RKT-59/2007

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 03. 12. 2007 r. RKT – 61 – 11/07/AD DECYZJA Nr RKT - 59 /2007 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko Krzysztofowi S. i W ł adys ł awowi N. prowadz ą cym wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Telekomunikacyjne Telsil s.c. w Zabrzu, ul. (...): I. Na podstawie art. 26 ust. 1 o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki polegaj ą ce na: 1. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Strony zawieraj ą umow ę na okres 24 miesi ę cy liczony od dnia jej podpisania i w tym czasie nie podlega ona rozwi ą zaniu w trybie wypowiedzenia przez Abonenta, za wyj ą tkiem przypadków wymienionych w regulaminie ” oraz „ Strony zawieraj ą umow ę na okres 24 miesi ę cy liczony od dnia jej podpisania i w tym czasie nie podlega ona rozwi ą zaniu w trybie wypowiedzenia przez Abonenta” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ (...) Dodatkowo je ś li Abonent zerwie umow ę w terminie przed up ł ywem okresu podanego w § 5 ust. 1 zobowi ą zany jest do pokrycia pe ł nego abonamentu za okres liczony od dnia zerwania umowy do dnia, w którym mija okres podany w § 5 ust. 1 ” oraz „(...) W przypadku wycofania si ę przez Abonenta z niniejszej umowy w okresie wymienionym w § 6 ust. 1 Abonent jest zobowi ą zany do op ł aty na rzecz Operatora abonamentu za okres liczony od dnia rezygnacji do dnia, z którym ko ń czy si ę okres wymieniony w § 6 ust. 1 (...) ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 3. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Strony ustalaj ą , ż e s ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrywania ewentualnych sporów jest w ł a ś ciwy terytorialnie dla Operatora s ą d” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 4. stosowaniu w regulaminach normuj ą cych zasady ś wiadczenia us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu na rzecz konsumentów postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „(...) Czas trwania awarii biegnie od momentu jej zg ł oszenia Operatorowi. W przypadku, gdy urz ą dzenia nie dzia ł aj ą poprawnie przez czas d ł u ż szy ni ż 12 godzin, odpowiedzialno ść Operatora jest ograniczona do bonifikaty za ka ż dy dzie ń przerwy (...)” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 5. stosowaniu w regulaminach normuj ą cych zasady ś wiadczenia us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu na rzecz konsumentów postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Operator jest zobowi ą zany zawiadomi ć Abonenta, minimum 30 dni przed planowan ą zmian ą , o zmianie wysoko ś ci op ł aty abonamentowej oraz zmianie innych postanowie ń Umowy. Powy ż sze zawiadomienie uznaje si ę za skutecznie dor ę czone w przypadku przes ł ania go Abonentowi na uzyskany przez niego u Operatora adres poczty elektronicznej” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 6. stosowaniu w regulaminach normuj ą cych zasady ś wiadczenia us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu na rzecz konsumentów postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Zawiadomienie o zmianie wysoko ś ci op ł aty abonamentowej mo ż e nast ą pi ć poprzez og ł oszenie nowego Cennika w Biurze Obs ł ugi Abonenta, informacyjnej stronie internetowej, poczt ą elektroniczn ą (email )”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 7. stosowaniu w regulaminach normuj ą cych zasady ś wiadczenia us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu na rzecz konsumentów postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za jakiekolwiek zak ł ócenia w sieci wynikaj ą ce z dzia ł ania si ł y wy ż szej. Dotyczy to równie ż kradzie ż y Urz ą dze ń oraz zak ł óce ń le żą cych po stronie podmiotów, z którymi Operator zawrze umowy o wymianie ruchu sieciowego lub podobne, konserwacji urz ą dze ń s ł u żą cych do transmisji danych, przerw w dostawie pr ą du lub innych zdarze ń , które pozostaj ą poza kontrol ą Operatora. Operator nie ponosi równie ż odpowiedzialno ś ci za zak ł ócenia w sieci Operatora spowodowanych dzia ł aniem urz ą dze ń pozostaj ą cych poza kontrol ą Operatora” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2 8. stosowaniu w regulaminach normuj ą cych zasady ś wiadczenia us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu na rzecz konsumentów postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za nieprawid ł owe dzia ł anie urz ą dze ń po ś rednicz ą cych innych operatorów, w szczególno ś ci publicznej sieci telefonicznej, łą czy dost ę powych czy urz ą dze ń innych operatorów sieci Internet (NASK, TP-S.A., Tpnet i inny )”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 9. sprzecznym z § 6 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 pa ź dziernika 2004r. w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226. poz. 2291) okre ś leniem terminu, w jakim mo ż e zosta ć wniesiona reklamacja dotycz ą ca ś wiadczenia us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu, do czego dosz ł o poprzez stosowanie postanowienia o nast ę puj ą cej tre ś ci: „Operator ma obowi ą zek przyj ąć i rozpatrzy ć reklamacj ę , je ż eli zosta ł a mu zg ł oszona nie pó ź niej ni ż w terminie jednego miesi ą ca od zaistnienia przyczyny reklamacji”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 10. sprzecznym z § 5 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 pa ź dziernika 2004r. w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226. poz. 2291) okre ś leniem dopuszczalnych sposobów wnoszenia reklamacji dotycz ą cej ś wiadczenia us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu, do czego dosz ł o poprzez stosowanie postanowienia o nast ę puj ą cej tre ś ci: „ Reklamacja powinna by ć z ł o ż ona na pi ś mie, w formie powiadomienia i zawiera ć przedstawienie okoliczno ś ci uzasadniaj ą cych roszczenie” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje si ę zaniechanie ich stosowania. II Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Krzysztofa S. i W ł adys ł awa N. prowadz ą cych wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Telekomunikacyjne Telsil s.c. w Zabrzu, ul. (...), solidarnie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 3 000 z ł (s ł ownie: trzech tysi ę cy z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punktach I 1 - 10 sentencji niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obci ąż a si ę Krzysztofa S. i W ł adys ł awa N. prowadz ą cych wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Telekomunikacyjne Telsil s.c. w Zabrzu, ul. (...), kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę tych przedsi ę biorców solidarnie do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 73 z ł (s ł ownie: siedemdziesi ę ciu trzech z ł otych). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e Prezesem Urz ę du) przeprowadzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce (RKT-402-01/07/AD) w sprawie dzia ł alno ś ci Krzysztofa S. i W ł adys ł awa N. (zwanych dalej tak ż e 3 przedsi ę biorcami), którzy prowadz ą dzia ł alno ść gospodarcz ą wspólnie w ramach spó ł ki cywilnej Przedsi ę biorstwo Telekomunikacyjne Telsil. W toku przedmiotowego post ę powania wyja ś niaj ą cego powzi ę to podejrzenie, ż e przedsi ę biorcy ci mog ą stosowa ć praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, wobec tego, postanowieniem nr 1 z dnia 16. 05. 2007r. (karty nr 1 – 2) wszcz ę to niniejsze post ę powanie pod zarzutami opisanymi w sentencji tej decyzji. W ramach prowadzonych czynno ś ci przedsi ę biorcy wyrazili swoje stanowisko w sprawie oraz poinformowali o dokonanych zmianach w pi ś mie z dnia 28. 05. 2007r. (karta nr 77). Na dowód wprowadzenia zmian przes ł ali oni tak ż e w za łą czeniu zmodyfikowane wzorce umowne oraz umowy faktycznie zawarte z konsumentami z wykorzystaniem tych wzorów (karty nr 78 – 101). Pismem z dnia 30. 05. 2007r. (karta nr 103) zawiadomiono o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego. W wyznaczonym terminie przedsi ę biorcy nie skorzystali z przys ł uguj ą cego im uprawnienia do zapoznania si ę ze zgromadzonym materia ł em dowodowym, jednak ż e w pi ś mie z dnia 26. 10. 2007r. przedsi ę biorcy wnie ś li o umorzenie post ę powania na podstawie art. 26 i 27 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dowód: karta nr 120). Przedsi ę biorcy o ś wiadczyli, ż e dowody zaniechania stosowania zarzucanych im praktyk zosta ł y przedstawione w za łą czeniu do pisma z dnia 28. 05. 2007r. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Krzysztof S. prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej Prezydenta Miasta Zabrze pod numerem (...) (karta nr 71), a W ł adys ł aw N. na podstawie wpisu do tej samej ewidencji pod numerem (...) (karta nr 72). Przedsi ę biorcy dzia ł aj ą w ramach spó ł ki cywilnej Telsil (karty nr 74 – 76). Przedmiotem ich dzia ł alno ś ci jest ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych z zakresu dost ę pu do internetu na rzecz konsumentów. Z dokumentów zgromadzonych w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego wynika ł o, ż e pos ł uguj ą si ę oni nast ę puj ą cymi wzorcami umownymi: 1. wzorem umowy dost ę pu do sieci internet – promocja dla sieci istniej ą cych, 2. wzorem umowy dost ę pu do sieci internet - promocja dla os. Kopernik, 3. wzorem umowy dotycz ą cej dost ę pu do sieci bezprzewodowo, 4. Regulaminem udost ę pniania sieci internet przez Telsil – za łą cznik do umowy, 5. Regulaminem udost ę pniania sieci internet przez Telsil – za łą cznikiem do umowy (bezprzewodowo). Okoliczno ść stosowania ww. wzorców umownych, a tym samym postanowie ń z nich wynikaj ą cych udokumentowano gromadz ą c umowy faktycznie zawarte z konsumentami (dowód: karty nr 23 – 69). W zwi ą zku z tym, ilekro ć w dalszej cz ęś ci decyzji b ę dzie mowa o zapisach przedmiotowych wzorców nale ż y przez to rozumie ć tak ż e postanowienia umów rzeczywi ś cie zawartych z konsumentami. Analiza ww. dokumentów wykaza ł a, ż e umowy dost ę pu do sieci internet – promocja dla sieci istniej ą cych oraz wzór umowy dost ę pu do sieci internet - promocja dla os. Kopernik zawieraj ą w § 5 ust. 1 nast ę puj ą ce postanowienie: „ Strony zawieraj ą umow ę na okres 24 miesi ę cy liczony od dnia jej podpisania i w tym czasie nie podlega ona rozwi ą zaniu w trybie wypowiedzenia przez Abonenta, za wyj ą tkiem przypadków wymienionych w regulaminie ” (dowód: karty nr 9, 13, 23, 28, 33, 38, 43, 48). Analogiczny zapis zamieszczono w umowie dotycz ą cej bezprzewodowego dost ę pu do sieci, którego § 6 ust. 1 ma nast ę puj ą c ą tre ść : „ Strony zawieraj ą umow ę na okres 24 miesi ę cy liczony od dnia jej podpisania i w tym czasie nie podlega ona rozwi ą zaniu w trybie wypowiedzenia przez Abonenta ” (dowód: karty nr 17, 52, 58 i 64). Po wszcz ę ciu niniejszego post ę powania przedsi ę biorcy poinformowali o dokonanych przez nich zmianach, w wyniku których ww. postanowienia wykre ś lono. Kwestionowane postanowienia zast ą piono zapisami, z których wynika, ż e umowy s ą 4 zawierane na czas nieokre ś lony, a stronom przys ł uguje prawo do wypowiedzenia umowy z zachowaniem miesi ę cznego okresu wypowiedzenia (dowód: karty nr 78, 85, 92, 97). W § 7 umowy dost ę pu do sieci internet – promocja dla sieci istniej ą cych i § 7 umowy dost ę pu do sieci internet – promocja dla os. Kopernik zamieszczono nast ę puj ą c ą klauzul ę : „(...) Dodatkowo je ś li Abonent zerwie umow ę w terminie przed up ł ywem okresu podanego w § 5 ust. 1 zobowi ą zany jest do pokrycia pe ł nego abonamentu za okres liczony od dnia zerwania umowy do dnia, w którym mija okres podany w § 5 ust. 1 ” (dowód: karty nr 9, 13, 23, 28, 33, 38, 43, 48). Podobne do ww. postanowienie pochodzi z § 8 umowy dost ę pu do sieci bezprzewodowo. Postanowienie to ma nast ę puj ą c ą tre ść : „(...) W przypadku wycofania si ę przez Abonenta z niniejszej umowy w okresie wymienionym w § 6 ust. 1 Abonent jest zobowi ą zany do op ł aty na rzecz Operatora abonamentu za okres liczony od dnia rezygnacji do dnia, z którym ko ń czy si ę okres wymieniony w § 6 ust. 1 (...) ” (dowód: karty nr 17, 52, 58, 64). Powy ż sze regulacje zosta ł y wykre ś lone ze wzorów umów, co udokumentowano przesy ł aj ą c zmodyfikowane wzory oraz umowy faktycznie zawarte z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 78, 85, 92, 97). Kolejne kwestionowane postanowienie wynika z § 10 umowy dost ę pu do sieci internet – promocja dla sieci istniej ą cych i z § 10 umowy dost ę pu do sieci internet – promocja dla os. Kopernik, którego brzmienie jest nast ę puj ą ce: „ Strony ustalaj ą , ż e s ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrywania ewentualnych sporów jest w ł a ś ciwy terytorialnie dla Operatora s ą d ” (dowód: karty nr 9, 13, 23, 28, 33, 38, 43, 48). Podobnie w § 12 umów dotycz ą cych bezprzewodowego dost ę pu do sieci zastrze ż ono, ż e: „ Strony ustalaj ą , ż e s ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrywania ewentualnych sporów jest w ł a ś ciwy terytorialnie dla Operatora s ą d ” (dowód: karty nr 17, 52, 58, 64). Przedsi ę biorcy o ś wiadczyli, ż e niniejsza regulacja zosta ł a zmieniona. Analiza zgromadzonych dokumentów wykaza ł a, ż e obecnie § 10 umowy dost ę pu do sieci internet – promocja dla sieci istniej ą cych i § 11 umów bezprzewodowego dost ę pu do sieci zawieraj ą wskazówk ę , i ż w ł a ś ciwym do rozpatrzenia ewentualnych sporów powsta ł ych na tle umowy b ę dzie s ą d w ł a ś ciwy terytorialnie (dowód: karty nr 78, 85, 92, 97). W pkt. III 7 Regulaminu udost ę pnienia SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy zawarto zapis o tre ś ci: „(...) Czas trwania awarii biegnie od momentu jej zg ł oszenia Operatorowi. W przypadku, gdy urz ą dzenia nie dzia ł aj ą poprawnie przez czas d ł u ż szy ni ż 12 godzin, odpowiedzialno ść Operatora jest ograniczona do bonifikaty za ka ż dy dzie ń przerwy (...) ” (dowód: karty nr 10, 14, 24, 29, 34, 39, 44, 49), czemu w Regulaminie udost ę pniania SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą czniku do umowy (bezprzewodowo) odpowiada zapis pkt. III 6 o brzmieniu: „(...) Czas trwania awarii biegnie od momentu jej zg ł oszenia Operatorowi. W przypadku, gdy urz ą dzenia nie dzia ł aj ą poprawnie przez czas d ł u ż szy ni ż 12 godzin, odpowiedzialno ść Operatora jest ograniczona do bonifikaty za ka ż dy dzie ń przerwy (...) ” (dowód: karta nr 19, 54, 60, 66). Przedsi ę biorcy poinformowali o tym, ż e ww. postanowienia zosta ł y usuni ę te ze wzorów, co udokumentowano przesy ł aj ą c zmodyfikowane regulaminy oraz dwie umowy faktycznie zawarte z konsumentami z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 79 – 80, 86 – 87, 93, 98 – 99). Z pkt. V 1 Regulaminu udost ę pnienia SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy i pkt. V 1 Regulaminu udost ę pniania SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy (bezprzewodowo) wynika regulacja o poni ż szej tre ś ci: „ Operator jest zobowi ą zany zawiadomi ć Abonenta, minimum 30 dni przed planowan ą zmian ą , o zmianie wysoko ś ci op ł aty abonamentowej oraz zmianie innych postanowie ń Umowy. Powy ż sze zawiadomienie uznaje si ę za skutecznie dor ę czone w przypadku przes ł ania go Abonentowi na uzyskany przez niego u Operatora adres poczty elektronicznej ” (dowód: karty nr 11, 15, 19, 25, 30, 35, 40, 45, 50, 54, 60, 66). W czasie trwania niniejszego post ę powania przedsi ę biorcy wskazali, i ż powy ż sza regulacja zosta ł a poprawiona. Zgodnie z nowo wprowadzonym unormowaniem na przedsi ę biorcach spoczywa obowi ą zek zawiadomienia abonenta o planowanych zmianach 5 w terminie minimum 30 dni przed ich wprowadzeniem, przy czym nie dodaje si ę zastrze ż enia, i ż dla prawid ł owego powiadomienia wystarczaj ą ce jest przes ł anie zawiadomienia drog ą elektroniczn ą (dowód: karty nr 80, 87, 94, 99). Pkt V 2 Regulaminu udost ę pnienia SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy i pkt V 2 Regulaminu udost ę pniania SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy (bezprzewodowo) stanowi, ż e: „ Zawiadomienie o zmianie wysoko ś ci op ł aty abonamentowej mo ż e nast ą pi ć poprzez og ł oszenie nowego Cennika w Biurze Obs ł ugi Abonenta, informacyjnej stronie internetowej, poczt ą elektroniczn ą (email)” (dowód: karty nr 11, 15, 19, 25, 30, 35, 40, 45, 50, 54, 60, 66). Niniejsze postanowienie zosta ł o usuni ę te ze stosowanych przez przedsi ę biorców wzorców, co udokumentowano przesy ł aj ą c zmienione regulaminy oraz umowy faktycznie zawarte z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 80, 87, 94, 99). Pkt IX 4 Regulaminu udost ę pnienia SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy oraz pkt IX 4 regulaminu dotycz ą cego bezprzewodowego dost ę pu do internetu stanowi ą , ż e: „ Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za jakiekolwiek zak ł ócenia w sieci wynikaj ą ce z dzia ł ania si ł y wy ż szej. Dotyczy to równie ż kradzie ż y Urz ą dze ń oraz zak ł óce ń le żą cych po stronie podmiotów, z którymi Operator zawrze umowy o wymianie ruchu sieciowego lub podobne, konserwacji urz ą dze ń s ł u żą cych do transmisji danych, przerw w dostawie pr ą du lub innych zdarze ń , które pozostaj ą poza kontrol ą Operatora. Operator nie ponosi równie ż odpowiedzialno ś ci za zak ł ócenia w sieci Operatora spowodowanych dzia ł aniem urz ą dze ń pozostaj ą cych poza kontrol ą Operatora” (dowód: karty nr 12, 16, 20, 26, 31, 36, 41, 46, 51, 55, 61, 67). Zgodnie z o ś wiadczeniem z ł o ż onym przez przedsi ę biorców ww. regulacja zosta ł a usuni ę ta z umów (dowód: karta nr 77). Okoliczno ść t ę potwierdza analiza przed ł o ż onych Prezesowi Urz ę du dokumentów, tj. zmodyfikowanych regulaminów i umów zawartych z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 82, 89, 95, 100 verte). Kwestionowany zapis zast ą piono w regulaminie dotycz ą cym bezprzewodowego dost ę pu do internetu regulacj ą , z której wynika, ż e ograniczenie odpowiedzialno ś ci mo ż e nast ą pi ć w przypadku zaistnienia zak ł óce ń wynikaj ą cych z si ł y wy ż szej (dowód: karty nr 89 i 100 verte). Kolejny sporny zapis pochodzi z pkt. IX 5 Regulaminu udost ę pnienia SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy, a jego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za nieprawid ł owe dzia ł anie urz ą dze ń po ś rednicz ą cych innych operatorów, w szczególno ś ci publicznej sieci telefonicznej, łą czy dost ę powych czy urz ą dze ń innych operatorów sieci Internet (NASK, TP-S.A., Tpnet i inny)” . Zbie ż na z powy ż sz ą regulacja wynika równie ż z pkt. IX 5 Regulaminu udost ę pniania SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy (bezprzewodowo), gdzie zawarto poni ż sz ą klauzul ę : „ Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za nieprawid ł owe dzia ł anie urz ą dze ń po ś rednicz ą cych innych operatorów, w szczególno ś ci publicznej sieci telefonicznej, łą czy dost ę powych czy urz ą dze ń innych operatorów sieci Internet (NASK, TP-S.A., Tpnet i inny) (...) ” (dowód: karty nr 12, 16, 20, 26, 31, 36, 41, 46, 51, 55, 61, 67). Podobnie, jak w przypadku wcze ś niej wymienionych regulacji, tak ż e i w tym przypadku nieprawid ł owe zapisy zosta ł y usuni ę te ze wzorców umownych, co udokumentowano przesy ł aj ą c zmienione regulaminy oraz umowy faktycznie zawarte z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 82, 89, 95, 100 verte). W toku niniejszego post ę powania ustalono te ż , ż e pkt VIII 2 Regulaminu udost ę pnienia SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy i pkt. VIII 2 Regulaminu udost ę pniania SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy (bezprzewodowo) stanowi ą , i ż : „ Operator ma