos ł uguje si ę w obrocie z konsumentami wzorcami umów o ś wiadczenie us ł ug w zakresie dostaw wody i odbioru ś cieków. Wzorce umowne, które s ą przeznaczone do wykorzystania przy zawieraniu umów z konsumentami wi ążą odbiorc ę indywidualnego – konsumenta na zasadach okre ś lonych w art. 384 – 385 3 Kodeksu Cywilnego. W zwi ą zku z tym w obrocie konsumenckim istnieje konieczno ść dor ę czenia wzorca umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków wraz z odpowiednimi postanowieniami Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Pogl ą d taki uwarunkowany art. 384 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego znajduje oparcie w konieczno ś ci zapewnienia konsumentowi mo ż liwo ś ci zapoznania si ę ze wszystkimi warunkami umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, do jakiej zamierza przyst ą pi ć . W ś wietle tre ś ci powo ł anego przepisu ustalony przez stron ę wzorzec umowy wi ąż e drug ą stron ę , je ż eli zostanie jej dor ę czony przy zawarciu umowy. Gdy pos ł ugiwanie si ę wzorcem w danych stosunkach jest zwyczajowo przyj ę te wi ąż e on tak ż e wtedy, gdy druga strona mog ł a z ł atwo ś ci ą dowiedzie ć si ę o jego tre ś ci. Nie dotyczy to jednak umów zawieranych z konsumentami, z wyj ą tkiem umów powszechnie zawieranych w drobnych bie żą cych sprawach ż ycia codziennego. WiK Krapkowice, a tak ż e inne przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjne, z racji posiadanej si ł y rynkowej zawieraj ą umowy o dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków w sposób adhezyjny. Bezsprzecznym jest, ż e umowy takie nie nale żą do umów zawieranych powszechnie w drobnych, bie żą cych sprawach ż ycia codziennego oraz, ż e w rozpatrywanej sprawie zawierane s ą z konsumentami w rozumieniu art. 22 1 Kodeksu Cywilnego. Nale ż y uzna ć zatem, ż e WiK Krapkowice ma obowi ą zek dor ę cza ć konsumentom wszystkie postanowienia wzorca umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przy jej zawieraniu. Odbiorca bowiem powinien mie ć mo ż liwo ść okre ś lenia wszystkich elementów tre ś ci umowy. Tego obowi ą zku przedsi ę biorstwo nie dope ł ni ł o w odniesieniu do cz ęś ci klauzul umownych zawartych w Regulaminie , które nie zosta ł y inkorporowane do tre ś ci umowy. Regulamin nie stanowi bowiem integralnej cz ęś ci umowy, a z jej tre ś ci konsument nie dowiaduje si ę ani o jego istnieniu, ani tym bardziej o tym, ż e normuje on cz ęść praw i obowi ą zków stron umowy. Nie sposób uzna ć , ż e mo ż liwo ść zapoznania si ę z Regulaminem w siedzibie spó ł ki oraz na stronie internetowej spe ł nia wymogi okre ś lone w przepisach prawa. Nierespektowanie w obrocie z konsumentami wymogu do łą czania do umowy Regulaminu b ą d ź te ż obj ę cia zakresem umowy wszystkich praw i obowi ą zków stron umowy zawartych w Regulaminie uzna ć nale ż y za nie spe ł niaj ą ce kryterium jasno ś ci i zrozumia ł o ś ci wzorca umownego (art. 385 § 2 KC). Post ę powanie takie wywiera nie tylko skutek cywilnoprawny w postaci niezwi ą zania konsumenta warunkami umowy, ale tak ż e skutek administracyjnoprawny zwi ą zany z re ż imem odpowiedzialno ś ci na podstawie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (Por. w odniesieniu do prawa energetycznego – wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 24 marca 2004r. sygn. akt XVII Ama 29/03). Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków powinna zatem zawiera ć postanowienia reguluj ą ce prawa i obowi ą zki stron umowy co najmniej w takim zakresie jak Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków . Zawiera on bowiem minimalny zakres regulacji, jaki konsument powinien otrzyma ć przy zawieraniu umowy . W tre ś ci przedstawionych przez WiK Krapkowice umów o dostaw ę wody i odbiór ś cieków, umów o dostaw ę wody oraz umów o odbiór ś cieków zawarty jest tylko wyci ą g z praw i obowi ą zków okre ś lonych w obowi ą zuj ą cym na terenie gminy Krapkowice Regulaminie . Z uwagi na to, ż e w umowach brak jest równie ż 8 jakiegokolwiek, ogólnego b ą d ź szczegó ł