RKT-61/2006

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 23.08.2006r. RKT-61-15/06/MI DECYZJA Nr RKT – 61/2006 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du w dniu 29.12.2005r. i rozszerzonego z urz ę du w dniu 04.05.2006r. post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Zak ł adowi Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o., 42-300 Myszków, ul. Okrzei 140, − dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 tej ustawy uznaje si ę za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł ania Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Myszkowie polegaj ą ce na: 1. zawieraniu z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, których tre ś ci stoj ą w sprzeczno ś ci z przepisami ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858) w ten sposób, i ż : a. wbrew art. 6 ust. 3 pkt 2 tej ż e ustawy, stanowi ą cym o wymogu zamieszczenia w umowach postanowie ń dotycz ą cych terminów wzajemnych rozlicze ń , nie zawieraj ą postanowie ń reguluj ą cych d ł ugo ść okresów obrachunkowych, b. wbrew art. 6 ust. 3 pkt 3 tej ż e ustawy nie okre ś laj ą wszystkich praw i obowi ą zków stron umowy w zakresie dotycz ą cym obowi ą zków przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego odno ś nie terminów rozpatrywania sk ł adanych przez konsumentów reklamacji, 2. naruszeniu § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 26, poz. 257) poprzez zamieszczenie w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowienia przewiduj ą cego, ż e Odbiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzane ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury, i nakazuje si ę zaniechanie ich stosowania. II. Na podstawie art. 23c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w celu zapewnienia wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji, okre ś la si ę Zak ł adowi Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Myszkowie, ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, polegaj ą ce na zamieszczeniu w tre ś ci zarówno wszystkich nowo zawieranych, jak i wszystkich dotychczas zawartych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków : 1 − postanowie ń informuj ą cych o d ł ugo ś ci okresów obrachunkowych, w jakich dokonywane s ą rozliczenia za pobrane us ł ugi, − postanowie ń informuj ą cych o obowi ą zkach przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego w zakresie terminów rozpatrywania sk ł adanych przez konsumentów reklamacji, − postanowie ń reguluj ą cych termin p ł atno ś ci za pobrane us ł ugi w sposób zgodny z § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 26, poz. 257), niezw ł ocznie po uprawomocnieniu si ę niniejszej decyzji w przypadku umów nowo zawieranych, za ś w przypadku umów dotychczas zawartych i wykonywanych – w terminie 6 miesi ę cy od daty uprawomocnienia si ę decyzji. III. Na podstawie art. 72 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 75 tej ustawy, postanawia si ę obci ąż y ć Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Myszkowie kosztami przeprowadzonego post ę powania i zobowi ą za ć w/w przedsi ę biorc ę do zwrotu na rzecz Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 58 PLN (s ł ownie z ł otych: pi ęć dziesi ą t osiem). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „Organem Antymonopolowym”) przeprowadzone zosta ł o z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy w zwi ą zku z dzia ł alno ś ci ą Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Myszkowie (zwanego dalej „ZWiK Myszków” lub „Spó ł k ą ”) wyst ę puje naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej te ż dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”). W toku post ę powania zbadano warunki umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawieranych przez ZWiK Myszków z konsumentami w oparciu o wykorzystywany w obrocie konsumenckim wzorzec umowny. Poniewa ż analiza tre ś ci w/w dokumentów da ł a podstawy do przyj ę cia, ż e w przedmiotowej sprawie mog ł o doj ść do naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w dniu 29.12.2005r. Postanowieniem Nr 1 wszcz ę te zosta ł o z urz ę du przeciwko ZWiK Myszków post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (karta nr 1). Przedsi ę biorcy postawiono zarzuty naruszenia art. 23a ust. 1 w/w ustawy poprzez podejmowanie bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na zawieraniu z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , których tre ś ci mog ą sta ć w sprzeczno ś ci z przepisami ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (zwanej dalej „ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę ”) w ten sposób, ż e: 1. wbrew art. 6 ust. 3 pkt 2 tej ż e ustawy, stanowi ą cym o wymogu informowania konsumentów o sposobie i terminach wzajemnych rozlicze ń , nie zawieraj ą postanowie ń reguluj ą cych d ł ugo ść okresów obrachunkowych, 2. wbrew art. 6 ust. 3 pkt 3 tej ż e ustawy nie okre ś laj ą wszystkich praw i obowi ą zków stron umowy w zakresie dotycz ą cym obowi ą zków przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego odno ś nie terminów rozpatrywania sk ł adanych przez konsumentów reklamacji. W toku post ę powania, w efekcie dalszej analizy tre ś ci zawieranych przez ZWiK Myszków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków oraz w zwi ą zku z dokonanymi trakcie post ę powania ustaleniami zasz ł a konieczno ść rozszerzenia jego zakresu przedmiotowego, co nast ą pi ł o na mocy Postanowienia Nr 3 z dnia 04.05.2006r. (karta nr 52). Przedsi ę biorcy 2 postawiono dodatkowo zarzut naruszenia § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (zwanego dalej „rozporz ą dzeniem w sprawie okre ś lania taryf”) poprzez zamieszczenie w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń przewiduj ą cych, ż e Odbiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzane ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury, co mo ż e sta ć w sprzeczno ś ci z art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów ZWiK Myszków wskaza ł o, ż e zapisy precyzuj ą ce d ł ugo ść okresów obrachunkowych oraz obowi ą zki dostawcy us ł ug zwi ą zane z terminami rozpatrywania sk ł adanych przez konsumentów reklamacji zostan ą uwzgl ę dnione w nowych umowach, które Zak ł ad opracuje po zatwierdzeniu przez Rad ę Miasta nowego Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Spó ł ka wskaza ł a równie ż , ż e wzgl ę dem konsumentów rozliczanych w oparciu o zrycza ł towane normy zu ż ycia wody obowi ą zuje jednomiesi ę czny okres obrachunkowy, za ś w odniesieniu