RKT-61/2004

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dn. 29.10.2004r. RKT-61-55/04/SB DECYZJA Nr RKT- 61/2004 I Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 z zm. Dz.U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652, Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891 oraz Nr 96, poz. 959) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko „DEUTSCHE FINANCE” Sp. z o.o., ul. Legnicka 52, 54-204 Wroc ł aw – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 23c) ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a) ust. 1 i 2 w/w ustawy uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , praktyk ę „DEUTSCHE FINANCE” Sp. z o.o., ul. Legnicka 52, 54-204 Wroc ł aw polegaj ą c ą na stosowaniu w „warunkach umowy” do łą czonych do pisma z dnia 09.10.2003r. postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479(45) Kodeksu post ę powania cywilnego: 1) § 4 pkt 5 WU „Klient, który nie uzyska ł przydzia ł u towaru mo ż e dokona ć za zgod ą D.F. Sp. z o.o. zmiany zestawu z ni ż szego na wy ż szy (nie odwrotnie) (...).” 2) § 5 pkt 7 WU „Koszty administracyjne jest to op ł ata wyra ż ona procentowo w stosunku do wybranego zestawu kwotowego, okre ś lona na pierwszej stronie umowy, pobrana przez D.F. Sp. z o.o. na obs ł ug ę i administracj ę programu, periodycznie w okresach miesi ę cznych w postaci tzw. op ł aty administracyjnej lub w przypadkach okre ś lonych w § 12 i § 14 Warunków Umowy. Wysoko ść tych kosztów nie mo ż e by ć wy ż sza od sumy miesi ę cznych rat podstawowych wp ł acanych przez Klienta. ” 3) §8 pkt 9 WU „ Klient, któremu przyznano Dokument Przydzia ł u, a który zrezygnowa ł lub nie wp ł aci ł w terminie kwoty wynikaj ą cej z zaoferowania rat podstawowych, zostaje cofni ę ty przydzia ł towaru z równoczesnym odsuni ę ciem go od dat Posiedze ń Komisji Przydzia ł owej na kolejne trzy (3) miesi ą ce.” 4) § 13 pkt 1 WU „Klient, któremu nie przydzielono jeszcze towaru mo ż e wyst ą pi ć z zespo ł u w dowolnym czasie pod warunkiem, ż e nie zalega z p ł atno ś ciami rat i powiadomi o swym zamiarze D.F. Sp. z o.o. w formie pisemnej.” 5) § 13 pkt 5 WU „Klient, który odst ę puje od umowy traci op ł at ę przygotowawcz ą ”. 6) § 15 pkt 3 WU „Je ż eli w ci ą gu dwóch kolejnych Posiedze ń Komisji Przydzia ł owej nie zostanie zebrany kapita ł zespo ł u pozwalaj ą cy na przydzia ł jednego towaru, D. F. Sp. z o.o. upowa ż niony jest do wstrzymania przydzia ł ów i przyst ą pienia do przedterminowej likwidacji 2 zespo ł u lub do podj ę cia innego rozwi ą zania, które najlepiej s ł u ż y interesom zespo ł u i umo ż liwi dalsze uczestniczenie w programie Klientom, którzy terminowo wype ł niali swoje zobowi ą zania wobec zespo ł u i D.F. Sp. z o.o.” 7) § 17 WU „1. W ci ą gu trzech miesi ę cy licz ą c od terminu zako ń czenia planu ratalnego D.F. Sp. z o.o. dokona ostatecznej likwidacji zespo ł u. 2. Fundusze, jakie ewentualnie pozostan ą po likwidacji zespo ł u zostan ą przeznaczone na: a) pokrycie strat powsta ł ych w zespole z powodów niezawinionych przez D.F. Sp. z o.o. (np. niemo ż no ść wyegzekwowania zad ł u ż enia od Klientów lub por ę czycieli, itp.), b) wyp ł at ę rat podstawowych Klientom, którym nie zosta ł przydzielony towar, a którzy zrezygnowali lub zostali wykluczeni, zgodnie z zasadami okre ś lonymi w § 12 i § 13. 3. Je ż eli pozostaj ą ce w dyspozycji D.F. Sp. z o.o. ś rodki finansowe b ę d ą niewystarczaj ą ce dla ca ł kowitego zaspokojenia wierzytelno ś ci w powy ż szej kolejno ś ci p ł atno ś ci, nale ż no ś ci regulowane b ę d ą proporcjonalnie do wysoko ś ci wp ł at ka ż dego Klienta. 4. Jakiekolwiek zmniejszenie si ę kapita ł u zespo ł u wywo ł ane przez zdarzenia nieprzewidziane w niniejszej umowie a niezale ż ne od D.F. Sp. z o.o. obci ąż a ł o b ę dzie proporcjonalnie Klientów.” 8) § 18 WU „W sytuacjach nieprzewidzianych w niniejszej umowie decyzje podejmuje zarz ą d D.F. Sp. z o.o. w drodze uchwa ł y.” 9) § 23 WU „ Strony niniejszej umowy zobowi ą zuj ą si ę do do ł o ż enia wszelkich stara ń w celu polubownego rozstrzygni ę cia ewentualnych sporów. S ą dem w ł a ś ciwym do rozstrzygni ę cia b ę dzie s ą d w ł a ś ciwy dla miejsca siedziby D.F. Sp. z o.o.” i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 z zm. Dz.U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652, Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891 oraz Nr 96, poz. 959) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko „DEUTSCHE FINANCE” Sp. z o.o., ul. Legnicka 52, 54-204 Wroc ł aw – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 23c) ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a) ust. 1 i 2 w/w ustawy uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , praktyk ę „DEUTSCHE FINANCE” Sp. z o.o., ul. Legnicka 52, 54-204 Wroc ł aw polegaj ą c ą na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, a tak ż e wprowadzenie konsumentów w b łą d co do aktów prawnych obowi ą zuj ą cych w zakresie przedmiotu zawieranej umowy, przez powo ł anie si ę w § 13 pkt 3 „warunków umowy” na ustaw ę z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 100, poz. 1081, z pó ź n.zm.), jako podstawy do dopuszczalno ś ci zatrzymania op ł aty przygotowawczej i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. III Na podstawie art. 23c) ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 z zm. Dz.U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652, Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891 oraz Nr 96, poz. 959) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko „DEUTSCHE FINANCE” Sp. z o.o., ul. Legnicka 52, 54-204 Wroc ł aw - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: okre ś la si ę „DEUTSCHE FINANCE” Sp. z o.o., ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu wykonania nakazu okre ś lonego w pkt 3 I sentencji niniejszej decyzji, poprzez zmian ę tre ś ci umów zawartych z konsumentami, a niewykonanych w dacie otrzymania decyzji przez 1. zaniechanie stosowania niedozwolonego postanowienia umownego, o którym mowa w pkt I ppkt 1 sentencji decyzji w umowach zawartych po 14.08.2003r. 2. zaniechanie stosowania niedozwolonego postanowienia umownego, o którym mowa w pkt I ppkt 2 sentencji decyzji w umowach zawartych po 15.10.2002r. 3. zaniechanie stosowania niedozwolonego postanowienia umownego, o którym mowa w pkt I ppkt 3 sentencji decyzji w umowach zawartych po 14.08.2003r. 4. zaniechanie stosowania niedozwolonego postanowienia umownego, o którym mowa w pkt I ppkt 4 sentencji decyzji w umowach zawartych po 14.08.2003r. 5. zaniechanie stosowania niedozwolonego postanowienia umownego, o którym mowa w pkt I ppkt 5 sentencji decyzji w umowach zawartych po 15.10.2002r. 6. zaniechanie stosowania niedozwolonego postanowienia umownego, o którym mowa w pkt I ppkt 6 sentencji decyzji w umowach zawartych po 25.03.2003r. 7. zaniechanie stosowania niedozwolonego postanowienia umownego, o którym mowa w pkt I ppkt 7 sentencji decyzji w umowach zawartych po 23.08.2002r. 8. zaniechanie stosowania niedozwolonego postanowienia umownego, o którym mowa w pkt I ppkt 8 sentencji decyzji w umowach zawartych po 15.10.2002r. 9. zaniechanie stosowania niedozwolonego postanowienia umownego, o którym mowa w pkt I ppkt 9 sentencji decyzji w umowach zawartych po 14.08.2003r. IV Na podstawie art. 23c) ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 z zm. Dz.U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652, Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891 oraz Nr 96, poz. 959) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko „DEUTSCHE FINANCE” Sp. z o.o., ul. Legnicka 52, 54-204 Wroc ł aw - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: okre ś la si ę „DEUTSCHE FINANCE” Sp. z o.o., ul. Legnicka 52, 54-204 Wroc ł aw, ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu wykonania nakazu okre ś lonego w pkt II sentencji niniejszej decyzji, poprzez zaniechanie powo ł ywania si ę w „warunkach umowy” na ustaw ę z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 100, poz. 1081, z pó ź n.zm.), jako podstawy do dopuszczalno ś ci zatrzymania op ł aty przygotowawczej przez usuni ę cie zapisu o tre ś ci jak w § 13 pkt 3 „warunków umowy” w umowach zawartych, a niewykonanych w dacie otrzymania decyzji. V Na podstawie art. 100 e ustawy stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 z zm. Dz.U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652, Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891 oraz Nr 96, poz. 959) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko „DEUTSCHE FINANCE” Sp. z o.o., ul. Legnicka 52, 54-204 Wroc ł aw - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: maj ą c na uwadze wa ż ny interes konsumentów nadaje si ę decyzji w zakresie punktów I, II, III i IV rygor natychmiastowej wykonalno ś ci. 4 Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym), z urz ę du wszcz ę te zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy „DEUTSCHE FINANCE” Sp. z o.o., ul. Legnicka 52, 54-204 Wroc ł aw (zwana dalej DF) w umowach zawieranych z konsumentami stosuje postanowienia nosz ą ce znamiona niedozwolonych postanowie ń umownych, o których mowa w kodeksie cywilnym. W zwi ą zku z ustaleniami dokonanymi w trakcie w/w post ę powania wyja ś niaj ą cego oraz na podstawie analizy uzyskanych dokumentów, w dniu 06.05.2004r. wszcz ę te zosta ł o post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w zwi ą zku z podejrzeniem podejmowania przez DF, bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 z zm. Dz. U. z 2003r. Nr 60, poz. 535 i Dz.U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652, Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891) – zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą , poprzez: I stosowanie w „warunkach umowy” do łą czonych do pisma z dnia 09.10.2003r. postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479(45) Kodeksu post ę powania cywilnego: 1) § 4 pkt 5 WU „Klient, który nie uzyska ł przydzia ł u towaru mo ż e dokona ć za zgod ą D.F. Sp. z o.o. zmiany zestawu z ni ż szego na wy ż szy (nie odwrotnie) (...).” 