owego, odes ł ania do Regulaminu¸ konsumenci mog ą odnosi ć wra ż enie, ż e prawa i obowi ą zki stron zawarte w umowie maj ą charakter wyczerpuj ą cy. § 18 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków zawarty w Rozdziale VI Obs ł uga i prawa odbiorcy us ł ug stanowi, ż e Przedsi ę biorstwo winno reagowa ć mo ż liwie niezw ł ocznie na zg ł oszone reklamacje, nie d ł u ż ej jednak ni ż w ci ą gu 3 dni . Regulamin w sposób wyra ź ny okre ś la wi ę c, w jakim terminie przedsi ę biorstwo jest zobowi ą zane podj ąć dzia ł ania w zwi ą zku z reklamacjami konsumenckimi dotycz ą cymi jako ś ci i ilo ś ci ś wiadczonych us ł ug. Powy ż szy zapis nak ł ada na profesjonalist ę ś ci ś le okre ś lone obowi ą zki, które maj ą na celu stworzenie konsumentowi odpowiednich warunków dochodzenia roszcze ń w celu zapewnienia nale ż ytej realizacji us ł ug dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. W zawieranych przez WiK Krapkowice umowach brak jest natomiast jakichkolwiek klauzul dotycz ą cych standardów obs ł ugi odbiorców odno ś nie terminów rozpatrywania reklamacji, które okre ś la ł yby obowi ą zki przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego w tym zakresie, a zarazem odpowiadaj ą ce im prawa odbiorców us ł ug. Ich niezamieszczenie jest dzia ł aniem bezprawnym z punktu widzenia art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Konsument z tre ś ci umowy nie dowiaduje si ę bowiem o wszystkich przys ł uguj ą cych mu uprawnieniach wynikaj ą cych z Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Brak w umowie zapisu nak ł adaj ą cego na WiK Krapkowice obowi ą zek niezw ł ocznego reagowania na reklamacje konsumentów, najpó ź niej w terminie 3 dni od daty ich zg ł oszenia, godzi w interesy konsumentów z tego wzgl ę du, i ż nie s ą oni w stanie ustali ć , jakie obowi ą zki ci ążą w tym wzgl ę dzie na przedsi ę biorcy. Nie ś wiadomo ść co do istnienia okre ś lonych wymogów za ł atwiania reklamacji mo ż e spowodowa ć , ż e konsumenci nie b ę d ą korzysta ć ze swoich uprawnie ń w tym zakresie, jak równie ż ż e nie b ę d ą wymaga ć od przedsi ę biorcy okre ś lonego zachowania, gdy ten nie wykona na ł o ż onych moc ą Regulaminu obowi ą zków. Wprowadzenie do tre ś ci umów zapisów reguluj ą cych terminy rozpatrywania sk ł adanych przez konsumentów reklamacji przyczyni si ę do stworzenia konsumentom odpowiednich warunków dochodzenia swoich praw. Wydaje si ę , ż e jest to tym bardziej istotne, i ż w przedmiotowej sprawie s ą oni s ł abszymi stronami umów o charakterze adhezyjnym zawieranych z monopolist ą . W ramach pierwszej zarzucanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, Wodoci ą gom i Kanalizacji Sp. z o.o. w Krapkowicach postawiono równie ż zarzut niezamieszczenia w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń okre ś laj ą cych obowi ą zki, jakich dope ł ni ć musi przedsi ę biorstwo w przypadku, gdy odcina dostaw ę wody lub zamyka przy łą cze kanalizacyjne wzgl ę dem nie dotrzymuj ą cych warunków umowy odbiorców. Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , ma prawo odci ąć dostaw ę wody lub zamkn ąć przy łą cze kanalizacyjne, je ż eli zachodzi jedna z przes ł anek wymienionych punkcie 1 do 4 tego przepisu. Stanowi o tym równie ż § 22 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków obowi ą zuj ą cego na obszarze gminy Krapkowice. Z odci ę ciem dostaw wody i wstrzymaniem odbioru ś cieków wi ążą si ę okre ś lone procedury, uregulowane w art. 8 ust. 2 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Fakt niezamieszczenia w umowach informacji o tych procedurach i zwi ą zanych z nimi obowi ą zkach dostawcy us ł ug stanowi istot ę rozpatrywanego zarzutu. Art. 8 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę w stanie prawnym obowi ą zuj ą cym w dacie wszcz ę cia niniejszego post ę powania stanowi ł , ż e przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne, które odci ęł o dostaw ę wody, jest obowi ą zane do równoczesnego udost ę pnienia punktu poboru wody przeznaczonej do spo ż