obowi ą zek przyj ąć i rozpatrzy ć reklamacj ę , je ż eli zosta ł a mu zg ł oszona nie pó ź niej ni ż w terminie jednego miesi ą ca od zaistnienia przyczyny reklamacji ” (dowód: karty nr 12, 16, 20, 26, 31, 36, 41, 46, 51, 55, 61, 67). Przedsi ę biorcy wyja ś nili, i ż sporny zapis zosta ł zmieniony. Analiza przes ł anych regulaminów w nowym brzmieniu oraz 6 umów zawartych z ich wykorzystaniem wykaza ł a, ż e w jego miejsce wprowadzono unormowanie mówi ą ce o tym, ż e reklamacje mog ą by ć zg ł aszane w terminie 12 miesi ę cy od zaistnienia przyczyny reklamacji (dowód: karty nr 81, 88, 94, 100). Kolejny sporny zapis wynika z pkt. VIII 3 Regulaminu udost ę pnienia SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy i pkt. VIII 3 Regulaminu udost ę pniania SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy (bezprzewodowo), a jego brzmienie jest nast ę puj ą ce: „ Reklamacja powinna by ć z ł o ż ona na pi ś mie, w formie powiadomienia i zawiera ć przedstawienie okoliczno ś ci uzasadniaj ą cych roszczenie ” (dowód: karty nr 12, 16, 20, 26, 31, 36, 41, 46, 51, 55, 61, 67). Zapis ten uzupe ł niono o informacje, ż e reklamacja mo ż e by ć z ł o ż ona tak ż e telefonicznie oraz e-mail`em (dowód: karty nr 81, 88, 95, 100). W toku niniejszego post ę powania przedsi ę biorcy o ś wiadczyli, ż e pope ł nione przez nich b łę dy wynika ł y z braku nale ż ytej wiedzy prawniczej. Poinformowali te ż , ż e stosowane przez nich wzorce zosta ł y opracowane kilka lat temu i bez wi ę kszych zmian by ł y stosowane do tej pory. Przedsi ę biorcy zaznaczyli w pi ś mie z dnia 28. 05. 2007r., ż e b ę d ą stosowa ć zmienione wzorce umowne (dowód: karta nr 77). Na dowód tego przes ł ano zmodyfikowane wzory umów (dowód: karty nr 78 i 85) i regulaminy (dowód: karty nr 79 – 82, 86 – 89). W za łą czeniu przes ł ano te ż cenniki (dowód: karty nr 83 i 90), jak i obecnie stosowany Regulamin promocji „Internet ze z ł otówk ę ” (dowód: karta nr 84) oraz Regulamin promocji „Internet za z ł otówk ę w LAN” (dowód: karta nr 91). Fakt wprowadzenia w ż ycie przed ł o ż onych wzorców potwierdzono przesy ł aj ą c umowy faktycznie zawarte z konsumentami, z których pierwsza pochodzi z 25. 05. 2007r. (dowód: karty nr 92 – 96), a druga z 28. 05. 2007r. (dowód: karty nr 97 – 101). W czasie trwania niniejszego post ę powania przedsi ę biorcy poinformowali, ż e zrezygnowali z korzystania ze wzoru umowy dotycz ą cej promocji dla osiedla Kopernik, wobec czego w obrocie pozosta ł y dwa wzory umów, dwa regulaminy normuj ą ce zasady ś wiadczenia us ł ug teleinformatycznych oraz dodatkowo dwa regulaminy dotycz ą ce aktualnych promocji. Przedsi ę biorcy nie udokumentowali faktu wdro ż enia opisanych przez nich zmian do umów zawartych przed terminem wprowadzenia nowych wzorców umownych, ani te ż nie zadeklarowali, ż e umowy wcze ś niej zawarte zostan ą aneksowane. Z ł o ż one przez nich w pi ś mie z dnia 28. 05. 2007r. o ś wiadczenie wskazuje jedynie na to, ż e nowo sformu ł owane wzorce s ą wykorzystywane przy zawieraniu kolejnych umów (dowód: karta nr 77). Przychody i dochody osi ą gni ę ty przez obu przedsi ę biorców ustalono na podstawie przes ł anych przez nich zezna ń o wysoko ś ci osi ą gni ę tego dochodu w roku podatkowym 2006r. (dowód: karty nr 109 – 114). Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje. Do umów o ś wiadczenie us ł ug teleinformatycznych w zakresie dost ę pu do internetu stosuje si ę przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 pa ź dziernika 2004r. w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226, poz. 2291, zwanego dalej tak ż e rozporz ą dzeniem w sprawie sk ł adania reklamacji), jak i zapisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., zwanej dalej tak ż e Kc). Postanowienia umów ww. rodzaju nie mog ą zawiera ć postanowie ń sprzecznych z przywo ł anymi aktami prawnymi oraz to ż samych z klauzulami uznanymi na mocy prawomocnych wyroków za niedozwolone przez w ł a ś ciwy s ą d, zasadniczo przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e SOKiK) i wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone (zwanego dalej tak ż e rejestrem), a tak ż e musz ą zawiera ć nale ż yty zakres informacji, do przekazania których przedsi ę biorcy s ą 7 zobowi ą zani. Zachowania przedsi ę biorców sprzeczne z regulacjami ww. aktów prawnych kwalifikowane jako bezprawne, je ś li godz ą w zbiorowe interesy konsumentów mog ą zosta ć uznane za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, o jakich mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dla stwierdzenia naruszenia przywo ł anego powy ż ej przepisu prawa kumulatywnie musz ą zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - okre ś lone zachowanie przedsi ę biorców musi by ć bezprawne, - zachowanie to musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Okoliczno ść spe ł nienia pierwszej z ww. przes ł anek zostanie poni ż ej oddzielnie rozwa ż ona dla ka ż dego z zarzutów. Wspólna dla wszystkich praktyk, których dotyczy niniejsza decyzja, jest jednak przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Wszystkie opisane w tej decyzji praktyki s ą bowiem powi ą zane ze stosowaniem przez przedsi ę biorców przy zawieraniu z konsumentami umów o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu wzorów umów i regulaminów oraz dalszym funkcjonowaniem niezgodnych z prawem zapisów w umowach zawartych z ich wykorzystaniem. Przedsi ę biorcy b ę d ą cy uczestnikami niniejszego post ę powania ś wiadcz ą us ł ugi dost ę pne dla ogó ł u konsumentów, w zwi ą zku z czym za bezpo ś rednio poszkodowanych w wyniku stosowania opisanych tu praktyk nale ż y uzna ć konsumentów, którzy ju ż opisywane umowy zawarli. Praktyki te nios ą zagro ż enie tak ż e dla wszystkich tych osób, które potencjalnie mog ą zawrze ć umowy z przedsi ę biorcami, przy czym zastrzec trzeba, ż e nie wyst ę puj ą bariery powoduj ą ce, ż e kr ą g tych osób by ł by ograniczony. W tych okoliczno ś ciach sprawy nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorcy zawieraj ą c z konsumentami umowy z wykorzystaniem wzorców obejmuj ą cych sprzeczne z prawem zapisy oraz nie wskazuj ą c w umowach wymaganych informacji godz ą w zbiorowe interesy konsumentów. Przes ł ank ę t ę nale ż y zatem uzna ć za spe ł nion ą , w zwi ą zku z czym mo ż na przej ść do analizy poszczególnych zachowa ń przedsi ę biorców, które zosta ł y obj ę te zakresem niniejszego post ę powania. 1. W § 5 ust. 1 wzoru umów dost ę pu do sieci internet – promocja dla sieci istniej ą cych i § 5 ust. 1 umów dost ę pu do sieci internet – promocja dla os. Kopernik, a w konsekwencji tego tak ż e w umowach faktycznie zawartych z konsumentami przedsi ę biorcy zamie ś cili klauzul ę o nast ę puj ą cym brzmieniu: „Strony zawieraj ą umow ę na okres 24 miesi ę cy liczony od dnia jej podpisania i w tym czasie nie podlega ona rozwi ą zaniu w trybie wypowiedzenia przez Abonenta, za wyj ą tkiem przypadków wymienionych w regulaminie ”. Podobne postanowienie zamieszczono równie ż w § 6 ust. 1 umów dotycz ą cych dost ę pu do sieci (bezprzewodowo), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Strony zawieraj ą umow ę na okres 24 miesi ę cy liczony od dnia jej podpisania i w tym czasie nie podlega ona rozwi ą zaniu w trybie wypowiedzenia przez Abonenta ”. Stosownie do przytoczonych postanowie ń konsumenci nie mog ą rozwi ą za ć terminowych umów o ś wiadczenie na ich rzecz us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu. Zakaz taki istnieje tak ż e na gruncie umów o dost ę p do internetu zawartych na zasadach promocyjnych dla sieci istniej ą cych i promocyjnych dla os. Kopernik, pomimo, i ż w umowach tych zastrze ż ono, ż e wyj ą tek stanowi sytuacja, gdy zajd ą okoliczno ś ci okre ś lone w regulaminie. Analiza tre ś ci zapisów przywo ł anego regulaminu wykaza ł a, ż e nie zawiera on unormowa ń w tym zakresie, poza stwierdzeniem, ż e umowa zostaje rozwi ą zana ze skutkiem natychmiastowym w przypadku utraty przez abonenta prawa do zajmowania danego lokalu oraz wskazaniem sytuacji, w których to operator mo ż e rozwi ą za ć umow ę . W regulaminie nie sformu ł owano zapisu mówi ą cego np. o mo ż liwo ś ci odst ą pienia konsumenta od umowy w przypadku, gdy przedsi ę biorcy pozostaj ą w zw ł oce z wykonaniem ich zobowi ą zania, co by ł oby zgodne z art. 491 Kc, który stanowi, ż e je ż eli jedna ze stron umowy wzajemnej dopuszcza si ę zw ł oki w wykonaniu zobowi ą zania, druga strona mo ż e wyznaczy ć jej dodatkowy odpowiedni termin do wykonania z zagro ż eniem, ż e w 8 razie bezskutecznego up ł ywu wyznaczonego terminu b ę dzie uprawniona do odst ą pienia od umowy. Regulamin nie okre ś la te ż mo ż liwo ś ci wypowiedzenia umowy, gdy przedsi ę biorcy informuj ą o planowanej zmianie regulaminu, b ą d ź cennika, cho ć maj ą c na uwadze tre ść art. 59 ust. 2 i art. 61 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego, okoliczno ść tak ą nale ż a ł oby przewidzie ć . W ś wietle przytoczonych faktów nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e konsumenci w ż aden sposób i w ż adnych okoliczno ś ciach nie mog ą doprowadzi ć do unicestwienia umowy. Powy ż ej opisane uprawnienia przewidziane w przepisach prawa przys ł uguj ą stronom umów bez wzgl ę du na to, jaki jest rodzaj konkretnej umowy, tj. czy jest to np. umowa terminowa, czy zawarta na czas nieokre ś lony. Przyj ę te rozwi ą zanie nale ż y uzna ć za naganne maj ą c w szczególno ś ci na uwadze fakt, ż e w sytuacji, gdy konsument pozostaje w zw ł oce, przedsi ę biorcy s ą uprawnieni do rozwi ą zania umowy, podczas, gdy analogiczne uprawnienia zosta ł y konsumentom odebrane. W my ś l ww. postanowienia konsument, który zawar ł umow ę na czas okre ś lony musi pozosta ć ni ą zwi ą zany przez okres 2 lat i spe ł nia ć ci ążą ce na nim zobowi ą zanie, pomimo, i ż przedsi ę biorcy nie