2) § 5 pkt 7 WU „Koszty administracyjne jest to op ł ata wyra ż ona procentowo w stosunku do wybranego zestawu kwotowego, okre ś lona na pierwszej stronie umowy, pobrana przez D.F. Sp. z o.o. na obs ł ug ę i administracj ę programu, periodycznie w okresach miesi ę cznych w postaci tzw. op ł aty administracyjnej lub w przypadkach okre ś lonych w § 12 i § 14 Warunków Umowy. Wysoko ść tych kosztów nie mo ż e by ć wy ż sza od sumy miesi ę cznych rat podstawowych wp ł acanych przez Klienta. ” 3) §8 pkt 9 WU „ Klient, któremu przyznano Dokument Przydzia ł u, a który zrezygnowa ł lub nie wp ł aci ł w terminie kwoty wynikaj ą cej z zaoferowania rat podstawowych, zostaje cofni ę ty przydzia ł towaru z równoczesnym odsuni ę ciem go od dat Posiedze ń Komisji Przydzia ł owej na kolejne trzy (3) miesi ą ce.” 4) § 13 pkt 1 WU „Klient, któremu nie przydzielono jeszcze towaru mo ż e wyst ą pi ć z zespo ł u w dowolnym czasie pod warunkiem, ż e nie zalega z p ł atno ś ciami rat i powiadomi o swym zamiarze D.F. Sp. z o.o. w formie pisemnej.” 5) § 13 pkt 5 WU „Klient, który odst ę puje od umowy traci op ł at ę przygotowawcz ą ”. 6) § 15 pkt 3 WU „Je ż eli w ci ą gu dwóch kolejnych Posiedze ń Komisji Przydzia ł owej nie zostanie zebrany kapita ł zespo ł u pozwalaj ą cy na przydzia ł jednego towaru, D. F. Sp. z o.o. upowa ż niony jest do wstrzymania przydzia ł ów i przyst ą pienia do przedterminowej likwidacji zespo ł u lub do podj ę cia innego rozwi ą zania, które najlepiej s ł u ż y interesom zespo ł u i umo ż liwi dalsze uczestniczenie w programie Klientom, którzy terminowo wype ł niali swoje zobowi ą zania wobec zespo ł u i D.F. Sp. z o.o.” 7) § 17 WU „1. W ci ą gu trzech miesi ę cy licz ą c od terminu zako ń czenia planu ratalnego D.F. Sp. z o.o. dokona ostatecznej likwidacji zespo ł u. 2. Fundusze, jakie ewentualnie pozostan ą po likwidacji zespo ł u zostan ą przeznaczone na: a) pokrycie strat powsta ł ych w zespole z powodów niezawinionych przez D.F. Sp. z o.o. (np. niemo ż no ść wyegzekwowania zad ł u ż enia od Klientów lub por ę czycieli, itp.), b) wyp ł at ę rat podstawowych Klientom, którym nie zosta ł przydzielony towar, a którzy zrezygnowali lub zostali wykluczeni, zgodnie z zasadami okre ś lonymi w § 12 i § 13. 3. Je ż eli pozostaj ą ce w dyspozycji D.F. Sp. z o.o. ś rodki finansowe b ę d ą niewystarczaj ą ce dla ca ł kowitego zaspokojenia wierzytelno ś ci w powy ż szej kolejno ś ci p ł atno ś ci, nale ż no ś ci regulowane b ę d ą proporcjonalnie do wysoko ś ci wp ł at ka ż dego Klienta. 5 4. Jakiekolwiek zmniejszenie si ę kapita ł u zespo ł u wywo ł ane przez zdarzenia nieprzewidziane w niniejszej umowie a niezale ż ne od D.F. Sp. z o.o. obci ąż a ł o b ę dzie proporcjonalnie Klientów.” 8) § 18 WU „W sytuacjach nieprzewidzianych w niniejszej umowie decyzje podejmuje zarz ą d D.F. Sp. z o.o. w drodze uchwa ł y.” 9) § 23 WU „ Strony niniejszej umowy zobowi ą zuj ą si ę do do ł o ż enia wszelkich stara ń w celu polubownego rozstrzygni ę cia ewentualnych sporów. S ą dem w ł a ś ciwym do rozstrzygni ę cia b ę dzie s ą d w ł a ś ciwy dla miejsca siedziby D.F. Sp. z o.o.” II naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, a tak ż e wprowadzenie konsumentów w b łą d co do aktów prawnych obowi ą zuj ą cych w zakresie przedmiotu zawieranej umowy, przez powo ł anie si ę w § 13 pkt 3 „warunków umowy” na ustaw ę z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 100, poz. 1081, z pó ź n.zm.), jako podstawy do dopuszczalno ś ci zatrzymania op ł aty przygotowawczej. Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Zgodnie z art. 23a) ust. 1 ustawy antymonopolowej za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 23 a) ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Zarzucana praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów, polega na stosowaniu postanowie ń wzorca umownego, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 Kodeksu post ę powania cywilnego. Wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 – 479 45 K.p.c.) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy wzorzec by ł , czy te ż nie by ł zastosowany w konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 K.p.c rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 §2 k.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze, jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. S ą d dokonuj ą c oceny postanowienia umownego ocenia okre ś lony zapis, i w momencie jego wpisania do rejestru klauzula przestaje by ć postanowieniem konkretnego wzorca umownego, a staje si ę samodzielnie funkcjonuj ą c ą zasad ą , która zosta ł a zakwestionowana. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul (art. 479 43 K.p.c), spe ł niaj ą one funkcj ę podobn ą do przepisów prawa. Dokonuj ą c oceny tre ś ci postanowie ń umownych wykorzystywanych przez przedsi ę biorców we wzorcach umownych nale ż y wykorzystywa ć regu ł y interpretacji 6 wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej (wyk ł adnia j ę zykowa, systemowa, funkcjonalna i inna). W zwi ą zku z powy ż szym, niedozwolone b ę d ą takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem wymagana dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Na podstawie analizy informacji zgromadzonych w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego powsta ł o podejrzenie, i ż DF, w umowach zawartych w oparciu o wzorce umowne do łą czone do pisma z dnia 09.10.2003r. (Karty nr 12, 13, 14) stosowa ł a postanowienia wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznane za niedozwolone, o których mowa w pkt I sentencji decyzji W postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż istnieje podejrzenie, stosowania w umowach zawieranych z konsumentami przez DF (Karty nr 20, 21) niedozwolonych postanowie ń umownych, które zosta ł y wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. To ż sama tre ść postanowienia przytoczonego w pkt I ppkt 1 sentencji decyzji zosta ł a uznana za niedozwolon ą wyrokiem z dnia 27 czerwca 2003r. Sygn. akt XVII Amc 50/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod punktem 61. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Mi ę dzynarodowej Korporacji Gospodarczej „InCo” Sp. z o.o. w Tychach, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „Cz ł onek Grupy, który nie otrzyma ł przydzia ł u Towar mo ż e dokona ć za zgod ą InCo zmiany zestawu z ni ż szego na wy ż szy (nie odwrotnie)”. Zapis zosta ł przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznany za sprzeczny z art. 385 3 pkt 20 k.c., gdy ż przewiduje w swej istocie, w oznaczonych przypadkach, mo ż liwo ść podwy ż szenia ceny, bez przyznania konsumentowi uprawnienia do odst ą pienia od umowy. Potwierdzi ł to S ą d Apelacyjny stwierdzaj ą c, i ż z umowy jednoznacznie wynika, i ż istnieje mo ż liwo ść zmiany zestawu z ni ż szego na wy ż szy (nie odwrotnie). Oznacza to w istocie brak mo ż liwo ś ci odst ą pienia przez cz ł onka grupy od umowy. Natomiast z ż adnego punktu nie wynika ł o, aby móg ł zmieni ć zestaw na ni ż szy. /Wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie, Wydzia ł I Cywilny z dnia 27 czerwca 2003r. Sygn. akt I ACa 1412/02/ Przedmiotem badanej przez S ą d umowy by ł o umo ż liwienie dokonania przez Konsumenta zakupu okre ś lonego w umowie towaru po cenie równej warto ś ci zestawu . Warto ść ponoszonych przez Konsumenta kosztów administracyjnych na rzecz przedsi ę biorcy, a wi ę c cena us ł ugi by ł a uzale ż niona od warto ś ci zestawu . W zwi ą zku z tym w sytuacji, gdy z dowolnych przyczyn, Konsument musia ł zmieni ć przedmiot umowy i tym samym zmianie uleg ł a warto ść zestawu, zgodnie z w/w postanowieniem móg ł zmieni ć zestaw wy łą cznie na zestaw o wy ż szej warto ś ci. Tak wi ę c zapis ogranicza ł prawa Konsumenta wy łą cznie do mo ż liwo ś ci podwy ż szenia warto ś ci zestawu. Podwy ż szenie to wi ą za ł o si ę