ycia przez ludzi i poinformowania o mo ż liwo ś ciach korzystania z tego punktu. Po wej ś ciu w ż ycie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005r. Nr 85, poz. 729) powy ż szy obowi ą zek odnosi si ę do sytuacji, gdy odci ę cie wody nast ą pi ł o w wyniku nieuiszczenia przez odbiorc ę nale ż no ś ci za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe, nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej op ł aty. 9 Art. 8 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę stanowi natomiast, ż e o zamiarze odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza wodoci ą gowego oraz o miejscach i sposobie udost ę pniania zast ę pczych punktów poboru wody przedsi ę biorstwo zawiadamia powiatowego inspektora sanitarnego, wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz odbiorc ę us ł ug co najmniej na 20 dni przed planowanym terminem odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego. W zawieranych przez WiK Krapkowice w obrocie konsumenckim umowach brak jest postanowie ń dotycz ą cych obowi ą zków, jakie ci ążą na przedsi ę biorcy w zwi ą zku z wstrzymaniem ś wiadczenia us ł ug wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych. Konsumenci nie otrzymuj ą zatem pe ł nej informacji o obowi ą zkach dostawcy us ł ug, co stoi w sprzeczno ś ci z art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Brak w umowach odpowiednich w tym wzgl ę dzie zapisów nie jest natomiast dla konsumenta oboj ę tny. Mo ż e na przyk ł ad zaistnie ć sytuacja, ż e przedsi ę biorstwo nie wykona powinno ś ci przewidzianych w art. 8 ust. 2 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (odetnie wod ę lub zamknie przy łą cze kanalizacyjne bez powiadomienia o tym zamiarze konsumenta b ą d ź nie zapewni zast ę pczego punktu poboru wody przeznaczonej do spo ż ycia przez ludzi), za ś nie ś wiadomi istnienia tych obowi ą zków konsumenci nie b ę d ą egzekwowa ć od dostawcy us ł ug odpowiedniego zachowania. Zamieszczenie w umowach postanowie ń wynikaj ą cych z w/w przepisów prawa stanowi ć b ę dzie wi ę c dla konsumentów gwarancj ę , ż e dostawca us ł ug spe ł ni wymagane prawem obowi ą zki. Ich realizacja mo ż e mie ć z kolei bezpo ś redni i pozytywny wp ł yw na zachowania samych konsumentów. Dope ł nienie obowi ą zku polegaj ą cego na informowaniu o planowanym zamkni ę ciu przy łą cza wodoci ą gowego lub kanalizacyjnego mo ż e skutkowa ć tym, ż e zmobilizowany realn ą gro ź b ą wstrzymania dostaw wody i odbioru ś cieków konsument podejmie wysi ł ki, w wyniku których zaniechanie ś wiadczenia us ł ug na jego rzecz nie stanie si ę konieczne. I.2. Druga zarzucana praktyka dotyczy naruszenia przez WiK Krapkowice art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę poprzez niezamieszczenie w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o dostaw ę wody i odbiór ś cieków, umów o dostaw ę wody oraz umów o odbiór ś cieków wszystkich postanowie ń dotycz ą cych odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy. Brak bowiem w umowach zapisów okre ś laj ą cych, w jakich okoliczno ś ciach przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne uprawnione jest do odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego w przypadku niedotrzymania warunków umowy przez odbiorc ę . Art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę stanowi m.in., ż e umowa o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków powinna zawiera ć postanowienia dotycz ą ce odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy. Kwesti ę odpowiedzialno ś ci odbiorcy us ł ug reguluje mi ę dzy innymi art. 8 ust. 1 w/w ustawy, zgodnie z którym w przypadku, gdy: 1) przy łą cze wodoci ą gowe wykonano niezgodnie z przepisami prawa, 2) odbiorca us ł ug nie ui ś ci ł nale ż no ś ci za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej op ł aty, 3) jako ść wprowadzanych ś cieków nie spe ł nia wymogów okre ś lonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pomini ę cie urz ą dzenia pomiarowego, 4) zosta ł stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ś