wykonuj ą nale ż ycie ś wiadczenia, do spe ł nienia którego si ę zobowi ą zali. W tych okoliczno ś ciach sprawy mo ż na by ł o uzna ć , ż e przywo ł ane zapisy naruszaj ą art. 385 1 § 1 Kc, który stanowi, ż e postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione z nim indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Sporne klauzule pozbawi ł y wy łą cznie konsumentów uprawnienia do rozwi ą zania umowy, odst ą pienia od niej lub jej wypowiedzenia, co jest sprzeczne z art. 385 3 pkt 14 Kc. Ostatni z przepisów nakazuje jednakowo traktowa ć rozwi ą zanie umowy, odst ą pienie od niej, jak i jej wypowiedzenie. Ogólnie chodzi o sytuacj ę , gdy tylko konsument nie mo ż e swymi dzia ł aniami doprowadzi ć do utraty przez umow ę jej mocy obowi ą zuj ą cej. Istot ą niniejszej regulacji jest zatem to, ż e nie mo ż e zachodzi ć dysproporcja w zakresie mo ż liwo ś ci unicestwiania umowy pomi ę dzy jej stronami, ze szkod ą dla konsumentów. Przy tym zwa ż y ć nale ż y, ż e nie ma zasadniczego znaczenia to, z jakiej umowy pochodzi nieprawid ł owa regulacja. Je ś li jedna strona, w tym przypadku przedsi ę biorca jest uprawniony do doprowadzenia do utraty przez umow ę mocy obowi ą zuj ą cej, to tak ż e i druga strona, a wi ę c konsument, powinien mie ć tak ą mo ż liwo ść . Doda ć trzeba, ż e w niniejszym przypadku przedsi ę biorcy pos ł uguj ą si ę terminem „wypowiedzenie” w rozumieniu potocznym, gdy ż w umowach pos ł uguj ą si ę te ż zamiennie terminem „rezygnacja” oraz „zerwanie umowy”. Zwa ż y ć nale ż y, ż e w rejestrze niedozwolonych postanowie ń umownych pod numerem 131 figuruje nast ę puj ą ca klauzula: „Kupuj ą cemu nie przys ł uguje prawo odst ą pienia od zamówienia”, która na mocy wyroku SOKiK z dnia 21 lipca 2004r. (sygn. akt XVII Amc 45/03) zosta ł a uznana za niedozwolon ą . Na mocy niniejszego postanowienia wy łą czono mo ż liwo ść rozwi ą zania umowy przez konsumenta, nawet wtedy gdy zachowanie przedsi ę biorcy jest nierzetelne, to jest wtedy, gdy popad ł on w zw ł ok ę . Warto wskaza ć , ż e powy ż sze postanowienie pochodzi z umowy o wykonanie w okre ś lonym terminie konkretnego ś wiadczenia na rzecz konsumenta. W porównywanych klauzulach wskazano zatem na brak mo ż liwo ś ci rezygnacji konsumenta z umowy bez wzgl ę du na zaistnia ł e okoliczno ś ci, podczas gdy przedsi ę biorcy jednakowo byli uprawnieni do zastosowania wobec konsumentów restrykcji w postaci pozbawienia umowy mocy obowi ą zuj ą cej. Za uznaniem podobie ń stwa porównywanych zapisów przemawia te ż to, ż e oba pochodz ą z umów, w których przedsi ę biorcy byli zobowi ą zani do spe ł nienia ich ś wiadcze ń w ś ci ś le okre ś lonym terminie. W tym miejscu warto odwo ł a ć si ę do uzasadnienia zawartego przez SOKiK w wyroku, na mocy którego powy ż sza klauzula zosta ł a uznana za niedozwolon ą . S ą d wskaza ł , ż e jest ona niezgodna z prawem z uwagi na to, ż e konsument nie mo ż e odst ą pi ć od umowy, podczas gdy uprawnienie takie przys ł uguje przedsi ę biorcy. Istot ą niniejszej sprawy 9 nie by ł a kwestia, w jakim trybie ma doj ść do rozwi ą zania umowy, lecz to, ż e konsument nie mo ż e pozbawi ć jej mocy obowi ą zuj ą cej, podczas, gdy przedsi ę biorcy uprawnienie takie przys ł uguje. W rozwa ż anym przypadku cel i skutek stosowanych przez przedsi ę biorców zapisów jest to ż samy. Naruszenie dotyczy tego samego uprawnienia konsumentów, a umowy, z których pochodz ą porównywane klauzule nie wykazuj ą na tyle odmiennych cech, ż e nakazywa ł oby to dokonanie odmiennej oceny prawnej badanych zapisów. S ą d skoncentrowa ł si ę w przywo ł anym wyroku na naruszeniu zasady równo ś ci stron umowy, co jest istot ą problemu tak ż e i w rozwa ż anej sprawie. Niedozwolone zatem jest, aby w przypadku zw ł oki konsumenta przedsi ę biorca móg ł umow ę rozwi ą za ć , natomiast w analogicznych okoliczno ś ciach, gdy to przedsi ę biorca popada w zw ł ok ę , konsument nie móg ł skorzysta ć z podobnego prawa. Pos ł ugiwanie si ę w obrocie konsumenckim klauzulami wpisanymi do rejestru jest zakazane prawem. Prezes Urz ę du mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru, bez wzgl ę du na to, czy wpis dotyczy tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie, czy te ż nie. S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskaza ł , ż e zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest pos ł ugiwanie si ę postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powsta ł w zwi ą zku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada si ę stosowanie praktyki. S ą d Apelacyjny w Warszawie wskaza ł te ż , ż e naruszenie interesów konsumentów mo ż e nast ą pi ć w wyniku dzia ł a ń podmiotów, które stosuj ą klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów. Podobne twierdzenie S ą d Apelacyjny zawar ł we wcze ś niejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29 wrze ś nia 2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywo ł uj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego wyra ż one w uchwale z dnia 19 grudnia 2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskaza ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyra ż onym w wyroku z dnia 25 maja 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, i ż okre ś lona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych klauzul. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Trafno ść wy ż ej opisanego stanowiska potwierdzi ł równie ż S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006r. (sygn. III SZP 03/06). Pomimo, i ż powy ż ej przywo ł ane orzeczenia zapad ł y pod rz ą dami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to orzecznictwo to nale ż y uzna ć za aktualne tak ż e w aktualnym stanie prawnym. Na gruncie obecnie obowi ą zuj ą cej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007r. rozwa ż na kwestia zosta ł a uregulowania w analogiczny sposób, a zatem nie wyst ę puj ą ró ż nice, które nakazywa ł yby odmienn ą ocen ę prawn ą badanego zagadnienia. T ę cz ęść uzasadnienia, która dotyczy zasad uznawania poszczególnych klauzul za to ż same i mo ż liwo ś ci kwalifikowania okre ś lonych zachowa ń przedsi ę biorców za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą ce na stosowaniu klauzul wpisanych do rejestru, nale ż y odnie ść tak ż e do praktyk tego rodzaju opisanych w kolejnych punktach niniejszej decyzji. 10 W tym miejscu warto dodatkowo zwróci ć uwag ę , ż e w wyroku z dnia 19 czerwca 2002r. (sygn. akt XVII Amc 34/01) SOKiK orzek ł , ż e przy ocenie abuzywno ś ci klauzuli nie ma znaczenia sposób organizacji lub specyfiki dzia ł alno ś ci prowadzonej przez przedsi ę biorc ę , którego wzorzec podlega abstrakcyjnej kontroli w trybie s ą dowym, na co zwróci ł uwag ę S ą d Najwy ż szy w ww. uchwale z dnia 13 lipca 2006r. S ą d ten podniós ł , ż e uwzgl ę dniaj ą c ratio legis ustawy oraz kieruj ą c si ę potrzeb ą zapewnienia skuteczno ś ci przepisów implementuj ą cych w ł a ś ciwe dyrektywy unijne nale ż y zaakceptowa ć stanowisko, zgodnie z którym wpis postanowienia wzorca do rejestru skutkuje tym, ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę wpisan ą klauzul ą we wszystkich wzorcach umów. Powy ż sze potwierdza to, ż e katalog niedozwolonych postanowie ń umownych zosta ł sformu ł owany w oderwaniu od rodzaju umowy lub ga łę zi gospodarki, w której umowa zosta ł a zawarta. Za takim rozwi ą zaniem zdaniem S ą du Najwy ż szego przemawiaj ą obok argumentów j ę zykowo – systemowych, wzgl ę dy celowo ś ciowe i funkcjonalne. Przyj ę cie takiego rozwi ą zania sprzyja unikni ę ciu sytuacji, w których zaistnia ł aby konieczno ść prowadzenia kilku post ę powa ń , z których ka ż de musia ł oby zako ń czy ć si ę identycznym rozstrzygni ę ciem. S ą d Najwy ż szy podkre ś li ł , ż e je ż eli SOKiK uzna okre ś lon ą klauzul ę za niedozwolon ą i zostanie ona wpisana do rejestru, ka ż dy z przedsi ę biorców, który stosuje t ę klauzul ę w swoim wzorcu, dopuszcza si ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł równie ż , ż e praktyki takiej dopuszcza si ę ka ż dy, kto stosuje klauzul ę w prawdzie nie identyczn ą pod wzgl ę dem j ę zykowym, ale wywo ł uj ą c ą to ż samy skutek. W niniejszym przypadku wykazano jednak dalej id ą c ą ostro ż no ść . Rozwa ż ono wi ę c okoliczno ść , z jakich umów pochodz ą porównywane klauzule. W konsekwencji tego stwierdzi ć nale ż a ł o, ż e nie wyst ę puj ą takie odmienne regulacje prawne rz ą dz ą ce porównywanymi umowami, które nakazywa ł yby ich ró ż n ą ocen ę prawn ą w zakresie badanego zagadnienia. W zwi ą zku z tym, mo ż na by ł o stwierdzi ć , ż e obie rozwa ż ane klauzule s ą to ż same. W zaistnia ł ych okoliczno ś ciach sprawy, w zwi ą zku z tym, ż e zachowanie przedsi ę biorców polegaj ą ce na stosowaniu w obrocie konsumenckim klauzul wpisanych do rejestru jest bezprawne oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów stanowi ono praktyk ę niezgodn ą z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku prowadzonych czynno ś ci przedsi ę biorcy poinformowali, ż e ww. zapisy zosta ł y usuni ę te ze wzorów umów, a w zamian do regulaminu w łą czono stosowne unormowania. Na potwierdzenie tego przed ł o ż yli oni zmodyfikowane wzory umów, w których wskazano, ż e umowa zostaje zawarta na czas nieokre ś lony oraz umowy faktycznie zawarte z konsumentami z ich wykorzystaniem. Z zapisów przed ł o ż onych Prezesowi Urz ę du dokumentów wynika te ż , ż e istnieje mo ż liwo ść odst ą pienia za miesi ę cznym wypowiedzeniem (dowód: karty nr 78, 85, 92, 97). Zakres zmian w tym kontek ś cie nale ż y uzna ć za wystarczaj ą cy. To jednak nie doprowadzi ł o do zaniechania stosowania praktyki, o jakiej mowa w niniejszym punkcie decyzji. Aby mo ż na by ł o stwierdzi ć zaniechanie, konieczne jest podj ę cie przez przedsi ę biorców dzia ł a ń zmierzaj ą cych do wyeliminowania kwestionowanych zapisów z umów zawartych z konsumentami przed wprowadzeniem do stosowania zmodyfikowanych wzorców umownych, czego w tym przypadku nie uczyniono. Niezb ę dne zatem jest sporz ą dzenie aneksów i ich przes ł anie konsumentom celem podpisania. W tych okoliczno ś ciach sprawy nale ż a ł o orzec, jak w pkt. I 1 niniejszej decyzji. 