do pozosta ł ych odbiorców uzale ż niony jest on od terminów odczytów wodomierzy, zgodnie z którym wynosi on dwa miesi ą ce. ZWiK wskaza ł o ponadto, ż e reklamacje dotycz ą ce jako ś ci i ilo ś ci ś wiadczonych us ł ug zg ł aszane s ą przez konsumentów telefonicznie lub w formie pisemnej i s ą za ł atwiane niezw ł ocznie. Poda ł o te ż , ż e odbiorcy wnosz ą reklamacje sporadycznie, a w Zak ł adzie prowadzony jest ich rejestr (karta nr 26). W toku post ę powania, w odniesieniu do trzeciego postawionego w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej, ZWiK podnios ł o natomiast, ż e wprowadzenie do tre ś ci umów zapisu przewiduj ą cego, ż e odbiorca dokonuje zap ł aty w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury jest wynikiem nowelizacji ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.). Jak poda ł a Spó ł ka, ustaw ą z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 202, poz. 1967) do w/w ustawy wprowadzono art. 12 ust. 3d, zgodnie z którym za dat ę powstania przychodu nale ż nego w przypadku rozlicze ń z tytu ł u us ł ug rozprowadzania wody i gospodarki ś ciekami uwa ż a si ę wynikaj ą cy z faktur termin p ł atno ś ci. Przy zastosowaniu w umowach zapisu „Odbiorca dokonuje zap ł aty (…) w terminie 14 dni od daty dostarczenia faktury” prawid ł owe ustalenie daty powstania przychodu dla Zak ł adu by ł oby wr ę cz niemo ż liwe i nasuwa ł oby problemy z prawid ł owym ustaleniem daty powstania obowi ą zku podatkowego. Zak ł ad nie praktykuje wysy ł ki faktur za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w celu ograniczenia kosztów. W zwi ą zku z powy ż szym w umowach o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków wprowadzono postanowienie, stosownie do którego „Odbiorca dokonuje zap ł aty (…) w terminie 14 od daty wystawienia faktury” (karta nr 46). W toku post ę powania Organ Antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny. Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Myszkowie jest przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo – kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Spó ł ka dzia ł a na podstawie wpisu do Rejestru Przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego prowadzonego przez S ą d Rejonowy w Katowicach pod numerem 0000107524, zgodnie z którym przedmiotem jej dzia ł alno ś ci jest mi ę dzy innymi dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie rozprowadzania wody oraz odprowadzanie ś cieków (karty nr 6 – 8 verte). Terytorialny zasi ę g powy ż szej dzia ł alno ś ci obejmuje obszar gminy Myszków (karta nr 5). W ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci us ł ugowej ZWiK Myszków, stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , zawiera z odbiorcami us ł ug umowy, na podstawie których odbywa si ę dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków. Ustalono, ż e w okresie od dnia 01.01.2003r. do dnia 01.06.2005r. Spó ł ka w obrocie konsumenckim pos ł ugiwa ł a si ę wzorcem umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (karty nr 69, 70-71), na podstawie 3 którego zawar ł a ogó ł em […] umów, w tym […] umów z konsumentami (karta nr 69). Na potwierdzenie, i ż przedmiotowy by ł wzorzec faktycznie by ł faktycznie stosowany przez ZWiK Myszków, Spó ł ka przedstawi ł a przyk ł adowe umowy zawarte z jego wykorzystaniem: − Umow ę o zaopatrzenie w wod ę Nr 4970/05 z dnia 24.03.2005r. (karty nr 72-73); − Umow ę o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków Nr 4977/05 z dnia 25.05.2005r. (karty nr 74-75); − Umow ę o zaopatrzenie w wod ę Nr 4963/05 z dnia 09.03.2005r. (karty nr 76-77). W toku post ę powania ustalono, ż e wzorzec umowny, o którym mowa powy ż ej zosta ł wycofany z obrotu konsumenckiego w dniu 01.06.2005r. Zast ą pi ł go wzorzec umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (karty nr 27-28), w oparciu o który zawarte zosta ł y z konsumentami nast ę puj ą ce umowy zgromadzone w toku post ę powania: − Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków Nr 5031/05 z dnia 16.12.2005r. (karty nr 2930); − Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków z dnia 02.01.2006r. (karty nr 31-32); − Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków Nr 5030/05 z dnia 16.12.2005r. (karty nr 33-34); − Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków Nr 1679/05 z dnia 01.12.2005r. (karty nr 20-21); − Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków Nr 5027/05 z dnia 09.12.2005r. (karty nr 22-23); − Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków Nr 5026/05 z dnia 29.11.2005r. (karty nr 24-25). Jak poda ł a Spó ł ka w trakcie post ę powania, na podstawie przedmiotowego wzorca umownego zawartych zosta ł o na dzie ń 19.06.2006r. […] umów, w tym […] umów z konsumentami (karta nr 69). Ustalono, ż e w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawartych zarówno w oparciu o aktualnie wykorzystywany wzorzec umowny, jak i w oparciu o wzorzec umowny poprzednio wykorzystywany w obrocie brak jest zapisów dotycz ą cych d ł ugo ś ci okresów obrachunkowych, w jakich dokonywane s ą rozliczenia z odbiorcami us ł ug. Umowy nie informuj ą tak ż e, w jakim terminie przedsi ę biorstwo – wodoci ą gowo kanalizacyjne obowi ą zane jest rozpatrywa ć sk ł adane przez konsumentów reklamacje dotycz ą ce jako ś ci i ilo ś ci ś wiadczonych us ł ug. W zakresie odnosz ą cym si ę do terminu p ł atno ś ci umowy zawarte w oparciu o wzorzec wprowadzony w dniu 01.06.2005r. zawieraj ą w § 11 ust. 1 postanowienie, zgodnie z którym Odbiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury. Umowy zawierane przez Spó ł k ę w okresie od 01.01.2003r. do 01.06.2005r. stanowi ą z kolei, ż e odbiorca dokonuje p ł atno ś ci w terminie podanym na rachunku, który nie mo ż e by ć krótszy ni ż 14 dni od daty jego dostarczenia. W trakcie post ę powania ZWiK Myszków opisa ł o tryb, w jakim konsumentom dostarczane s ą faktury z tytu ł u pobranych us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. Spó ł ka poda ł a, ż e faktury dla konsumentów posiadaj ą cych wodomierze wystawiane s ą u odbiorcy us ł ug w dniu odczytu przez inkasenta przy u ż yciu mikrokomputera PSION. Pozosta ł ym konsumentom w liczbie […], rozliczanym w oparciu o rycza ł towe zu ż ycie wody, faktury wystawiane s ą w siedzibie Zak ł adu, z czego oko ł o […] faktur wysy ł anych jest za po ś rednictwem poczty, za ś pozosta ł e dor ę czane s ą przez pracownika Zak ł adu. Faktury wysy ł ane poczt ą dotycz ą odbiorców posiadaj ą cych na terenie Myszkowa dzia ł ki rekreacyjne, a