cieków to jest (…) przy celowo uszkodzonych albo pomini ę tych wodomierzach lub urz ą dzeniach pomiarowych, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne mo ż e odci ąć dostaw ę wody lub zamkn ąć przy łą cze kanalizacyjne. Równie ż § 22 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków wyra ź nie mówi, ż e wstrzymanie ś wiadczenia us ł ug mo ż e nast ą pi ć w przypadkach wymienionych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . W zawieranych z konsumentami przez WiK Krapkowice umowach brak jest zapisów reguluj ą cych przedmiotowe kwestie. Oznacza to, ż e konsument nie otrzymuje pe ł nej informacji o tym, jaka odpowiedzialno ść grozi mu za niewykonanie obowi ą zków wynikaj ą cych z umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Z tre ś ci umowy konsument nie dowiaduje si ę , na 10 podstawie jakich konkretnie przes ł anek us ł ugodawcy przys ł uguje prawo do odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego. Zaniechanie obj ę cia tre ś ci ą umów przedmiotowych postanowie ń stoi w sprzeczno ś ci z art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , w my ś l którego umowa o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dostaw wody i odbioru ś cieków powinna zawiera ć zapisy dotycz ą ce odpowiedzialno ś ci dostawcy i odbiorcy us ł ug za niedotrzymanie warunków umowy. Do ich zamieszczenia zobowi ą zuje WiK Krapkowice równie ż § 22 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, którego postanowienia wi ążą przedsi ę biorstwo na podstawie art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu wod ę , i który – jak wykazano – zawiera minimalny zakres praw i obowi ą zków stron umowy o dostaw ę wody i odbiór ś cieków, jakie powinien otrzyma ć konsument w momencie zawierania umowy. Brak w umowie postanowie ń wynikaj ą cych z art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę jest równoznaczny z tym, ż e konsumenci nie otrzymuj ą pe ł nej informacji na temat odpowiedzialno ś ci, jaka grozi im za niedotrzymanie warunków umowy. Prawdopodobna jest zatem sytuacja, ż e us ł ugodawca zastosuje przewidziane w w/w przepisie sankcje, których istnienia konsumenci nie mogli by ć ś wiadomi, z tego wzgl ę du, i ż nie zosta ł y one uj ę te w tre ś ci umowy. Mo ż e to doprowadzi ć do nadu ż ycia przys ł uguj ą cych us ł ugodawcy w tym zakresie uprawnie ń i wykorzystania niewiedzy konsumentów poprzez wstrzymanie ś wiadczenia us ł ug w przypadkach nieprzewidzianych ustaw ą . Zawarcie w umowie kompletnych informacji zwi ą zanych odpowiedzialno ś ci ą odbiorcy us ł ug za niedotrzymanie warunków umowy mo ż e z kolei spe ł nia ć rol ę prewencyjn ą i przyczyni ć si ę do tego, ż e ś wiadomy gro żą cej mu odpowiedzialno ś ci konsument powstrzyma si ę od takich dzia ł a ń , które skutkowa ć mog ą przerwaniem ś wiadczenia us ł ug. Zapobiegnie równie ż mo ż liwo ś ci bezprawnego odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego w sytuacjach wykraczaj ą cych poza przypadki wymienione w sposób taksatywny w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . I.3. Trzecia zarzucana praktyka dotyczy ł a naruszenia przez WiK Krapkowice art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków wyra ż aj ą cego si ę w zawieraniu z konsumentami umów o dostaw ę wody i odbiór ś cieków, umów o dostaw ę wody oraz umów o odbiór ś cieków , których tre ś ci nie zawieraj ą wszystkich postanowie ń wynikaj ą cych z przedmiotowego przepisu tj. nie okre ś laj ą ; − okresu obrachunkowego, − trybu post ę powania na wypadek zg ł oszenia przez konsumenta zastrze ż e ń do wysoko ś ci faktury oraz sposobów i terminów zwrotu uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty. Stosownie do art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków powinna zawiera ć postanowienia dotycz ą ce terminu i sposobów wzajemnych rozlicze ń . Uszczegó ł owienie tego przepisu zawiera § 10 ust. 1 obowi ą zuj ą cego w gminie Krapkowice Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, który stanowi, ż e strony okre ś