2. W § 7 Umowy dost ę pu do sieci internet – promocja dla sieci istniej ą cych, w § 7 Umowy dost ę pu do sieci internet – promocja dla os. Kopernik i w § 8 umów dotycz ą cych bezprzewodowego dost ę pu do internetu zastosowano klauzul ę , na mocy której zobowi ą zano konsumentów odst ę puj ą cych od umów zawartych na czas oznaczony do zap ł aty pe ł nego abonamentu za okres liczony od dnia zerwania umowy do dnia, w którym mija okres, na który zawarto umow ę . Na mocy przywo ł anych regulacji na konsumentów rozwi ą zuj ą cych 11 terminowe umowy przed czasem ich wyga ś ni ę cia na ł o ż ono wi ę c obowi ą zek wniesienia op ł at pozosta ł ych do ko ń ca umowy, jakie by ł yby nale ż ne, gdyby umowa nie zosta ł a rozwi ą zana. Obowi ą zek spe ł nienia ś wiadczenia pieni ęż nego ci ąż y na konsumencie pomimo, i ż nie b ę dzie on ju ż uprawniony do korzystania z us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu, a przedsi ę biorcy zostan ą zwolnieni z ci ążą cych na nich obowi ą zków. Postanowienie takie jest bez w ą tpienia sprzeczne z wy ż ej przywo ł anym art. 385 1 § 1 Kc. W zwi ą zku z tym, ż e na jego mocy zostaje nierównomiernie i ze szkod ą dla konsumentów roz ł o ż one ryzyko zwi ą zane z niewykonaniem umowy, w wyniku czego konsumenci zostaj ą zobowi ą zani do uiszczenia wysokiej op ł aty stanowi ą cej swoist ą kar ę , klauzula ta narusza równie ż przepis art. 385 3 pkt 16 Kc, który stanowi, ż e niedozwolonymi s ą postanowienia, które nak ł adaj ą wy łą cznie na konsumenta obowi ą zek zap ł aty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy, jak i art. 385 3 pkt 17 Kc, zgodnie z którym za niedozwolone uwa ż a si ę postanowienia nak ł adaj ą ce na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej. Zauwa ż y ć nale ż y, ż e w rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone po numerem 407 zapisano klauzul ę uznana za abuzywn ą na mocy wyroku SOKiK z 31 stycznia 2005r. (sygn. akt XVII Amc 59/04) o tre ś ci: „ W przypadku wcze ś niejszego rozwi ą zania umowy przez ka ż d ą ze stron biorca sygna ł u zap ł aci dostawcy sygna ł u kar ę umown ą w kwocie równej sumie op ł at abonamentowych za miesi ą ce pozosta ł e do ko ń ca powy ż szego 12-miesi ę cznego okresu ”, natomiast pod numerem 675 figuruje nast ę puj ą ce postanowienie, które na mocy wyroku SOKiK z dnia 5 pa ź dziernika 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 73/04) zosta ł o uznane za niedozwolone: „ Umowa o korzystanie z wymienionych na wst ę pie us ł ug ś wiadczonych przez „Ramtel” zostaje zawarta na czas nieokre ś lony nie krótszy ni ż 6 miesi ę cy kalendarzowych tj. do dnia … W przypadku rozwi ą zania umowy przez Abonenta przed up ł ywem 6 miesi ę cy od daty jej zawarcia abonent zobowi ą zuje si ę wnie ść jednorazow ą op ł at ę w wysoko ś ci sumy abonamentów pozosta ł ych do dnia podanego w pkt 1 niniejszego paragrafu ”. Na podstawie ww. klauzul abuzywnych konsumenci odst ę puj ą cy od terminowej umowy dotycz ą cej ś wiadczenia us ł ug sieciowych tak ż e zostali zobowi ą zani do wniesienia op ł at w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść ró ż nicy pomi ę dzy op ł atami abonamentowymi za ca ł y czas trwania umowy, gdyby ta nie zosta ł a wypowiedziana oraz op ł at ju ż wniesionych. Analogiczna sytuacja ma miejsce w rozwa ż anym przypadku. W zwi ą zku z tym porównywane klauzule uznano za to ż same, a wobec spe ł nienia przes ł anki naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, pos ł ugiwanie si ę wymienionymi w tym punkcie decyzji zapisami umownymi stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą c ą na stosowaniu w obrocie konsumenckim postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. W trakcie prowadzonego post ę powania przedsi ę biorcy poinformowali o zmianie stosowanych przez nich wzorców umownych polegaj ą cej na wykre ś leniu kwestionowanych zapisów, co udokumentowano przesy ł aj ą c zmodyfikowane wzory oraz umowy faktycznie zawarte z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 78, 85, 92, 97). Przed ł o ż yli oni nowe umowy, lecz sporne zapisy nadal pozosta ł y w umowach zawartych przed wprowadzeniem zmian. Nale ż y mie ć ś wiadomo ść , ż e wykonuj ą c nakaz okre ś lony przez Prezesa Urz ę du przedsi ę biorcy nie mog ą zmusi ć konsumentów do przekszta ł cenia istniej ą cych umów, których s ą stronami, z umów terminowych, na umowy bezterminowe. W zwi ą zku z tym nale ż y w tym miejscu przywo ł a ć regulacj ę art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego, zgodnie z którym w przypadku rozwi ą zywania umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych zawartej na czas okre ś lony, roszczenie przedsi ę biorcy nie mo ż e przewy ż sza ć sw ą wysoko ś ci ą równowarto ś ci ulgi przyznanej abonentowi. Przepis ten powinien stanowi ć wskazówk ę , w jaki sposób nale ż y zmieni ć tre ść umów, których zapisy zakwestionowano w tym punkcie decyzji. W tych okoliczno ś ciach sprawy nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 2 sentencji. 12 3. Zarówno we wzorach umów, jak i w umowach faktycznie zawartych z konsumentami z ich wykorzystaniem przedsi ę biorcy stosuj ą nast ę puj ą ce postanowienie: „ Strony ustalaj ą , ż e s ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrywania ewentualnych sporów jest w ł a ś ciwy terytorialnie dla Operatora s ą d”. Niniejsze postanowienie jest niezgodne z art. 385 1 § 1 Kc i z art. 385 3 pkt 23 Kc. Tre ść przepisu art. 385 1 § 1 Kc przytoczono powy ż ej. Art. 385 3 pkt 23 Kc stanowi natomiast, ż e za niedozwolone uwa ż a si ę postanowienia, które wy łą czaj ą jurysdykcj ę s ą dów polskich lub poddaj ą spraw ę pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a tak ż e narzucaj ą rozpoznanie sprawy przez s ą d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy. W ł a ś ciwo ść miejscowa s ą du, który jest kompetentny do rozstrzygania sporów cywilnych, zosta ł a okre ś lona w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm., zwanej dalej tak ż e Kpc). Zasadniczo, zgodnie z art. 27 ust. 1 Kpc powództwo wytacza si ę przed s ą dem w ł a ś ciwym ze wzgl ę du na miejsce zamieszkania lub siedziby pozwanego. W rozwa ż anej sprawie, stosownie do tego przepisu, gdyby z powództwem wyst ę powali przeciwko konsumentowi przedsi ę biorcy, musieliby to zrobi ć przed s ą dem oznaczonym wedle miejsca zamieszkania konsumenta. Gdyby do s ą du wyst ą pi ł konsument, musia ł by uczyni ć to przed s ą dem wyznaczonym wed ł ug miejsca prowadzenia dzia ł alno ś ci przez przedsi ę biorców. Stosownie do art. 34 Kpc w sprawach o ustalenie istnienia umowy, jej wykonanie, rozwi ą zanie lub uniewa ż nienie, jak te ż o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy mo ż na wytoczy ć tak ż e przed s ą dem wyznaczonym wed ł ug miejsca wykonania umowy. Kwestionowany zapis umowny stanowi klauzul ę abuzywn ą ze wzgl ę du na to, ż e ogranicza mo ż liwo ść wyboru s ą du, który zgodnie z przepisami Kodeksu post ę powania cywilnego nale ż a ł o uzna ć za w ł a ś ciwy do rozstrzygni ę cia sporu powsta ł ego na tle umowy. Dodatkowo podkre ś li ć trzeba, ż e za niezgodne z art. 385 3 pkt 23 Kc uznaje si ę postanowienia, które nie tylko wy łą czaj ą w ł a ś ciwo ść s ą du wyznaczonego wed ł ug przepisów Kodeksu post ę powania cywilnego w ogóle, ale te ż te, które ograniczaj ą zakres mo ż liwo ś ci przewidzianych w tej ustawie, w wyniku czego sytuacja konsumentów ulega pogorszeniu. W rozwa ż anej sprawie klauzula stosowana przez przedsi ę biorców godzi w konsumentów w szczególno ś ci w ten sposób, ż e zostaje wy łą czona mo ż liwo ść wytoczenia powództwa przed s ą dem w ł a ś ciwym ze wzgl ę du na miejsce ich zamieszkania, a wi ę c w miejscu dla nich najbardziej dogodnym. Z uwagi na powy ż sze, zakwestionowane postanowienie jest niedozwolonym zapisem umownym. W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone figuruje wiele klauzul, na mocy których uznano za w ł a ś ciwy s ą d w konkretnym mie ś cie albo wyznaczony wed ł ug jednego kryterium, w sposób w ęż szy ni ż uczyniono to w Kodeksie post ę powania cywilnego. Zgodnie z bogatym orzecznictwem SOKiK postanowienia, na mocy których s ą dem w ł a ś ciwym jest s ą d zlokalizowany w miejscu dogodnym wy łą cznie dla przedsi ę biorców, ograniczaj ą ce mo ż liwo ść wyboru s ą du innego ni ż wymieniony w umowie, s ą uznawane za niezgodne z prawem. Na potwierdzenie tego nale ż y wskaza ć szereg klauzul umownych tego typu, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń umownych uznanych za niedozwolone pod numerami 92, 276, 309, 310, 349, 361, 388, 397, 418, 445, 488, 494, 527, 561, 565, 586, 596, 612, 617, 637, 640, 691, 772, 784, 913, 922 i 1007. W ś wietle powy ż ej opisanych okoliczno ś ci oraz maj ą c na uwadze fakt, ż e w rozwa ż anym przypadku dosz ł o do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów nale ż a ł o orzec o naruszeniu art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W prawdzie aktualnie stosowane przy zawieraniu z konsumentami umów wzorce, jak i umowy faktycznie zawarte nie obejmuj ą postanowie ń o to ż samej tre ś ci, a w zamian zawieraj ą zapisy, w których wskazano, ż e s ą dem, przed którym maj ą by ć rozstrzygane ewentualne spory jest s ą d w ł a ś ciwy terytorialnie (dowód: karty nr 78, 85, 92, 97), to w celu 13 zaniechania stosowania powy ż ej zakwestionowanej praktyki nale ż y dokona ć zmian w umowach zawartych wcze ś niej, które obejmuj ą niedozwolon ą klauzul ę prorogacyjn ą . 