RWA-34/2005

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-61-12/05/MP Warszawa, dn. 01 grudnia 2005 r. DECYZJA Nr RWA - 34/2005 Na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 ww. ustawy i § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zm.) – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umarza się postępowanie wszczęte z urzędu w związku z podejrzeniem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez Panią Iwonę Dąbek, Pana Andrzeja Fraś oraz Pana Przemka Izydorka, wspólników prowadzących wspólnie działalność gospodarczą w Bielsku-Białej w formie spółki cywilnej pod nazwą RIVA jako bezprzedmiotowe. UZASADNIENIE W związku z prowadzoną przez Prezesa Urzędu kontrolą witryn internetowych, za pośrednictwem których zawierane są z konsumentami umowy sprzedaŜy sprzętu i oprogramowania komputerowego, wnikliwej analizie poddana została treść zapisów zawartych na stronach internetowych www.riva.com.pl . Dokonując analizy informacji zawartych na ww. witrynie internetowej, Prezes Urzędu miał w szczególności na względzie, iŜ umowy zawierane z konsumentami na odległość podlegają szczególnemu reŜimowi prawnemu wynikającemu z ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.; dalej takŜe: ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów), jak równieŜ z ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.). Umowy zawierane bowiem z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, w szczególności elektronicznego formularza zamówienia, podlegają szczególnej regulacji prawnej, gdy kontrahentem konsumenta jest przedsiębiorca, który w taki sposób zorganizował swoją działalność. Przedmiotem kontroli było równieŜ ustalenie, czy kierowana przez przedsiębiorcę do konsumentów oferta spełnia wymogi określone w przepisach ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaŜy konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.; dalej takŜe: ustawa o szczególnych warunkach sprzedaŜy konsumenckiej). 2 W toku przeprowadzonej kontroli Prezes Urzędu ustalił, iŜ witryna internetowa www.riva.com.pl nie spełnia wymogów określonych w ustawie o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, jak równieŜ w ustawie o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Konsument nie jest takŜe informowany o przysługujących mu uprawnieniach wynikających z ustawy o szczególnych warunkach sprzedaŜy konsumenckiej, a równieŜ taki obowiązek wynika ze wskazanej ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. W związku z powyŜszym, w oparciu o zebrany materiał dowodowy Prezes Urzędu uznał za zasadne i celowe wszczęcie postępowania w związku z podejrzeniem stosowania przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zawarty na stronie internetowej link „Kontakt z firmą Riva” wskazywał, iŜ działalność gospodarcza polegająca na sprzedaŜy sprzętu oraz oprogramowania komputerowego za pośrednictwem strony www.riva.com.pl prowadzona jest przez Panią Iwonę Dąbek, Pana Andrzeja Fraś oraz Pana Przemka Izydorka pod nazwą Riva w formie spółki cywilnej. W związku z powyŜszym, postanowieniem z dnia 7 czerwca 2005 r. (skorygowanym w dniu 10 czerwca 2005 r.) wszczęte zostało z urzędu – w imieniu Prezesa Urzędu – postępowanie w związku z podejrzeniem stosowania przez Panią Iwonę Dąbek, Pana Andrzeja Fraś oraz Pana Przemka Izydorka prowadzących działalność gospodarczą w Bielsku-Białej pod firmą RIVA s.c. (dalej: Wspólnicy, RIVA) praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, poprzez: 1) niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, polegającego na poinformowaniu konsumentów o organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, a takŜe numerze, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany, co moŜe stanowić naruszenie art. 23a ust. 2 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2) niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, polegającego na poinformowaniu konsumentów o terminie dostawy, co moŜe stanowić naruszenie art. 23a ust. 2 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3) niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, polegającego na poinformowaniu konsumentów o prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, co moŜe stanowić naruszenie art. 23a ust. 2 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 4) niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, polegającego na poinformowaniu konsumentów o miejscu i sposobach składania reklamacji, co moŜe stanowić naruszenie art. 23a ust. 2 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 5) niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 9 