laj ą w umowie mi ę dzy innymi okres obrachunkowy. Przedstawione przez WiK Krapkowice umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków nie spe ł niaj ą powy ż szego wymogu, poniewa ż nie zawieraj ą zapisów okre ś laj ą cych d ł ugo ść okresów rozrachunkowych. Ustne ustalenia w tym zakresie, czynione – jak wskaza ł o przedsi ę biorstwo – w momencie zawierania umowy, bior ą c pod uwag ę obowi ą zuj ą ce przepisy prawa oraz postanowienia Regulaminu, nale ż y uzna ć za niewystarczaj ą ce. Regulamin mówi wprost, ż e umowa powinna normowa ć okres obrachunkowy, st ą d te ż brak takiego zapisu stanowi naruszenie prawa. Zaniechanie zamieszczenia w umowach przedmiotowych regulacji powoduje, ż e odbiorca w chwili zawierania umowy, jak i w trakcie jej realizacji nie jest w stanie dowiedzie ć si ę w jakich terminach (okresach czasu) wystawiane b ę d ą faktury za ś wiadczone us ł ugi oraz zwi ą zane z nimi odczyty wskaza ń wodomierza. Przedsi ę biorstwo mo ż e w zwi ą zku z tym w sposób arbitralny ustala ć d ł ugo ść cykli obrachunkowych, w których nast ę puj ą rozliczenia us ł ug i zwi ą zane z nimi odczyty 11 urz ą dze ń pomiarowych. Prowadzi to po stronie konsumentów do niepewno ś ci obrotu gospodarczego i ogranicza swobod ę w zakresie gospodarowania ś rodkami pieni ęż nymi w d ł u ż szym okresie czasu. Zamieszczenie w umowie odpowiednich zapisów reguluj ą cych d ł ugo ść okresów obrachunkowych spowoduje, ż e konsument otrzyma gwarancj ę regularno ś ci cykli rozliczeniowych, dzi ę ki czemu b ę dzie w stanie podporz ą dkowa ć im dokonywane wydatki i w odpowiednim czasie zabezpieczy ć ś rodki finansowe na pokrycie nale ż no ś ci z tytu ł u dostaw wody i odprowadzania ś cieków. W ramach trzeciego z postawionych WiK Krapkowice w niniejszym post ę powaniu zarzutów stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zakwestionowano pod k ą tem naruszenia art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę niezamieszczenie w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zapisów dotycz ą cych trybu post ę powania na wypadek zg ł oszenia przez konsumenta zastrze ż e ń do wysoko ś ci faktury oraz sposobów i terminów zwrotu uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty. Zgodnie z § 10 ust. 2 obowi ą zuj ą cego na obszarze gminy Krapkowice Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, Wniesienie przez Odbiorc ę reklamacji, nie wstrzymuje obowi ą zku uregulowania zap ł aty. Przedmiotowy zapis jest niemal literalnie zgodny z tre ś ci ą § 17 ust. 2 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. z 2002r. Nr 26, poz. 257), w my ś l którego zg ł oszenie przez odbiorc ę us ł ug zastrze ż e ń do wysoko ś ci faktury nie wstrzymuje jej zap ł aty. Przedmiotowe zapisy w sposób jednoznaczny przewiduj ą , i ż na odbiorcy us ł ug spoczywa obowi ą zek terminowego regulowania nale ż no ś ci równie ż wówczas, gdy wysoko ść wystawionej faktury jest przedmiotem zastrze ż e ń ze strony konsumenta. Umowy zawierane przez WiK Krapkowice w obrocie z konsumentami nie zawieraj ą stosownych w tym zakresie postanowie ń , które bezpo ś rednio zwi ą zane s ą z dokonywanymi pomi ę dzy stronami umowy rozliczeniami z tytu ł u dostarczanych us ł ug. Brak przedmiotowych zapisów w umowach powoduje, ż e konsument nie otrzymuje pe ł nej informacji w zakresie tych warunków umowy, które maj ą z jego punktu widzenia kluczowe znaczenie, gdy ż dotycz ą obowi ą zków zwi ą zanych z uiszczaniem na rzecz przedsi ę biorstwa nale ż no ś ci za ś wiadczone us ł ugi. Mo ż e to konsumenta wprowadzi ć w b łą d co do ci ążą cego na nim, bez wzgl ę du na zg ł oszone reklamacje, obowi ą zku terminowego regulowania nale ż no ś ci. Nie ś wiadomo ść ta mo ż e za ś skutkowa ć niewykonaniem przedmiotowego obowi ą zku i zwi ą zanymi z tym konsekwencjami w postaci na ł o ż enia odsetek za opó ź nienie w zap ł acie. Mo ż e zaistnie ć sytuacja, ż e nieposiadaj ą cy stosownej wiedzy konsument odmówi zap ł aty nale ż no ś ci, gdy w jego odczuciu warto ść faktury b ę dzie zawy ż ona i wstrzyma