4. W pkt. III 7 Regulaminu udost ę pnienia SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy oraz w pkt. III 6 Regulaminu udost ę pniania SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy (bezprzewodowo) przedsi ę biorcy stosuj ą nast ę puj ą ce postanowienie: „(...) Czas trwania awarii biegnie od momentu jej zg ł oszenia Operatorowi. W przypadku, gdy urz ą dzenia nie dzia ł aj ą poprawnie przez czas d ł u ż szy ni ż 12 godzin, odpowiedzialno ść Operatora jest ograniczona do bonifikaty za ka ż dy dzie ń przerwy (...)”. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporz ą dzenia w sprawie sk ł adania reklamacji reklamacja mo ż e zosta ć z ł o ż ona w terminie 12 miesi ę cy od ostatniego dnia okresu rozliczeniowego, w którym zako ń czy ł a si ę przerwa w ś wiadczeniu us ł ugi telekomunikacyjnej, lub od dnia, w którym us ł uga zosta ł a nienale ż ycie wykonana lub mia ł a by ć wykonana, lub od dnia dor ę czenia faktury zawieraj ą cej nieprawid ł owe obliczenie nale ż no ś ci z tytu ł u ś wiadczenia us ł ugi telekomunikacyjnej. Jednocze ś nie nie istnieje prawny obowi ą zek zg ł aszania nieprawid ł owo ś ci w trybie innym ni ż reklamacyjny. Oczywistym jest, ż e w interesie konsumentów, którzy zawarli umowy, aby móc korzysta ć z dost ę pu do interentu, jest zg ł oszenie przedsi ę biorcom stwierdzonych nieprawid ł owo ś ci. Z terminem dokonania takiego zg ł oszenia nie mo ż na jednak wi ą za ć ż adnych konsekwencji prawnych. Z powy ż szego wynika, ż e reklamacja mo ż e by ć wnoszona nawet po ustaniu nieprawid ł owo ś ci, lecz nie pó ź niej ni ż w terminie 12 miesi ę cy od okresu rozliczeniowego, w którym nieprawid ł owo ść ta wyst ą pi ł a, a termin jej wniesienia, ani te ż termin zg ł oszenia nie b ę d ą cego reklamacj ą nie mo ż e by ć uznawany za termin rozpocz ę cia awarii. Powy ż sze ś wiadczy te ż o tym, ż e roszczenia konsumentów wzgl ę dem przedsi ę biorców mog ą dotyczy ć zarówno nieprawid ł owo ś ci zaistnia ł ych po zg ł oszeniu, jak i przed ich zasygnalizowaniem. Przyjmuj ą c ww. konstrukcj ę przedsi ę biorcy faktycznie wy łą czyli mo ż liwo ść dochodzenia roszcze ń z tytu ł u niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy w okresie poprzedzaj ą cym zg ł oszenie awarii. Przedsi ę biorcy wskazali jednocze ś nie, ż e w przypadku awarii trwaj ą cej d ł u ż ej ni ż 12 godzin, odpowiadaj ą oni jedynie do wysoko ś ci bonifikaty za ka ż dy dzie ń przerwy, a w sytuacji, gdy przerwy trwaj ą krócej, przedsi ę biorcy odpowiedzialno ś ci nie ponosz ą w ogóle. Jednocze ś nie w przypadku zaistnienia ww. okoliczno ś ci konsumenci musz ą op ł aca ć abonament w pe ł nej wysoko ś ci, tzn. spe ł nia ć ca ł e ś wiadczenie okre ś lone w umowie, pomimo, i ż przedsi ę biorcy nie wykonuj ą ich ś wiadczenia, a w okre ś lonych okoliczno ś ciach konsumentom nie nale ż y si ę nawet proporcjonalny zwrot abonamentu. Regulacja taka jest niezgodna z art. 104 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowi, ż e do odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ugi telekomunikacyjnej stosuje si ę przepisy Kodeksu cywilnego, który w art. 471 stanowi, ż e d ł u ż nik jest obowi ą zany do naprawienia szkody wynik ł ej z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania, chyba ż e niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie jest nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które d ł u ż nik odpowiedzialno ś ci nie ponosi. Nieuprawnione zatem jest ograniczanie odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorców jedynie do równowarto ś ci kwoty, o jak ą obni ż a si ę abonament przy jednoczesny za ł o ż eniu, ż e kwot ę t ę nalicza si ę dopiero od momentu up ł ywu 12 godzin od zg ł oszenia nieprawid ł owo ś ci, a nie faktycznego jej wyst ą pienia. Podkre ś lenia wymaga to, ż e w rozwa ż anym przypadku faktyczne ograniczenie odpowiedzialno ś ci przebiega dwutorowo. Po pierwsze wyznaczono ramy czasowe odpowiedzialno ś ci, a po drugie zastrze ż ono granic ę kwotow ą odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorców. W tych okoliczno ś ciach nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e analizowana klauzula narusza art. 385 1 § 1 Kc, który stanowi, ż e postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). 14 Postanowienie to nosi tak ż e znamiona klauzuli niezgodnej z art. 385 3 pkt 2 Kc, w my ś l którego za niedozwolone uznaje si ę postanowienia umowne, które wy łą czaj ą lub istotnie ograniczaj ą odpowiedzialno ść wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy, jak i z art. 385 3 pkt 22 Kc, stosownie do którego za niedozwolone uznaje si ę postanowienia, które przewiduj ą obowi ą zek wykonania zobowi ą zania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania przez jego kontrahenta. W toku niniejszego post ę powania uwzgl ę dniono tre ść klauzul figuruj ą cych w rejestrze niedozwolonych postanowie ń umownych. Pod numerem 534 wpisano do rejestru nast ę puj ą ce postanowienie, uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 28 lipca 2005r. (sygn. akt XVII Amc 109/04): „ W przypadku roszcze ń U ż ytkownika niezale ż nie od ich przedmiotu i podstawy odpowiedzialno ść finansowa Dostawcy jest ograniczona do maksymalnej wysoko ś ci niewykorzystanego abonamentu ”. Pod numerem 1169 zamieszczono postanowienie uznane za zakazane na mocy wyroku SOKiK z 12 marca 2007r. (sygn. akt XVII Amc 1/07): „ Za moment, od którego liczona jest przerwa w braku sygna ł u przyjmuje si ę dat ę pisemnego zg ł oszenia ”. Pod numerem 1185 wpisano postanowienie uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2007r. (sygn. akt VI ACa 65/07): „ Odpowiedzialno ść NetArt jest w ka ż dym przypadku ograniczona do warto ś ci op ł aty wniesionej przez klienta ”. Na mocy przytoczonych klauzul spod numerów 534 i 1185 w rejestrze uznanych przez s ą dy za niezgodne z prawem przedsi ę biorcy ograniczali sw ą odpowiedzialno ść jedynie do wysoko ś ci niewykorzystanego, wniesionego przez konsumentów abonamentu. W klauzuli wpisanej pod numerem 1169 analogicznie, jak ma to miejsce w przypadku klauzuli rozwa ż anej w ramach niniejszego post ę powania, terminem pocz ą tkowym, od którego liczono bieg nieprawid ł owo ś ci, jest termin zg ł oszenia zastrze ż e ń , co do jako ś ci us ł ugi. W badanej sprawie okres nieprawid ł owo ś ci, za który przedsi ę biorcy odpowiadaj ą rozpoczyna si ę jeszcze pó ź niej, gdy ż dopiero po up ł ywie 12 godzin od zg ł oszenia nieprawid ł owo ś ci. W tych okoliczno ś ciach mo ż na uzna ć , ż e kwestionowana regulacja mie ś ci si ę w hipotezie klauzuli z punktu 1169. Maj ą c na wzgl ę dzie tre ść porównywanych klauzul oraz fakt naruszenia zbiorowych interesów konsumentów uzasadnione jest twierdzenie, ż e w rozwa ż anym przypadku przedsi ę biorcy dopu ś cili si ę stosowania bezprawnej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na stosowaniu klauzuli wpisanej do rejestru. Zgodnie ze z ł o ż onym przez przedsi ę biorców o ś wiadczeniem (dowód: karta nr 77) zakwestionowany zapis zosta ł z wykorzystywanych przez nich dokumentów usuni ę ty (dowód: karty nr 79 – 80, 86 – 87, 93, 98 – 99). Nieprawid ł owa regulacja nadal funkcjonuje jednak w umowach zawartych przed terminem wprowadzenia do stosowania zmienionych wzorców umownych wobec czego nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e zarzucana praktyka nadal jest stosowana. 5. W pkt. V 1 Regulaminu udost ę pnienia SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy i pkt. V 1 Regulaminu udost ę pniania SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy (bezprzewodowo) zawarto nast ę puj ą ce unormowanie: „Operator jest zobowi ą zany zawiadomi ć Abonenta, minimum 30 dni przed planowan ą zmian ą , o zmianie wysoko ś ci op ł aty abonamentowej oraz zmianie innych postanowie ń Umowy. Powy ż sze zawiadomienie uznaje si ę za skutecznie dor ę czone w przypadku przes ł ania go Abonentowi na uzyskany przez niego u Operatora adres poczty elektronicznej”. Na mocy przywo ł anego zapisu regulaminowego konsument powinien zosta ć poinformowany o zmianie wysoko ś ci op ł aty abonamentowej za po ś rednictwem poczty elektronicznej. Stosownie do art. 56 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego umow ę o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych zawiera si ę w formie pisemnej. Zgodnie z art. 77 § 1 Kc uzupe ł nienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, jak ą ustawa lub strony przewidzia ł y w celu jej zawarcia. Skoro wi ę c dla umów o ś wiadczenie us ł ug 15 telekomunikacyjnych przewidziano form ę pisemn ą , to tak ż e jej zmiana powinna nast ą pi ć w tej formie. Doda ć równie ż trzeba, ż e zgodnie z art. 78 Kc list elektroniczny nie ma formy pisemnej, chyba ż e zostaje opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy wa ż nego kwalifikowanego certyfikatu, co nie ma jednak miejsca w rozwa ż anym przypadku. W zwi ą zku z tym nale ż y stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorcy zastrzegaj ą wbrew przepisowi art. 56 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego w zwi ą zku z art. 77 § 1 Kc, ż e zmiana umowy mo ż e nast ą pi ć w formie innej ni ż pisemna. Zauwa ż y ć te ż nale ż y, ż e klauzula to ż sama z ocenian ą zosta ł a uznana za niedozwolon ą na mocy wyroku SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r. (sygn. akt XVII Amc 2/04), a nast ę pnie wpisana do rejestru pod numerem 401. Tre ść ww. niedozwolonego postanowienia jest nast ę puj ą ca: „ O zmianie op ł aty Operator jest zobowi ą zany poinformowa ć Abonenta z czternastodniowym wypowiedzeniem poprzez zamieszczenie informacji na kanale informacyjno-planszowym, w formie og ł osze ń za budynkach lub pisemnie. Za takie powiadomienie uwa ż a si ę równie ż przes ł anie druków op ł at z nadrukowan ą now ą cen ą ”. W obu przypadkach nie przewidziano bezwzgl ę dnego wymogu dostarczenia informacji o wprowadzanych zmianach w formie pisemnej i na konsumentów niejako przerzucono obowi ą zek ś ledzenia na bie żą co og ł aszanych przez przedsi ę biorców w innej formie wprowadzanych zmian. Wobec tego obie klauzule mo ż na by ł o uzna ć za to ż same. W miejsce zakwestionowanego postanowienia przedsi ę biorcy wprowadzili zapis ustanawiaj ą cy wymóg zawiadomienia konsumentów o planowanych zmianach w okre ś lonym terminie (dowód: karty nr 80, 87, 94, 99). W zwi ą zku jednak z tym, ż e zmodyfikowana klauzula zosta ł a zamieszczona jedynie w umowach nowo zawieranych z wykorzystaniem poprawionych wzorców i nie zosta ł a usuni ę ta z umów zawartych z konsumentami wcze ś niej, nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorcy nie doprowadzili do zaniechania stosowania praktyki opisanej w tym punkcie decyzji. Wobec tego nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 5 sentencji. 