z konieczno ś ci ą dop ł aty ró ż nicy kosztów administracyjnych nale ż nych przedsi ę biorcy oraz ró ż nicy wp ł aconych rat. To powodowa ł o wzrost ceny ś wiadczonej us ł ugi, bez mo ż liwo ś ci odst ą pienia od umowy. W badanym przypadku umów zawartych przez DF sytuacja jest identyczna. Przedmiotem umowy jest umo ż liwienie na zasadach podanych w umowie dokonanie zakupu towaru okre ś lonego w umowie, a wi ę c w sytuacji, gdy z dowolnych przyczyn, np. zaprzestanie produkcji, Konsument nie b ę dzie móg ł naby ć tego towaru, nie mo ż e odst ą pi ć , lub naby ć substytutu za mniejsz ą kwot ę , mo ż e jedynie naby ć towar o wi ę kszej warto ś ci, co wi ąż e si ę z konieczno ś ci ą dokonania dop ł at do warto ś ci tego wy ż szego zestawu, równie ż dop ł ata dotyczy kosztów administracyjnych. Powo ł ane postanowienia, mo ż na uzna ć , za to ż same, przez co ograniczenia praw konsumentów nale ż y traktowa ć jako sprzeczne z prawem. Tre ść zapisu wykorzystywanego 7 przez DF mie ś ci si ę w ca ł o ś ci w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru. U ż yte zosta ł y to ż same okre ś lenia, a poj ę cia w powy ż ej przytoczonych postanowieniach mog ą by ć wykorzystywane zast ę pczo i okre ś laj ą odpowiadaj ą ce sobie elementy umowy. Tak wi ę c bior ą c pod uwag ę powy ż sze uzasadnienie, nale ż y przyj ąć , i ż w/w postanowienia ró ż ni ą si ę tylko podmiotowo. To ż sama tre ść postanowienia przytoczonego w pkt I ppkt 2 sentencji decyzji zosta ł a uznana za niedozwolon ą wyrokiem dnia 24 pa ź dziernika 2001r. Sygn. akt XVII Amc 3/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 15 pa ź dziernika 2002r. pod numerem 7, a tak ż e wyrokiem z dnia 13 lutego 2003r. Sygn. akt XVII Amc 06/02 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerem 55 oraz wyrokiem z dnia 27 czerwca 2003r. Sygn. akt XVII Amc 50/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod punktem 63. W tych trzech sprawach z powództwa Rzecznika Konsumentów w Nowym S ą czu, Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Iwony Ł ukaszuk przeciwko Mi ę dzynarodowej Korporacji Gospodarczej „InCo” Sp. z o.o. w Tychach, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „Koszty administracyjne – jest to op ł ata wyra ż ona procentowo w stosunku do wybranego zestawu kwotowego, okre ś lona na pierwszej stronie umowy, pobierana przez InCo na obs ł ug ę i administracj ę systemu, miesi ę cznie w postaci tzw. op ł aty administracyjnej lub w przypadkach zawartych w art. 15 i art. 16 Ogólnych Warunków Umowy jednorazowo w pe ł nej wysoko ś ci. W przypadkach zawartych w art. 15 i art. 16 Ogólnych Warunków umowy wysoko ść tych kosztów nie mo ż e by ć wy ż sza od sumy miesi ę cznych rat podstawowych wp ł aconych przez Cz ł onka Grupy.” W ocenie S ą du zapis jest sprzeczny z art. 385 3 pkt 16 k.c., gdy ż w przypadku rezygnacji z cz ł onkostwa w grupie (odst ą pienia) od umowy na konsumencie spoczywa obowi ą zek zap ł aty ustalonej sumy (kosztów administracyjnych). Obliczone koszty administracyjne mia ł y pokrywa ć koszty funkcjonowania grupy przez ca ł y okres. Natomiast, w sytuacji, gdy Konsument odst ą pi ł od umowy w trakcie jej funkcjonowania, nieuzasadnione by ł o żą danie wy łą cznie od Konsumenta zap ł acenia ca ł ej op ł aty kosztów administracyjnych. Powo ł any powy ż ej przepis zakazuje stosowania postanowie ń wzorca umowy, które nak ł adaj ą wy łą cznie na konsumenta obowi ą zek zap ł aty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy. W porównywanych przypadkach postanowie ń umowy zarówno DF, jak i InCo zastrzegaj ą sobie, mo ż liwo ść wymagania od Konsumentów ca ł o ś ci kosztów administracyjnych, bez wzgl ę du na fakt, czy odst ą pi ą oni w trakcie realizacji umowy, czy przed ko ń cem funkcjonowania grupy, co narusza zasad ę ekwiwalentnosci ś wiadcze ń . Tak wi ę c zasadne jest uznanie, i ż DF narusza ł przepisy Kodeksu cywilnego w taki sam sposób jak InCo. Powo ł ane postanowienia mo ż na uzna ć za to ż same, gdy ż tre ść zapisu wykorzystywanego przez DF mie ś ci si ę w ca ł o ś ci w hipotezach klauzul wpisanych do rejestru. Klauzule w taki sam sposób nak ł adaj ą na konsumenta obowi ą zek pokrycia ca ł o ś ci kosztów administracyjnych w sytuacji odst ą pienia od umowy. U ż yte zosta ł y to ż same okre ś lenia, a poj ę cia w powy ż ej przytoczonych postanowieniach mog ą by ć wykorzystywane zast ę pczo i okre ś laj ą odpowiadaj ą ce sobie elementy umowy. Tak wi ę c, bior ą c pod uwag ę powy ż sze uzasadnienie, nale ż y przyj ąć , i ż w/w postanowienia ró ż ni ą si ę tylko podmiotowo. To ż sama tre ść postanowienia przytoczonego w pkt I ppkt 3 sentencji decyzji zosta ł a uznana za niedozwolon ą wyrokiem z dnia 27 czerwca 2003r. Sygn. akt XVII Amc 50/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod punktem 64. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko 8 Mi ę dzynarodowej Korporacji Gospodarczej „InCo” Sp. z o.o. w Tychach, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „Cz ł onkowi Grupy, któremu przydzielono Towar poprzez deklaracj ę , a który zrezygnowa ł lub nie wp ł aci ł w terminie kwoty wynikaj ą cej z zadeklarowanych rat kompletnych z uwzgl ę dnieniem art. 16 ust. 5 Przydzia ł Towaru zostaje cofni ę ty z równoczesnym odsuni ę ciem go od przydzia ł u asygnat poprzez deklaracj ę na kolejne trzy (3) miesi ą ce.” Zapis zosta ł uznany za sprzeczny z art. 385 1 k.c. Uznano, i ż za sprzeczny z dobrymi obyczajami i ra żą co naruszaj ą cy interesy konsumenta, nale ż y uzna ć zapis rozszerzaj ą cy odpowiedzialno ść konsumenta za nienale ż yte wykonanie przez niego umowy w sposób wykraczaj ą cy poza uregulowania kodeksu cywilnego. Konsument, w my ś l tego zapisu oprócz sankcji w postaci obowi ą zku zap ł aty odsetek i ewentualnego odszkodowania, dodatkowo karany jest konieczno ś ci ą spe ł nienia w ł asnych ś wiadcze ń przez trzy miesi ą ce bez prawa uzyskania ekwiwalentu. Rozwi ą zanie takie godzi w zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń . Powo ł ane postanowienia, definiuj ą sankcje jakie poniesie konsument z tytu ł u nieterminowego ś wiadczenia. Zapisy mo ż na uzna ć , za to ż same, przez co zapis w ogólnych warunkach umowy wykorzystywany przez DF nale ż y traktowa ć , jako niezgodny z prawem. Tre ść zapisu wykorzystywanego przez DF mie ś ci si ę w ca ł o ś ci w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru. Pomimo faktu, i ż w porównywanych postanowieniach mo ż na zauwa ż y ć ró ż nice, to jednak nie maj ą one wp ł ywu na wykonanie umowy. Wzorzec umowny wykorzystywany przez DF w taki sam sposób rozszerza odpowiedzialno ść konsumenta za nienale ż yte wykonanie przez niego umowy. Przewiduje odsuni ę cie konsumenta na 3 miesi ą ce od ś wiadcze ń DF, pomimo konieczno ś ci spe ł niania w ł asnych ś wiadcze ń poprzez dokonywanie wp ł at. Wykorzystywane poj ę cia mog ą by ć wykorzystywane zast ę pczo i okre ś laj ą odpowiadaj ą ce sobie elementy umowy i odpowiadaj ą ce sobie dzia ł ania. Pomimo ró ż nic literalnych powy ż szych postanowie ń , to w identyczny sposób okre ś laj ą sankcje z tytu ł u niewykonania umowy. Tak wi ę c, nale ż y stwierdzi ć , i ż zakres i sposób regulacji warunków umowy obj ę ty przez postanowienie wpisane do rejestru jest identyczny, jak kwestionowane postanowienie. To ż sama tre ść postanowienia przytoczonego w pkt I ppkt 4 sentencji decyzji zosta ł a uznana za niedozwolon ą wyrokiem z dnia 27 czerwca 2003r. Sygn. akt XVII Amc 50/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod pkt 67. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Mi ę dzynarodowej Korporacji Gospodarczej „InCo” Sp. z o.o. w Tychach, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „Cz ł onek Grupy, któremu nie przydzielono jeszcze towaru mo ż e wyst ą pi ć z grupy w dowolnym czasie, pod warunkiem, ż e nie zalega w p ł atno ś ciach rat i powiadomi InCo o swojej decyzji w formie pisemnej” Zapis w sposób jednoznaczny pozbawia konsumenta prawa do odst ą pienia od umowy w sytuacji, gdy zalega on z p ł atno ś ciami rat. Jest to sprzeczne z art. 385 3 pkt 14 k.c. Równocze ś nie skoro zapis ten jest w my ś l tego przepisu niedozwolonym postanowieniem umownym, to jest on równie ż sprzeczny z norm ą ogóln ą zawart ą w art. 385 1 k.c. Powo ł ane postanowienia, pozbawiaj ą wy łą cznie konsumenta uprawnienia do rozwi ą zania umowy, odst ą pienia od niej lub jej wypowiedzenia. Zapisy mo ż na uzna ć , za to ż same, przez co zapis w ogólnych warunkach umowy wykorzystywany przez DF nale ż y traktowa ć , jako niezgodny z prawem. Tre ść zapisu wykorzystywanego przez DF mie ś ci si ę w ca ł o ś ci w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru. Pomimo faktu, i ż w porównywanych postanowieniach mo ż na zauwa ż y ć ró ż nice, to jednak nie maj ą one wp ł ywu na wykonanie umowy. Porównywane wzorce podaj ą takie same powody, które wy łą czaj ą mo ż liwo ść odst ą pienia od umowy konsumentom. Wykorzystywane poj ę cia mog ą by ć wykorzystywane zast ę pczo i okre ś laj ą