zamieszka ł ych w innych miejscowo ś ciach, posiadaj ą cych domy w budowie, a zamieszka ł ych pod innym adresem lub w ł a ś cicieli niezamieszka ł ych nieruchomo ś ci, gdzie cz ę sto naliczana jest jedynie op ł ata abonamentowa (karta nr 54). W toku przeprowadzonego post ę powania ustalono równie ż , i ż w dacie jego wszcz ę cia na obszarze gminy Myszków obowi ą zywa ł Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków stanowi ą cy za łą cznik do Uchwa ł y Nr XXXVI/353/02 Rady Miasta w Myszkowie z dnia 19 4 wrze ś nia 2002 r. (karty nr 13-19). § 19 ust. 1 tego Regulaminu przewidywa ł , ż e Strony okre ś laj ą w umowie okres obrachunkowy (…). Z kolei w § 29 Regulaminu, w Rozdziale VI zatytu ł owanym Obs ł uga i prawa Odbiorców us ł ug zawarte jest postanowienie, zgodnie z którym Przedsi ę biorstwo winno reagowa ć mo ż liwie niezw ł ocznie na zg ł oszone reklamacje, w czasie nie d ł u ż szym jednak od 14 dni. W zwi ą zku z wej ś ciem w ż ycie nowelizacji ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i odprowadzaniu ś cieków 1 powy ż szy Regulamin zosta ł zast ą piony nowym Regulaminem dostarczania wody i odprowadzania ś cieków uwzgl ę dniaj ą cym zmiany w przepisach prawa wynikaj ą ce z w/w ustawy, wprowadzonym moc ą Uchwa ł y Nr XXXIX/334/06 Rady Miasta w Myszkowie z dnia 26 stycznia 2006 r. (karty nr 55-65). Regulamin powy ż szy zosta ł opublikowany w Dzienniku Urz ę dowym Województwa Ś l ą skiego Nr 44 z dnia 10 kwietnia 2006r. i wszed ł w ż ycie w dniu 25 kwietnia 2006 roku (karta nr 54). Postanowienia § 11 ust. 1 i 2 Regulaminu, zamieszczone w Rozdziale III pt. Szczegó ł owe warunki i tryb zawierania Umów z Odbiorcami us ł ug stanowi ą , ż e Przedsi ę biorstwo okre ś la cykl rozlicze ń obowi ą zuj ą cy Odbiorców us ł ug w zale ż no ś ci od lokalnych warunków technicznych i ekonomicznych ś wiadczenia us ł ug, a tak ż e postanowie ń okre ś lonych w odr ę bnych przepisach prawnych (…). Mog ą obowi ą zywa ć ró ż ne cykle (okresy) rozlicze ń dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców us ł ug lub obszaru. Ponadto w Rozdziale IX Regulaminu dotycz ą cym standardów obs ł ugi odbiorców us ł ug zawarte s ą w § 35 zapisy zwi ą zane ze sposobem za ł atwiania reklamacji. Przewiduj ą one, ż e Odbiorca us ł ug ma prawo zg ł aszania reklamacji w formie pisemnej lub telefonicznie, za ś przedsi ę biorstwo rozpatruje reklamacje niezw ł ocznie, nie d ł u ż ej jednak ni ż w terminie 7 dni od dnia jej wniesienia. Odpowied ź na reklamacj ę powinna zawiera ć mi ę dzy innymi powo ł anie podstawy prawnej, rozstrzygni ę cie o uwzgl ę dnieniu lub odmowie uwzgl ę dnienia reklamacji oraz pouczenie w sprawie mo ż liwo ś ci dochodzenia roszcze ń w innym trybie. Ponadto w przypadku odmowy uwzgl ę dnienia reklamacji odpowied ź winna zawiera ć uzasadnienie faktyczne i prawne. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków nie stanowi za łą cznika do zawieranych z konsumentami przez ZWiK Myszków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Regulamin wy ł o ż ony jest w siedzibie Spó ł ki w Dziale Obs ł ugi Klienta oraz w Sekretariacie, gdzie istnieje mo ż liwo ść zapoznania si ę z jego tre ś ci ą , ponadto za ś publikowany jest w Dzienniku Urz ę dowym Województwa Ś l ą skiego (karta nr 46). Organ Antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 23a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem dzia ł aniach przedsi ę biorców. Tworz ą c katalog dzia ł a ń naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę terminem „w szczególno ś ci”, co oznacza, ż e ma on charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszy ł y przepisy innych aktów prawnych. 1 Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków i niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 85, poz. 729). 5 Aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: − zachowanie przedsi ę biorcy musi nosi ć znamiona bezprawno ś ci, − zachowanie powy ż sze musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Pierwsza przes ł anka zostaje spe ł niona, gdy przedsi ę biorca podejmuje dzia ł ania sprzeczne z prawem lub, gdy nie dope ł nia ci ążą cego na nim obowi ą zku. Druga przes ł anka niezb ę dna do stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów jest natomiast spe ł niona wówczas, gdy dane dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. Ustawa antymonopolowa w odniesieniu do konsumentów chroni bowiem ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym; znajduje zastosowanie wówczas, gdy okre ś lone zachowanie dotyka nieograniczonej liczby podmiotów, których nie sposób jednoznacznie zidentyfikowa ć . Stosownie do przepisu art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ilekro ć w ustawie jest mowa o konsumencie, nale ż y przez to rozumie ć konsumenta w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Stosown ą definicj ę w tym zakresie zawiera przepis art. 22 1 K.c., zgodnie z którym za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . I.1.a. W przedmiotowej sprawie Zak ł adowi Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Myszkowie postawiono zarzut podejmowania bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonych w art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej, polegaj ą cych na zawieraniu z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, których tre ś ci mog ą sta ć w sprzeczno ś ci z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę w ten sposób, i ż nie zawieraj ą postanowie ń okre ś laj ą cych d ł ugo ść okresów obrachunkowych. Dla stwierdzenia stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej zachodzi w pierwszej kolejno ś ci konieczno ść wykazania, ż e zachowanie przedsi ę biorcy b ę d ą ce przedmiotem w/w zarzutu nosi znamiona bezprawno ś ci. Aktem prawnym okre ś laj ą cym zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wod ę przeznaczon ą do spo ż ycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ś cieków jest ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy dostarczanie wody lub odprowadzanie ś cieków odbywa si ę na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków zawartej mi ę dzy przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo – kanalizacyjnym a odbiorc ą us ł ug. Umowa, o której mowa powy ż ej, zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę zawiera ć powinna m.in. postanowienia dotycz ą ce sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń . Szczegó ł owe uregulowania odno ś nie przedmiotowych kwestii zawarte s ą natomiast mi ę dzy innymi w Regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków obowi ą zuj ą cym na terenie danej gminy , którego postanowienia – w tym postanowienia dotycz ą ce wymogów, jakim odpowiada ć powinna umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków – wi ążą przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Zgodnie § 19 ust. 1 Regulaminu obowi ą zuj ą cego na obszarze gminy Myszków w dacie wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków okre ś la ć powinna okresy obrachunkowe. Podobnie Regulamin, który aktualnie obowi ą zuje na terenie dzia ł alno ś ci ZWiK Myszków w postanowieniach dotycz ą cych szczegó ł owych warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami przewiduje, ż e przedsi ę biorstwo powinno okre ś li ć cykl rozlicze ń wi ążą cy odbiorców us ł ug. 6 Zawierane przez ZWiK Myszków z konsumentami umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków nie spe ł niaj ą powy ż szego wymogu, poniewa ż nie zawieraj ą zapisów okre ś laj ą cych d ł ugo ść okresów rozliczeniowych. Bior ą c pod uwag ę , ż e Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków obowi ą zuj ą cy na terenie dzia ł alno ś ci Spó ł ki wyra ź nie precyzuje, i ż w umowach powinny znale źć si ę stosowne postanowienia w tym zakresie, ich niezamieszczenie w tre ś ci zawieranych umów jest naruszeniem prawa. Zaniechanie obj ę cia tre ś ci ą umowy postanowie ń informuj ą cych o tym, w jakich okresach czasu dokonywane b ę d ą rozliczenia z konsumentami stoi w sprzeczno ś ci z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , w my ś l którego umowa powinna zawiera ć postanowienia dotycz ą ce terminów wzajemnych rozlicze ń . Je ż eli bowiem Regulamin stanowi, ż e tre ść umowy okre ś la okresy obrachunkowe przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne – maj ą c na wzgl ę dzie tre ść art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę – powinno w tre ś ci umowy zamie ś ci ć stosowne w tym wzgl ę dzie postanowienia. Z powy ż szego wynika, i ż zosta ł a spe ł niona pierwsza przes ł anka niezb ę dna do stwierdzenia naruszenia art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej, tj. bezprawno ść zachowania przedsi ę biorcy. Zaniechanie zamieszczenia w umowach przedmiotowych regulacji powoduje, ż e odbiorca w chwili zawierania umowy, jak i w trakcie jej realizacji nie jest w stanie ustali ć na jej podstawie, w jakich terminach (okresach czasu) wystawiane b ę d ą faktury za ś wiadczone us ł ugi oraz zwi ą zane z nimi odczyty wskaza ń wodomierza. Dostawca us ł ug mo ż e w zwi ą zku z tym w sposób arbitralny ustala ć d ł ugo ść cykli obrachunkowych, w których nast ę puj ą rozliczenia us ł ug i zwi ą zane z nimi odczyty urz ą dze ń pomiarowych. Prowadzi to po stronie konsumentów do niepewno ś ci obrotu gospodarczego i ogranicza swobod ę w zakresie gospodarowania ś rodkami pieni ęż nymi w d ł u ż szym okresie czasu. Zamieszczenie w umowie odpowiednich zapisów odnosz ą cych si ę do terminów dokonywanych rozlicze ń spowoduje, ż e konsument otrzyma gwarancj ę regularno ś ci cykli rozliczeniowych, dzi ę ki czemu b ę dzie w stanie podporz ą dkowa ć im dokonywane wydatki i w odpowiednim czasie zabezpieczy ć ś rodki finansowe na pokrycie nale ż no ś ci z tytu ł u dostaw wody i odprowadzania ś cieków. Brak w tre ś ci umowy odpowiednich postanowie ń dotycz ą cych okresów rozrachunkowych nie jest zatem dla konsumentów oboj ę tny i godzi w ich interesy rozumiane jako prawo do otrzymania pe ł nej informacji o wszystkich elementach stosunku zobowi ą zaniowego, które dotycz ą tak zasadniczych z punktu widzenia nale ż ytego wykonania umowy kwestii, jak warunki wzajemnych rozlicze ń pomi ę dzy konsumentem a dostawc ą us ł ug. Dysproporcja pomi ę dzy wiedz ą , jak ą posiada w tym wzgl ę dzie przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne a wiedz ą , jak ą posiada konsument mo ż e wywo ł a ć po stronie tych drugich wy ż ej opisane, negatywne skutki. Dlatego uzna ć nale ż y, ż e zachowanie BPK Bytom wi ąż e si ę z naruszeniem interesów konsumentów. I.1.b. Kolejn ą praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, której stosowanie zarzucono ZWiK Myszków w przedmiotowym post ę powaniu, jest zawieranie z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, których tre ś ci mog ą sta ć w sprzeczno ś ci z przepisami ustawy o zbiorowym odprowadzaniu ś cieków w ten sposób, i ż wbrew art. 6 ust. 3 pkt 3 tej ż e ustawy nie okre ś laj ą wszystkich praw i obowi ą zków stron umowy w zakresie dotycz ą cym obowi ą zków przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego zwi ą zanych z terminami rozpatrywania sk ł adanych przez konsumentów reklamacji, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawiera ć powinna postanowienia dotycz ą ce praw i obowi ą zków stron umowy . Prawa i obowi ą zki przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego oraz odbiorców us ł ug okre ś la mi ę dzy innymi Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków obowi ą zuj ą cy na terenie danej gminy. Stosownie do art. 19 ust. 2 pkt 7) w/w ustawy Regulamin okre ś la prawa i obowi ą zki dostawcy i odbiorcy us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie standardów obs ł ugi odbiorców us ł ug, a w szczególno ś ci sposobów 7 za ł atwiania reklamacji. W my ś l w/w przepisu, postanowienia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków , jaki obowi ą zywa ł na obszarze dzia ł alno ś ci Spó ł ki w dacie wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania przewidywa ł y, ż e dostawca us ł ug powinien reagowa ć mo ż liwie niezw ł ocznie na zg ł oszone reklamacje, w czasie nie d ł u ż szym jednak od 14 dni. Regulamin aktualnie obowi ą zuj ą cy na obszarze gminy Myszków stanowi, ż e reklamacje powinny by ć rozpatrywane w terminie 7 dni od daty wniesienia, ponadto wprowadza szczegó ł owe wymagania odno ś nie standardów udzielania odpowiedzi na wnoszone przez konsumentów reklamacje. ZWiK Myszków pos ł uguje si ę w obrocie z konsumentami wzorcami umów o ś wiadczenie us ł ug w zakresie dostaw wody i odbioru ś cieków. Wzorce umowne, które s ą przeznaczone do wykorzystania przy zawieraniu umów z konsumentami wi ążą natomiast odbiorc ę indywidualnego – konsumenta na zasadach okre ś lonych w art. 384 – 385 3 Kodeksu Cywilnego. W obrocie konsumenckim zachodzi konieczno ść dor ę czenia wzorca umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków wraz z odpowiednimi postanowieniami Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Pogl ą d taki uwarunkowany art. 384 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego znajduje oparcie w konieczno ś ci zapewnienia konsumentowi mo ż liwo ś ci zapoznania si ę ze wszystkimi warunkami umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, do jakiej zamierza przyst ą pi ć , w celu maksymalnego zabezpieczenia jego interesów. Je ż eli zatem Regulamin zawiera postanowienia dotycz ą ce obowi ą zków dostawcy w zakresie sposobów i terminów za ł atwiania reklamacji, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne, maj ą c na uwadze wymagania zawarte art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , powinno doprecyzowa ć przedmiotowe kwestie w tre ś ci umowy zgodnie z postanowieniami Regulaminu. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków w sposób wyra ź ny okre ś la, w jakim terminie przedsi ę biorstwo jest zobowi ą zane podj ąć dzia ł ania w zwi ą zku z reklamacjami konsumenckimi dotycz ą cymi jako ś ci i ilo ś ci ś wiadczonych us ł ug. Powy ż szy zapis nak ł ada na profesjonalist ę ś ci ś le okre ś lone obowi ą zki w tym zakresie, które maj ą na celu stworzenie konsumentowi odpowiednich warunków dochodzenia roszcze ń w celu zapewnienia nale ż ytej realizacji us ł ug dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. W zawieranych przez ZWiK Myszków umowach brak jest natomiast jakichkolwiek klauzul dotycz ą cych standardów obs ł ugi odbiorców odno ś nie terminów i sposobów udzielania odpowiedzi na reklamacje, które okre ś la ł yby obowi ą zki przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego w tym zakresie, a zarazem odpowiadaj ą ce im prawa odbiorców us ł ug. W tre ś ci zawieranych przez Spó ł k ę umów brak jest zatem informacji o wszystkich, wynikaj ą cych z Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, prawach i obowi ą zkach stron umowy. Zaniechanie zamieszczenia w umowie przedmiotowych postanowie ń jest zatem dzia ł aniem bezprawnym i stanowi przejaw naruszenia art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Spe ł niona zosta ł a zatem pierwsza przes ł anka niezb ę dna do stwierdzenia stosowania przez ZWiK Myszków praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Niezamieszczanie w umowach odpowiednich postanowie ń dotycz ą cych standardów rozpatrywania reklamacji przez dostawc ę us ł ug spowodowa ć mo ż e po stronie konsumentów negatywne konsekwencje wynikaj ą ce z faktu, ż e nie s ą oni w stanie ustali ć , jakie konkretnie obowi ą zki ci ążą w tym zakresie na profesjonali ś cie. Nie ś wiadomo ść co do istnienia okre ś lonych wymogów za ł atwiania reklamacji mo ż e spowodowa ć , ż e konsumenci nie b ę d ą korzysta ć ze swoich uprawnie ń w tym zakresie, jak równie ż ż e nie b ę d ą wymaga ć od przedsi ę biorcy okre ś lonego zachowania, gdy ten nie wykona na ł o ż onych moc ą Regulaminu obowi ą zków. Wprowadzenie do tre ś ci umów zapisów informuj ą cych, ż e dostawca us ł ug ma obowi ą zek rozpatrzy ć reklamacj ę w terminie nie d ł u ż szym ni ż 7 dni od daty jej zg ł oszenia przyczyni si ę zatem do stworzenia konsumentom odpowiednich warunków dochodzenia roszcze ń , co jest tym bardziej istotne, i ż w przedmiotowej sprawie s ą oni s ł abszymi stronami umów o charakterze adhezyjnym zawieranych z monopolist ą . 8 I.2. W przedmiotowej sprawie Zak ł adowi Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Myszkowie postawiono równie ż zarzut podejmowania bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonych w art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej, polegaj ą cych na naruszeniu § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków poprzez stosowanie w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zapisu w brzmieniu: Odbiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzane ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury. Powy ż szy warunek umowny zawarty jest w umowach o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawieranych z konsumentami w oparciu o wzorzec umowny, jaki znajduje si ę w obrocie od dnia 01.06.2005r. Aby stwierdzi ć , ż e dosz ł o do naruszenia art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nale ż y po pierwsze wykaza ć , ż e zachowanie przedsi ę biorcy jest bezprawne. Jak ju ż podniesiono powy ż ej, umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę zawiera ć powinna m.in. postanowienia dotycz ą ce sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń . Uszczegó ł owienie przedmiotowych kwestii zawarte jest natomiast w rozporz ą dzeniu w sprawie okre ś lania taryf wydanym na podstawie art. 23, 25 i 27 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Rozporz ą dzenie w Rozdziale 5 pt. Warunki prowadzenia rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, w § 17 ust. 1 stanowi, i ż Odbiorca us ł ug dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie okre ś lonym w fakturze, który nie mo ż e by ć krótszy ni ż 14 dni od daty jej dostarczenia . Stosownie do w/w przepisu, termin zap ł aty za us ł ugi z zakresu zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków okre ś lony w fakturze powinien wynosi ć co najmniej 14 dni licz ą c od dnia jej dor ę czenia konsumentowi. Jest to równoznaczne z obowi ą zkiem przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego do dostarczania faktur odbiorcom nie pó ź niej ni ż na 14 dni przed dat ą p ł atno ś ci wskazan ą w rachunku. W zawieranych z konsumentami umowach o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków ZWiK Myszków pos ł uguje si ę postanowieniem przewiduj ą cym, i ż Odbiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury. Przedmiotowe postanowienie umowne nak ł ada na konsumentów obowi ą zek uregulowania nale ż no ś ci w terminie okre ś lonym w fakturze niezale ż nie od tego, kiedy zostanie im ona dor ę czona. Jednocze ś nie z tre ś ci umowy nie wynika, w jakim terminie przedsi ę biorca zobowi ą zuje si ę dostarcza ć faktury konsumentom. Rozwi ą zanie przyj ę te w analizowanym postanowieniu umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków daje zatem przedsi ę biorcy prawo do dor ę czania rachunków w dowolnym czasie, skutkiem czego uprawnienia konsumentów wynikaj ą ce z rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf mog ą nie by ć respektowane. Na podstawie w/w zapisu konsument mo ż e bowiem otrzyma ć faktur ę w terminie pó ź niejszym ni ż 14 dni przed dat ą p ł atno ś ci podan ą na rachunku, co ś wiadczy o tym, ż e pos ł ugiwanie si ę w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków kwestionowanym postanowieniem umownym nosi znamiona bezprawno ś ci. W przedmiotowym przypadku przedsi ę biorca samodzielnie ustala dat ę , od której rozpoczyna si ę bieg terminu na uiszczenie nale ż no ś ci przez konsumenta, jak równie ż sam decyduje o dacie dor ę czenia faktury konsumentowi. Wy łą cznie od przedsi ę biorcy zale ż y zatem, jaki czas b ę dzie przys ł ugiwa ł konsumentom na uiszczenie nale ż no ś ci. Mo ż e zaistnie ć sytuacja, ż e termin ten b ę dzie wynosi ł mniej ni ż 14 dni, w tym, ż e b ę dzie na tyle krótki, ż e konsument nawet przy dochowaniu nale ż ytej staranno ś ci nie b ę dzie w stanie ui ś ci ć nale ż no ś ci w terminie podanym na rachunku. W skrajnych przypadkach faktura mo ż e zosta ć dor ę czona konsumentom nawet po terminie p ł atno ś ci. Nale ż y równie ż zwróci ć uwag ę na okoliczno ść , i ż zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 454 § 1 Kodeksu cywilnego, za dat ę dokonania zap ł aty uwa ż a si ę dat ę wp ł ywu ś rodków na rachunek bankowy przedsi ę biorcy. Cz ęść konsumentów uiszczaj ą c nale ż no ść za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki dokonuje wp ł aty w placówkach bankowych lub pocztowych, co wi ąż e si ę z 9 tym, i ż od momentu dokonania wp ł aty przez konsumenta do momentu uznania rachunku bankowego dostawcy us ł ug up ł ywa okre ś lony okres czasu zwi ą zany z realizacj ą polecenia przelewu. Powy ż sze okoliczno ś ci dodatkowo przemawiaj ą za tym, aby tryb dor ę czenia faktury oraz termin na uiszczenie nale ż no ś ci zosta ł uregulowany w umowie w taki sposób, aby zapewni ć konsumentowi co najmniej 14 dni na zap ł acenie rachunku od momentu jego dostarczenia. Wówczas dokonuj ą c zap ł aty na poczcie lub w banku, konsument b ę dzie w stanie dochowa ć terminu wskazanego na fakturze. Ponadto nale ż y podnie ść , i ż – jak poda ł o ZWiK Myszków w toku post ę powania – cz ęść faktur jest wystawiana w siedzibie Spó ł ki i dostarczana konsumentom za po ś rednictwem pracowników Spó ł ki lub listownie. W przypadku przesy ł ek listowych, data ich otrzymania bezpo ś rednio zwi ą zana jest natomiast z terminem wys ł ania oraz d ł ugo ś ci ą przekazywania faktur drog ą pocztow ą . Ryzyko dostarczenia faktury po terminie zapewniaj ą cym 14 dni na dokonanie zap ł aty jest w takim przypadku wi ę ksze. W momencie nadania rachunku na poczcie, nawet je ż eli nast ę puje to niezw ł ocznie po jego wystawieniu, przedsi ę biorca nie mo ż e mie ć pewno ś ci, w jakim momencie zostanie on dor ę czony odbiorcy. Bior ą c pod uwag ę , ż e analizowane zapisy umowne przewiduj ą , i ż zap ł ata nast ą pi ć powinna w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury, zaryzykowa ć mo ż na twierdzenie, i ż wysy ł aj ą c faktur ę listem zwyk ł ym, nawet je ż eli nast ą pi to bezpo ś rednio po jej wystawieniu, przedsi ę biorca nie jest w stanie zapewni ć , i ż konsument otrzyma rachunek 14 dni przed terminem p ł atno ś ci. Termin zap ł aty nale ż no ś ci okre ś lony rozporz ą dzeniem w sprawie okre ś lania taryf b ę dzie w przedmiotowym przypadku zachowany jedynie wówczas, gdy przedsi ę biorstwo dostarczy konsumentowi rachunek w tym samym dniu, w którym b ę dzie on wystawiony, co jest w ma ł ym stopniu prawdopodobne w przypadku, gdy faktury rozsy ł ane s ą poczt ą . Maj ą c powy ż sze na uwadze uzna ć nale ż y, i ż przepisy dotycz ą ce terminu zap ł aty nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki zawarte w § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf, nie znajduj ą odzwierciedlenia w brzmieniu zakwestionowanego postanowienia umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Dzia ł anie ZWiK Myszków polegaj ą ce na stosowaniu w zawieranych z konsumentami umowach zapisu przewiduj ą cego, i ż Odbiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury obarczone jest zatem cech ą bezprawno ś ci w rozumieniu art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedmiotowy zapis umowny nie gwarantuje bowiem konsumentom dostarczenia faktury przez us ł ugodawc ę na 14 dni przed terminem p ł atno ś ci, a przewidziany w przepisach prawa termin na dokonanie zap ł aty mo ż e ulec skróceniu. Powy ż sze okoliczno ś ci wskazuj ą na to, i ż zosta ł a spe ł niona pierwsza z przes ł anek (bezprawno ść zachowania przedsi ę biorcy) niezb ę dnych do wykazania, i ż ZWiK Myszków stosuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Nale ż y podnie ść równie ż , i ż zakwestionowane w toku niniejszego post ę powania zachowanie przedsi ę biorcy nosi znamiona bezprawno ś ci niezale ż nie od tego, jak w praktyce odbywa si ę dor ę czanie faktur konsumentom. Bez znaczenia dla oceny, czy w przedmiotowej sprawie dosz ł o do naruszenia § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf pozostaje okoliczno ść , i ż – zgodnie z twierdzeniami Spó ł ki – przyj ęł a ona w stosunku do wi ę kszo ś ci konsumentów taki system rozlicze ń i dostarczania faktur, który pozwala na dochowanie terminów wynikaj ą cych z rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf, albowiem faktury, dzi ę ki zastosowaniu mobilnych zestawów komputerowych PSION, wr ę czane s ą odbiorcom przez inkasentów w momencie ich wystawienia, bezpo ś rednio po dokonaniu odczytu wodomierza. Maj ą c na wzgl ę dzie, i ż na podstawie umowy Spó ł ka mo ż e arbitralnie ustala ć termin, w którym dostarczy faktur ę konsumentowi, nie mo ż na w ż adnym wypadku wykluczy ć sytuacji, ż e nast ą pi to z naruszeniem obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Dla rozstrzygni ę cia przedmiotowej sprawy nie jest zatem istotne to, jak w rzeczywisto ś ci post ę puje przedsi ę biorca i czy dor ę czanie faktur odbywa si ę zgodnie z prawem. Istotne jest, i ż w oparciu o tre ść zawieranych w obrocie konsumenckim umów dostawca zastrzega sobie mo ż liwo ść dzia ł ania z naruszeniem obowi ą zuj ą cych przepisów prawa, w 10 wyniku czego zagro ż one s ą interesów najs ł abszej grupy uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Dla bytu praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów nie jest bowiem konieczne wyst ą pienie na rynku skutków dzia ł a ń sprzecznych z przepisami prawa; ju ż sama mo ż liwo ść ich wyst ą pienia uzasadnia uruchomienie ustawowych sankcji przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Wynika to wprost z tre ś ci art. 1 ust. 2 tej ż e ustawy, zgodnie z którym jej re ż imowi podlegaj ą nie tylko praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, które wywo ł ywa ł y lub aktualnie wywo ł uj ą skutki na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, ale równie ż praktyki, które cho ć by tylko hipotetycznie mog ą wywo ł ywa ć takie skutki. Dla stwierdzenia, ż e w okoliczno ś ciach przedmiotowej sprawy dosz ł o do naruszenia art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, konieczne jest w dalszej kolejno ś ci dowiedzenie, ż e dzia ł anie ZWiK godzi w interesy konsumentów. Rozpatruj ą c przedmiotow ą kwesti ę nale ż y podnie ść , ż e z brzmienia zakwestionowanego w ramach rozpatrywanego zarzutu postanowienia umownego wynika, i ż wy łą cznie w gestii ZWiK Myszków pozostaje kwestia daty dor ę czenia rachunku konsumentowi. W umowach brak jest jakichkolwiek gwarancji dla konsumentów, ż e otrzymaj ą faktury w czasie zapewniaj ą cym co najmniej 14 – dniowy termin na uiszczenie nale ż no ś ci. Okoliczno ść , i ż na podstawie umowy to przedsi ę biorca ustala pocz ą tek biegu terminu na zap ł acenie nale ż no ś ci (w momencie wystawienia faktury) ś wiadczy o tym, ż e w przedmiotowej sprawie zagro ż one s ą ekonomiczne interesy konsumentów. Dzia ł anie przedsi ę biorcy mo ż e bowiem doprowadzi ć do sytuacji, i ż konsumenci, nie z w ł asnej winy, nie b ę d ą w stanie terminowo wywi ą za ć si ę z obowi ą zku p ł atno ś ci na rzecz dostawcy. To z kolei wi ąż e si ę z mo ż liwo ś ci ą obci ąż enia ich odsetkami ustawowymi za opó ź nienie w zap ł acie; zgodnie z art. 11 ust. 4 analizowanych umów W wypadku nie dotrzymania terminów p ł atno ś ci okre ś lonych w fakturze Zak ł ad b ę dzie obci ąż a ł Odbiorc ę odsetkami ustawowymi zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami . Wprowadzenie do tre ś ci umów postanowienia przewiduj ą cego, ż e termin p ł atno ś ci up ł ywa w 14 dniu od daty wystawienia faktury mo ż e prowadzi ć zatem do obci ąż enia konsumentów nieuzasadnionymi odsetkami za zw ł ok ę w p ł atno ś ci w przypadku, gdy faktura dor ę czona zostanie w terminie pó ź niejszym ni ż 14 dni przed dat ą wskazan ą na rachunku. Bezpo ś redni ą konsekwencj ą pos ł ugiwania si ę w tre ś ci zawieranych umów postanowieniem, które nie daje konsumentowi gwarancji otrzymania faktury w terminie przewidzianym w przepisach prawa, jest zatem mo ż liwo ść powstania po stronie konsumentów negatywnych skutków o charakterze finansowym. Opisana praktyka ZWiK godzi zatem w ekonomiczne interesy konsumentów. W tym miejscu nale ż y równie ż odnie ść si ę do przedstawionego w toku post ę powania przez ZWiK Myszków stanowiska, i ż wprowadzenie do tre ś ci umów postanowienia, zgodnie z którym termin p ł atno ś ci up ł ywa w 14 dniu od daty wystawienia faktury ma znaczenie z punktu widzenia prawid ł owego ustalenia daty powstania przychodu po stronie Spó ł ki i prawid ł owego rozliczania podatku dochodowego od osób prawnych. Przedsi ę biorca wskaza ł , ż e ustalenie daty powstania przychodu dla potrzeb rozliczenia podatku dochodowego jest mo ż liwe tylko dzi ę ki pos ł u ż eniu si ę zapisem dotycz ą cym terminu p ł atno ś ci zakwestionowanym w toku niniejszego post ę powania. Zdaniem Organu Antymonopolowego nie sposób uwzgl ę dni ć jednak argumentacji Spó ł ki w powy ż szym zakresie. Konieczno ść ustalenia – na potrzeby ZWiK Myszków – terminu p ł atno ś ci w odniesieniu do daty wystawienia faktury nie wyklucza bowiem zamieszczenia w tre ś ci umów postanowienia przewiduj ą cego, ż e konsument dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie okre ś lonym w fakturze, który nie mo ż e by ć krótszy ni ż 14 dni od daty jej dostarczenia. Powy ż sze rozwi ą zanie pozwoli ł oby na okre ś lenie w fakturze terminu p ł atno ś ci (obliczonego w stosunku do daty wystawienia rachunku), przy jednoczesnym zapewnieniu, ż e b ę dzie on wynosi ł nie mniej ni ż 14 dni od daty dor ę czenia rachunku. Dla konsumenta bez znaczenia jest bowiem, w jaki sposób us ł ugodawca ustala widniej ą cy na fakturze termin zap ł aty nale ż no ś ci; istotne jest dla niego natomiast uzyskanie w umowie gwarancji otrzymania faktury w odpowiednim czasie, wynikaj ą cym z przepisów prawa. 11 Maj ą c powy ż sze na uwadze stwierdzi ć nale ż y, i ż praktyka ZWiK Myszków polegaj ą ca na zamieszczeniu w umowach zawieranych z konsumentami zapisu, zgodnie z którym Odbiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzane ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury nosi znamiona bezprawno ś ci oraz godzi w interesy konsumentów. Jak wykazano powy ż ej zachowania ZWiK Myszków zakwestionowane w pkt I.1. i I.2. niniejszej decyzji, a polegaj ą ce na: − naruszeniu art. 6 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę poprzez niezamieszczenie w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów postanowie ń dotycz ą cych okresów obrachunkowych oraz obowi ą zków przedsi ę biorstwa w zakresie terminów rozpatrywania sk ł adanych przez konsumentów reklamacji oraz − naruszeniu § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia w sprawie poprzez stosowanie w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów postanowienia, zgodnie z którym odbiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzane ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury obarczone s ą cech ą bezprawno ś ci. Opisane praktyki godz ą równie ż w interesy konsumentów rozumiane jako prawo do otrzymania pe ł nej, wyczerpuj ą cej i prawdziwej informacji na temat wszystkich warunków umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków tak, aby konsumenci mogli w pe ł ni korzysta ć ze swoich praw, wykonywa ć obowi ą zki bez nara ż ania si ę na sankcje, a tak ż e wymaga ć od dostawcy us ł ug odpowiednich standardów zachowania. Umowy zawierane przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjne powinny w sposób prawid ł owy regulowa ć wszelkie aspekty ich wspó ł pracy z konsumentami. Przejawia ć si ę to powinno w ukszta ł towaniu wzajemnych relacji w sposób pe ł ny (bez pomini ę cia wszystkich kwestii wymagaj ą cych regulacji) oraz równoprawny tj. gwarantuj ą cy obu stronom umowy realizacj ę ich s ł usznych interesów. Zaniechanie wprowadzenia do umowy odpowiednich klauzul dotycz ą cych wzajemnych rozlicze ń oraz praw i obowi ą zków stron umowy oraz zamieszczenie w umowach postanowie ń niezgodnych z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa sytuuje umow ę jako jednostronnie korzystn ą . Z faktu istnienia utrudnie ń w zapoznaniu si ę z ca ł okszta ł tem uprawnie ń odbiorcy wynikaj ą cych z zawartej umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków wynika natomiast, i ż z powodu niepe ł nej ich znajomo ś ci z przyczyn le żą cych po stronie przedsi ę biorcy, uci ąż liwe, a nawet niemo ż liwe mo ż e okaza ć si ę dochodzenie przez konsumenta jego praw. Niepodawanie kompletnej informacji o warunkach wzajemnych rozlicze ń , a tak ż e o standardach rozpatrywania reklamacji, mo ż e doprowadzi ć do niekorzystania przez konsumentów z przys ł uguj ą cych im uprawnie ń , jak równie ż do nieegzekwowania od dostawcy us ł ug zachowa ń , które na profesjonali ś cie wymuszaj ą przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz postanowienia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Z kolei stosowanie w umowach bezprawnych zapisów dotycz ą cych terminu p ł atno ś ci spowodowa ć mo ż e po stronie konsumentów wymierne negatywne skutki finansowe. W okoliczno ś ciach przedmiotowej sprawy dowiedziono zatem, ż e analizowane zachowania przedsi ę biorcy s ą bezprawne oraz godz ą w interesy konsumentów. W celu stwierdzenia stosowania przez ZWiK Myszków praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, konieczne jest w dalszej kolejno ś ci wykazanie, ż e zachowania te godz ą w interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów konsumentów oraz reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów dotyczy nieokre ś lonego ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku oraz wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa antymonopolowa w odniesieniu do konsumentów chroni zatem ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. W przedmiotowej sprawie opisane dzia ł ania ZWiK Myszków skierowane s ą do nieokre ś lonego kr ę gu 12 konsumentów, których nie sposób jednoznacznie zidentyfikowa ć . Antykonsumenckie ostrze stosowanych praktyk wymierzone jest bowiem we wszystkich rzeczywistych odbiorców ś wiadczonych przez Spó ł k ę us ł ug, z którymi zawarto umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków o tre ś ci zakwestionowanej w toku niniejszego post ę powania, jak równie ż w jej potencjalnych odbiorców, b ę d ą cych konsumentami w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazuje to na naruszenie w przedmiotowej sprawie interesu publicznego, przez który nale ż y rozumie ć wynikaj ą ce z rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf prawo wszystkich odbiorców przedsi ę biorstwa (konsumentów) do otrzymania w tre ś ci umów gwarancji, i ż faktura za pobrane us ł ugi wodoci ą gowe i kanalizacyjne dostarczona zostanie co najmniej 14 dni przed terminem p ł atno ś ci, a tak ż e prawo wszystkich konsumentów do otrzymania pe ł nej informacji na temat warunków prowadzenia rozlicze ń z dostawc ą us ł ug, w tym d ł ugo ś ci cykli obrachunkowych oraz praw i obowi ą zków stron umowy odnosz ą cych si ę do terminów rozpatrywania sk ł adanych przez konsumentów reklamacji, co wynika z art. 6 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . W tym stanie rzeczy nale ż y przyj ąć , ż e zachowania Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Myszkowie b ę d ą ce przedmiotem omawianych zarzutów, godz ą w zbiorowe interesy konsumentów, a wi ę c druga z przes ł anek niezb ę dnych do stwierdzenia naruszenia przez w/w przedsi ę biorc ę art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej zosta ł a spe ł niona. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł y zatem łą cznie obydwie przes ł anki konieczne do uznania zachowa ń przedsi ę biorcy za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów – bezprawno ść dzia ł ania i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I.1.a., I.1.b. i I.2. sentencji niniejszej decyzji. II. Zgodnie z art. 23c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Organ Antymonopolowy mo ż e okre ś li ć w decyzji ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania zawartego w niej nakazu. Jako ś rodki usuni ę cia skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji, okre ś lono w przedmiotowej sprawie umieszczenie w tre ś ci wszystkich zarówno nowo zawieranych, jak i wszystkich dotychczas zawartych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków : − postanowie ń informuj ą cych o d ł ugo ś ci okresów obrachunkowych, w jakich dokonywane s ą rozliczenia za pobrane us ł ugi, − postanowie ń informuj ą cych o obowi ą zkach przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego w zakresie terminów rozpatrywania sk ł adanych przez konsumentów reklamacji, − postanowie ń reguluj ą cych termin p ł atno ś ci za pobrane us ł ugi w sposób zgodny z § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków. Powy ż sze zmiany powinny zosta ć wprowadzone do tre ś ci umów nowo zawieranych z konsumentami niezw ł ocznie po dacie uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, natomiast w przypadku umów zawartych i wykonywanych – w terminie 6 miesi ę cy od daty uprawomocnienia si ę decyzji. Celem okre ś lenia na podstawie art. 23c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ś rodków usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów jest doprowadzenie do stanu, w którym z wszystkimi konsumentami zawarte zostan ą umowy, których tre ść w sposób wyczerpuj ą cy informowa ć b ę dzie o wszystkich elementach umowy wynikaj ą cych z art. 6 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę zwi ą zanych z terminami wzajemnych rozlicze ń oraz prawami i obowi ą zkami stron umowy, a tak ż e zawiera ć b ę dzie zgodne z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa unormowanie terminu p ł atno ś ci za ś wiadczone us ł ugi. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. 13 III. Stosownie do tre ś ci art. 72 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Organ Antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów w/w ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie przeciwko Zak ł adowi Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Myszkowie w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania Organ Antymonopolowy w punkcie I sentencji niniejszej decyzji uzna ł zasadno ść wszystkich trzech postawionych przedsi ę biorcy zarzutów i stwierdzi ł naruszenie art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania dla Organu Antymonopolowego s ą wydatki w wysoko ś ci 58 PLN zwi ą zane z korespondencj ą ze skar ż onym przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z tym postanowiono obci ąż y ć ZWiK Myszków kosztami przeprowadzonego post ę powania w kwocie 58 PLN (s ł ownie z ł otych: pi ęć dziesi ą t osiem). Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie III sentencji decyzji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 Kodeksu post ę powania cywilnego przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 kodeksu post ę powania cywilnego – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Alicja Kral 14