6. W regulaminach dotycz ą cych zasad ś wiadczenia us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu przedsi ę biorcy zamie ś cili unormowanie o tre ś ci: „Zawiadomienie o zmianie wysoko ś ci op ł aty abonamentowej mo ż e nast ą pi ć poprzez og ł oszenie nowego Cennika w Biurze Obs ł ugi Abonenta, informacyjnej stronie internetowej, poczt ą elektroniczn ą (email )”. Na mocy przywo ł anej klauzuli zastrze ż ono, ż e zmiana tre ś ci warunków umowy w zakresie wysoko ś ci op ł aty abonamentowej nast ą pi po zawiadomieniu o planowanych zmianach polegaj ą cym na wywieszeniu og ł oszenia w biurze obs ł ugi klienta, zamieszczeniu komunikatu na stronie internetowej albo przes ł aniu wiadomo ś ci drog ą elektroniczn ą . Pomimo ró ż nic redakcyjnych mo ż na stwierdzi ć , ż e cel i zakres unormowania jest podobny do celu i zakresu klauzuli opisanej w pkt. I 5 niniejszej decyzji. W zwi ą zku z powy ż szym w tym miejscu nale ż y odwo ł a ć si ę do uzasadnienia zawartego w punkcie poprzednim. Analogiczne wzgl ę dy zadecydowa ł y tak ż e o tym, ż e w rozwa ż anym przypadku, pomimo opracowania przez przedsi ę biorców nowych regulaminów i wprowadzenia ich w ż ycie, nie mo ż na by ł o stwierdzi ć zaniechania stosowania niniejszej praktyki. Sporny zapis nadal funkcjonuje bowiem w umowach zawartych z konsumentami przed wprowadzeniem w ż ycie zmodyfikowanych wzorców. W tym stanie rzeczy nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 6 sentencji niniejszej decyzji. 7. W pkt. IX 4 regulaminów przedsi ę biorcy zamie ś cili postanowienie o tre ś ci: „ Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za jakiekolwiek zak ł ócenia w sieci wynikaj ą ce z dzia ł ania si ł y wy ż szej. Dotyczy to równie ż kradzie ż y Urz ą dze ń oraz zak ł óce ń le żą cych po stronie podmiotów, z którymi Operator zawrze umowy o wymianie ruchu sieciowego lub podobne, konserwacji urz ą dze ń s ł u żą cych do transmisji danych, przerw w dostawie pr ą du lub innych zdarze ń , które pozostaj ą poza kontrol ą Operatora. Operator nie ponosi równie ż odpowiedzialno ś ci za zak ł ócenia w sieci Operatora spowodowanych 16 dzia ł aniem urz ą dze ń pozostaj ą cych poza kontrol ą Operatora . Na mocy ww. postanowienia przedsi ę biorcy wy łą czyli odpowiedzialno ść za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy spowodowane dzia ł aniem si ł y wy ż szej, kradzie ż y urz ą dze ń i okoliczno ś ciami, za które nie odpowiadaj ą , jak równie ż za zachowania podmiotów dzia ł aj ą cych na rzecz i w imieniu przedsi ę biorców, wskazuj ą c, ż e za nie nie odpowiadaj ą . Z powy ż szego wynika, ż e przedsi ę biorcy wy łą czyli odpowiedzialno ść za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy z powodu okoliczno ś ci obci ąż aj ą cych ich na mocy obowi ą zuj ą cych przepisów Kodeksu cywilnego. Przedsi ę biorcy nie mog ą wy łą cza ć swojej odpowiedzialno ś ci w zakresie, w jakim powinni wykaza ć si ę nale ż yt ą staranno ś ci ą co do tego, aby umowa mog ł a by ć wykonana. Stosownie do art. 474 Kc d ł u ż nik jest odpowiedzialny jak za w ł asne dzia ł anie lub zaniechanie za dzia ł ania i zaniechania osób, z których pomoc ą zobowi ą zanie wykonywa, jak równie ż osób, którym wykonanie zobowi ą zania powierza. W takim wi ę c zakresie przedsi ę biorcy nie mog ą wy łą czy ć swojej odpowiedzialno ś ci za dzia ł ania osób trzecich, którymi pos ł uguj ą si ę przy wykonywaniu czynno ś ci zwi ą zanych z umowami zawartymi z konsumentami. Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sze nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e zakwestionowane w tym punkcie postanowienie narusza art. 385 1 § 1 Kc. Klauzula ta jest równie ż niezgodna z art. 385 3 pkt 2 Kc, który stanowi, ż e niedozwolone s ą postanowienia wy łą czaj ą ce lub istotnie ograniczaj ą ce odpowiedzialno ść wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. Na mocy wyroku SOKiK z dnia 23 lutego 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 3/04) do rejestru wpisano pod numerem 680 nast ę puj ą ce postanowienie: „ PTK nie ponosi odpowiedzialno ś ci za zak ł ócenia w odbiorze programów telewizyjnych i radiowych rozprowadzanych w sieci telewizji kablowej wynikaj ą ce z przyczyn niezale ż nych od PTK, a w szczególno ś ci wyst ę puj ą cych poza sieci ą ”. Na mocy przedmiotowej klauzuli wy łą czono odpowiedzialno ść przedsi ę biorcy za nienale ż yte wykonanie us ł ugi spowodowane przyczynami niezale ż nymi wprost od operatora. Na mocy klauzuli tej wy łą czono, podobnie jak w rozwa ż anym przypadku, odpowiedzialno ść za okoliczno ś ci w prawdzie nie wywo ł ane bezpo ś rednio przez us ł ugodawc ę , ale za takie, za które na mocy przepisów Kodeksu cywilnego odpowiedzialno ść ponosi. W zwi ą zku z tym oba postanowienia mo ż na uzna ć za to ż same, a pos ł ugiwanie si ę w pkt. IX 4 regulaminów wy ż ej zacytowan ą klauzul ą , z uwagi na spe ł nienie przes ł anki mówi ą cej o naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów, stanowi praktyk ę , o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak wynika z przes ł anej przez przedsi ę biorców informacji, sporny zapis usuni ę to z wykorzystywanych przy zawieraniu z konsumentami umów regulaminów (dowód: karta nr 77). Okoliczno ść t ę udokumentowano przesy ł aj ą c Prezesowi Urz ę du zmodyfikowane regulaminy i umowy faktycznie zawarte z konsumentami z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 82, 89, 95, 100 verte). Maj ą c na uwadze fakt, ż e sprzeczne z prawem regulacje nadal funkcjonuj ą w umowach zawartych przed wprowadzeniem przez przedsi ę biorców zmian, nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e podj ę te dzia ł ania nie doprowadzi ł y do zaniechania stosowania bezprawnej praktyki opisanej w tym punkcie decyzji. 8. W pkt. IX 5 Regulaminu udost ę pnienia SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy przedsi ę biorcy zawarli nast ę puj ą c ą regulacj ę : „ Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za nieprawid ł owe dzia ł anie urz ą dze ń po ś rednicz ą cych innych operatorów, w szczególno ś ci publicznej sieci telefonicznej, łą czy dost ę powych czy urz ą dze ń innych operatorów sieci Internet (NASK, TP-S.A., Tpnet i inny ). Analogiczne unormowanie zamieszczono równie ż w pkt. IX 5 Regulaminu udost ę pniania SIECI INTERNET przez TELSIL – za łą cznika do umowy (bezprzewodowo), gdzie zawarto poni ż sz ą klauzul ę : „ Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za nieprawid ł owe dzia ł anie urz ą dze ń po ś rednicz ą cych innych operatorów, w szczególno ś ci publicznej sieci 17 telefonicznej, łą czy dost ę powych czy urz ą dze ń innych operatorów sieci Internet (NASK, TP-S.A., Tpnet i inny ) (...) ”. W tym miejscu nale ż y odwo ł a ć si ę do uzasadnienia zawartego w punkcie poprzednim niniejszej decyzji, gdy ż w rozwa ż anym przypadku analogicznie wy łą czono odpowiedzialno ść przedsi ę biorców za nieprawid ł owo ś ci zaistnia ł e z powodu niew ł a ś ciwego dzia ł ania urz ą dze ń podmiotów, z us ł ug których przedsi ę biorcy korzystaj ą spe ł niaj ą c swoje zobowi ą zania. Postanowienia te s ą równie ż podobne do wy ż ej cytowanej klauzuli abuzywnej wpisanej do rejestru pod numerem 680. W zwi ą zku z tym, ż e oceniana regulacja jest to ż sama z postanowieniem wpisanym do rejestru oraz ż e dosz ł o do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w niniejsza praktyka jest niezgodna z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podj ę te przez przedsi ę biorców w czasie trwania przedmiotowego post ę powania dzia ł ania polegaj ą ce na wyeliminowaniu spornych zapisów jedynie z regulaminów stosowanych przy zawieraniu nowych umów (dowód: karty nr 82, 89, 95, 100 verte) nie pozwalaj ą stwierdzi ć , ż e zaniechano stosowania bezprawnej praktyki. W tych okoliczno ś ciach sprawy nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 8 sentencji niniejszej decyzji. 