odpowiadaj ą ce sobie elementy umowy i odpowiadaj ą ce sobie dzia ł ania. Pomimo ró ż nic 9 literalnych powy ż szych postanowie ń , to w identyczny sposób okre ś laj ą sankcje z tytu ł u niewykonania umowy. Tak wi ę c, nale ż y stwierdzi ć , i ż zakres i sposób regulacji warunków umowy obj ę ty przez postanowienie wpisane do rejestru jest identyczny, jak kwestionowane postanowienie. To ż sama tre ść postanowienia przytoczonego w pkt I ppkt 5 sentencji decyzji zosta ł a uznana za niedozwolon ą wyrokiem z dnia 6 maja 2002r. S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Sygn. akt XVII Amc 44/01, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisana w dniu 15 pa ź dziernika 2002r. pod numerem 20. W sprawie z powództwa Wojciecha P ł aczkowskiego przeciwko Polskiej Grupie Kapita ł owej „Kredyt” Sp. z o.o. w Krakowie, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „Wst ę puj ą cy, który odst ę puje od umowy przed utworzeniem grupy, traci op ł at ę wst ę pn ą ” Postanowienie wskazane w pkt I ppkt 5 sentencji decyzji zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 listopada 2002r. Sygn. akt XVII Amc 56/01, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 25 marca 2003r. pod numerem 35. W sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Bielsku-Bia ł ej przeciwko Towarzystwu Finansowemu „PRESTIGE” Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach (obecnie: Towarzystwo Wspierania Przedsi ę biorczo ś ci „Inwestor” Sp. z o.o. w Katowicach), S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „Wst ę puj ą cy, który odst ę puje od Umowy przed utworzeniem Grupy, traci op ł at ę wst ę pn ą ”. Postanowienie przytoczone w pkt I ppkt 5 sentencji decyzji zosta ł o uznane za niedozwolon ą wyrokiem z dnia 27 czerwca 2003r. Sygn. akt XVII Amc 50/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod pkt 62. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Mi ę dzynarodowej Korporacji Gospodarczej „InCo” Sp. z o.o. w Tychach, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „Wst ę puj ą cy, który odst ę puje od umowy przed utworzeniem grupy, traci op ł at ę wst ę pn ą ”. Zbli ż ona tre ść postanowienia do wskazanego w pkt I ppkt 5 sentencji decyzji zosta ł a uznana za niedozwolone wyrokiem z dnia 24 czerwca 2003r. Sygn. akt XVII Amc 34/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerem 78 w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko „The American Academy of English" Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach. S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „P ł atno ść za kurs: po dokonaniu wp ł aty pieni ą dze nie ulegaj ą zwrotowi”. Us ł uga ś wiadczona przez przedsi ę biorc ę ma cechy umowy zlecenia, dlatego, te ż Konsument wypowiadaj ą cy umow ę jest zobowi ą zany ui ś ci ć przyjmuj ą cemu zlecenie cz ęść z wynagrodzenia odpowiadaj ą cego jego dotychczasowym czynno ś ciom, a je ż eli wypowiedzenie nast ą pi ł o bez wa ż nego powodu, powinien tak ż e naprawi ć szkod ę . W tej sytuacji zdaniem S ą du potr ą cenie op ł aty wst ę pnej w pe ł nej wysoko ś ci sprzeczne jest z zasad ą ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń , a zatem i z art. 385 1 § 1 k.c. oraz art. 385 3 pkt 12 i 13 k.c. W porównywanych przypadkach postanowie ń umowy zarówno DF, jak PGK KREDYT, TF PRESTIGE, InCo oraz American Academy of English zastrzegaj ą sobie, mo ż liwo ść wymagania od Konsumentów ca ł o ś ci op ł aty wst ę pnej, bez wzgl ę du na fakt, czy odst ą pi ą oni w trakcie realizacji umowy, czy przed ko ń cem funkcjonowania grupy. Tak wi ę c, zasadne jest uznanie, i ż DF narusza ł przepisy Kodeksu cywilnego w taki sam sposób jak powo ł ane powy ż ej firmy. Powo ł ane postanowienia wykorzystywane przez PGK KREDYT, TF PRESTIGE, InCo w umowach zawieranych z konsumentami, mo ż na uzna ć , za to ż same, przez co zobowi ą zania konsumenta przez DF do poniesienia ca ł o ś ci kosztów op ł aty wst ę pnej w sytuacji odst ą pienia od umowy w trakcie jej realizacji jest sprzeczne z prawem. Tre ść zapisu wykorzystywanego przez DF mie ś ci si ę w ca ł o ś ci w hipotezach klauzul wpisanych do 10 rejestru. U ż yte zosta ł y to ż same okre ś lenia, a poj ę cia w powy ż ej przytoczonych postanowieniach mog ą by ć wykorzystywane zast ę pczo i okre ś laj ą odpowiadaj ą ce sobie elementy umowy. Tak wi ę c bior ą c pod uwag ę powy ż sze uzasadnienie, nale ż y przyj ąć , i ż w/w postanowienia ró ż ni ą si ę tylko podmiotowo. To ż sama tre ść postanowienia przytoczonego w pkt I ppkt 6 zosta ł a uznana za niedozwolon ą wyrokiem z dnia 27 listopada 2002r. Sygn. akt XVII Amc 56/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 25 marca 2003r. pod numerem 36. W sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Bielsku-Bia ł ej przeciwko Towarzystwu Finansowemu „PRESTIGE” Sp. z o.o. w Katowicach (obecnie Towarzystwu Wspierania Przedsi ę biorczo ś ci „Inwestor” Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach), S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: "W przypadku, gdy w ci ą gu dwóch (2) kolejnych miesi ę cy nie zostanie zebrany fundusz grupy, pozwalaj ą cy na przydzia ł Towaru, Prestige upowa ż nione jest do wstrzymania aktów asygnacyjnych i przyst ą pienia do przedterminowej likwidacji danej grupy lub do podj ę cia innego rozwi ą zania, które najlepiej pos ł u ż y interesom grupy i umo ż liwi dalsze funkcjonowanie w programie Uczestnikom Grupy, którzy wype ł nili terminowo swoje zobowi ą zania." To ż same postanowienie przytoczone w pkt I ppkt 6 zosta ł o uznane za niedozwolone równie ż wyrokiem z dnia 27 czerwca 2003r. Sygn. akt XVII Amc 50/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Antymonopolowy, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod pkt 71. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Mi ę dzynarodowej Korporacji Gospodarczej „InCo” Sp. z o.o. w Tychach, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „W przypadku, gdy w ci ą gu dwóch kolejnych miesi ę cy nie zostanie zebrany fundusz grupy, pozwalaj ą cy na przydzia ł jednego Towar, InCo upowa ż nione jest do przedterminowej likwidacji danej grupy lub do podj ę cia innego rozwi ą zania, które najlepiej pos ł u ż y interesom grupy i umo ż liwi dalsze funkcjonowanie w systemie Cz ł onkom Grupy, którzy wype ł nili terminowo swoje zobowi ą zania”. Zblizona tre ść postanowienia przytoczonego w pkt I ppkt 6 sentencji decyzji zosta ł a uznana za niedozwolon ą wyrokiem z dnia 27 lutego 2002r. Sygn. akt XVII Amc 27/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 23 sierpnia 2002r. pod numerem 4. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Po ś rednictwu Handlowo-Finansowemu MeCom Sp. z o.o. w Szczecinie, S ą d Ochrony Konkurencji i konsumentów uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „W przypadku gdyby w danym miesi ą cu ś rodki wniesione przez Klientów uczestników danej grupy nie wystarczy ł y na zakup jednego Produktu wówczas zebrana kwota zostanie przeniesiona na nast ę pny miesi ą c, zasilaj ą c fundusz grupy w nast ę pnym Akcie Asygnacyjnym. W przypadku, gdy w ci ą gu dwóch kolejnych miesi ę cy nie zostanie zebrany fundusz grupy, pozwalaj ą cy na zakup jednego Produktu, MeCom jest upowa ż nione do przedterminowej likwidacji danej grupy lub podj ę cia innych kroków, które pos ł u żą interesom grupy i umo ż liwi ą dalsze funkcjonowanie w Systemie Klientom, którzy wype ł nili swoje zobowi ą zania terminowo ” Zbli ż ona tre ść postanowienia przytoczonego w pkt I ppkt 6 zosta ł a uznana za niedozwolon ą wyrokiem z dnia 2 grudnia 2002r. Sygn. akt XVII Amc 58/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerem 51. W sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Bielsku-Bia ł ej przeciwko Polskiej Grupie Kapita ł owej „Kredyt” Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie, uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: 11 „W przypadku gdyby w danym akcie asygnacyjnym ś rodki wp ł acone tworz ą ce fundusz, nie wystarczy ł y na przydzia ł jednego towaru, wówczas zebrana kwota zostanie przeniesiona na nast ę pny akt asygnacyjny zasilaj ą c fundusz grupy. W przypadku gdy w ci ą gu dwóch kolejnych miesi ę cy nie zostanie zebrany fundusz grupy, pozwalaj ą cy na przydzia ł Towaru, PKG Kredyt upowa ż nione jest do wstrzymania aktów asygnacyjnych i przyst ą pienia do przedterminowej likwidacji grupy lub do podj ę cia innego rozwi ą zania, które najlepiej pos ł u ż y interesom grupy i umo ż liwi dalsze funkcjonowanie w programie Uczestnikom Grupy, którzy terminowo wype ł nili swoje zobowi ą zania." Powo ł ane postanowienia, mo ż na uzna ć , za to ż same, przez co okre ś lone procedury wstrzymania asygnacji w wykorzystywanym przez DF zapisie nale ż y traktowa ć jako niezgodne z prawem. Tre ść zapisu wykorzystywanego przez DF mie ś ci si ę w ca ł o ś ci w hipotezach klauzul wpisanych do rejestru. Pomimo faktu, i ż w porównywanych postanowieniach mo ż na zauwa ż y ć ró ż nice, to jednak nie maj ą one wp ł ywu na