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, polegającego na potwierdzeniu na piśmie, najpóźniej w chwili spełniania świadczenia, informacji o których mowa w art. 9 ust. 1 ww. ustawy, dotyczących identyfikacji przedsiębiorcy, istotnych właściwościach świadczenia i jego przedmiotu, ceny, zasad zapłaty ceny, kosztów, terminu i sposobu dostawy przedmiotu świadczenia, prawa odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, terminu, w jakim oferta lub informacja o cenie mają charakter wiąŜący, miejscu i sposobie składania reklamacji, co moŜe stanowić naruszenie art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3 6) niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 8 ust. 3 pkt 4 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, polegającego na określeniu w „Regulaminie sklepu internetowego RIVA s.c.” trybu postępowania reklamacyjnego, co moŜe stanowić naruszenie art. 23a ust. 2 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania z dnia 7 czerwca 2005 r. oraz wezwanie do ustosunkowania się do stawianych Wspólnikom zarzutów, RIVA poinformowała, iŜ wszystkie wskazane przez Prezesa Urzędu uchybienia zostaną usunięte do dnia 27 czerwca 2005 r. Dokonana przez Prezesa Urzędu kontrola witryny wykazała, iŜ mimo wprowadzonych zmian witryna internetowa www.riva.com.pl nadal nie spełnia wymogów wskazanych w przywołanych na wstępie ustawach. W związku z powyŜszym, Prezes Urzędu pismem z dnia 29 lipca 2005 r. przedstawił Wspólnikom swoje stanowisko w sprawie oraz wezwał do ustosunkowania się do niego. Pismem z dnia 16 sierpnia 2005 r. RIVA poinformowała, iŜ strona internetowa, za pośrednictwem której Wspólnicy prowadzą sprzedaŜ sprzętu i oprogramowania komputerowego zostanie dostosowana do wskazanych przez Prezesa Urzędu wymogów do dnia 30 sierpnia 2005 r. Przeprowadzona w toku prowadzonego postępowania kontrola witryny internetowej wykazała, iŜ Wspólnicy dostosowując stronę internetową do obowiązku wynikającego z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, polegającego na poinformowaniu konsumentów o organie który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, a takŜe numerze pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany wskazali w art. 1 „Regulaminu sklepu internetowego RIVA s.c.”, iŜ „Firma RIVA IWONA DĄBEK, ANDRZEJ FRAŚ SPÓŁKA JAWNA prowadzi działalność na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000194126” . Mając powyŜsze na względzie, Prezes Urzędu pismem z dnia 13 października 2005 r. wezwał Wspólników do wyjaśnienia nieścisłości polegającej na wskazaniu pod linkiem „ Kontakt z firmą RIVA” oraz w samej nazwie opracowanego przez Wspólników „Regulaminu”, iŜ formą prawną prowadzonej pod nazwą RIVA działalności gospodarczej jest spółka cywilna, a wskazaniem w przywołanym powyŜej art. 1 „Regulaminu”, Ŝe przedsiębiorca działa w formie spółki jawnej. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, Wspólnicy poinformowali, iŜ formą organizacyjno-prawą prowadzonej pod nazwą RIVA działalności gospodarczej jest spółka jawna. Wspólnicy przekazali odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikało, iŜ RIVA została przekształcona ze spółki cywilnej w spółkę jawną w dniu 31 grudnia 2003 r. RIVA podniosła równieŜ, iŜ na stronach internetowych wprowadzone zostały zmiany wskazujące, w jakiej formie prowadzona jest pod nazwą RIVA działalność gospodarcza (pismo z dnia 20 października 2005 r.). W toku postępowania dowodowego Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i zwaŜył, co następuje. SprzedaŜ sprzętu oraz oprogramowania komputerowego za pośrednictwem witryny internetowej www.riva.com.pl prowadzona jest przez przedsiębiorcę zarejestrowanego w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem 194126 pod firmą „RIVA Iwona Dąbek, Andrzej Fraś Spółka Jawna” (dalej: RIVA sp. j). Zgodnie z informacjami zawartymi w KRS, wspólnicy spółki cywilnej działającej pod nazwą RIVA – Pani Iwona Dąbek oraz Pan 4 Andrzej Fraś przekształcili na mocy umowy z dnia 31 grudnia 2003 r. spółkę cywilną w spółkę jawną. Zawarty na witrynie internetowej RIVA sp. j. link „Kontakt z firmą RIVA” wskazywał, iŜ działalność gospodarcza polegająca na sprzedaŜy sprzętu oraz oprogramowania komputerowego za pośrednictwem witryny www.riva.com.pl prowadzona jest przez Panią Iwonę Dąbek, Pana Andrzeja Fraś oraz Pana Przemka Izydorka pod nazwą RIVA w formie spółki cywilnej. Zasady sprzedaŜy za pośrednictwem wskazanej powyŜej witryny uregulowane zostały w zawartym na stornach internetowych „Regulaminie sklepu internetowego RIVA s.c.” PoniewaŜ kontrola witryny internetowej wykazała, iŜ nie spełnia ona wymogów