9. W pkt VIII 2 regulaminów przedsi ę biorcy zastosowali nast ę puj ą c ą regulacj ę : „Operator ma obowi ą zek przyj ąć i rozpatrzy ć reklamacj ę , je ż eli zosta ł a mu zg ł oszona nie pó ź niej ni ż w terminie jednego miesi ą ca od zaistnienia przyczyny reklamacji”. Stosownie do § 6 ust. 1 rozporz ą dzenia w sprawie sk ł adania reklamacji, reklamacja mo ż e zosta ć z ł o ż ona w terminie 12 miesi ę cy od ostatniego dnia okresu rozliczeniowego, w którym zako ń czy ł a si ę przerwa w ś wiadczeniu us ł ugi telekomunikacyjnej lub od dnia, w którym us ł uga zosta ł a nienale ż ycie wykonana lub mia ł a by ć wykonana, lub od dnia dor ę czenia faktury zawieraj ą cej nieprawid ł owe obliczenie nale ż no ś ci z tytu ł u ś wiadczenia us ł ugi telekomunikacyjnej. Wbrew temu przedsi ę biorcy zastrzegli, ż e reklamacje mog ą by ć zg ł aszane w terminie znacznie krótszym, gdy ż w ci ą gu miesi ą ca od zaistnienia okoliczno ś ci uzasadniaj ą cej z ł o ż enie reklamacji. Opisane zachowanie przedsi ę biorców nale ż y uzna ć za bezprawne, gdy ż jest wprost niezgodne z przywo ł anym § 6 ust. 1 rozporz ą dzenia w sprawie sk ł adania reklamacji. Godzi ono w interesy konsumentów w ten sposób, ż e w wyniku skrócenia terminu w ł a ś ciwego do wniesienia reklamacji, znacznie ogranicza im mo ż liwo ść dochodzenia roszcze ń w tym trybie. Dodatkowo zwa ż y ć trzeba, ż e zawieraj ą c regulacj ę tej tre ś ci przedsi ę biorcy podaj ą konsumentom myln ą informacj ę na temat przys ł uguj ą cych im uprawnie ń . Istot ą badanej praktyki jest jednak to, ż e przedsi ę biorcy bezprawnie skrócili termin, w jakim konsumenci mog ą wnosi ć reklamacje. W ś wietle przedstawionych okoliczno ś ci nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w rozwa ż anym przypadku dosz ł o do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W nowo wprowadzonych regulaminach zakwestionowany zapis zast ą piono regulacj ą , z której wynika, ż e reklamacje mog ą by ć zg ł aszane w terminie 12 miesi ę cy od zaistnienia okoliczno ś ci uzasadniaj ą cej podj ę cie dzia ł a ń w takim trybie, co udokumentowano przesy ł aj ą c zmienione regulaminy i umowy faktycznie zawarte z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 81, 88, 94, 100). Dokonanie opisanych zmian, podobnie jak w przypadku wszystkich poprzednich praktyk, nie spowodowa ł o jednak zaniechania stosowania bezprawnej praktyki, wobec czego nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 9 tej decyzji. 10. Kolejny z postawionych przedsi ę biorcom zarzutów jest zwi ą zany ze stosowaniem przez nich w pkt. VIII 3 regulaminów nast ę puj ą cego postanowienia opisuj ą cego przyj ę ty przez przedsi ę biorców tryb reklamacyjny: „ Reklamacja powinna by ć z ł o ż ona na pi ś mie, w formie powiadomienia i zawiera ć przedstawienie okoliczno ś ci uzasadniaj ą cych roszczenie” . Na podstawie ww. postanowienia reklamacje wnoszone przez konsumentów powinny przybiera ć form ę pisemn ą albo powiadomienia. Regulacja ta nie obejmuje jednak 18 innych sposobów zg ł aszania reklamacji, które przewidziano w § 5 rozporz ą dzenia w sprawie sk ł adania reklamacji, który stanowi, ż e reklamacja mo ż e by ć z ł o ż ona nie tylko w formie pisemnej, ale te ż telefonicznie, ustnie do protoko ł u oraz przy wykorzystaniu innych ś rodków porozumiewania si ę na odleg ł o ść , w tym drog ą elektroniczn ą , o ile nie stoj ą temu na przeszkodzie techniczne mo ż liwo ś ci. W badanym przypadku bezprawnie ograniczono mo ż liwo ść wniesienia reklamacji drog ą elektroniczn ą , cho ć tryb taki uznano za wystarczaj ą cy np. do poinformowania konsumentów o zmianie warunków łą cz ą cych ich umów. Zamieszczaj ą c ww. regulacj ę zaw ęż ono konsumentom mo ż liwo ść wyboru niektórych sposobów zg ł aszania reklamacji, które przewidziano w przepisach prawa, czym przedsi ę biorcy godz ą w ich interesy. Opisane zachowanie nale ż a ł o oceni ć jako bezprawne oraz naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, a zatem za sprzeczne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazan ą w tym punkcie decyzji regulacj ę przedsi ę biorcy uzupe ł nili. Z aktualnie stosowanych zapisów regulaminowych jasno wynika, ż e reklamacje mog ą by ć sk ł adane nie tylko pisemnie lub ustnie, lecz tak ż e telefonicznie oraz drog ą elektroniczn ą (dowód: karty nr 81, 88, 95, 100). W zwi ą zku z tym, ż e zmodyfikowany zapis nie dotyczy umów zawartych przed jego sformu ł owaniem, nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 10 niniejszej decyzji. W pi ś mie z dnia 26. 10. 2007r. przedsi ę biorcy wnie ś li o umorzenie post ę powania na podstawie art. 26 i 27 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z uwagi na to, ż e w ich opinii zaniechali stosowania zarzuconych im praktyk. Jak wyja ś niono powy ż ej do zaniechania nie dosz ł o, gdy ż kwestionowane regulacje nadal obowi ą zuj ą w umowach zawartych przed wprowadzeniem w ż ycie zmodyfikowanych wzorów. Zauwa ż y ć trzeba, ż e do umorzenia post ę powania mo ż e doj ść jedynie w sytuacji, gdy zostan ą spe ł nione przes ł anki okre ś lone w art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks post ę powania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), tj. gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny staje si ę bezprzedmiotowe. W przypadku, gdy niedozwolona praktyka trwa, albo gdy dosz ł o do zaniechania jest stosowania, odpowiednio na podstawie art. 26 albo art. 27 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du stwierdza, ż e dosz ł o do naruszenia i nakazuje zaniechanie stosowania bezprawnej praktyki albo stwierdza, ż e do zaniechania dosz ł o. Maj ą c na wzgl ę dzie przytoczone przepisy prawa, jak i wy ż ej opisany stan faktyczny przedmiotowej sprawy nale ż a ł o podj ąć rozstrzygni ę cie takie, jak opisane w sentencji niniejszej decyzji. II. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e skorzysta ć z uprawnienia do na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów kary pieni ęż nej w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, w tym kar okre ś lonych w art. 106 tej ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W pkt. I 1 – 10 niniejszej decyzji stwierdzono stosowanie przez przedsi ę biorców dziesi ę ciu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów opisanych szczegó ł owo powy ż ej. Praktyki te polegaj ą na stosowaniu w umowach z konsumentami niedozwolonych postanowie ń umownych oraz na sprzecznym z prawem uregulowaniu kwestii zwi ą zanych ze zg ł aszaniem reklamacji dotycz ą cych ś wiadczonych na rzecz konsumentów us ł ug teleinformatycznych. Konsekwencj ą stosowania powy ż szych praktyk jest pogorszenie sytuacji konsumentów. Okoliczno ść , ż e sporne zapisy zamieszczono we wzorcach umownych 19 powoduje, ż e zostaj ą one konsumentom narzucone. Jednocze ś nie ich wprowadzenie do umów faktycznie zawartych z konsumentami prowadzi do tego, i ż przedsi ę biorcy rzeczywi ś cie mog ą m. in. ograniczy ć swoj ą odpowiedzialno ść , na ł o ż y ć na konsumentów obowi ą zek poniesienia nadmiernie uci ąż liwych obowi ą zków finansowych, a tak ż e ograniczy ć mo ż liwo ść z ł o ż enia reklamacji. Fakt, ż e kwestionowane regulacje wynikaj ą ze wzorców umownych ś wiadczy o ustalonym i d ł ugotrwa ł ym charakterze podejmowanych praktyk. Sami przedsi ę biorcy przyznali w pi ś mie z dnia 28. 05. 2007r. równie ż , ż e opracowane przez nich wzorce umowne by ł y stosowane bez wi ę kszych zmian od kilku lat (dowód: karta nr 77). Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie w niniejszym przypadku kary, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przychód osi ą gni ę ty przez przedsi ę biorców w 2006r. ustalono na podstawie z ł o ż onych przez nich zezna ń podatkowych (dowód: karty nr 109 - 114). Przy ustalaniu wysoko ś ci kary Prezes Urz ę du przyj ął za podstaw ę oblicze ń kwoty odpowiadaj ą ce wysoko ś ci ą wysoko ś ci przychodów osi ą gni ę tych przez przedsi ę biorców z tytu ł u prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej w 2006r. Za okoliczno ść ł agodz ą c ą poczytano fakt, ż e przedsi ę biorcy dopu ś cili si ę naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów po raz pierwszy. Uwzgl ę dniono te ż to, ż e w czasie trwania niniejszego post ę powania dokonano zmian w zakresie wszystkich wymienionych praktyk. W prawdzie podj ę te dzia ł ania nie doprowadzi ł y do wyeliminowania niezgodnych z prawem zapisów z umów zawartych przed terminem wprowadzenia do obrotu zmodyfikowanych wzorców umownych, tj. co ca ł kowitego wyeliminowania negatywnie ocenionych praktyk, to stanowi ą one przejaw dobrej woli przedsi ę biorców oraz wskazuj ą na ch ęć dostosowania ich zachowania do aktualnie obowi ą zuj ą cych wymogów prawnych. Kara nak ł adana przez Prezesa Urz ę du na podmioty, które dopu ś ci ł y si ę stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianych zachowa ń . Przedsi ę biorcy, jako podmioty o wieloletnim do ś wiadczeniu, powinni wiedzie ć , ż e okre ś laj ą c warunki umowne nie mog ą stosowa ć klauzul uznanych przez SOKiK za abuzywne, ani w inny sposób godzi ć w interesy s ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe przedsi ę biorców. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestników niniejszego post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Niniejsza kara powinna stanowi ć przestrog ę dla przedsi ę biorców na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. Funkcja edukacyjna jest w niniejszym przypadku szczególnie istotna, gdy ż kary za stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów nak ł adane w tym trybie stanowi ą nowo ść w polskim porz ą dku prawnym. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 3 000 z ł (s ł ownie: trzech tysi ę cy z ł otych). W ocenie Prezesa Urz ę du kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestników niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z tym, ż e przedsi ę biorcy prowadz ą dzia ł alno ść wspólnie tj. w formie spó ł ki 20 cywilnej, wymierzona kara obci ąż a ich solidarnie. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie II sentencji tej decyzji. III. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 77 ust. 1 tej ustawy, je ż eli w wyniku post ę powania Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, jest obowi ą zany ponie ść koszty post ę powania. Niniejsze post ę powanie w sprawie stosowania przez przedsi ę biorców praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du, a w jego wyniku Prezes Urz ę du w punkcie I 1 – 10 sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą przez Prezesa Urz ę du ze stron ą . W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono przedsi ę biorców solidarnie obci ąż y ć kosztami post ę powania w wysoko ś ci 73 z ł (s ł ownie: siedemdziesi ę ciu trzech z ł otych). Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Na postanowienie zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Alicja Kral 21