si ę z wniesieniem op ł at do czasu wyja ś nienia zaistnia ł ych w ą tpliwo ś ci. Jednocze ś nie przedsi ę biorstwo mo ż e egzekwowa ć obowi ą zki konsumentów wynikaj ą ce z § 10 ust. 2 Regulaminu i § 17 ust. 2 rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf (…), z którymi konsumenci nie byli w stanie zapozna ć si ę w oparciu o tre ść umowy. Omawiana kwestia powinna zosta ć zatem uregulowana w umowie w sposób jednoznaczny, gdy ż odmienna sytuacja mo ż e wi ą za ć si ę z negatywnymi konsekwencjami po stronie konsumentów. Z obowi ą zkiem terminowego uiszczania przez konsumentów nale ż no ś ci w przypadku wniesienia reklamacji do wysoko ś ci faktury bezpo ś rednio zwi ą zane s ą kwestie dotycz ą ce trybu, w jakim powinien nast ę powa ć zwrot uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty. Wymóg podawania konsumentom informacji o tym, ż e zg ł oszenie przez nich zastrze ż e ń do wysoko ś ci faktury nie wstrzymuje zap ł aty nale ż no ś ci poci ą ga za sob ą wymóg okre ś lenia w umowie sposobów i terminów zwracania ewentualnie stwierdzonej nadp ł aty. Stosownie do § 17 ust. 3 rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, w przypadku nadp ł aty zalicza si ę j ą na poczet przysz ł ych nale ż no ś ci lub, na żą danie odbiorcy us ł ug, zwraca si ę j ą w terminie 14 dni od dnia z ł o ż enia wniosku w tej sprawie. W umowach zawieranych w obrocie konsumenckim przez WiK Krapkowice brak jest zapisów informuj ą cych konsumentów o powy ż szych mo ż liwo ś ciach. Konsumenci nie dowiaduj ą si ę zatem nie tylko o tym, ż e pomimo wniesionych zastrze ż e ń maj ą obowi ą zek uiszczenia nale ż no ś ci w 12 terminie, ale równie ż o tym, ż e w przypadku, gdy zostanie stwierdzona nadp ł ata maj ą prawo zaliczy ć j ą na poczet przysz ł ych nale ż no ś ci lub za żą da ć jej zwrotu, przy czym zwrot powinien nast ą pi ć w terminie 14 dni od daty z ł o ż enia stosownego wniosku. Brak w umowie zapisów reguluj ą cych przedmiotowe kwestie w istotny sposób utrudnia realizacj ę przez konsumenta jego uprawnie ń . Fakt, i ż nie posiada on wiedzy o tym, w jaki – jasno okre ś lony przepisami prawa – sposób mo ż e dysponowa ć w ł asnymi ś rodkami finansowymi niew ą tpliwe godzi w jego interesy. Wydaje si ę , ż e przedmiotowy zapis rozporz ą dzenia zosta ł skonstruowany tak, aby zabezpieczy ć zarówno interesy konsumenta, jak i przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego nie uprzywilejowuj ą c ż adnej ze stron stosunku zobowi ą zaniowego. W przypadku jednak, gdy konsument nie dowiaduje si ę , ż e w zakresie wzajemnych rozlicze ń z odbiorc ą us ł ug przys ł uguj ą mu okre ś lone prawa, mo ż e to prowadzi ć do pewnych nadu ż y ć ze strony dostawcy us ł ug. Przedsi ę biorstwo mo ż e nie dotrzyma ć przewidzianego w rozporz ą dzeniu 14 – dniowego terminu na zwrot uiszczonej nadp ł aty, za ś konsumenci nie ś wiadomi istniej ą cych w tym zakresie standardów nie b ę d ą egzekwowa ć od profesjonalisty w ł a ś ciwego zachowania. Konsumenci mog ą tak ż e nie by ć ś wiadomi, i ż mog ą na wniosek żą da ć zwrotu nadp ł aconych kwot, w zwi ą zku z czym nie skorzystaj ą w ogóle z tej mo ż liwo ś ci. Tak wi ę c niepodawanie konsumentom wyczerpuj ą cych informacji w przedmiotowym zakresie mo ż e sprawi ć , ż e konsumenci nie b ę d ą korzysta ć z przys ł uguj ą cych im uprawnie ń . Jak wykazano powy ż ej niepodawanie w umowach – w zakresie okre ś lonym w tre ś ci postawionych w niniejszym post ę powaniu zarzutów – pe ł nej informacji na temat praw i obowi ą zków stron umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy oraz warunków rozlicze ń z tytu ł u dostaw wody i odbioru ś cieków, obarczone jest cech ą bezprawno ś ci. Skoro bowiem art. 6 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę okre ś la, jakie elementy powinna zawiera ć tre ść umowy, niedope ł nienie obowi ą zku obj ę cia umow ą wszystkich postanowie ń , o których mowa w tej ustawie jest naruszeniem prawa. Okre ś lenie przez ustaw ę zakresu regulacji umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków ma za zadanie doprowadzenie do równowagi pomi ę dzy wiedz ą , jak ą posiada przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne a wiedz ą któr ą posiada konsument zawieraj ą c umow ę . W celu doprowadzenia do takiego wyrównania konsument powinien otrzyma ć kompletn ą informacj ę o prawach i obowi ą zkach swoich i dostawcy us ł ug, o odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy, jak równie ż o warunkach rozlicze ń z dostawc ą us ł ug. Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawierana z konsumentem powinna zatem zawiera ć co najmniej minimum informacji wymaganych przez ustaw ę o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Podanie tylko cz ęś ci uprawnie ń i obowi ą zków mo ż e spowodowa ć , i ż konsument b ę dzie my ś la ł , i ż otrzyma ł za po ś rednictwem umowy informacje o wszystkich elementach stosunku zobowi ą zaniowego. Dlatego praktyk ę polegaj ą c ą na nieumieszczeniu w umowach zawieranych z konsumentami zapisów wymaganych przez ustaw ę o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , uzna ć nale ż y za sprzeczn ą z prawem. Tak wi ę c pierwsza przes ł anka niezb ę dna do wykazania, ż e obj ę te zarzutami dzia ł ania Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Krapkowicach stanowi ą naruszenie art. 23a ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. Drug ą przes ł ank ą , której wykazanie jest niezb ę dne dla stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów jest ustalenie, i ż bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy godz ą w zbiorowe interesy konsumentów. Zdaniem Organu Antymonopolowego zaniechanie umieszczenia w umowach stosownych informacji wynikaj ą cych z art. 6 ust. 3 pkt 2, 3 i 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę narusza interesy konsumentów rozumiane jako prawo do otrzymania pe ł nej i wyczerpuj ą cej informacji na temat warunków umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, tak aby konsumenci mogli w pe ł ni realizowa ć swoje prawa, a tak ż e wykonywa ć obowi ą zki bez nara ż ania si ę na sankcje. Z faktu istnienia utrudnie ń w zapoznaniu si ę z ca ł okszta ł tem uprawnie ń odbiorcy wynikaj ą cych z zawartej umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków wynika, i ż z powodu niepe ł nej ich znajomo ś ci z przyczyn le żą cych po stronie przedsi ę biorcy, uci ąż liwe, a nawet 13 niemo ż liwe mo ż e okaza ć si ę dochodzenie ich przez konsumenta. Niepodawanie w umowach zawieranych z konsumentami kompletnej informacji o prawach i obowi ą zkach stron umowy, warunkach wzajemnych rozlicze ń i odpowiedzialno ś ci odbiorcy us ł ug za nieotrzymanie warunków umowy mo ż e doprowadzi ć do niekorzystania przez konsumentów ze swoich praw, ale równie ż do niewywi ą zywania si ę z obowi ą zków. Dodatkowo niepodanie w/w informacji mo ż e doprowadzi ć do nieegzekwowania od dostawcy us ł ug zachowa ń , które na profesjonali ś cie wymuszaj ą przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, przepisy rozporz ą dze ń wykonawczych do tej ustawy oraz postanowienia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków np. w zakresie standardów rozpatrywania zg ł oszonych przez konsumentów reklamacji. W niniejszej sprawie naruszone zosta ł y zatem interesy konsumentów zaopatrywanych w us ł ugi dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez WiK Krapkowice, którzy zawarli umowy o dostaw ę wody i odbiór ś cieków, umowy o dostaw ę wody i umowy o odbiór ś cieków . Ustawa antymonopolowa okre ś la zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów konsumentów oraz reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów dotyczy nieokre ś lonego ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku oraz wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa antymonopolowa w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Opisane praktyki WiK Krapkowice skierowane s ą do nieokre ś lonego kr ę gu konsumentów, których nie sposób jednoznacznie zidentyfikowa ć . Antykonsumenckie ostrze stwierdzonej praktyki