sposób przeprowadzenia wstrzymania asygnacji okre ś lonych przez DF oraz MeCom, TF „PRESTIGE” Sp. z o.o., MKG „InCo” Sp. z o.o., czy PGK „Kredyt” Sp. z o.o. U ż yte zosta ł y to ż same okre ś lenia, a poj ę cia w powy ż ej przytoczonych postanowieniach mog ą by ć wykorzystywane zast ę pczo i okre ś laj ą odpowiadaj ą ce sobie elementy umowy. Przytoczone powy ż ej zapisy w odpowiadaj ą cy sobie sposób reguluj ą procedury post ę powania wstrzymania asygnacji jakie podejmuj ą administratorzy, w sytuacji nie zebrania w Funduszu w ci ą gu dwóch miesi ę cy ś rodków pozwalaj ą cych na przydzia ł odpowiednio towaru - Produktu. We wszystkich przypadkach Przedsi ę biorcy deklaruj ą , i ż podejm ą bli ż ej nieokre ś lone czynno ś ci, które umo ż liwi ą dalsze funkcjonowanie Inwestorom w programie. Tak wi ę c bior ą c pod uwag ę powy ż sze uzasadnienie, nale ż y przyj ąć , i ż w/w postanowienia ró ż ni ą si ę tylko podmiotowo. W badanym wzorcu podmiotem wykonuj ą cym procedury wstrzymania aktów asygnacyjnych i uprawnionym do przedterminowej likwidacji Programu jest DF, natomiast wykonawc ą to ż samej procedury opisanej w postanowieniach wpisanych do rejestru s ą administratorzy. Wszelkie inne ró ż nice nie maj ą wp ł ywu na podejmowane przez Przedsi ę biorców zachowania w sytuacji, gdy przez kolejne 2 miesi ą ce nie zostan ą zgromadzone ś rodki na przydzia ł towaru – Produktu. Zapis przytoczony w pkt I ppkt 6 narusza art. 385 1 k.c. w taki sam sposób jak pozosta ł e klauzule przytoczone powy ż ej wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Klauzule te daj ą przedsi ę biorcom swobod ę do decydowania czy b ę d ą oni wykonywali swoje umowy, kiedy i w jaki sposób. W istocie, w wyniku zastosowania powy ż szych klauzul, wykonanie umów lub te ż sposób ich wykonania jest uzale ż nione w ca ł o ś ci od dobrej woli przedsi ę biorców, bez wp ł ywu na to konsumentów. Zapisy takie s ą wi ę c sprzeczne z dobrymi obyczajami ra żą co godz ą w interesy konsumentów. Niezale ż nie od tego zapisy te zosta ł y uznane za sprzeczne równie ż z art. 385 3 pkt 4 k.c. Przewiduje on w istocie mo ż liwo ść formu ł owania warunków umowy z którymi konsument nie móg ł si ę wcze ś niej zapozna ć . Konsument nie wie bowiem w momencie podpisania umowy, jakie rozwi ą zania (poza likwidacj ą grupy) mog ą by ć zastosowane przez kontrahenta. /Wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie, Wydzia ł I Cywilny z dnia 27 czerwca 2003r. Sygn. akt I ACa 1412/02/ Postanowienia powy ż sze odpowiadaj ą klauzuli niedozwolonej okre ś lonej w art. 385 3 pkt 2 k.c. S ą d stwierdzi ł , i ż bezpiecze ń stwo finansowe ka ż dego z uczestników grup samofinansuj ą cych si ę zale ż y od wywi ą zywania si ę z p ł atno ś ci rat wszystkich uczestników przynale żą cych do grup. Brak wp ł at rat w grupie od niektórych z zobowi ą zanych osób wobec Spó ł ki doprowadzi ć mo ż e do za ł amania si ę systemu wspó ł kredytowania wewn ą trz grupy i jej przedterminow ą likwidacj ę bez realizacji zobowi ą zania Spó ł ki, którym jest doprowadzenie do zakupu przez uczestnika okre ś lonego towaru. Za taki stan rzeczy Spó ł ki nie przyjmuj ą na siebie w umowach ż adnej odpowiedzialno ś ci poza ewentualnym zwrotem otrzymanych rat pieni ęż nych i to nie koniecznie w ca ł o ś ci. Opisany mechanizm wzajemnego kredytowania si ę konsumentów jako kontrahentów Spó ł ki wyczerpuje równie ż tre ść art. 385(3) pkt 21 k.c., gdy ż wykonanie umowy przez Spó ł k ę i zredukowany do minimum zakres jej odpowiedzialno ś ci uzale ż niania od wykonania 12 zobowi ą zania (p ł acenie rat) przez osoby za pomoc ą których wykonuje ona swoje zobowi ą zanie. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze stwierdzono, i ż tre ść zapisu wykorzystywanego przez DF mie ś ci si ę w ca ł o ś ci w hipotezach klauzul wpisanych do rejestru. U ż yte zosta ł y to ż same okre ś lenia, a poj ę cia w powy ż ej przytoczonych postanowieniach mog ą by ć wykorzystywane zast ę pczo i okre ś laj ą odpowiadaj ą ce sobie elementy umowy. Tak wi ę c bior ą c pod uwag ę powy ż sze uzasadnienie, nale ż y przyj ąć , i ż w/w postanowienia ró ż ni ą si ę tylko podmiotowo. To ż sama tre ść postanowienia przytoczonego w pkt I ppkt 7 zosta ł a uznana za niedozwolon ą wyrokiem z dnia 27 lutego 2002r. Sygn. akt XVII Amc 27/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 23 sierpnia 2002r. pod numerem 3. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Po ś rednictwu Handlowo-Finansowemu MeCom Sp. z o.o. w Szczecinie, uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: 1. W okresie trzech miesi ę cy po terminie zako ń czenia planu ratalnego MeCom dokona ostatecznej likwidacji grupy. 2. Fundusze jakie ewentualnie pozostan ą po likwidacji grupy zostan ą przeznaczone na: a) pokrycie strat powsta ł ych w grupie z powodów niezawinionych przez MeCom (np. niemo ż no ść wyegzekwowania zaleg ł o ś ci p ł atniczych od Klientów lub por ę czycieli itp.). b) wyp ł at ę rat czystych Klientom, którym nie zosta ł przydzielony Produkt, a którzy zrezygnowali lub zostali wykluczeni, zgodnie z zasadami okre ś lonymi w & 16 i & 17 niniejszej umowy. 3. Je ż eli b ę d ą ce w dyspozycji ś rodki finansowe b ę d ą nie-wystarczaj ą ce do ca ł kowitego zaspokojenia wierzytelno ś ci w powy ż szej kolejno ś ci p ł atno ś ci, nale ż no ś ci wyp ł acane b ę d ą proporcjonalnie do wysoko ś ci wp ł at ka ż dego Klienta. 4. Jakiekolwiek zmniejszenie si ę funduszu grupy, wy-wo ł ane przez zdarzenia nie uwzgl ę dnione w tej Umowie, a niezale ż ne od MeCom, b ę dzie obci ąż a ć proporcjonalnie wszystkich Klientów uczestników danej grupy. To ż sama tre ść postanowienia przytoczonego w pkt I ppkt 7 zosta ł a uznana za niedozwolon ą wyrokiem z dnia 27 listopada 2002r. Sygn. akt XVII Amc 56/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 25 marca 2003r. pod numerem 34. W sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Bielsku-Bia ł ej przeciwko Towarzystwu Finansowemu „PRESTIGE” Sp. z o.o. w Katowicach (obecnie Towarzystwu Wspierania Przedsi ę biorczo ś ci „Inwestor” Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach), uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: "1. W ci ą gu trzech miesi ę cy, licz ą c od terminu zako ń czenia planu ratalnego, Prestige dokona ostatecznej likwidacji grupy. 2. Fundusze jakie ewentualnie pozostan ą po likwidacji grupy zostan ą przeznaczone na: a) pokrycie strat powsta ł ych w grupie z powodów niezawinionych przez Prestige (np. niemo ż no ść wyegzekwowania zad ł u ż enia od Uczestników Grupy lub por ę czycieli), b) wyp ł at ę rat podstawowych Uczestnikom Grupy, którym nie zosta ł przydzielony Towar, a którzy zrezygnowali lub zostali wykluczeni, zgodnie z zasadami okre ś lonymi w art. 14 i art. 15. 3. Je ż eli b ę d ą ce w dyspozycji Prestige ś rodki finansowe b ę d ą niewystarczaj ą ce dla ca ł kowitego zaspokojenia wierzytelno ś ci w powy ż szej kolejno ś ci p ł atno ś ci, nale ż no ś ci dokonywane b ę d ą proporcjonalnie do wysoko ś ci wp ł at ka ż dego Uczestnika Grupy. 4. Jakiekolwiek zmniejszenie si ę funduszu grupy, wywo ł ane przez zad ł u ż enia nie uwzgl ę dnione w tej Umowie, a niezale ż ne od Prestige, b ę dzie obci ąż a ł o proporcjonalnie Uczestników Grupy." uwzgl ę dnione w tej Umowie, a niezale ż ne od Prestige, b ę dzie obci ąż a ł o proporcjonalnie Uczestników Grupy." To ż sama tre ść postanowienia przytoczonego w pkt I ppkt 7 zosta ł a uznana za niedozwolon ą wyrokiem z dnia 2 grudnia 2002r. Sygn. akt XVII Amc 58/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do 13 rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerem 49. W sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Bielsku-Bia ł ej przeciwko Polskiej Grupie Kapita ł owej „Kredyt” Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie, uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „1. W ci ą gu trzech miesi ę cy licz ą c od terminu zako ń czenia planu ratalnego PGK Kredyt dokona ostatecznej likwidacji grupy. 2. Fundusze jakie ewentualnie pozostan ą po likwidacji grupy zostan ą przeznaczone na: - pokrywanie strat powsta ł ych w grupie z powodów niezawinionych przez PGK Kredyt (np. niemo ż liwo ść wyegzekwowania zad ł u ż enia od uczestników grupy lub por ę czycieli); - wyp ł at ę rat podstawowych Uczestnikom Grupy, którym nie zosta ł przydzielony Towar, a którzy zrezygnowali lub zostali wykluczeni zgodnie z zasadami okre ś lonymi w § 14 i § 15. 3. Je ż eli b ę d ą ce w dyspozycji PGK Kredyt ś rodki finansowe, b ę d ą niewystarczaj ą ce dla ca ł kowitego zaspokojenia wierzytelno ś ci w powy ż szej kolejno ś ci p ł atno ś ci, nale ż no ś ci regulowane b ę d ą proporcjonalnie do wysoko ś ci wp ł at, ka ż dego uczestnika grupy. 4. Jakiekolwiek zmniejszenie si ę funduszy grupy, wywo ł ane przez zdarzenia nie przewidziane w niniejszej umowie, a niezale ż ne od PGK Kredyt, b ę dzie obci ąż a ł o proporcjonalnie Uczestników Grupy.” To ż same postanowienie przytoczone w pkt I ppkt 7 sentencji decyzji zosta ł o uznane za niedozwolone równie ż wyrokiem z dnia 27 czerwca 2003r. Sygn. akt XVII Amc 50/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Antymonopolowy, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerami 72, 73 i 74. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Mi ę dzynarodowej Korporacji Gospodarczej „InCo” Sp. z o.o. w Tychach, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „Fundusze, jakie ewentualnie pozostan ą po likwidacji grupy, zostan ą przeznaczone na:a) na pokrycie strat powsta ł ych w grupie z powodów niezawinionych przez InCo (np. niemo ż liwo ść wyegzekwowania zad ł u ż enia od Cz ł onków Grupy lub por ę czycieli); b) wyp ł at ę rat podstawowych Cz ł onkom Grupy, którym nie zosta ł przydzielony Towar, a którzy zrezygnowali lub zostali wykluczeni, zgodnie z zasadami okre ś lonymi w art. 15 i art. 16.” „Je ż eli b ę d ą ce w dyspozycji InCo ś rodki finansowe, b ę d ą niewystarczaj ą ce dla ca ł kowitego zaspokojenia wierzytelno ś ci w powy ż szej kolejno ś ci p ł atno ś ci, nale ż no ś ci dokonywane b ę d ą proporcjonalnie do wysoko ś ci wp ł at ka ż dego Cz ł onka Grupy.” „Jakiekolwiek zmniejszenie si ę funduszu grupy, wywo ł ane przez zdarzenia nie uwzgl ę dnione w tej umowie, a nie zale ż ne od InCo, b ę dzie obci ąż a ł o proporcjonalnie Cz ł onków Grupy”. Ró ż nice wyst ę puj ą ce w porównywanych postanowieniach nie maj ą wp ł ywu na sposób przeprowadzenia likwidacji okre ś lony przez DF, „MeCom”, TF „PRESTIGE”, PGK „Kredyt, czy te ż MKG „InCo”. Sformu ł owania u ż yte w postanowieniach mog ą by ć wykorzystywane zast ę pczo i okre ś laj ą odpowiadaj ą ce sobie elementy umowy. Procedury likwidacji grupy s ą identyczne w porównywalnych postanowieniach. We wszystkich przypadkach, rozliczenie ś rodków pieni ęż nych, jakie ewentualnie pozostan ą po podj ę ciu decyzji o likwidacji, gdy nie wystarcz ą one na zaspokojenie wszelkich roszcze ń b ę dzie dokonywane proporcjonalnie do wysoko ś ci wp ł at ka ż dego Inwestora. Tak wi ę c, bior ą c pod uwag ę powy ż sze uzasadnienie, nale ż y przyj ąć , i ż w/w postanowienia ró ż ni ą si ę tylko podmiotowo, a wszelkie inne ró ż nice nie maj ą wp ł ywu na procedur ę likwidacji przyj ę t ą przez tych przedsi ę biorców. W wyroku S ą du Apelacyjnego w Warszawie, Wydzia ł I Cywilny z dnia 27 czerwca 2003r. Sygn. akt I ACa 1412/02, stwierdzone zosta ł o, i ż powy ż sze postanowienia s ą sprzeczne z art. 383 3 pkt 2, 11 i 21 k.c. Wprowadzenie arbitralnie ogólnych zasad (wskazanych w powy ż szych postanowieniach umowy) pokrywania strat i przeznaczania funduszy jakie ewentualnie mia ł y pozosta ć po likwidacji grupy, przenosi odpowiedzialno ść spó ł ki wzgl ę dem konsumenta za nienale ż yte wykonane umowy na innych cz ł onków grupy (a wi ę c równie ż konsumentów). Po pierwsze obci ąż enie stratami spowodowanymi zarówno przez innych cz ł onków grupy, jak i przez bli ż ej nieokre ś lone zdarzenia wprowadza odpowiedzialno ść zbiorow ą cz ł onków grupy. W postanowieniu wskazano przy tym, ż e b ę dzie to obci ąż a ł o proporcjonalnie – bez sprecyzowania tego poj ę cia. Niewiadomo, wi ę c, czy wi ę ksze obci ąż enie dotyczy ć b ę dzie cz ł onków grupy, którzy wp ł acili wy ż sze kwoty, czy te ż 14 odwrotnie. Zapisy te w istocie oznaczaj ą , ż e spó ł ka nie ponosi odpowiedzialno ś ci za wadliwe funkcjonowanie systemu na skutek dzia ł a ń poszczególnych cz ł onków grupy, czy te ż innych zdarze ń , ale podejmuje jednostronnie decyzje o obci ąż eniu t ą odpowiedzialno ś ci ą (i zakresie obci ąż enia) innych cz ł onków grupy, którzy nie s ą przecie ż pomi ę dzy sob ą zwi ą zani jakimkolwiek w ę z ł em obligacyjnym. Zapisy wzorców umownych sprzeczne s ą ponadto z art. 383 3 pkt 12 k.c. Wy łą czaj ą bowiem w przypadku braku funduszy (niezale ż nie od przyczyn takiego stanu rzeczy) mo ż liwo ść zwrotu cz ł onkom grupy, którzy zrezygnowali b ą d ź zostali wykluczeniu z systemu spe ł nionego przez nich ca ł o ś ci b ą d ź cz ęś ci ś wiadczenia. Powo ł ane postanowienia, nale ż y uzna ć , za to ż same, przez co okre ś lone procedury Likwidacji Funduszu w wykorzystywanym przez DF zapisie nale ż y traktowa ć jako niezgodne z prawem. Tre ść zapisu wykorzystywanego przez DF mie ś ci si ę w ca ł o ś ci w hipotezach klauzul wpisanych do rejestru. To ż same postanowienie przytoczone w pkt I ppkt 8 sentencji decyzji zosta ł o uznane za niedozwolone równie ż wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2002r. S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Sygn. akt XVII Amc 43/01, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 15 pa ź dziernika 2002r. pod numerem 27. W sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów we Wroc ł awiu przeciwko Europejskiemu Funduszowi Budowlanemu Sp. z o.o. we Wroc ł awiu, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „w sytuacjach nieprzewidzianych w niniejszej umowie, decyzje podejmuje Zarz ą d EFB w drodze uchwa ł y”. Zbli ż one postanowienie do wskazanego w pkt I ppkt 8 zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 lutego 2002r. Sygn. akt XVII Amc 27/01, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 23 sierpnia 2002r. pod numerem 6. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie przeciwko Biuro Po ś rednictwa Handlowo-Finansowego MeCom Sp. z o.o. w Szczecinie, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „W sytuacjach nieprzewidzianych w niniejszej Umowie, decyzje podejmuje MeCom w formie zarz ą dzenia”. Zbli ż one postanowienie do wskazanego w pkt I ppkt 8 zosta ł o uznane równie ż za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 6 maja 2002r. Sygn. akt XVII Amc 44/01, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 15 pa ź dziernika 2002r. pod numerem 22. W sprawie z powództwa Wojciecha P ł aczkowskiego przeciwko Polskiej Grupie Kapita ł owej „Kredyt” Sp. z o.o. w Krakowie, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „W sytuacjach nieprzewidzianych w niniejszej umowie, decyzje podejmuje PGK Kredyt w drodze zarz ą dzenia”. Zbli ż one postanowienie do wskazanego w pkt I ppkt 8 zosta ł o uznane za niedozwolone równie ż wyrokiem z dnia 27 czerwca 2003r. Sygn. akt XVII Amc 50/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerami 75. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Mi ę dzynarodowej Korporacji Gospodarczej „InCo” Sp. z o.o. w Tychach, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „W sytuacjach nieprzewidzianych w niniejszej umowie, decyzje podejmuje InCo w formie Zarz ą dzenia”. Przepis art. 385 3 pkt 4 i 10 k.c. uznaje za niedozwolone postanowienia umowne, które przewiduj ą postanowienia, z którymi konsument nie mia ł mo ż liwo ś ci zapozna ć si ę przed zawarciem umowy i uprawniaj ą kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy 15 bez wa ż nej przyczyny wskazanej w tej umowie. Takie uprawnienia jednoznacznie daj ą powy ż ej przywo ł ane zapisy Wszystkie powy ż ej powo ł ane niedozwolone postanowienia umowne tak jak stosowane przez DF przewiduj ą prawo dla administratora grupy do samodzielnego decydowania o rozwi ą zywania ewentualnych problemów i do samodzielnego decydowania o losach grupy. Ró ż nice wyst ę puj ą ce w porównywanych postanowieniach nie maj ą wp ł ywu na sposób przeprowadzenia likwidacji okre ś lony przez DF, „MeCom”, Europejski Fundusz Budowlany, PGK „Kredyt, czy te ż MKG „InCo”. Jednak bior ą c pod uwag ę fakt konieczno ś ci okre ś lenia terminu od którego DF musi wprowadzi ć zmiany umów ju ż zawartych, do okre ś lenia tego terminu przyj ę to postanowienie odpowiadaj ą ce bezpo ś rednio klauzuli wykorzystywanej przez DF, tj. postanowienie wykorzystywane przez Europejski Fundusz Budowlany. Sformu ł owania u ż yte w postanowieniach mog ą by ć wykorzystywane zast ę pczo i okre ś laj ą odpowiadaj ą ce sobie elementy umowy. Tak wi ę c bior ą c pod uwag ę powy ż sze uzasadnienie, nale ż y przyj ąć , i ż w/w postanowienia ró ż ni ą si ę tylko podmiotowo. Natomiast tak samo szerokie kompetencje przedsi ę biorcy przyznaj ą sobie do decydowania o funkcjonowaniu grupy. Tre ść zapisu wykorzystywanego przez DF mie ś ci si ę w ca ł o ś ci w hipotezach klauzul wpisanych do rejestru. Postanowienie wskazane w pkt I ppkt 9 zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie –S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 4 czerwca 2003r. Sygn. akt XVII Amc 60/02, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerem 77. W sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Bartoszycach przeciwko Europejskiemu Funduszowi Budowlanemu Sp. z o.o. we Wroc ł awiu, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „Strony niniejszej umowy zobowi ą zuj ą si ę do do ł o ż enia wszelkich stara ń w celu polubownego rozstrzygni ę cia ewentualnych sporów. S ą dem w ł a ś ciwym do rozstrzygania b ę dzie s ą d miejsca siedziby EFB.” Zbli ż one postanowienie do przytoczonego w pkt I ppkt 9 zosta ł o uznane za niedozwolone równie ż wyrokiem z dnia 27 czerwca 2003r. Sygn. akt XVII Amc 50/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerami 76. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Mi ę dzynarodowej Korporacji Gospodarczej „InCo” Sp. z o.o. w Tychach, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „Strony wykorzystaj ą wszelkie mo ż liwo ś ci do polubownego rozwi ą zania ewentualnych spraw wynikaj ą cych z niniejszej umowy. Sprawy wymagaj ą ce rozstrzygni ę cia s ą dowego b ę d ą prowadzone przed S ą dem Rejonowym w Tychach lub przed S ą dem Okr ę gowym w Katowicach.” Pomimo faktu, i ż porównywane postanowienia nie brzmi ą literalnie tak samo, jednak w taki sam sposób okre ś laj ą w ł a ś ciwo ść s ą du, który jest wed ł ug umowy w ł a ś ciwy do rozstrzygania sporów. Postanowienia: kwestionowane oraz wpisane do rejestru ograniczaj ą mo ż liwo ść rozstrzygania sporów do s ą du w ł a ś ciwego ze wzgl ę du na siedzib ę firmy. Takie narzucenie S ą du, który ma rozstrzygn ąć o sporze jest sprzeczne z Kodeksem cywilnym. Tre ść zapisu wykorzystywanego przez DF mie ś ci si ę w ca ł o ś ci w hipotezach klauzul wpisanych do rejestru. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą wyk ł adni ę , mo ż na przyj ąć , i ż zacytowane postanowienia w swej tre ś ci s ą to ż same i wyczerpuj ą tre ść niedozwolonego postanowienia umownego zdefiniowanego w art. 385 3 pkt 23 k.c., za które uwa ż a si ę postanowienie narzucaj ą ce rozpoznanie sprawy przez s ą d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy. Zapisy te wy łą czaj ą rozpoznanie sprawy przez s ą d w ł a ś ciwy wed ł ug w ł a ś ciwo ś ci przemiennej, w ś wietle art. 33, 34, 35 i 36 k.p.c. Pos ł ugiwanie si ę postanowieniem, które zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, po uznaniu go przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony 16 Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone jest zakazane z mocy prawa. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wi ąż e nie tyko strony i s ą d, który je wyda ł , lecz równie ż inne s ą dy i organy pa ń stwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych tak ż e inne osoby. S ą d orzekaj ą c co do postanowienia, i ż jest to niedozwolone postanowienie umowne stwierdza, i ż kszta ł tuje ono prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, równocze ś nie ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. przez niedozwolone postanowienie umowne uwa ż a si ę , postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie, które kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą wyk ł adni ę , mo ż na stwierdzi ć , i ż praktyki polegaj ą ce na zamieszczaniu w zawieranych umowach, postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, narusza zbiorowe interesy konsumentów. W ś wietle powy ż szego, nale ż y stwierdzi ć , ż e w niniejszej sprawie zosta ł naruszony zbiorowy interes konsumentów i tym samym zasadne by ł o podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w ustawie dla zapewnienia ochrony konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt I sentencji. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. Brak cech bezprawno ś ci winien, w my ś l art. 6 KC, wykaza ć przedsi ę biorca /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/ Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie powy ż sze narusza zbiorowe interesy konsumentów. Obowi ą zek informowania partnera o istotnych (z jego punktu widzenia) okoliczno ś ciach dotycz ą cych kontraktu, jego przedmiotu i tre ś ci, a tak ż e powinno ść czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny – jest cech ą generaln ą prawa umów i wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania, dotycz ą cego zarówno stadium przedkontraktowego, jak i wszelkich dalszych faz ju ż istniej ą cego stosunku prawnego. 1 Wprowadzenie w b łą d oznacza zarówno zachowanie prowadz ą ce do wywo ł ania b łę du, a wi ę c fa ł szywego odzwierciedlenia rzeczywisto ś ci w ś wiadomo ś ci tej osoby, jak równie ż mo ż e zosta ć osi ą gni ę te przez przemilczenie, zaniechanie poinformowania o faktycznym, prawdziwym stanie rzeczy. 2 Od znawcy profesjonalisty wymaga si ę wi ę cej ni ż od laika, i to w nast ę puj ą cych znaczeniach: znawca musi by ć kompetentny, tzn. reprezentowa ć odpowiedni poziom wiedzy, aby w ogóle móg ł udziela ć informacji na poziomie wymaganym od fachowca. Chodzi tu o posiadanie samemu wiedzy, któr ą profesjonalista ma si ę potem dzieli ć z konsumentem. Sprzedawca musi zachowa ć si ę odpowiednio starannie, zgodnie z wymogami profesjonalizmu, tak aby poziom informacji udzielonej odpowiada ł tej wiedzy, odniesionej do konkretnej sytuacji. Obowi ą zek informowania konsumenta wyst ę puje w dwóch postaciach, tj. informacje uboczne oraz zasadnicze ś wiadczenie profesjonalisty. 3 1 E. Łę towska: Zarys Prawa Prawo umów konsumenckich, 2 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck 2002r., s. 215- 216 2 ź ród ł o Ibid s. 216 - SR w Lublinie, IX Ko z 19.01.2001r. 3 Ibid s. 222 17 Obowi ą zek informowania konsumenta przez profesjonalist ę dotyczy ka ż dego stadium ich kontaktów: okresu poprzedzaj ą cego zawarcie umowy, momentu jej zawarcia i okres po jej zawarciu, a czasem nawet okres po spe ł nieniu ś wiadczenia. Chwila zainicjowania wzajemnych kontaktów (a wiec moment, gdy oferta czy reklama skierowana do publiczno ś ci przeradzaj ą ca si ę w informacj ę odebran ą przez zindywidualizowanego kontrahenta) bezpo ś rednio poprzedzaj ą cych podj ę cie przez konsumenta decyzji o zawarciu umowy – b ę dzie chwil ą charakteryzuj ą c ą si ę najwi ę kszym nat ęż eniem obowi ą zku informacji ze strony profesjonalisty wobec konsumenta. Dotyczy to konieczno ś ci udzielenia tych informacji, które s ą niezb ę dne dla ś wiadomego dokonania wyboru i podj ę cia decyzji o wdaniu si ę w transakcj ę przez konsumenta. 4 Konsument musi wiedzie ć , jakiego rodzaju transakcje zawiera, po to, aby móg ł podejmowa ć ś wiadome decyzje, co do udzia ł u w grze rynkowej. Podj ę te decyzje o zawarciu umowy wywo ł uj ą okre ś lone w umowie konsekwencje prawne. W prawie Wspólnoty Europejskiej istnieje obowi ą zek „radykalnej przejrzysto ś ci” transakcji dla konsumenta nakazuj ą cy wskazanie konsumentowi (doprowadzenie do jego ś wiadomej decyzji) przez jego przysz ł ego partnera umowy, charakteru w jakim on dzia ł a oraz wyra ź nego wskazania rodzaju transakcji. Dlatego te ż istotna jest przejrzysto ść w informacjach przekazywanych przy zawieraniu umów przez przedstawicieli przedsi ę biorcy, a tak ż e w tre ś ci umowy. Analiza tre ś ci warunków umowy zawieranej przez Konsumentów pozwoli ł a na stwierdzenie, i ż DF podaje Konsumentom nierzetelne informacje o powodach pobierania i zatrzymywania ca ł ej warto ś ci op ł aty wst ę pnej, któr ą konsument musi wp ł aci ć na rzecz DF, zawieraj ą c umow ę . Zgodnie z § 13 pkt 3 WU stanowi ą cym, i ż „ Zgodnie z Ustaw ą o kredycie konsumenckim z dnia 20 lipca 2001 op ł ata przygotowawcza nie podlega zwrotowi.” , DEUTSCHE FINANCE, mo ż e zatrzyma ć op ł at ę przygotowawcz ą .” Zapis powo ł uje si ę na ustaw ę z dnia z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 100, poz. 1081, z pó ź n.zm.). Natomiast analiza tre ś ci kwestionowanej umowy, wykaza ł a, i ż us ł uga ś wiadczona przez DEUTSCHE FINANCE nie jest obj ę ta przez ustaw ę o kredycie konsumenckim. Ustawa o kredycie konsumenckim reguluje zasady i tryb zawierania umów o kredyt konsumencki, zasady ochrony konsumenta, który zawar ł umow ę o kredyt konsumencki, oraz obowi ą zki kredytodawcy, który udzieli ł kredytu konsumenckiego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 w/w ustawy o kredycie konsumenckim, przez umow ę o kredyt konsumencki rozumie si ę umow ę , na mocy której przedsi ę biorca w zakresie swojej dzia ł alno ś ci, zwany dalej „kredytodawc ą ”, udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi kredytu w jakiejkolwiek postaci. Ustawa okre ś la wymagania, jakim musz ą odpowiada ć umowy o kredyt konsumencki, a tak ż e okre ś la warunki wykonania tej ż e umowy. Art. 2 ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim wymienia typy umów, które w szczególno ś ci uwa ż a si ę za kredyt konsumencki: umow ę po ż yczki, umow ę kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego, umow ę o odroczeniu konsumentowi terminu spe ł nienia ś wiadczenia pieni ęż nego, umow ę , na mocy której ś wiadczenie pieni ęż ne konsumenta ma zosta ć spe ł nione pó ź niej ni ż ś wiadczenie kredytodawcy, umow ę , na mocy której kredytodawca zobowi ą zany jest do zaci ą gni ę cia zobowi ą zania wobec osoby trzeciej, a konsument - do zwrotu kredytodawcy spe ł nionego ś wiadczenia, umow ę , na mocy której kredytodawca zobowi ą zuje si ę do udzielenia kredytu zwi ą zanego z obowi ą zkiem wniesienia przez konsumenta, w jakiejkolwiek formie, ś rodków pieni ęż nych oprocentowanych poni ż ej stopy rynkowej lub nieoprocentowanych. Przedmiotem badanej umowy jest umo ż liwienie na okre ś lonych w umowie zasadach cz ł onkostwa uczestnika w programie