określonych w ustawie o ochronie niektórych praw konsumentów, jak równieŜ w ustawie o świadczeniu usług drogą elektroniczną, wszczęte zostało przeciwko oznaczonemu na stronie internetowej przedsiębiorcy postępowanie w związku z podejrzeniem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Wskazani w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania przedsiębiorcy – wspólnicy spółki cywilnej RIVA ustosunkowali się do przedstawionych im zarzutów, ani razu nie wskazując, iŜ podmioty wymienione w postanowieniu o wszczęciu postępowania nie istnieją. W toku prowadzonego postępowania Prezes Urzędu ustalił, iŜ w zawartym na stronach internetowych www.riva.com.pl „Regulaminie” wprowadzona została – zgodnie z wymogami określonymi w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów - zmiana. Art. 1 „Regulaminu” wskazywał, iŜ działalność gospodarcza prowadzona pod nazwą RIVA ma formę spółki jawnej, a nie – jakby na to wskazywała sama nazwa „Regulaminu” oraz link zawierający dane kontaktowe – w formie spółki cywilnej. Pismem z dnia 20 października 2005 r. wezwani przez Prezesa Urzędu wspólnicy spółki cywilnej RIVA poinformowali, iŜ działalność gospodarcza prowadzona jest pod nazwą RIVA w formie spółki jawnej. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, rozstrzygającej ją co do istoty. Temu powinna słuŜyć działalność orzecznicza administracji publicznej zmierzająca do konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. JednakŜe, cel ten nie zawsze moŜe być osiągnięty z przyczyn róŜnego charakteru. Zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 jest obligatoryjne, co oznacza, iŜ ustalenie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, poniewaŜ brak podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym naleŜy, iŜ przesłanka umorzenia postępowania moŜe istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione w toczącym się postępowaniu, a moŜe ona powstać takŜe w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie juŜ zawisłej przed organami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III SA 2225/01) podniósł, Ŝe bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iŜ nie moŜna załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. 5 Stosownie do brzmienia art. 100c ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stroną postępowania jest kaŜdy, kto wnosi o wydanie decyzji w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów lub wobec kogo zostało wszczęte postępowanie o stosowanie takiej praktyki . W niniejszej sprawie Prezes Urzędu postawił zarzut stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów Pani Iwonie Dąbek, Panu Andrzejowi Fraś oraz Panu Przemkowi Izydorkowi – wspólnikom RIVA s.c. w Bielsku-Białej. W toku prowadzonego postępowania ujawniono jednak, Ŝe przedsiębiorcy, którym postawiono zarzuty, nie istnieją. Przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na sprzedaŜy za pośrednictwem witryny www.riva.com.pl jest bowiem „RIVA Iwona Dąbek, Andrzej Fraś Spółka Jawna”. Przekazany przez RIVA sp. j. wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego jednoznacznie wskazał, iŜ Prezes Urzędu wszczął postępowanie w wyniku błędnych informacji – zawarty na stronach internetowych link „Kontakt z firmą Riva” oraz „Regulamin sklepu internetowego RIVA s.c.” wskazywały bowiem w sposób jednoznaczny, iŜ formą prowadzonej pod nazwą RIVA działalności gospodarczej jest spółka cywilna. Tymczasem zgodnie z danymi wpisanymi do KRS, umową z dnia 31 grudnia 2003 r. spółka cywila RIVA została przekształcona w spółkę jawną. Oznacza to, iŜ w niniejszej sprawie Prezes Urzędu postawił zarzut stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów podmiotowi, który przestał istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania. W konsekwencji, wspólnicy spółki cywilnej RIVA nie dysponowali w chwili wszczęcia postępowania legitymacją bierną do występowania jako strona w przedmiotowej sprawie. Nieistnienie strony, wobec której wszczęto postępowanie o stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów stanowi przeciwwskazanie prawne do prowadzenia postępowania, a w konsekwencji uniemoŜliwia wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W tym stanie rzeczy naleŜało stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. umorzyć – wszczęte w niniejszej sprawie – postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do treści art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury UOKiK w Warszawie. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymuje: RIVA Iwona Dąbek, Andrzej Fraś Spółka Jawna ul. Piastowska 35 43-300 Bielsko-Biała