wymierzone jest bowiem we wszystkich rzeczywistych i potencjalnych odbiorców us ł ug ś wiadczonych przez przedsi ę biorstwo, b ę d ą cych jednocze ś nie konsumentami w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazuje to na naruszenie w przedmiotowej sprawie interesu publicznego, przez który nale ż y rozumie ć prawo wszystkich odbiorców do otrzymywania pe ł nej informacji o wszystkich elementach umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. W tym stanie rzeczy nale ż y przyj ąć , ż e dzia ł anie Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Krapkowicach godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a wi ę c druga przes ł anka niezb ę dna do stwierdzenia naruszenia art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej zosta ł a spe ł niona. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki konieczne do uznania zachowa ń przedsi ę biorcy za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów – bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. II. Zgodnie z art. 23c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Organ Antymonopolowy mo ż e okre ś li ć w decyzji ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania zawartego w niej nakazu. Jako ś rodki usuni ę cia skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji, okre ś la si ę umieszczenie w tre ś ci nowo zawieranych oraz wszystkich dotychczas zawartych z konsumentami umów o dostaw ę wody i odbiór ś cieków, umów o dostaw ę wody i umów o odbiór ś cieków wskazanych w tre ś ci niniejszej decyzji postanowie ń wynikaj ą cych z art. 6 ust. 3 pkt 2, 3 i 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzeniu ś cieków (Dz.U. 2001r. Nr 72, poz. 747 z pó ź n. zm), a dotycz ą cych: − terminów rozpatrywania sk ł adanych przez konsumentów reklamacji, − obowi ą zków przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego w przypadku odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego w zwi ą zku z niedotrzymaniem warunków umowy przez odbiorc ę , − sytuacji uprawniaj ą cych przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne do odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego w przypadku niedotrzymania warunków umowy przez odbiorc ę , − d ł ugo ś ci okresu obrachunkowego, − trybu post ę powania na wypadek zg ł oszenia przez konsumenta zastrze ż e ń do wysoko ś ci faktury oraz sposobów i terminów zwrotu uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty. Powy ż sze zmiany powinny zosta ć wprowadzone do tre ś ci nowo zawieranych z konsumentami umów niezw ł ocznie po dacie uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, natomiast w przypadku umów zawartych i wykonywanych – w terminie 4 miesi ę cy od daty uprawomocnienia si ę decyzji. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. III. Stosownie do tre ś ci art. 72 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Organ Antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów w/w ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie przeciwko Wodoci ą gom i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Krapkowicach w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania Organ Antymonopolowy w punkcie I niniejszej decyzji uzna ł zasadno ść wszystkich trzech postawionych przedsi ę biorcy zarzutów i stwierdzi ł naruszenie art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania dla Organu Antymonopolowego s ą wydatki w wysoko ś ci 58 PLN zwi ą zane z korespondencj ą ze skar ż onym przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z tym postanowiono obci ąż y ć Wodoci ą gi i Kanalizacj ę Sp. z o.o. w Krapkowicach kosztami przeprowadzonego post ę powania w kwocie 58 PLN (s ł ownie z ł otych: pi ęć dziesi ą t osiem). Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie III sentencji decyzji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 Kodeksu post ę powania cywilnego przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 kodeksu post ę powania cywilnego – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Alicja Kral 14