DF, którego celem jest zakup przez uczestnika samofinansuj ą cej si ę grupy towaru okre ś lonego na pierwszej stronie umowy. Towarem mog ą by ć w szczególno ś ci materia ł y budowlane, domy, mieszkania, inne nieruchomo ś ci, maszyny i 4 Ibid s. 226 18 urz ą dzenia, samochody osobowe i dostawcze itp. Mo ż liwo ść zakupu towaru nast ę puje w ramach aktu przydzia ł u, którym jest proces przydzia ł u towaru uczestnikom, którzy maj ą uregulowane zobowi ą zania wobec DF. Przydzia ł towaru odbywa si ę do kwoty zgromadzonej w funduszu. Gdy w funduszu zgromadzono kwot ę pozwalaj ą ca na dokonanie kilku przydzia ł ów to s ą one przydzielane. Natomiast w sytuacji, gdy w ci ą gu dwóch (2) miesi ę cy nie zostanie zebrany fundusz grupy, pozwalaj ą cy na przydzia ł towaru, DF upowa ż niony jest do wstrzymania aktów asygnacyjnych i przyst ą pienia do przedterminowej likwidacji danej grupy lub do podj ę cia innego rozwi ą zania, które najlepiej pos ł u ż y interesom grupy i umo ż liwi dalsze funkcjonowanie w programie uczestnikom grupy, którzy wype ł nili terminowo swoje zobowi ą zania. Tryb likwidacji przewiduje, i ż je ż eli b ę d ą ce w dyspozycji DF ś rodki finansowe b ę d ą niewystarczaj ą ce dla ca ł kowitego zaspokojenia wierzytelno ś ci, nale ż no ś ci dokonywane b ę d ą proporcjonalnie do wysoko ś ci wp ł aty ka ż dego uczestnika grupy. Bior ą c pod uwag ę zapisy tre ś ci umowy otrzymanie przydzia ł u na zakup towaru jest mo ż liwe, jednak nie jest pewne. Nie jest ono zale ż ne od DF, natomiast jest zale ż ne od rzetelno ś ci wspó ł uczestników grupy. Ze wzgl ę du na te okoliczno ś ci oceniana umowa nie podlega ocenie pod k ą tem ewentualnego naruszenia ustawy o kredycie konsumenckim. W przedmiotowym przypadku DF nie jest przedsi ę biorc ą , który udziela kredytu, jest jedynie administratorem powierzonych mu ś rodków pieni ęż nych. Realizacja umowy, zale ż y tylko od woli uczestników grupy. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze ustalenia, mo ż na stwierdzi ć , i ż do analizowanej tre ś ci umowy nie maj ą zastosowania przepisy ustawy o kredycie konsumenckim poniewa ż cechy umowy powoduj ą i ż nie mie ś ci si ę ona w zakresie okre ś lonym art. 2 ust. 1 i 2 oraz 3 ustawy o kredycie konsumenckim. Dlatego, te ż bezprawnym staje si ę powo ł ywanie w tre ś ci warunków umowy na ustaw ę o kredycie konsumenckim, jako regulacj ę prawn ą umo ż liwiaj ą c ą DF zatrzymanie op ł aty wst ę pnej w przypadku rezygnacji z umowy. Dlatego te ż zastrze ż enie w warunkach umowy, i ż op ł ata przygotowawcza (wst ę pna) ma charakter bezzwrotny, poniewa ż tak stanowi ustawa o kredycie konsumenckim, wprowadza konsumentów w b łą d, i ż to regulacje prawne wymuszaj ą takie niekorzystne rozwi ą zanie, na przedsi ę biorcy, aby op ł ata przygotowawcza nie by ł a zwracana. Dodatkowo bezzwrotny charakter pobierania op ł aty wst ę pnej zosta ł uznany za sprzeczny z prawem i wpisany do rejestru postanowie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone- zarówno przed, jak i po wej ś ciu w ż ycie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim. Ostatnio dokonany wpis do rejestru z dnia 14 sierpnia 2003r. równie ż za niedozwolone uznaje postanowienie traktuj ą ce o bezzwrotnym charakterze op ł aty przygotowawczej (wyrok z dnia 27 czerwca 2003r. Sygn. akt XVII Amc 50/01). Zgodnie z orzeczeniem S ą du, mo ż na stwierdzi ć , i ż w przypadku prowadzonej przez DF dzia ł alno ś ci, zastrze ż enie, i ż w sytuacji odst ą pienia przez konsumenta od umowy op ł ata przygotowawcza jest sprzeczne z zasad ą ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń , a zatem i z art. 385 1 § 1 k.c. oraz art. 385 3 pkt 12 i 13. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki konieczne do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów – bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie II sentencji decyzji. III Zgodnie z art. 23c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji, Prezes Urz ę du mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji, przez które w przedmiotowym przypadku nale ż y uzna ć zaniechanie stosowania niedozwolonych postanowie ń umownych wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych umieszczonych w tre ś ci warunków umowy , przez zaprzestanie wykorzystywania w umowach zawartych, a niewykonanych w dacie otrzymania decyzji. Dokonuj ą c okre ś lenia ś rodków usuni ę cia skutków praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przyj ę to, i ż po dniu, w którym klauzula uznana przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolon ą zosta ł a wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, przedsi ę biorca powinien by ł usun ąć j ą ze stosowanego wzorca umownego. Dlatego te ż 19 nakazuj ą c zmiany tre ś ci umów nakazano zmian ę tre ś ci umów niewykonanych w dacie otrzymania decyzji, a zawieranych pocz ą wszy od dnia nast ę puj ą cego po okre ś lonych w pkt III sentencji decyzji dniach odpowiednio dla poszczególnych postanowie ń umownych. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt III sentencji. IV Zgodnie z art. 23c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji, Prezes Urz ę du mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu okre ś lonego w pkt II sentencji niniejszej decyzji, przez które w przedmiotowym przypadku nale ż y uzna ć zaniechanie powo ł ywania si ę w „warunkach umowy” na ustaw ę z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 100, poz. 1081, z pó ź n.zm.), jako podstawy do dopuszczalno ś ci zatrzymania op ł aty przygotowawczej przez usuni ę cie zapisu o tre ś ci jak w § 13 pkt 3 „warunków umowy” z umów zawartych, a niewykonanych w dacie otrzymania decyzji. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt IV sentencji. Art. 100e) ustawy antymonopolowej, umo ż liwia Prezesowi Urz ę du nadanie decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci, je ż eli wymaga tego wa ż ny interes konsumentów. W przedmiotowym przypadku wa ż ny interes konsumentów upatruje si ę w interesie ekonomicznym konsumenta. Umowa, której postanowienia poddano kontroli ma za zadanie uregulowa ć relacje pomi ę dzy przedsi ę biorc ą , oraz uczestnikami grupy, którzy wnosz ą ś rodki finansowe na rzecz wspólnego funduszu. Zgromadzone przez nich ś rodki, s ą przeznaczane na zakup towarów. Tak wi ę c, jest to umowa wspó ł zaufania. Klienci musz ą zaufa ć , i ż cz ł onkowie grupy, b ę d ą rzetelnie wnosi ć ś rodki pieni ęż ne na wspóln ą rzecz, a przedsi ę biorca, b ę dzie rzetelnie dba ł o ich interes. Przedsi ę biorca pe ł ni funkcj ę tylko administratora ś rodkami Klientów. Dlatego te ż wykorzystywanie zabronionych przez S ą d postanowie ń , które s ą niekorzystne dla Klientów, mo ż e nara ż a ć ich na straty finansowe. Administrator poprzez stosowanie procedur opisanych w niedozwolonym postanowieniu umownym, dotycz ą cych rozwi ą zania i likwidacji grupy oraz wymagania uiszczenia op ł at za ś wiadczenie niespe ł nione w cz ęś ci lub ca ł o ś ci narusza interes ekonomiczny konsumentów. Z dniem 03.08.2004r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz ustawy o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2004 Nr 162 poz.1693), która w art. 3 stanowi, i ż p rzedsi ę biorcy prowadz ą cy dzia ł alno ść okre ś lon ą w art. 17e ustawy, o której mowa w art. 1, nie mog ą po dniu wej ś cia w ż ycie niniejszej ustawy zawiera ć nowych umów w ramach systemu konsorcyjnego. Do umów zawartych przed dniem wej ś cia w ż ycie niniejszej ustawy stosuje si ę przepisy dotychczasowe. Organ antymonopolowy dokonuj ą c oceny charakteru us ł ugi oferowanej przez DF, sprawdzi ł , i ż warunki umowy zawieranej z konsumentami przez DF, które zosta ł y poddane ocenie posiadaj ą cechy dzia ł alno ś ci zakazanej w/w ustaw ą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Bior ą c to pod uwag ę , DF nie mo ż e ju ż zawiera ć nowych umów w oparciu o oceniany wzorzec umowny, natomiast umowy zawarte wcze ś niej musz ą by ć rozliczone. Tak wi ę c, z uwagi na fakt, i ż dzia ł alno ść prowadzona przez DF oceniana w przedmiotowym post ę powaniu zosta ł a uznana przez ustawodawc ę za czyn nieuczciwej konkurencji, a tak ż e dla takiej dzia ł alno ś ci ustawodawca przewidzia ł sankcje karne z tego tytu ł u, konieczne jest objecie konsumentów dodatkow ą ochron ą , któr ą jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze oraz fakt, i ż powo ł ywanie si ę w tre ś ci umowy na ustaw ę o kredycie konsumenckim mo ż e powodowa ć , i ż Konsumenci zawr ą umowy z DF pod wp ł ywem b łę du z powodu braku pe ł nej, rzetelnej informacji o przedmiocie umowy, nakaz usuni ę cia kwestionowanych zapisów, jest uzasadniony wzgl ę dami ekonomicznymi. Z uwagi na przedmiotowe zagro ż enie interesu ekonomicznego konsumentów, nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci, jest uzasadnione. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt V sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du 20 Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral